Биёи соқии он оби ҳайвони гўор
بیا ساقی آن آب حیوان گوار
Ба давлати сарой Сикандар сипор
به دولت سرای سکندر سپار
Ки то давлаташи бӯса бар сар диҳад
که تا دولتش بوسه بر سر دهد
Ба мироси хор Сикандар диҳад
به میراثخوار سکندر دهد
Гзорндаҳи номаи хусравӣ
گزارنده نامه خسروی
Чунин дод назми суханро навай
چنین داد نظم سخن را نوی
Ки аз ҷумлаи тоҷдорони рӯм
که از جملهی تاجداران روم
Ҷавони давлатӣ буд аз он марзу бум
جواندولتی بود از آن مرز و بوم
Шаҳии номвари ном ӯ Филқўс
شهی نامور، نام او فیلقوس
Пазирои фармон ӯ рӯму рӯс
پذیرای فرمان او روم و روس
Ба Юнони замин буд мأўоӣ ӯ
به یونان زمین بود ماوای او
Ба Мақдӯнияи хостар ҷой ӯ
به مقدونیه خاصتر جای او
Нави ойинтарин шоҳи офоқ буд
نو آیینترین شاهِ آفاق بود
Навои зодаи ъиси асҳқ буд
نوازادهٔ عیص اسحاق بود
Чунон додгар буд каз дод хеш
چنان دادگر بود کز داد خویش
Дами гургро баст бар пои мяш
دُم گرگ را بست بر پای میش
Гулӯии ситамро бидон сони фишурд
گلوی ستم را بدانسان فشرد
Ки доро бидон доварии рашки барад
که دارا بدان داوری رشک برد
Сабақи ҷуст бар вай ба шамшеру тоҷ
سبق جست بر وی به شمشیر و تاج
Фиристод кас то фиристад хароҷ
فرستاد کس تا فرستد خراج
Шаҳи рӯмро буд рое дуруст
شه روم را بود رایی درست
Ризои ҷуст ва бо ӯ хусумат наҷуст
رضا جست و با او خصومت نجست
Касеро ки давлат кунад ёварӣ
کسی را که دولت کند یاوری
Ки ёрад ки бо ӯ кунад доварӣ
که یارد که با او کند داوری؟
Фиристод чандон бадви ганҷу мол
فرستاد چندان بدو گنج و مال
Казу давр шуд молаши бади сгол
کزو دور شد مالش بد سگال
Бидон харҷ хушнӯд шуд шоҳи рӯм
بدان خرج خشنود شد شاه روم
з сӯзанда оташи нигаҳдошти мум
ز سوزنده آتش نگهداشت موم
Чу фатҳи Сикандар дар омад ба кор
چو فتح سکندر در آمد به کار
Дигаргуна шуд гардиши рӯзгор
دگرگونه شد گردش روزگار
На давлат на дунё ба доро гузошт
نه دولت نه دنیا به دارا گذاشت
Синонро сар аз санг хоро гузошт
سنان را سر از سنگ خارا گذاشت
Дар ин достон доварӣҳо басӣаст
در این داستان داوریها بسیست
Марои гӯш бар гуфта ҳар касеаст
مرا گوش بر گفتهٔ هر کسیست
Чунин омад аз ҳӯшёрони рӯм
چنین آمد از هوشیاران روم
Ки зоҳиди занӣ буд аз он марзу бум
که زاهد زنی بود از آن مرز و بوم
Ба обистании рӯзи бечораи гашт
به آبستنی روز بیچاره گشت
зи шаҳри вази шӯии худ овораи гашт
ز شهر و ز شوی خود آوارهگشت
Чу танг омадаш вақти бори афканӣ
چو تنگآمدش وقت بارافکنی
Бирав сахт шуд дарди обистанӣ
برو سخت شد درد آبستنی
Ба вайрона бор биниҳоду мард
به ویرانهای بار بنهاد و مرد
Ғам Тифл мехӯрду ҷон май супурд
غم طفل میخورد و جان میسپرد
Ки гўӣӣ ки пурвирд хоҳад ту ро
که گویی «که پرورد خواهد تو را؟
Кадомин дада хӯрд хоҳад ту ро
کدامین دده خورد خواهد تو را؟»
Вази ин бе хабари бад ки парвардгор
وز این بیخبر بُد که پروردگار
Чигуна варои пурвирди вақти кор
