Биёи соқии он май ки ноз оварад
بیا ساقی آن میکه ناز آورد
Ҷавонӣ диҳад умр боз оварад
جوانی دهد عمر باز آورد
Ба ман даҳ ки ин ҳар ду гум карда ам
به من ده که این هر دو گم کردهام
Қаноат ба хуноб хам карда ам
قناعت به خوناب خم کردهام
Касе ков дар нек номӣ занад
کسی کاو در نیکنامی زند
Дар ин ҳалқаи лоф ғуломӣ занад
در این حلقه لاف غلامی زند
Ба некии чунон пурвирди номи хеш
به نیکی چنان پرورد نام خویش
Казу нек ёбад саранҷоми хеш
کزو نیک یابد سرانجام خویش
Ба дроъаҳ дар гурезади таниш
به دراعهٔ در گریزد تنش
Ки он дръ бошад на пероҳани ш
که آن درع باشد نه پیراهنش
Ба аз номи некӯ дигар ном нест
به از نام نیکو دگر نام نیست
Бади онкас ки некӯ саранҷом нест
بد آنکس که نیکو سرانجام نیست
Чу май хоҳӣ эй марди некии писанд
چو میخواهی ای مرد نیکی پسند
Ки номии барорӣ ба некии баланд
که نامی برآری به نیکی بلند
Яке ҷома дар нек номӣ бапуш
یکی جامه در نیکنامی بپوش
Ба некӣ дигар ҷомаҳо май фуруш
به نیکی دگر جامهها میفروش
Набинӣ ки бошад зи мшгини ҳарир
نبینی که باشد ز مشگین حریر
Фурӯшандаи машкро ногузир ?
فروشندهٔ مشک را ناگزیر؟
Гзорндаҳи ин нави ойини хаёл
گزارنده این نو آیین خیال
Дам аз нек номон задӣ моҳу сол
دم از نیکنامان زدی ماه و سال
Сикандар ки он нек номӣ намӯд
سکندر که آن نیکنامی نمود
Бар он номи некӯ басӣ кард суд
برآن نام نیکو بسی کرد سود
Ҳамаи сӯии некон назар доштӣ
همه سوی نیکان نظر داشتی
Бидонро бар хеш нагузоштӣ
بدان را بر خویش نگذاشتی
зи кишвари худоёну шаҳи зодагон
ز کشورخدایان و شهزادگان
Назар беш кардӣ ба афтодагон
نظر بیش کردی به افتادگان
Куҷои зоҳидӣ хилватӣ ёфтӣ
کجا زاهدی خلوتی یافتی
Ба хилвати гуҳи ш зуд бишитофтӣ
به خلوتگهش زود بشتافتی
Ба ҳар ҷо ки размии броростӣ
بههر جا که رزمی برآراستی
Аз эшон ба ҳиммати мадади хостӣ
از ایشان به همّت مدد خواستی
Ҳамоно ки зи он буд пирӯзи ҷанг
همانا کهزآن بود پیروز جنگ
Ки пирӯзаро фарқ кардӣ зи санг
که پیروزه را فرق کردی ز سنگ
Сипоҳӣ ки бо ӯ ба ҷанг омаданд
سپاهی که با او به جنگ آمدند
Аз он пеша ков дошт танг омаданд
از آن پیشه کاو داشت تنگ آمدند
Намуданд к-эии довари рӯзгор
نمودند کای داور روزگار
Ба таълими ту давлати омӯзгор
به تعلیم تو دولتْ آموزگار
Турои фатҳу фирӯзӣ аз лашгари сет
