Биёи соқии он шарбати ҷонФзо ӣ
بیا ساقی آن شربت جانفزای
Ба ман даҳ ки дорам ғамии ҷонгзо ӣ
به من ده که دارم غمی جانگزای
Магар чун бидон шарбати орми нишот
مگر چون بدان شربت آرم نشاط
Ғамӣ чандро дар навардами бисот
غمی چند را در نوردم بساط
Чу субҳ аз дами гурги барзади забон
چو صبح از دم گرگ برزد زبان
Ба хуфтан даромад саги посбон
به خفتن درآمد سگ پاسبان
Хурӯси ғунудаи фурӯи кӯфти бол
خروس غنوده فرو کوفت بال
Дуҳули зани бузад бар табираи дўол
دهلزن بزد بر تبیره دوال
Ман аз хоб осӯда бархестам
من از خواب آسوده برخاستم
Ба ҷавҳари кашӣ хотир оростам
به جوهرکِشی خاطر آراستم
Талабкори гавҳар ки конӣ кунад
طلبکار گوهر که کانی کَنَد
Ба пиндори умед ҷонӣ кунад
به پندار امید جانی کند
Ба хуноби лаълӣ ки орад ба чанг
به خوناب لعلی که آرد به چنگ
Ситеза кунад бо дили хораи санг
ستیزه کند با دل خاره سنگ
Чаҳ пиндорӣ эй марди осони нюаш !
چه پنداری ای مرد آساننیوش!
Ки осони пар аз дар тавон кард гӯш ?
که آسان پر از دُر توان کرد گوش؟
Гар анҷӣри хури мурғ будӣ фарох
گر انجیرخور مرغ بودی فراخ
Набӯдӣ як анҷӣр бар ҳеҷ шох
نبودی یک انجیر بر هیچ شاخ
Гзорндаҳи пайкар ин паранд
گزارنده پیکر این پرند
Гузориш чунин кард бо Нақшбанд
گزارش چنین کرد با نقشبند
Ки чун бомдоди ани чароғи сипеҳр
که چون بامدادان چراغ سپهر
Ҷамоли ҷаҳонро барафрӯхт чеҳр
جمال جهان را برافروخت چهر
Ба ҷилва баровард хуршеди даст
به جلوه برآورد خورشید دست
Арӯсона бар курсӣ зар нишаст
عروسانه بر کرسی زر نشست
Сикандар ба ойини шоҳони пеш
سکندر به آیین شاهان پیش
Бар орост базмӣ дар айвони хеш
بر آراست بزمی در ایوان خویش
Ғуломони гули чеҳраи дилрабо ӣ
غلامان گلچهره دلربای
Камар бар камари гирди тахташ ба пой
کمر بر کمر گرد تختش به پای
Гуҳӣ бода мехӯрд бар ёд кӣ
گهی باده میخورد بر یاد کی
Гуҳии ганҷ май рехт бар бод май
گهی گنج میریخت بر باد می
Нишаста чунин чун яке чашмаи нур
نشسته چنین چون یکی چشمه نور
Ки овоз дод омад аз роҳи давр
که آوازِ داد آمد از راه دور
Хабари баради соҳиби хабар назд шоҳ
خبر برد صاحبخبر نزد شاه
Ки муштии ситамдидаи додхоҳ
که مشتی ستمدیدهٔ دادخواه
Тазаллум занонанд бар шоҳи рӯм
تظلم زنانند بر شاه روم
Ки бар Мисрён танг шуд марзу бум
که بر مصریان تنگ شد مرز و بوم
Расиданди чандон сиёҳони занг
رسیدند چندان سیاهان زنگ
Ки шуд дар биёбони гузаргоҳи танг
که شد در بیابان گذرگاه تنگ
Саводи ҷаҳонро чунон дар набшат
سواد جهان را چنان در نبشت
Ки савдо дар омад дар он кӯҳу дашт
که سودا در آمد در آن کوه و دشت
Бёбонёнӣ чу Қатарони сиёҳ
بیابانیانی چو قطران سیاه
Аз он беш кандар биёбони гиёҳ
از آن بیش کاندر بیابان گیاه
Чу кӯсаи ҳамаи пери кӯдаки сиришт
چو کوسه همه پیر کودک سرشت
Ба хӯбии раванд ар чаҳ ҳастанд зишт
به خوبی روند ار چه هستند زشت
На рӯе ки пайдо кунад шармашон
نه رویی که پیدا کند شرمشان
На бар ҳечкас меҳру озармашон
نه بر هیچکس مهر و آزرمشان
Ҳамаи одамии хору мардуми гзо ӣ
همه آدمیخوار و مردمگزای
Надорад дар ин доварии Мисри пой
ندارد در این داوری مصر پای
Гар ояд ба ёргирии шаҳриёр
گر آید به یارگیری شهریار
Вагар не ба тороҷ рафт он диёр
وگر نی به تاراج رفت آن دیار
На Миср ва на аФрнҷаҳ монад на рӯм
نه مصر و نه افرنجه مانَد نه روم
Гудозанд аз он кӯҳи оташ чу мум
گدازند از آن کوهِ آتش چو موم
зи ҷамъии чунин дил пароканда ем
ز جمعی چنین دل پراکندهایم
Дигар ҳукми шаҳи рости мо банда ем
دگر حکم شه راست ما بندهایم
Шаҳи додгари довари дайни паноҳ
شه دادگر داور دین پناه
Чу донист ки оварад зангии сипоҳ
چو دانست کهآورد زنگی سپاه
Ҳаросон шуд аз лашгар бе қиёс
هراسان شد از لشگرِ بیقیاس
Набояд ки доно буд бе ҳарос
نباید که دانا بود بیهراس
Арастӯ ӣ бедори дилро бихонад