چگونه ورا پرورد وقت کار
Чаҳ ганҷинаҳо зери бориши кашанд
چه گنجینهها زیر بارش کشند
Чаҳ иқболҳо дар канораши кашанд
چه اقبالها در کنارش کشند
Чу зани мард ва он Тифл бекас бимонад
چو زن مرد و آن طفل بیکس بماند
Кас бекасонаш ба ҷоӣии расонад
کس بیکسانش به جایی رساند
Ки малики ҷаҳонро зи фарҳанги вароӣ
که ملک جهان را ز فرهنگ و رای
Шуд аз қоф то қофи кишвари гушой
شد از قاف تا قاف کشور گشای
Малики Филқўс аз тамошои дашт
مَلِک فیلقوس از تماشای دشت
Шикори афканони сӯии он зани гузашт
شکار افکنان سوی آن زن گذشت
Зании дида мурда бидон раҳгузар
زنی دید مرده بدان رهگذر
Ба болин ӯ тифлӣ оварда сар
به بالین او طفلی آورده سر
з бе ширии ангушти худ май мазид
ز بیشیری انگشت خود میمزید
Ба модар бар ангушт худ ме гузид
به مادر بر انگشت خود میگزید
Бифармуд то чокарон тохтанд
بفرمود تا چاکران تاختند
Ба кори зан мурда пардохтанд
به کار زنِ مرده پرداختند
зи хоки раҳи он Тифлро барграфт
ز خاک ره، آن طفل را برگرفت
Фурӯ монад аз он рӯзи бозии шигифт
فرو ماند از آن روز بازی شگفت
Бабраду бпрўрду бнўохтш
ببرد و بپرورد و بنواختش
Пас аз худ валиаҳди худ сохташ
پس از خود ولیعهد خود ساختش
Дигаргунаи деҳқони озри параст
دگرگونه دهقان آزر پرست
Ба доро кунад насл ӯ бози баст
به دارا کند نسل او باز بست
зи таърихҳо чун гирифтам қиёс
ز تاریخها چون گرفتم قیاس
Ҳам аз номаи марди эзади шинос
هم از نامهٔ مرد ایزدشناس
Дар он ҳар ду гуфтор чустӣ набӯд
در آن هر دو گفتار، چستی نبود
Газофаи суханро дурустӣ набӯд
گزافه سخن را درستی نبود
Дуруст он шуд аз гуфта ҳар диёр
درست آن شد از گفتهٔ هر دیار
Ки аз Филқўс омад он шаҳриёр
که از فیلقوس آمد آن شهریار
Дигар гуфтҳо чун айёрӣ надошт
دگر گفتهها چون عیاری نداشت
Сухангӯ бар он ихтиёрӣ надошт
سخنگو بر آن اختیاری نداشت
Чунин гуяд он пери деринаи сол
چنین گوید آن پیر دیرینه سال
зи таърихи шоҳони пешинаи ҳол
ز تاریخ شاهان پیشینه حال
Ки дар базми хоси малики Филқўс
که در بزم خاص ملک فیلقوس
Бутӣ буд покизау наварӯс
بتی بود پاکیزه و نوعروس
Ба дидани ҳумоюн ба болои баланд
به دیدن همایون، به بالا بلند
Ба абрӯи кмонкш ба гесуи каманд
به ابرو کمانکش، به گیسو کمند
Чу сарвӣ ки пайдо кунад дар чаман
چو سروی که پیدا کند در چمن
зи гесуи бунафшаи зи оризи саман
ز گیسو بنفشه ز عارض سمن
Ҷамолӣ чу дар ним рӯзи офтоб
جمالی چو در نیمروز آفتاب
Киришмаи кунони наргисии ним хоб
کرشمهکنان نرگسی نیمخواب
Сари зулфи бичон чу машки сиёҳ
سر زلف پیچان چو مشک سیاه
Взў мшгбў гашта мшкўии шоҳ
وزو مشگبو گشته مشکوی شاه
Бар он моҳи рӯи шаҳи чунон меҳрбон
بر آن ماهرو شه چنان مهربان
Ки ҷузи ёд ӯ номдш бар забон
که جز یاد او نامدش بر زبان
Ба меҳраши шабии шоҳ дар барграфт
به مهرش شبی شاه در برگرفت
зи хурмои шаҳ нахлин барграфт
ز خرمای شه، نخلبُن برگرفت
Шуд аз абри Нитсаон садафи бордор