ترا فتح و فیروزی از لشگرست
Ту зоҳиди навозии сухани дигари сет
تو زاهد نوازی سخن دیگرست
Ба шамшер бояд ҷаҳонро кушод
به شمشیر باید جهان را گشاد
Ту аз неки мардон чаҳ оре ба ёд
تو از نیکمردان چه آری به یاد
Чу ҳиммат силаҳаст дар дастбурд
چو همّت سلاح است در دستبرد
Бигӯ то кунем ончӣ дорем хирад
بگو تا کنیم آنچه داریم خرد
Азин пас ки бар ҳам набард ан занем
ازین پس که بر همنبردان زنیم
Дар ҳиммати нек мардон занем
در همّت نیکمردان زنیم
Ҷаҳондори азин довариҳои сахт
جهاندار ازین داوریهای سخت
Нигаҳ дошт посух ба неруии бахт
نگهداشت پاسخ به نیروی بخت
Сухан бар бдиҳаҳ наёяд савоб
سخن بر بدیهه نیاید صواب
Ба вақт худаш дод бояд ҷавоб
به وقت خودش داد باید جواب
Чу лашгари сӯии кӯҳ Албурз ронад
چو لشگر سوی کوه البرز راند
Ба ҳар ноҳити нойибиро нишонд
بههر ناحیت نایبی را نشاند
Ба даҳлезаи раҳгузарҳои сахт
به دهلیزهٔ رهگذرهای سخت
зи ширвон чу шерони ҳамеи баради рахт
ز شروان چو شیران همیبرد رخت
Дар он тохтан ки орзӯманд буд
در آن تاختن کهآرزومند بود
Раҳаш бар гузаргоҳи дарбанд буд
رهش بر گذرگاه دربند بود
Набӯд онгаҳ он шаҳри ороста
نبود آنگه آن شهر آراسته
Дизӣ буд дар ваии басии хоста
دزی بود در وی بسی خواسته
Дар он дизи танӣ чанд раҳ доштанд
در آن دز تنی چند ره داشتند
Ки касро дар он роҳ нагузоштанд
که کس را در آن راه نگذاشتند
Чу шаҳро саропарда онҷо заданд
چو شه را سراپرده آنجا زدند
Рақибони дизи хайма боло заданд
رقیبان دز خیمه بالا زدند
Дар диз бибастанд бар рӯй шоҳ
در دز ببستند بر روی شاه
Накарданд дар теғу лашкари нигоҳ
نکردند در تیغ و لشکر نگاه
Ба навбати гуҳи шоҳи нштоФтнд
به نوبتگه شاه نشتافتند
Сар аз хизмат боргаҳ тофтанд
سر از خدمت بارگه تافتند
Агар хондашон довари даври гир
اگر خواندشان داور دور گیر
Ба рафтан нагаштанд фармон пазир
به رفتن نگشتند فرمانپذیر
Вагар дафтари доварӣ дар навишт
وگر دفتر داوری در نوشت
Надоданд роҳаш бар кӯҳу дашт
ندادند راهش بر کوه و دشت
Ҳамон чора дид он хирадманди шоҳ
همان چاره دید آن خردمند شاه
Ки бардорад он банд аз бандгоҳ
که بردارد آن بند از بندگاه
Ба лашкар бифармуд то сад ҳазор
به لشکر بفرمود تا صد هزار
Даройанд пиромни он ҳисор
درآیند پیرامن آن حصار
Ба хари санги ғазабон харобаш кунанд
به خرسنگ غضبان خرابش کنند
