Биёи соқӣ аз шодии нӯшу ноз
بیا ساقی از شادی نوش و ناز
Яке шарбатомез ошиқи навоз
یکی شربتآمیز عاشق نواز
Ба ташнаи даҳ он шарбати дили фиреб
به تشنه ده آن شربت دلفریب
Ки ташнаи з шарбат надорад шикеб
که تشنه ز شربت ندارد شکیب
Сапандӣ биор эй ҷаҳони дидаи пер
سپندی بیار ای جهاندیده پیر
Бар оташ фишон дар шабистони мейр
بر آتش فشان در شبستان میر
Ки чашмаки занони пеша Эй мекунам
که چشمک زنان پیشهای میکنم
зи чашми бади андеша Эй мекунам
ز چشم بد اندیشهای میکنم
Валикин чу мисўзм аз дили сапанд
ولیکن چو میسوزم از دل سپند
Ба ман чашми бад чун расонади газанд
به من چشم بد چون رساند گزند
Хатарҳои раҳзани дарин раҳ басӣаст
خطرهای رهزن درین ره بسیست
Касе кин надонад чаҳ фориғ касеаст
کسی کاین نداند چه فارغ کسیست
Чаҳ умрӣаст кӯро зи чандини хатар
چه عمریست کو را ز چندین خطر
Ба афсунгарии барад бояд басар
به افسونگری برد باید بسر
Ба ар пои азин пояи беруни нуҳум
به ار پای ازین پایه بیرون نهم
Нҳнбни барин дики пари хӯни нуҳум
نهنبن برین دیک پر خون نهم
Гзорндаҳи достонҳои пеш
گزارنده داستانهای پیش
Чунин гуяд аз пеши аҳдони хеш
چنین گوید از پیش عهدان خویش
Ки чун дайни деҳқон бар оташ нишаст
که چون دین دهقان بر آتش نشست
Бамурд оташу сӯхти оташи параст
بمرد آتش و سوخت آتش پرست
Сикандар бифармуд ки эрониён
سکندر بفرمود که ایرانیان
Гушойанд аз оташи парастии миён
گشایند از آتش پرستی میان
Ҳамон дайни деринаро нав кунанд
همان دین دیرینه را نو کنند
Гароиши сӯии дайн хусрав кунанд
گرایش سوی دین خسرو کنند
Муғонро ба оташ супоранд рахт
مغان را به آتش سپارند رخت
Бротшкдаҳ кор гиранд сахт
برآتشکده کار گیرند سخت
Чунон буд расми андарони рӯзгор
چنان بود رسم اندران روزگار
Ки бошад дар отшгаҳи омӯзгор
که باشد در آتشگه آموزگار
Кунад гнҷҳоӣӣ дар ӯ пои баст
کند گنجهائی در او پای بست
Набошад касеро бидон ганҷи даст
نباشد کسی را بدان گنج دست
Тавонгар ки мирос хорӣ надошт
توانگر که میراث خواری نداشت
Бар оташкадаи моли худро гузошт
بر آتشکده مال خود را گذاشت
Бидон расми коФоқро ранҷ буд
بدان رسم کافاق را رنج بود
Ҳар оташкадаи хонаи ганҷ буд
هر آتشکده خانهٔ گنج بود
Сикандар чу кард он банноҳо хароб
سکندر چو کرد آن بناها خراب
Равон кард ганҷӣ чу дарёии об
روان کرد گنجی چو دریای آب
Бар оташи гуҳии кӯ гузар доштӣ
بر آتشگهی کو گذر داشتی
Баннои кундии он ганҷи бардоштӣ
بنا کندی آن گنج برداشتی
Дигар одати он буд коташи параст
دگر عادت آن بود کاتش پرست
Ҳамаи сола бо наварӯсон нишаст
همه ساله با نوعروسان نشست
Ба наврӯзи ҷамшеду ҷашни сада
به نوروز جمشید و جشن سده
Ки нави гаштии ойини оташкада
که نو گشتی آیین آتشکده
з ҳар сӯи арӯсони нодидаи шӯй
ز هر سو عروسان نادیده شوی
зи хонаи буруни тохтндӣ ба кӯй
ز خانه برون تاختندی به کوی
Рухи оростаи дастҳо дар нигор
رخ آراسته دستها در نگار
Ба шодии дўидндӣ аз ҳар канор
به شادی دویدندی از هر کنار
