Биёи соқӣ аз худ раҳоӣами даҳ
بیا ساقی از خود رهاییم ده
зи рухшанда май равшаноӣами даҳ
ز رخشنده می روشناییم ده
Меӣ кови зи меҳнат раҳоӣ диҳад
میی کاو ز محنت رهایی دهد
Ба озурдагон мумиёе диҳад
به آزردگان مومیایی دهد
Сухан санҷӣ омад тарозу ба даст
سخن سنجی آمد ترازو به دست
Дурусти зарандӯдро май шикаст
درست زر اندود را میشکست
Тасарруф дар он сиккаи бгзоштм
تصرف در آن سکه بگذاشتم
Казон сим дар зари хабари доштам
کزان سیم در زر خبر داشتم
Гар ангушти ман ҳарф гирӣ кунад
گر انگشت من حرفگیری کند
Надонам касе ков дабирӣ кунад
ندانم کسی کاو دبیری کند
Вале то қавӣ даст шуд пушти ман
ولی تا قوی دست شد پشت من
Нашуд ҳарфи гири каси ангушти ман
نشد حرف گیر کس انگشت من
Набинам ба бадхоҳии андар касе
نبینم به بدخواهی اندر کسی
Ки ман низ бадхоҳ дорам басӣ
که من نیز بدخواه دارم بسی
Раҳи ман ҳама заҳр нӯшиданаст
ره من همه زهر نوشیدنست
Ҳунари ҷустам ва айб пӯшиданаст
هنر جستن و عیب پوشیدنست
Бидон раҳ ки худро намудем нахуст
بدان ره که خود را نمودم نخست
Қадами доштам то ба охири дуруст
قدم داشتم تا به آخر درست
Даббоғат чунон додам ин чарм ро
دباغت چنان دادم این چرم را
Ки бартобад осебу озарм ро
که برتابد آسیب و آزرم را
Чунон хоҳам аз поки парвардгор
چنان خواهم از پاک پروردگار
Казин раҳ нигарадам саранҷоми кор
کزین ره نگردم سرانجام کار
Гзорои нақши гузориш пазир
گزارای نقش گزارش پذیر
Ки нақш аз гузориш надорад гзир
که نقش از گزارش ندارد گزیر
Чунин нақши бандад ки чун шоҳи рӯм
چنین نقش بندد که چون شاه روم
Ба малики ҷаҳони нақши барзад ба мум
به ملک جهان نقش برزد به موم
Вилояти зи адлаши пари овозаи гашт
ولایت ز عدلش پر آوازه گشت
Бадви тоҷу тахти падари тозаи гашт
بدو تاج و تخت پدر تازه گشت
Ҳамон расмҳо каз падари дида буд
همان رسمها کز پدر دیده بود
Намӯд ончии райши писандида буд
نمود آنچه رایش پسندیده بود
Ҳамон аҳди дерина барҷоӣ дошт
همان عهد دیرینه برجای داشت
Илмҳои пешина бар пой дошт
علَمهای پیشینه بر پای داشت
Ба дорои ҳамон ганҷи зар май супурд
به دارا همان گنج زر میسپرد
Барон аҳди пешинаи пай май фишурд
بران عهد پیشینه پی میفشرد
зи Фрмонброни малики Филқўс
ز فرمانبران ملک فیلقوس
Нашуд кас дар он шуғл бо ваии шмўш
نشد کس در آن شغل با وی شموش
Ки буд аз падари дӯсти ангезтар
که بود از پدر دوست انگیزتر
Ба душмани кашии теғ ӯ тезтар
به دشمن کشی تیغ او تیزتر
Чунон шуд ки бо зӯри бозуӣ ӯ
چنان شد که با زور بازوی او
Нчрбиди кас дар тарозуӣ ӯ
نچربید کس در ترازوی او
Чу дар зӯри печидии андом ро
چو در زور پیچیدی اندام را
Гиреҳи барзадии гӯши зрғом ро
گره برزدی گوش ضرغام را
Кбодаҳи зи чархаи камони сохтӣ
کباده ز چرخه کمان ساختی
Баҳри гаштании тирии андохтӣ
بهر گشتنی تیری انداختی
Ба нхҷиргаҳ ширӣ кардӣ шикор
به نخجیرگه شیر کردی شکار
зи гӯр ва гавазнаш нарафтӣ шумор
ز گور و گوزنش نرفتی شمار
Рабӯд аз далерони тўонотрӣ
ربود از دلیران تواناتری
Сар зиракон шуд ба донотрӣ
سر زیرکان شد به داناتری
Чу хаташ қалам ронад бар офтоб
چو خطش قلم راند بر آفتاب
Яке ҷадвал ангехт аз машки ноб
یکی جدول انگیخت از مشک ناب
Фалак зон хат ҷадвал ангехта
فلک زان خط جدول انگیخته
Саводи ҳабашро варақи рехта
سواد حبش را ورق ریخته
Ҳисоб ҷаҳонгирӣ оварад пеш
حساب جهانگیری آورد پیش
Ҷаҳонро забун дид дар дасти хеш
جهان را زبون دید در دست خویش
Ҳамаш ҳуши дил буд ва ҳам зӯри даст
هَمَش هوش دل بود و هم زور دست
Бад-ӣн ҳар ду бар тахт шояд нишаст