Ба сайлоби хӯни ғарқ обаш кунанд
به سیلاب خون غرق آبش کنند
Чиҳил рӯзи лашгар шағаб сохтанд
چهل روز لشگر شغب ساختند
Казон диз кулӯхӣ нияндохтанд
کزان دز کلوخی نینداختند
зи партоб ӯ новаки афканди бол
ز پرتاب او ناوک افکند بال
Камандӣ на конҷои расонади дўол
کمندی نه کانجا رسانَد دوال
Арӯсаки заноне чу девони шмўс
عروسکزنانی چو دیوان شموس
Хаҷал гашта зон қалъа чун арӯс
خجل گشته زان قلعه چون عروس
На аррода бар гирд ӯ раҳи шинос
نه عراده بر گرد او رهشناس
На аз гардиши манҷаниқи ши ҳарос
نه از گردش منجنیقش هراس
Чу оҷиз шуданд андари он тохтан
چو عاجز شدند اندر آن تاختن
Вазони ҷўз бар гунбад андохтан
وزان جوز بر گنبد انداختن
Шаҳи кордони маҷлисии нави ниҳод
شه کاردان مجلسی نو نهاد
Саронро талаб карду абрӯи кушод
سران را طلب کرد و ابرو گشاد
Чаҳ гуед гуфтои дарин банди кӯҳ
چه گویید گفتا درین بند کوه
Ки оварад аз андешаи моро сутӯҳ
که آورد از اندیشه ما را ستوه
Вилояти гушойони гардани фароз
ولایتگشایان گردنفراز
Нишастанду бурданди шаҳро намоз
نشستند و بردند شه را نماز
Ки мо бандагон то камар баста ем
که ما بندگان تا کمر بستهایم
Бад-ӣни рӯзи як рӯз нанашаста ем
بدین روز یک روز ننشستهایم
Чиҳил рӯз бошад ки бе хӯрду хоб
چهل روز باشد که بیخورد و خواب
Ситезем бо абр ва бо офтоб
ستیزیم با ابر و با آفتاب
Ту доне ки бар тораки меҳру меғ
تو دانی که بر تارک مهر و میغ
Нишоед задани найзау тиру теғ
نشاید زدن نیزه و تیر و تیغ
Чу девони басии чора ҳо сохтем
چو دیوان بسی چارهها ساختیم
Аз ин дев , хонаи нпрдохтим
از این دیو، خانه نپرداختیم
Ҳамон ба ки гирдем азин роҳи танг
همان به که گردیم ازین راه تنگ
Гриўаҳ навардему соиими санг
گریوه نوردیم و ساییم سنگ
Шҳншаҳ чу донист ки он сарварон
شهنشه چو دانست کهآن سروران
Фурӯ монда буданду оҷиз дар он
فرو مانده بودند و عاجز در آن
Чу дар серума зад чашми хуршеди майл
چو در سرمه زد چشم خورشید میل
Фурӯ рафт гавҳар ба дарёии нил
فرو رفت گوهر به دریای نیل
Шаҳ аз ганҷи гавҳар ба дарёи канор
شه از گنج گوهر به دریا کنار
Яке маҷлис орост чун навбаҳор
یکی مجلس آراست چون نوبهار
Бипурсед чун ҳалқаи гашти анҷуман
بپرسید چون حلقه گشت انجمن
Аз он сарфарози ани лашгари шикан
از آن سرفرازان لشگر شکن
Ки аз гӯшаи дорон дар ин гӯша кист ?