Муғона мелаъл бардошта
مغانه می لعل برداشته
Ба боди Муғони гардани афрошта
به باد مغان گردن افراشته
зи брзини деҳқон ва афсун занад
ز برزین دهقان و افسون زند
Баровардаи дӯдӣ ба чархи баланд
برآورده دودی به چرخ بلند
Ҳамаи корашони шухӣу дилбарӣ
همه کارشان شوخی و دلبری
Гуҳи афсонаи гўӣии гуҳи афсунгарӣ
گه افسانه گوئی گه افسونگری
Ҷузи афсуни чароғии ниФрўхтнд
جز افسون چراغی نیفروختند
Ҷузи афсона чизе наёмухтанд
جز افسانه چیزی نیاموختند
Фурӯи ҳашта гесуи шикан дар шикан
فرو هشته گیسو شکن در شکن
Яке пои кӯб ва яке дасти зан
یکی پایکوب و یکی دستزن
Чу сарви сеӣ дастаи гул ба даст
چو سرو سهی دستهٔ گل به دست
Сеӣ сарви зебо буд гули параст
سهی سرو زیبا بود گل پرست
Срсол каз гунбади тези рӯ
سرسال کز گنبد تیز رو
Шиори ҷаҳонро шудӣ рӯзи нав
شعار جهان را شدی روز نو
Яке рӯзашон будӣ аз кӯҳу кох
یکی روزشان بودی از کوه و کاخ
Ба коми дили хеши майдони фарох
به کام دل خویش میدان فراخ
Ҷудо ҳар яке базмӣ оростӣ
جدا هر یکی بزمی آراستی
Вази онҷобсӣ Фтаҳ бархестӣ
وز آنجابسی فته برخاستی
Чу як ришта шуд ақди шоҳаншаҳӣ
چو یک رشته شد عقد شاهنشهی
Шуд аз фитнаи бозори олами тиҳӣ
شد از فتنه بازار عالم تهی
Ба як тоҷўр тахт бошад баланд
به یک تاجور تخت باشد بلند
Чу афзӯн буд малик ёбад газанд
چو افزون بود ملک یابد گزند
Яке тоҷўри беҳтар аз сад буд
یکی تاجور بهتر از سد بود
Ки борон чу бисёр шуд бад буд
که باران چو بسیار شد بد بود
Чунон дод фармони шаҳи неки рой
چنان داد فرمان شه نیک رای
Ки расми Муғон кас наёрад биҷой
که رسم مغان کس نیارد بجای
Гиромии арӯсони пӯшида рӯй
گرامی عروسان پوشیده روی
Ба модари намоянди рух ё ба шӯй
به مادر نمایند رخ یا به شوی
Ҳамаи нақши найрангҳо пора кард
همه نقش نیرنگها پاره کرد
Муғонро зи майхона овора кард
مغان را ز میخانه آواره کرد
Ҷаҳонро зи дайнҳои олӯдаи шаст
جهان را ز دینهای آلوده شست
Нигаҳдошт бар халқи дайни дуруст
نگهداشت بر خلق دین درست
Ба Эрони замин аз чунон пуште
به ایران زمین از چنان پشتیی
Намонад оташи ҳеҷ зардуште
نماند آتش هیچ زردشتیی
Дигар зон маҷусони ганҷинаи санҷ
دگر زان مجوسان گنجینه سنج
Ба оташкадаи каси нёкнди ганҷ
به آتشکده کس نیاکند گنج
Ҳамон нозанинони гулнори чеҳр
همان نازنینان گلنار چهر
зи гулзор оташ буриданд меҳр
ز گلزار آتش بریدند مهر
Чу шоҳ аз ҷаҳони расм оташ задуд
چو شاه از جهان رسم آتش زدود
Баровард зи оташи парастандаи дӯд
برآورد ز آتش پرستنده دود
Бифармуд то мардуми рӯзгор
بفرمود تا مردم روزگار
Ҷузи эзад парастӣ надоранд кор
جز ایزد پرستی ندارند کار
Ба дайни ҳанифӣ паноҳ оваранд
به دین حنیفی پناه آورند
Ҳамаи пушт бар меҳр ва моҳ оваранд
همه پشت بر مهر و ماه آورند
Чу шуд малик дар малики он малики бахш
چو شد ملک در ملک آن ملک بخش
Ба майдони фарохӣ равон кард Рахш
به میدان فراخی روان کرد رخش
Ба фархундагии фатҳро гашти ҷуфт