بدین هر دو بر تخت شاید نشست
Ба ҳар кории кови ҷусти ном оварӣ
به هر کار کاو جست نام آوری
Дар он кор додаш фалаки ёварӣ
در آن کار دادش فلک یاوری
Ҳамаи рӯм аз он сарви нўхостаҳ
همه روم از آن سرو نوخاسته
Ба райҳони сарсабзии ороста
به ریحان سرسبزی آراسته
Азуи бастаи нақшӣ ба ҳар хона Эй
ازو بسته نقشی به هر خانهای
Расида ба ҳар кишвари афсона Эй
رسیده به هر کشور افسانهای
Гуҳии роз бо анҷуман май ниҳод
گهی راز با انجمن مینهاد
Гуҳ аз рози анҷуми гиреҳ май кушод
گه از راز انجم گره میگشاد
Ба анбӯҳ май бо ҷавонон гирифт
به انبوه می با جوانان گرفت
Ба хилвати паии кор донон гирифт
به خلوت پی کار دانان گرفت
На он кард бо мардум аз мардумӣ
نه آن کرد با مردم از مردمی
Ки ояд дар андешаи одамӣ
که آید در اندیشهٔ آدمی
Ба озурдан кас наёвард рой
به آزردن کس نیاورد رای
Бурун аз хат адл наниҳод пой
برون از خط عدل ننهاد پای
Ба бозоргонон раҳо кард боҷ
به بازارگانان رها کرد باج
Наҷуст аз муқӣмони шаҳрии хароҷ
نجست از مقیمان شهری خراج
зи девони деҳқон қалам барграфт
ز دیوان دهقان قلم برگرفت
Ба бе моягони ҳам дирам даргирифт
به بیمایگان هم درم درگرفت
Иморат ҳаме кард ва зар ме фишонд
عمارت همی کرد و زر میفشاند
Ҳама хор мекунаду гул май нишонд
همه خار میکند و گل مینشاند
Ба ҳар ноҳити ном доғаш кашид
به هر ناحیت نام داغش کشید
Ба Мисру ҳабаши буи боғаш кашид
به مصر و حبش بوی باغش کشید
Кушодаи ду дасташ чу равшани дурахш
گشاده دو دستش چو روشن درخش
Яке теғ зан шуд яке тоҷи бахш
یکی تیغ زن شد یکی تاج بخش
Тарозуи худ он ба ки дорад ду сар
ترازو خود آن به که دارد دو سر
Яке ҷои оҳани яке ҷои зар
یکی جای آهن یکی جای زر
Ҳар он кори иқболро дархураст
هر آن کار اقبال را درخورست
Ба оҳан чу оҳан ба зар чун зараст
به آهن چو آهن به زر چون زرست
Чунон додгар шуд ки ҳар марзу бум
چنان دادگر شد که هر مرز و بوم
Задӣ достони к-эй хушо марзи рӯм
زدی داستان کای خوشا مرز روم
Арастӯ ки дастури даргоҳ буд
ارسطو که دستور درگاه بود
Ба ҳар неку бади муҳаррами шоҳ буд
به هر نیک و بد محرم شاه بود
Сикандар ба тадбири донои вазир
سکندر به تدبیر دانا وزیر
Ба кам рӯзгорӣ шуд офоқи гир
به کم روزگاری شد آفاق گیر
Вазирии чунин шаҳриёрии чунон
وزیری چنین شهریاری چنان
Ҷаҳон чун нагирад қарории чунон
جهان چون نگیرد قراری چنان
Ҳамаи кори шоҳон гетӣ накӯҳ
همه کار شاهان گیتی نکوه
зи рои вазирони пазиради шиква
ز رای وزیران پذیرد شکوه
Малики шоҳу Маҳмӯду Нӯшервон
ملک شاه و محمود و نوشیروان
Ки бурданди гӯй аз ҳамаи хусравон
که بردند گوی از همه خسروان
Пазирои панд вазирон шуданд
پذیرای پند وزیران شدند
Ки аз ҷумлаи давр гирон шуданд
که از جملهٔ دور گیران شدند
Шаҳи мо ки бадхоҳро кард хирад
شه ما که بدخواه را کرد خرد
Барои вазир аз ҷаҳони гӯии барад
برای وزیر از جهان گوی برد
Маро ва туро гуҳ шавад пои суст
مرا و تو را گه شود پای سست
Тани шоҳ бояд ки монад дуруст
تن شاه باید که ماند درست
Мабодо ки шаҳро расад пои лғз
مبادا که شه را رسد پای لغز
Ки гардад сари малики шӯридаи мағз
که گردد سر ملک شوریده مغز
Чу бошад кунад чашми бади бозе
چو باشد کند چشم بد بازیی
Кунад дев бо фитнаи дами созе
کند دیو با فتنه دم سازیی
Ҷаҳон додхоҳаст ва шаҳ додгир
جهان دادخواهست و شه دادگیر
з довар набошад ҷаҳонро гзир
ز داور نباشد جهان را گزیر
Ҷаҳонро ба соҳиби ҷаҳони нури бод
جهان را به صاحب جهان نور باد
Вазин доварии чашми бади даври бод
وزین داوری چشم بد دور باد