که از گوشهداران در این گوشه کیست؟
Ки бар мотами орзӯ ҳо гирист
که بر ماتم ِ آرزوها گریست
Яке гуфт к-эии шоҳи дониши параст
یکی گفت کای شاه دانشپرست
Парастишгарӣ дар фалон ғор ҳаст
پرستشگری در فلان غار هست
Ба кас рӯй нанамояд аз ҳеҷ роҳ
به کس روی ننماید از هیچ راه
Кунад бениёзӣ ба муштии гиёҳ
کند بی نیازی به مشتی گیاه
Шаҳаншоҳ бархест ҳам дар замон
شهنشاه برخاست هم در زمان
Аннани тоби гашт аз бар ҳамдамон
عنانتاب گشت از بر همدمان
зи хосони танӣ чанд ҳамроҳ кард
ز خاصان تنی چند همراه کرد
Нишони ҷуст ва омад бар неки мард
نشان جست و آمد بر نیکمرد
Раҳ аз шаб чу рӯзи бади андеш буд
ره از شب چو روز بداندیش بود
Вшоқӣу шамъии равони пеш буд
وشاقی و شمعی روان پیش بود
Чу наздик ғор омад аз роҳи давр
چو نزدیک غار آمد از راه دور
Ба ғор андар афтод аз он шамъи нур
به غار اندر افتاد از آن شمع نور
Парастанда чун партав нур дид
پرستنده چون پرتو نور دید
зи торикии ғори беруни давид
ز تاریکی غار بیرون دوید
Фиришта вшӣ дид чун офтоб
فرشتهوشی دید چون آفتاب
Баровардаи иқболро сари зи хоб
برآورده اقبال را سر ز خواب
Ҷаҳони дида назд ҷаҳондори тохт
جهاندیده نزد جهاندار تاخت
Ба нури ҷаҳондор ӣ ӯро шинохт
به نور جهانداری او را شناخت
Бадв гуфт шахсе баӣ пайкарӣ
بدو گفت شخصی بهیپیکری
Гумонам чунонаст ки Искандарӣ
گمانم چنانست کهاسکندری
Шаҳ аз меҳрбонӣ бадв дод даст
شه از مهربانی بدو داد دست
Дарун рафту пешаш ба зону нишаст
درون رفت و پیشش به زانو نشست
Бипурсед аз ӯ ки ошноӣ ту кист ?
بپرسید از او کهآشنای تو کیست؟
зи дунё чаҳ пӯшӣ ва хӯрд ту чист ?
ز دنیا چه پوشی و خورد تو چیست؟
Чаҳ донистӣ эй зоҳиди ҳӯшёр ?
چه دانستی ای زاهد هوشیار؟
Ки Искандарами ман дарин танги ғор ?
که اسکندرم من درین تنگ غار؟
Дуо кард зоҳид ки дил шод бош
دعا کرد زاهد که دلشاد باش
зи банди стмгорӣ озод бош
ز بند ستمگاری آزاد باش
Ба иқболи боди ахтарати хостаҳ
به اقبال باد اخترت خاسته
Ба неруии иқболати ороста
به نیروی اقبالت آراسته
Агар зонка бишнохтам шоҳ ро
اگر زانکه بشناختم شاه را
Шиносад ба шаб ҳар касе моҳ ро
شناسد به شب هر کسی ماه را
На ойӣна танҳо ту дорӣ ба даст
نه آیینه تنها تو داری بهدست
Маро дар дили ойӣнае низ ҳаст
مرا در دل آیینهای نیز هست
Ба сад соли ковро риёзат задуд
به صد سال کاو را ریاضت زدود
Яке сӯрат охир тавонад намӯд
یکی صورت آخر تواند نمود
Дигар ончии пурсади худованди рой
دگر آنچه پرسد خداوند رای
Ки чунаст зоҳид дар ин танги ҷой
که چونست زاهد در این تنگ جای
Ба неруии ту шодам ва тундараст
به نیروی تو شادم و تندرست
Танумандтар з ончӣ будам нахуст
تنومندتر ز آنچه بودم نخست
зи меҳру зи кин бо касам ёд нест
ز مهر و ز کین با کسم یاد نیست
Кас аз бандагон чун ман озод нест
کس از بندگان چون من آزاد نیست
Ҷаҳонро надидам вафои дорӣ ӣӣ
جهان را ندیدم وفادارییی
Нахоҳад кас аз бе вафои ёрӣ ӣӣ
نخواهد کس از بیوفا یارییی
Чу брсхтми андешаи кори хеш
چو برسختم اندیشهٔ کار خویش
Ҳамин гӯша дидам сазовори хеш
همین گوشه دیدم سزاوار خویش
Буридам з ҳар ошнои шумор
بریدم ز هر آشنایی شمار
Басаст ошнои ман омӯзгор
بس است آشنای من آموزگار
Ба бисёр хорӣ наёрам бсич
به بسیار خواری نیارم بسیچ
Ки парӣ диҳад нофро печи печ
که پُری دهد ناف را پیچ پیچ
Гёи пӯшаму қӯти ман ҳам гё
گیا پوشم و قوت من هم گیا
Кунам сангро зари бад-ӣни кимиё
کنم سنگ را زر بدین کیمیا
Буд солҳо каз сари ояндагон
بود سالها کز سر آیندگان
Надидам касе ҷузи ту зи ояндагон
ندیدم کسی جز تو ز آیندگان
Сабаб чист ки имшаби дарин кунҷи ғор ?