به فرخندگی فتح را گشت جفت
Бидон гӯнаи кони нағз гӯянда гуфт
بدان گونه کان نغز گوینده گفت
Вагар боядат то ба ҳукм навай
وگر بایدت تا به حکم نوی
Дигаргунаи рамзии з ман бишинавӣ
دگرگونه رمزی ز من بشنوی
Брори он куҳани пунбаҳоро зи гӯш
برار آن کهن پنبهها را ز گوش
Ки дебои навро кунад жандаи пӯш
که دیبای نو را کند ژنده پوش
Бар онгуна каз чанд бедори мағз
بر آنگونه کز چند بیدار مغز
Шунидам дарин шеваи гуфтори нағз
شنیدم درین شیوه گفتار نغز
Басӣ низ таърихҳо доштам
بسی نیز تاریخها داشتم
Яке ҳарф нохонда нагузоштам
یکی حرف ناخوانده نگذاشتم
Баҳам кардам он ганҷи оканда ро
بهم کردم آن گنج آکنده را
Варақи пораҳои пароканда ро
ورق پارههای پراکنده را
Аз он кимиёҳои пӯшидаи ҳарф
از آن کیمیاهای پوشیده حرف
Барангехтам гунҷадоне шигарф
برانگیختم گنجدانی شگرف
Ҳамон порсии гӯии донои пер
همان پارسی گوی دانای پیر
Чинн гуфт ва шуд гуфт ӯ дилпазир
چینن گفت و شد گفت او دلپذیر
Ки чун шаҳи зи дорои ситади тоҷу тахт
که چون شه ز دارا ستد تاج و تخت
зи паргори Мӯсили буруни баради рахт
ز پرگار موصل برون برد رخت
Чу Зуҳра ба Бобул даромад нахуст
چو زهره به بابل درآمد نخست
зи Њорутёни хоки он буми шаст
ز هاروتیان خاک آن بوم شست
Бифармуд то оташи мӯбадӣ
بفرمود تا آتش موبدی
Кашанд аз ҳунармандӣу бхрдӣ
کشند از هنرمندی و بخردی
Фусун нома занадро тар кунанд
فسون نامه زند را تر کنند
Вагарна ба зиндон дафтар кунанд
وگرنه به زندان دفتر کنند
Бароаи ниёи халқро раҳ намӯд
براه نیا خلق را ره نمود
Туфу дӯди оташи з дилҳо задуд
تف و دود آتش ز دلها زدود
Вази онҷо ба тадбири озодагон
وز آنجا به تدبیر آزادگان
Даромад сӯии озари Ободагон
درآمد سوی آذر آبادگان
Баҳри ҷо ки ӯ оташӣ дид чуст
بهر جا که او آتشی دید چست
Ҳам оташи фурӯи кишт ва ҳам занад шаст
هم آتش فرو کشت و هم زند شست
Дар он хитта буд оташии санги баст
در آن خطه بود آتشی سنگ بست
Ки хондӣ худии сӯзиши оташи параст
که خواندی خودی سوزش آتش پرست
Садаши ҳербад буд бо тавқи зар
صدش هیربد بود با طوق زر
Ба оташи парастии гиреҳ бар камар
به آتش پرستی گره بر کمر
Бифармуд кони оташи дайри сол
بفرمود کان آتش دیر سال
Бикуштанд ва карданд яксар зкол
بکشتند و کردند یکسر زکال
Чу оташи фурӯи кишт аз он ҷойгоҳ
چو آتش فرو کشت از آن جایگاه
Равон кард сӯии сипоҳони сипоҳ
روان کرد سوی سپاهان سپاه
Бидон нозанини шаҳри ороста
بدان نازنین شهر آراسته
Ки бо хуши дилӣ буд ва бо хоста
که با خوشدلی بود و با خواسته
Дили тоҷўр шодмонӣ гирифт
دل تاجور شادمانی گرفت
Ба шодии пай Комронӣ гирифт
به شادی پی کامرانی گرفت
Басии оташи ҳербадро бикушт
بسی آتش هیربد را بکشت
Басии ҳербадро дўто кард пушт
بسی هیربد را دوتا کرد پشت
Баҳории куҳан буд чинӣ нигор
بهاری کهن بود چینی نگار
Басии хуштар аз боғ дар навбаҳор
بسی خوشتر از باغ در نوبهار
Ба ойини зардушту расми маҷус
به آیین زردشت و رسم مجوس
Ба хизмат дар он хонаи чандини арӯс
