Шамса на маснади ҳафт ахтарон
شمسهٔ نُه مسند هفتاختران
Хатми русули хотами пайғамбарон
ختم رسل خاتم پیغمبران
Аҳмади мурсал ки хирад хок ӯст
احمد مرسل که خرد خاک اوست
Ҳар ду ҷаҳони баста фитрок ӯст
هر دو جهان بستهٔ فتراک اوست
Тозатарин сунбули саҳрои ноз
تازهترین سنبل صحرای ناز
Хоссатарин гавҳари дарёии роз
خاصهترین گوهر دریای راز
Сунбул ӯ сунбулаи рӯзи тоб
سنبل او سنبله روزتاب
Гавҳар ӯ лаългар офтоб
گوهر او لعلگر ِ آفتاب
Хандаи хуш зон наздӣ шукраш
خندهٔ خوش زان نزدی شکرش
То набарди оби садафи гавҳараш
تا نبرَد آب صدف گوهرش
Гавҳар ӯ чун дили сангии нахуст
گوهر او چون دل سنگی نخَست
Санг чаро гавҳар ӯро шикаст ?
سنگ چرا گوهر او را شکست؟
Кард ҷудои санги маломатгар ш
کرد جدا سنگ ملامتگرش
Гавҳарӣ аз раҳгузари гавҳараш
گوهری از رهگذر گوهرش
Ёфт фарохии гуҳар аз дарҷи танг
یافت فراخی گهر از دُرج تنگ
Нест аҷаб зодани гавҳари зи санг
نیست عجب زادن گوهر ز سنگ
Оре аз онҷо ки дили санг буд
آری از آنجا که دل سنگ بود
Хушкии савдоаш дар оҳанг буд
خشکی سوداش در آهنگ بود
Кӣ шудӣ ин санги муфарраҳи гзоӣ
کی شدی این سنگ مفرح گرای
Гар нашудӣ дар шикану лаъли соӣ
گر نشدی دُرشکن و لعلسای
Сими дят буд магари сангро ?
سیم دیت بود مگر سنگ را؟
Комад ва хаст он даҳани тангро ?
کامد و خست آن دهن تنگ را؟
Ҳар гуҳарӣ каз даҳан санг хост
هر گهری کز دهن سنگ خاست
Бо лабаш аз ҷумла дандон баҳост
با لبش از جمله دندان بهاست
Гавҳари сангин ки замин кон ӯст
گوهر سنگین که زمین کان اوست
Кӣ дяти гавҳар дандон ӯст ?
کی دیت گوهر دندان اوست؟
Фатҳи бдндони дитши ҷони кунон
فتح بدندان دیتش جانکنان
Аз бен дандон шудаи дандони кунон
از بن دندان شده دندانکنان
Чун даҳан аз санг ба хунобаи шаст
چون دهن از سنگ به خونابه شست
Ном карам кард ба худ бар дуруст
نام کرم کرد بهخود بر درست
Аз бен дандони сар дандон гирифт
از بن دندان سر دندان گرفت
Дод ба шукрона кам он гирифт
داد بهشکرانه کم آن گرفت
з орзӯӣ дошта дандон гузошт
زآرزوی داشته دندان گذاشت
Каз ду ҷаҳони ҳеҷ ба дандон надошт
کز دو جهان هیچ بهدندان نداشت
Дар сафи новирди гуҳи лашкараш
در صفِ ناوردگهِ لشکرش
Дасти илм буду забони ханҷари ш
دست علم بود و زبان خنجرش
Ханҷар ӯ сохтаи дандони нисор
خنجر او ساخته دندان نثار
Хуш набӯд ханҷари дандонаи дор
خوش نبود خنجر دندانهدار
Ин ҳама чаҳ ? то карамаш бингаранд
اینهمه چه؟ تا کرمش بنگرند
Хор ниҳанд аз гул ӯ брхўрнд
خار نهند از گل او برخورند
Боғи пар аз гул , сухан хор чист ?
باغ پر از گل، سخن خار چیست؟
Риштаи пар аз муҳра , дам мор чист ?
رشته پر از مهره، دم مار چیست؟
Бо дами товус кам зоғи гир
با دُم طاووس کم زاغ گیر
Бо дами булбули тарафи боғи гир
با دم بلبل طرف باغ گیر
Табъи Низомӣ ки бадв чун гул аст
طبع نظامی که بدو چونگل است
Бар гул ӯ нағзи наво булбул аст
بر گل او نغزْ نوا بلبل است