سبب چیست کهامشب درین کنج غار؟
Ба неки ахтарӣ ранҷа шуд шаҳриёр ?
به نیک اختری رنجه شد شهریار؟
Дар ғори ман вонгаҳе чун туе
در غار من وانگهی چون تویی
Яке поси шаҳро кам аз ҳиндӯ ӣӣ
یکی پاس شه را کم از هندویی
Ҷаҳондор гуфт эй ҷаҳондидаи пер
جهاندار گفت ای جهاندیده پیر
Аз ин омадани доштами ногзиз
از این آمدن داشتم ناگزیز
Худои оҳаниро ба ду ним кард
خدای آهنی را بهدو نیم کرد
Ба мо ҳар давони он ду таслим кард
به ما هر دوان آن دو تسلیم کرد
Калидӣу теғӣ бад-инсон нигошт
کلیدی و تیغی بدینسان نگاشت
Калиди он ту теғ бар ман гузошт
کلید آن تو تیغ بر من گذاشت
Чу ман зоҳни теғ гетӣ фурӯз
چو من زآهن تیغ گیتیفروز
Кунам ёрии адл дар ним рӯз
کنم یاری عدل در نیم روز
Ту дар нимаи шаб низ агар ёварӣ
تو در نیمه شب نیز اگر یاوری
Калид ӣ биҷунбон дар ин доварӣ
کلیدی بجنبان در این داوری
Магар каз калиди туу теғи ман
مگر کز کلید تو و تیغ من
Кушода шавад кори ин анҷуман
گشاده شود کار این انجمن
Ҳисор ӣаст бар сифти ин теғи кӯҳ
حصاری است بر سفت این تیغ کوه
Дарав раҳ занонанд чандини гуруҳ
درو رهزنانند چندین گروه
Ҳамаи рӯзу шаби корвон ҳо зананд
همه روز و شب کاروانها زنند
зи бади гавҳарии роҳи ҷон ҳо зананд
ز بد گوهری راه جانها زنند
Дар он ҷустуҷӯем ки бгшоимш
در آن جستجویم که بگشایمش
Ба дод ва ба дониши бёроимш
به داد و به دانش بیارایمش
Ту низ ар ба ҳиммат кунӣ ёр ӣ ӣӣ
تو نیز ار به همت کنی یارییی
Дар ин раҳ кунад бахти бедор ӣ ӣӣ
در این ره کند بخت بیدارییی
з раҳзан шавад роҳи пардохта
ز رهزن شود راه پرداخته
Шавад тӯшаи раҳи равони сохта
شود توشهٔ رهروان ساخته
Чу огоҳ шуд марди эзади шинос
چو آگاه شد مرد ایزد شناس
Ки дуздон бар он қалъа доранд пос
که دزدان بر آن قلعه دارند پاس
Яке манҷаниқ аз нафас баргушод
یکی منجنیق از نفس برگشاد
Ки бар қалъаи осмон дар кушод
که بر قلعهٔ آسمان در گشاد
Чунон зад дар он кӯҳаи манҷаниқ
چنان زد در آن کوهه منجنیق
Ки шуд кӯҳ дар вай чу дарёи ғариқ
که شد کوه در وی چو دریا غریق
Ба шаҳ гуфт бархезу шӯи бози ҷой
به شه گفت برخیز و شو باز جای
Ки он кӯҳ поя даромад зи пой