به خدمت در آن خانه چندین عروس
Ҳамаи офати дидау ошӯби дил
همه آفت دیده و آشوب دل
зи гули шани фурӯи рафта дар по ба гул
ز گل شان فرو رفته در پا به گل
Дар ӯ духтарии ҷодӯ аз насли сом
در او دختری جادو از نسل سام
Падар карда озари ҳумоюнаши ном
پدر کرده آذر همایونش نام
Чу брхўондии афсунии он дили фиреб
چو برخواندی افسونی آن دلفریب
зи дили ҳуши барадии зи донои шикеб
ز دل هوش بردی ز دانا شکیب
Ба Њорутӣ аз Зуҳраи дили барда буд
به هاروتی از زهره دل برده بود
Чу Њорути сад пеш ӯ мурда буд
چو هاروت صد پیش او مرده بود
Сикандар чу фармуд кардани шитоб
سکندر چو فرمود کردن شتاب
Бидон хона то хона гардад хароб
بدان خانه تا خانه گردد خراب
Зани ҷодӯ аз ҳайкали хештан
زن جادو از هیکل خویشتن
Намӯд аждҳоӣӣ бидон анҷуман
نمود اژدهائی بدان انجمن
Чу диданди халқи оташини аждаҳо
چو دیدند خلق آتشین اژدها
Дил хеш карданд аз оташи раҳо
دل خویش کردند از آتش رها
зи бими ваии афтон ва хезон шуданд
ز بیم وی افتان و خیزان شدند
Ба назд Сикандар гурезон шуданд
به نزد سکندر گریزان شدند
Ки ҳаст аждҳоӣӣ дар оташкада
که هست اژدهائی در آتشکده
Чу қорўраҳ дар мардум оташ зада
چو قاروره در مردم آتش زده
Касе кӯ бидон аждаҳо бугзарад
کسی کو بدان اژدها بگذرد
Ҳамон соъаташ ё кашад ё хӯрд
همان ساعتش یا کشد یا خورد
Шаҳ аз рози он кимиёӣ наҳуфт
شه از راز آن کیمیای نهفت
з дастур пурсед ва дастур гуфт
ز دستور پرسید و دستور گفت
Блинос донад чунин розҳо
بلیناس داند چنین رازها
Ки соҳиб тилисмаст бар созҳо
که صاحب طلسم است بر سازها
Блиносро гуфт шоҳи ин хаёл
بلیناس را گفت شاه این خیال
Чигуна намояд ба мо бадсигол ?
چگونه نماید به ما بدسگال؟
Хирадманд гуфт ин чунин пайкарӣ
خردمند گفت این چنین پیکری
Надонад намӯдани ҷузи афсунгар ӣ
نداند نمودن جز افسونگری
Агар шоҳ хоҳад шитоб оварам
اگر شاه خواهد شتاب آورم
Сари аждаҳо дар таноб оварам
سر اژدها در طناب آورم
Ҷаҳондор гуфт инат патёра Эй
جهاندار گفت اینت پتیارهای
Биравгар туоне бикун чора Эй
بُرو گر توانی بکن چارهای
Хирадманд шуд сӯии оташкада
خردمند شد سوی آتشکده
Сиёҳ аждаҳо дид сар бар зада
سیاه اژدها دید سر بر زده
Чу он аждаҳо дар блинос дид
چو آن اژدها در بلیناس دید
Раҳи обгина бар алмос дид
ره آبگینه بر الماس دید
Барангехти он ҷодӯии ношикеб
برانگیخت آن جادوی ناشکیب
Басии ҷодуиҳои мардуми фиреб
بسی جادوییهای مردمفریب
Нашуд коргари ҳеҷ дар чораи соз
نشد کارگر هیچ در چاره ساز
Сӯии ҷодӯии хештани гашти боз
سوی جادوی خویشتن گشت باز
Ҳар он ҷодуӣ кон нашуд коргар
هر آن جادویی کان نشد کارگر
Ба ҷодӯии худ боз пас кард сар
به جادوی خود باز پس کرد سر
Ба чорагарӣ зираки ҳӯшманд
به چارهگری زیرک هوشمند
Фусуни Фсоиндаҳро кард банд
فسون فساینده را کرد بند
Ба вақте ки он толеъ ояд бадаст
به وقتی که آن طالع آید بدست
Казу ҷодўӣиро дароед шикаст
کزو جادوئی را دراید شکست