شد از ابر نیسان صدف باردار
Падедор шуд лؤлؤи шоҳсўор
پدیدار شد لؤلؤ شاهسوار
Чу на маи баромад бар обистанӣ
چو نُه مه برآمد بر آبستنی
Ба ҷунбиш даромад раги растанӣ
به جنبش درآمد رگ رستنی
Ба вақт вилодат бифармуд шоҳ
به وقت ولادت بفرمود شاه
Ки доно кунад сӯии ахтари нигоҳ
که دانا کند سوی اختر نگاه
зи рози наҳуфта нишонаш диҳад
ز راز نهفته نشانش دهد
Вази он ҷунбиши ором ҷонаш диҳад
وز آن جنبش آرام جانش دهد
Шносндгон барграфтанд соз
شناسندگان برگرفتند ساز
зи даври фалаки бози ҷустанди роз
ز دور فلک باز جستند راز
Ба сайри сипеҳр анҷуман сохтанд
به سیر سپهر انجمن ساختند
Тарозуии анҷум барафрохтанад
ترازوی انجم برافراختند
Асад буд толеъи худованди зӯр
اسد بود طالع خداوند زور
Казу дидаи душманони гашти кӯр
کزو دیدهٔ دشمنان گشت کور
Шараф ёфта офтоб аз ҳамл
شرف یافته آفتاب از حمل
Гроиндаҳ аз илми сӯии амал
گراینده از علم سوی عمل
Уторид ба ҷавзо бурун тохта
عطارد به جوزا برون تاخته
Мау Зуҳра дар саври ҷои сохта
مه و زهره در ثور جا ساخته
Бар оростаи қавсро муштарӣ
بر آراسته قوس را مشتری
Зуҳал дар тарозу ба бозӣгарӣ
زحل در ترازو به بازیگری
Шашуми хонаро карда баҳроми ҷой
ششم خانه را کرده بهرام جای
Чу хизматгарон гашта хизмат намой
چو خدمتگران گشته خدمتنمای
Чунин толеъии комади он нури азу
چنین طالعی کامد آن نور ازو
Чаҳ гӯям зиҳии чашми бади даври азу
چه گویم زهی چشم بد دور ازو
Чу зоди он гиромӣ ба фолии чунин
چو زاد آن گرامی به فالی چنین
Барафрӯхт боғ аз ниҳолии чунин
برافروخت باغ از نهالی چنین
Дар аҳкоми ҳафт ахтар омад падед
در احکام هفت اختر آمد پدید
Ки дунё бадв дод хоҳад калид
که دنیا بدو داد خواهد کلید
Аз он фаррухии марди ахтаршинос
از آن فرخی مرد اخترشناس
Хабар дод то кард хусрави сипос
خبر داد تا کرد خسرو سپاس
Шаҳ аз меҳри фарзанди пирӯзи бахт
شه از مهر فرزند پیروزبخت
Дар ганҷ бикшоду буришад ба тахт
در گنج بگشاد و برشد به تخت
Ба шодигароӣад аз андӯҳи ранҷ
به شادی گرایید از اندوه و رنج
Ба хоҳандагон дод бисёр ганҷ
به خواهندگان داد بسیار گنج
Ба пирӯзии он май мшгбўӣ
به پیروزی آن می مشگبوی
Майу мшг май рехт бар тарафи ҷӯй
می و مشگ میریخت بر طرف جوی
Чу шуд нози парвардаи он шохи сарв
چو شد ناز پرورده آن شاخ سرو
Хромндаҳ шуд чун хиромони тзрў
خرامنده شد چون خرامان تذرو
Шуд аз чанбари маҳди майдони гароӣ
شد از چنبر مهد میدانگرای
зи гаҳвора дар мураккаб оварад пой
ز گهواره در مرکب آورد پای
Камони хост аз дояу чӯбаи тир
کمان خواست از دایه و چوبه تیر
Гуҳии коғазаши брҳдФи гуҳи ҳарир
گهی کاغذش بر هدف گه حریر
Чу шуд рустатар кор шамшер кард
چو شد رُستهتر، کار شمشیر کرد
зи шери афкании ҷанг бо шер кард
ز شیر افکنی جنگ با شیر کرد
Вази он пас нишот саворӣ гирифт
وز آن پس نشاط سواری گرفت
Паии шоҳӣ ва шаҳриёрӣ гирифт
پی شاهی و شهریاری گرفت