که آن کوهپایه درآمد ز پای
Чу шоҳаншаҳ омад сӯии базми хеш
چو شاهنشه آمد سوی بزم خویش
Муқӣмон маҷлис давиданд пеш
مقیمان مجلس دویدند پیش
Дигар бора маҷлис биёростанд
دگر باره مجلس بیاراستند
Ба ромиш нишастанд ва ме хостанд
به رامش نشستند و می خواستند
Кас омад ки дижбони ин кӯҳсор
کس آمد که دژبان این کوهسار
Ситодаи сет бар дар ба умеди бор
ستادهست بر در به امید بار
Бифармуд шаҳ то дрорнди зуд
بفرمود شه تا درآرند زود
Даромад бар шоҳ ва хизмат намӯд
درآمد بر شاه و خدمت نمود
Чу бар шаҳ дуо кард аз андоза беш
چو بر شه دعا کرد از اندازه بیش
Калид дар дизи биндохти пеш
کلید در دز بینداخت پیش
Хабар кард ки имшаби зи неруии шоҳ
خبر کرد کهامشب ز نیروی شاه
Харобӣ даромад бад-ӣни қалъаи гоҳ
خرابی درآمد بدین قلعهگاه
Ду бурҷи рузин зини дизи санги баст
دو برج رزین زین دز سنگ بست
зи бурҷи малики давр дар ҳам шикаст
ز برج ملک دور در هم شکست
зи хашми худо манҷаниқӣ расед
ز خشم خدا منجنیقی رسید
Диз афтод ва ногоҳ дар ҳам дарид
دز افتاد و ناگاه در هم درید
Гараш манҷаниқ ту кардӣ хароб
گرش منجنیق تو کردی خراب
Ба зарраи куҷои рехтии офтоб ?
به ذره کجا ریختی آفتاب؟
Харобӣ ш донам на зини лашгари сет
خرابیش دانم نه زین لشگرست
Ки ин манҷаниқ аз дизӣ дигараст
که این منجنیق از دزی دیگرست
Чу ҳукми диз осмонӣ турост
چو حکم دز آسمانی تراست
Ту донеу диз ҳукмронӣ турост
تو دانی و دز حکمرانی تراست
Нигаҳ кард шаҳи сӯии лашкари кашон
نگه کرد شه سوی لشکر کشان
Казин ба дуоро чаҳ бошад нишон ?
کزین به دعا را چه باشد نشان؟
Чиҳил рӯз бошад ки мардони кор
چهل روز باشد که مردان کار
Ба шамшер кӯшанд бо ин ҳисор
به شمشیر کوشند با این حصار
Ба чандини сари теғи алмоси ранг
به چندین سر تیغ الماس رنگ
Насуфтанд ҷӯи сангӣ аз хораи санг
نسفتند جو سنگی از خاره سنگ
Ба оҳӣ ки бардошт бетӯша Эй
به آهی که برداشت بیتوشهای
Фурӯи рехт аз манзараши гӯша Эй
فرو ریخت از منظرش گوشهای
Шуморо чаҳ рӯ май намояди дарин ?
شما را چه رو مینماید درین؟
Ки бе неки мардони мабодои замин !
که بی نیکمردان مبادا زمین!