Бифармуд коранд лухтии сдоб
بفرمود کارند لختی سداب
Барон аждаҳо зад чу бар оташи об
برآن اژدها زد چو بر آتش آب
Ба як шӯъбадаи басти бозяш ро
به یک شعبده بست بازیش را
Таба кард найранги созяш ро
تبه کرد نیرنگ سازیش را
Чу духтар чунон дид кони ҳӯшманд
چو دختر چنان دید کان هوشمند
зи найранги он саҳар бикшод банд
ز نیرنگ آن سحر بگشاد بند
Ба поиши дарафтоду зинҳори хост
به پایش درافتاد و زنهار خواست
Ба озарми шоҳи ҷаҳони бори хост
به آزرم شاه جهان بار خواست
Блинос чун рӯй он моҳ дид
بلیناس چون روی آن ماه دید
Таманнои худро бадв роҳ дид
تمنای خود را بدو راه دید
Бзнҳори хеш устуворяш дод
بزنهار خویش استواریش داد
зи ҷодўкшон растгоряш дод
ز جادوکشان رستگاریش داد
Бифармуд то оташ афрӯхтанд
بفرمود تا آتش افروختند
Бидон оташ оташкада сӯхтанд
بدان آتش آتشکده سوختند
Прирўиро баради наздики шоҳ
پریروی را برد نزدیک شاه
Ки ин моҳ буд аждаҳои сиёҳ
که این ماه بود اژدهای سیاه
Занӣ кордонаст ва бисёр ҳуш
زنی کاردانست و بسیار هوش
Фалакро ба найранги печидаи гӯш
فلک را به نیرنگ پیچیده گوش
зи қаър замин баркашад чоҳ ро
ز قعر زمین برکشد چاه را
Фурӯди орад аз осмони моҳ ро
فرود آرد از آسمان ماه را
зи ҳалро сиёҳӣ бишӯяд з рӯй
ز حل را سیاهی بشوید ز روی
Шавад бар ҳисорӣ ба як тори мӯӣ
شود بر حصاری به یک تار موی
Ба хӯбии чгўими парии пайкарӣ
به خوبی چگویم پری پیکری
Париро набӯдаи чунин духтарӣ
پری را نبوده چنین دختری
Сари зулфаш аз чанбари мшги ноб
سر زلفش از چنبر مشگ ناب
Расан карда бар гардани офтоб
رسن کرده بر گردن آفتاب
Ба иқболи шаҳи роҳи брбстмш
به اقبال شه راه بربستمش
Ҳамаи ному номӯси бшкстмш
همه نام و ناموس بشکستمش
Забун шуд даромад бзнҳори ман
زبون شد درآمد بزنهار من
Сазад гар кунад хусраваши ёри ман
سزد گر کند خسروش یار من
Вагар хизмати шоҳро дархур аст
وگر خدمت شاه را درخور است
Марои ҳам худованд ва ҳам хоҳар аст
مرا هم خداوند و هم خواهر است
Чу шаҳ дид рухсори он дили фиреб
چو شه دید رخسار آن دلفریب
Броростаҳи моҳӣ аз зару зеб
برآراسته ماهی از زر و زیب
Блиносро дод кини роми тест
بلیناس را داد کین رام تست
Сазовор май хӯрдани ҷоми тест
سزاوار می خوردن جام تست
Валикин мабош эмин аз ранг ӯ
ولیکن مباش ایمن از رنگ او
Машав ғофил аз макру найранг ӯ
مشو غافل از مکر و نیرنگ او
Агар каждумии каҳрабои дам буд
اگر کژدمی کهربا دم بود
Машав эмин аз вай ки каждум буд
مشو ایمن از وی که کژدم بود
Блинос бар шукри таслими шоҳ
بلیناس بر شکر تسلیم شاه
Рух хеш молида бар хоки роҳ
رخ خویش مالید بر خاک راه
Прирўиро бонӯӣ хона кард
پریروی را بانوی خانه کرد
Парӣ чанд зини гӯна девона кард
پری چند زین گونه دیوانه کرد
Бромўхт зу ҷодўӣиҳои тамом
برآموخت زو جادوئیها تمام
Блиноси ҷодӯаш аз он гашти ном
بلیناس جادوش از آن گشت نام
Агар ҷодўӣигар ситораи шинос
اگر جادوئی گر ستاره شناس
зи худ маргро брнбндии мрос
ز خود مرگ را برنبندی مراس