ارسطوی بیداردل را بخواند
Вазин дар басии қисса бо ӯ баранд
وزین دَر بسی قصه با او براند
Вазири хирадманди пирӯзи рой
وزیر خردمند پیروز رای
Ба пирӯзӣ шоҳ шуд раҳнамо ӣ
به پیروزی شاه شد رهنمای
Ки бархезу бахт озмоиӣ бикун
که برخیز و بختآزمایی بکن
Ҳалоки чунон аждаҳое бикун
هلاک چنان اژدهایی بکن
Барояд магари корӣ аз дасти шоҳ
برآید مگر کاری از دست شاه
Ки шаҳро қавӣ тар кунад пойгоҳ
که شه را قویتر کند پایگاه
Шавад Миср ва он ноҳити ром ӯ
شود مصر و آن ناحیت رام او
Барояд ба мардонагии ном ӯ
برآید به مردانگی نام او
Дигар душманонро дарорад ба хок
دگر دشمنان را درآرد به خاک
Шавад дӯсти пирӯзу душмани ҳалок
شود دوست پیروز و دشمن هلاک
Сикандар ба дастурии раҳнамӯн
سکندر به دستوری رهنمون
зи Мақдӯнияи баради рояти бурун
ز مقدونیه برد رایت برون
Яке лашгар ангехт каз тарку теғ
یکی لشگر انگیخت کز تَرک و تیغ
Фурӯзандаи барқаши баромад ба меғ
فروزنده برقش برآمد به میغ
зи дарёи сӯй хшгӣ оварад рой
ز دریا سوی خشگی آورد رای
Далелаши сӯй Миср шуд раҳнамо ӣ
دلیلش سوی مصر شد رهنمای
Ҳамаи Мисрёни шаҳрӣу лашгар ӣ
همه مصریان شهری و لشگری
Пазира шудандаш ба неки ахтар ӣ
پذیره شدندش به نیکاختری
Бифармуд шаҳ каз лаб равад нил
بفرمود شه کز لب رود نیل
Кунад лашгари ши сӯии саҳрои раҳил
کند لشگرش سوی صحرا رحیل
Ба пархоши зангӣ шитобон шуданд
به پرخاش زنگی شتابان شدند
Ду асба ба сӯй биёбон шуданд
دو اسبه به سوی بیابان شدند
Далерон ба саҳро кашиданд рахт
دلیران به صحرا کشیدند رخت
Ба кини хоҳи зангӣ камар карда сахт
به کینخواه زنگی کمر کرده سخت
Чу зангӣ хабар ёфт ки омад сипоҳ
چو زنگی خبر یافت کهآمد سپاه
Ҷаҳони гашт бар чашми зангии сиёҳ
جهان گشت بر چشم زنگی سیاه
Ду лашгар баробар шуд ороста
دو لشگر برابر شد آراسته
Шуд озармҳо поки бархеста
شد آزرمها پاک برخاسته
зи наъли самандони пӯлоди мех
ز نعل سمندان پولاد میخ
Заминро з ҷунбиш барофтод бех
زمین را ز جنبش برافتاد بیخ
зи баси наъра ки омад бурун аз камӣн
ز بس نعره کهآمد برون از کمین
Фурӯди аўФтоди осмон бар замин
فرود اوفتاد آسمان بر زمین
зи гурзи гарони санги чолишгар ан
ز گرز گرانسنگ چالشگران
Шудаи моҳӣу говро сари гарон
شده ماهی و گاو را سر گران
з шӯридани бонг чун рстхир
ز شوریدن بانگ چون رستخیر
Ба ваҳш биёбон даромад гурез
به وحش بیابان درآمد گریز
Чу бар ҷанг шуд сохтаи созашон
چو بر جنگ شد ساخته سازشان
Гурезанда шуд дев аз овозашон
گریزنده شد دیو از آوازشان
Ба ҷое гирифтанд ҷои набард
به جایی گرفتند جای نبرد
Ки гармои зи мардум бар оварад гирд
که گرما ز مردم بر آورد گرد
Заминии зи гӯгирд беоб тар
زمینی ز گوگرد بیآبتر
Ҳавои зи дӯзахи ҷигари тоб тар
هوایی ز دوزخ جگرتابتر
зи танин ба ғӯри омадаи ғор ҳо
ز تنّین به غور آمده غارها
Дар ӯ фитнаро рӯзи бозор ҳо
در او فتنه را روز بازارها
Дар он ҷои ғӯлон ватан сохтанд
در آن جای غولان وطن ساختند
Чу ғӯлон ба ҳар гӯша ме тохтанд
چو غولان به هر گوشه میتاختند
Чу гавҳари фурӯи баради гови замин
چو گوهر فرو برد گاو زمین
Буруни ҷусти шери сиёҳ аз камӣн
برون جَست شیر سیاه از کمین
Бар офоқ шуд гови гардуни далер
بر آفاق شد گاو گردون دلیر
Баромади ситора чу дандони шер
برآمد ستاره چو دندان شیر
Шаб аз нофи худ атри соеи кушод
شب از ناف خود عطرسایی گشاد
Ҷаҳони зевари равшанои ниҳод
جهان زیور روشنایی نهاد
Бурун шуд изки дори душмани шинос
برون شد یزکدار دشمنشناس
Итоқии камари баст бар ҷои пос
یتاقی کمر بست بر جای پاس
Ситора даромад ба тобандагӣ
ستاره درآمد به تابندگی
Бросўди халқ аз шитобандагӣ
برآسود خلق از شتابندگی
Ба як ҷои ҳам рӯм ва ҳам Зангбор
به یک جای هم روم و هم زنگبار
Фурӯмондаи зангӣу рӯмии зи кор
فرومانده زنگی و رومی ز کار