Бузургони лашкар ба узр оварӣ
بزرگان لشکر به عذرآوری
Пушаймон шуданд аз чунон доварӣ
پشیمان شدند از چنان داوری
Замин бӯса доданд дар базми шоҳ
زمین بوسه دادند در بزم شاه
Ки холӣ мабод аз ту тахту кулоҳ
که خالی مباد از تو تخت و کلاه
Қавии бод дар малики бозу ӣ ту
قوی باد در ملک بازوی تو
Бақои боди нақди тарозу ӣ ту
بقا باد نقد ترازوی تو
Чунин ҳарфҳоро ту донеи шинохт
چنین حرفها را تو دانی شناخت
Ки яздони турои сояи хеши сохт
که یزدان ترا سایه خویش ساخت
Чу мо низ аз ин пардаи огаҳи шудем
چو ما نیز از این پرده آگه شدیم
Ба роҳи омадем арча аз раҳи шудем
بهراه آمدیم ارچه از ره شدیم
Фиристод шаҳ то ба диз тохтанд
فرستاد شه تا به دز تاختند
Аз он раҳзанон диз бипардохтанд
از آن رهزنان دز بپرداختند
Биҷои дизи иқтоъ ҳо додашон
بجای دز اقطاعها دادشان
Сӯй дода худ фиристод шан
سوی دادهٔ خود فرستادشان
Дар он санги бастаи дизи авҷи соӣ
در آن سنگ بسته دز اوج سای
Иморат гарӣ кард бисёр ҷой
عمارتگری کرد بسیار جای
Харобяшро яксар обод кард
خرابیش را یکسر آباد کرد
Дизи зулмро хона дод кард
دز ظلم را خانهٔ داد کرد
Навоҳӣ нишинон он кӯҳсор
نواحی نشینان آن کوهسار
Тазаллум намуданд ҳангоми бор
تظلم نمودند هنگام بار
Ки аз бими қФчоқи ваҳшии сиришт
که از بیم قفچاق وحشی سرشت
Дарин марз тухмӣ наёрем кишт
درین مرز تخمی نیاریم کشت
Чу ҳар гуҳи казин сӯ шитоб оваранд
چو هرگه کزین سو شتاب آورند
Бринши дарин кишт ва об оваранд
برینش درین کشت و آب آورند
Азин рӯй моро зиён ҳо расад
ازین روی ما را زیانها رسد
зи нони танагии офат ба ҷон ҳо расад
ز نان تنگی آفت به جانها رسد
Гар оради малики ҳеҷ бахшоишӣ
گر آرد ملک هیچ بخشایشی
Расонади бад-ӣни кишвари осоишӣ
رساند بدین کشور آسایشی
Дарин поси гуҳи рахнаҳоӣ ки ҳаст
درین پاسگه رخنههایی که هست
Иморат кунад то шавад санги баст
عمارت کند تا شود سنگ بست
Магари зи офати он биёбонён
مگر زآفت آن بیابانیان
Ба роҳат расад кори хзронён
به راحت رسد کار خزرانیان
Бифармуд шаҳ то гузаргоҳи кӯҳ
بفرمود شه تا گذرگاه کوه
Бабанданд хзронёни ҳам гуруҳ
ببندند خزرانیان همگروه
зи пӯлоду арзиз ва аз хораи санг
ز پولاد و ارزیز و از خاره سنگ
Бароранд садӣ дар он роҳи танг
برآرند سدی در آن راه تنگ
зи хорои туроашони аҳкоми кор
ز خارا تراشان احکام کار
Ки бар кӯҳ донанд бастани ҳисор
که بر کوه دانند بستن حصار
Фиристод халқӣ ба анбӯҳ ро
فرستاد خلقی به انبوه را
Гузар дод бар бастан он кӯҳ ро
گذر داد بر بستن آن کوه را
Чу зи ободӣ рахна пардохтанд
چو زآبادی رخنه پرداختند
Ба азм шудан роят афрохтанд
به عزم شدن رایت افراختند
Шуд аз захмаи косау захми кӯс
شد از زخمهٔ کاسه و زخم کوس
Хаданги андарони бешаҳо обнӯс
خدنگ اندران بیشهها آبنوس
Малики боргаҳи сӯй саҳро кашид
ملک بارگه سوی صحرا کشید
Аннани роҳро дод ва манзил бурид
عنان راه را داد و منزل برید
Чу сайёраи чарх шабдиз ронад
چو سیاره چرخ شبدیز راند
Ба ҳар бурҷ ки омад саодати расонад
بههر برج کهآمد سعادت رساند
Чу зулфи шаб аз ҳалқаи анбарӣ
چو زلف شب از حلقه عنبری
Самани рехт бар тоқи нилӯфар ӣ
سمن ریخت بر طاق نیلوفری
Шаҳу лашгар аз ранҷи раҳи судагӣ
شه و لشگر از رنج ره سودگی
Расиданди лухтӣ ба осӯдагӣ
رسیدند لختی به آسودگی
Танӣ чандро аз рақибони роҳ
تنی چند را از رقیبان راه
зи баҳри шаб афсона бинишонад шоҳ
ز بهر شب افسانه بنشاند شاه
Аз эшон хабарҳои он кӯҳу дашт
از ایشان خبرهای آن کوه و دشت
Бипурсед ва огаҳ шуд аз саргузашт
بپرسید و آگه شد از سرگذشت
Пас онгоҳ аз ҳар нишебу фароз
پس آنگاه از هر نشیب و فراز
Ба гӯш малик баргушоданд роз
به گوش ملک برگشادند راز
Намуданд коинҷои ҳисории сети хуб
نمودند کاینجا حصاریست خوب
Ки давраст азуи тунди боди ҷануб
که دور است ازو تند باد جنوب
Яке санги мино ӣ минӯи сиришт
یکی سنگ مینای مینو سرشت
Ба зебоӣу хуррамӣ чун биҳишт
به زیبایی و خرمی چون بهشت
Сарир сарафроз шуд ном ӯ
سریر سرافراز شد نام او
Дарави тахти Кайхусраву ҷом ӯ
درو تخت کیخسرو و جام او
Чу Кайхусрав аз малик пардохт рахт
چو کیخسرو از ملک پرداخت رخت
Ниҳоди андарони тоҷи гуҳи ҷому тахт
نهاد اندران تاجگه جام و تخت
Ҳамон гӯри хонаи з ғорӣ гузид
همان گور خانه ز غاری گزید
Каз оташ дар он ғор натавон хазид
کز آتش در آن غار نتوان خزید
Ҳам аз тухма ӯ дар он пешгоҳ
هم از تخمهٔ او در آن پیشگاه
Малики зода Эй ҳаст бар ҷумлаи шоҳ
ملکزادهای هست بر جمله شاه
Парастиш кунад ҷои он шоҳ ро
پرستش کند جای آن شاه را
Нигаҳдорд он ҷоми вони гоҳ ро
نگهدارد آن جام وآن گاه را
Ҷаҳони марзбони шоҳи гетии навард
جهان مرزبان شاه گیتی نورد
Барафрӯхт кин достон гӯш кард
برافروخت کاین داستان گوش کرد
Куҷои бстдии фаррухи ойини дизӣ
کجا بستدی فرخ آیین دزی
Чаҳ аз зӯрманд ӣ чаҳ аз оҷиз ӣ
چه از زورمندی چه از عاجزی
Агар ошкорои бадигар ниҳон
اگر آشکارا بدی گر نهان
Бар он диз шудӣ тоҷдори ҷаҳон
بر آن دز شدی تاجدار جهان
Бидидӣ диз аз диз фурӯд омадӣ
بدیدی دز از دز فرود آمدی
Ба дзбон бар аз вай дуруд омадӣ
به دزبان بر از وی درود آمدی
Ба нои дида дидани ҳаваси нок буд
به نادیده دیدن هوسناک بود
Ба ҳар ҷо ки шуд чусту чолок буд
بههر جا که شد چست و چالاک بود
Чу он шаби сифатҳои он диз шунид
چو آنشب صفتهای آن دز شنید
Ба диз диданаш рағбат омад падед
به دز دیدنش رغبت آمد پدید
Магар каз куҳани ҷоми Кайхусрав ӣ
مگر کز کهن جام کیخسروی
Диҳад маҷлиси мамлакатро навай
دهد مجلس مملکت را نوی