Биёи соқии он бода чун гулоб
بیا ساقی آن بادهٔ چون گلاب
Бар афшон ба ман то даройами зи хоб
بر افشان به من تا درآیم ز خواب
Гулобӣ ки оби ҷигар ҳо бадваст
گلابی که آب جگرها بدوست
Давои ҳамаи дарди сар ҳо бадваст
دوای همه دردسرها بدوست
Рақиби мнои хез ва дар пеш кун
رقیب منا خیز و در پیش کن
Ту шӯ низу андеша хеш кун
تو شو نیز و اندیشهٔ خویش کن
зи ташвиши хотир ҷудо кун маро
ز تشویش خاطر جدا کن مرا
Ба андешаи худ раҳо кун маро
به اندیشهٔ خود رها کن مرا
Надорам сари гуфтугӯӣ касе
ندارم سر گفتگوی کسی
Маро гуфтугӯ ҳаст бо худ басӣ
مرا گفتگو هست با خود بسی
Гар ояд харидорӣ аз даври даст
گر آید خریداری از دوردست
Ки бо кон гавҳар шавад ҳам нишаст
که با کان گوهر شود همنشست
Тамошои ганҷ Низомӣ кунад
تماشای گنج نظامی کند
Ба базми сухан шодкомӣ кунад
به بزم سخن شادکامی کند
Бигӯ хоҷаи хона дар хона нест
بگو خواجهٔ خانه در خانه نیست
Вагар ҳаст муҳтоҷ бегона нест
وگر هست محتاج بیگانه نیست
Хато гуфтам эй паии хуҷастаи рақиб
خطا گفتم ای پیخجسته رقیب
Ки шуд душманӣ бо ғарибони ғариб
که شد دشمنی با غریبان غریب
Дар мо ба рӯй касе дар мабанд
در ما به روی کسی در مبند
Ки дар бастан дар буд нописанд
که در بستنِ در بود ناپسند
Чу моро сухани номи дарёи ниҳод
چو ما را سخن نام دریا نهاد
Дар мо чу дарё бибояд кушод
در ما چو دریا بباید گشاد
Дар хона бигушоӣ ва обӣ бизан
در خانه بگشای و آبی بزن
Чу маи хаймае дар харобӣ бизан
چو مه خیمهای در خرابی بزن
Раҳо кун ки оянд ҷуиндагон
رها کن که آیند جویندگان
Бибинанд дар шоҳи гӯяндагон
ببینند در شاه گویندگان
Ки фардо чу рух дар ниқоб оварам
که فردا چو رخ در نقاب آورم
зи гӣла ба Гелон шитоб оварам
ز گیله به گیلان شتاب آورم
Басои кас ки ояд харидори ман
بسا کس که آید خریدار من
Наёбади раҳеи сӯии дидори ман
نیابد رهی سوی دیدار من
Магари нақшӣ аз калаки суратгар ӣ
مگر نقشی از کلک صورتگری
Нигорандаи бенанд бар дафтарӣ
نگارنده بینند بر دفتری
Сухани байн казу давр чун монда ам
سخن بین کزو دور چون ماندهام
Куҷо будам , адҳами куҷо рондаам !
کجا بودم، ادهم کجا راندهام!
Гзорндаҳи ганҷи ороста
گزارندهٔ گنج آراسته
Ҷавоҳир чунин дод аз он хоста
جواهر چنین داد از آن خواسته
Ки чун вориси малики афросйоб
که چون وارث ملک افراسیاب
Сар аз чин баровард чун офтоб
سر از چین برآورد چون آفتاب
Хабар ёфт комад бидон марзу бум
خبر یافت کامد بدان مرز و بوم
Дамандаи чунон аждаҳо ӣӣ зи рӯм
دمنده چنان اژدهایی ز روم
Ҳамон номаи шоҳ бар хонда буд
همان نامهٔ شاه بر خوانده بود
Дар он кори ҳайрони фурӯи монда буд
در آن کار حیران فرو مانده بود
Ба андешаи поку рои дуруст
به اندیشهٔ پاک و رای درست
Сари риштаи кори худ бози ҷуст
سر رشتهٔ کار خود باز جست
Нахустин чунон дид райши савоб
نخستین چنان دید رایش صواب
Ки мисоқи шаҳро нависад ҷавоб
که میثاق شه را نویسد جواب
Бифармуд то коғазу калаку соз
بفرمود تا کاغذ و کلک و ساز
Нависандаи чинии оради фароз
نویسندهٔ چینی آرد فراز
Ҷавобӣ нависад сазовори шоҳ
جوابی نویسد سزاوار شاه
Суханро дар ӯ поя дорад нигоҳ
سخن را در او پایه دارد نگاه
зи нофи қалами дасти чобуки дабир
ز ناف قلم دست چابک دبیر
Пароканд машки сияҳ бар ҳарир
پراکند مشک سیه بر حریر
Суханҳои парвардаи дили фиреб
سخنهای پروردهٔ دلفریب
Ки дар мағзи мардуми намояди шикеб
که در مغز مردم نماید شکیب
Хитобӣ ки умедворӣ диҳад
خطابی که امیدواری دهد
Итобӣ ки бар сулҳ ёрӣ диҳад
عتابی که بر صلح یاری دهد
Фусунӣ ки бандади раҳи ҷанг ро
فسونی که بندد ره جنگ را
Фиребӣ ки нармӣ диҳад санг ро
فریبی که نرمی دهد سنگ را
Забони бандҳое чу пайкони тез
زبان بندهایی چو پیکان تیز
Дарӣ дар тавозуъи дарӣ дар ситез
دری در تواضع دری در ستیز
Тарози сари нома буд аз нахуст
طراز سر نامه بود از نخست
Ба номӣ казу ном ҳо шуд дуруст
به نامی کزو نامها شد درست
Худованд беёру ёри ҳама
خداوند بی یار و یار همه
Ба худ зиндау зиндаи дори ҳама
به خود زنده و زندهدار همه
Ҷаҳони офарини эзади корсоз
جهان آفرین ایزد کارساز
Тавоно кун нотавонои навоз
توانا کن ناتوانا نواز
Илм баркаш равшанони сипеҳр
علم برکش روشنان سپهر
Қалам дар каши деви торики чеҳр
قلم در کش دیو تاریکچهر
Равиши бахши паргори ҷунбиш пазир
روشبخش پرگار جنبشپذیر
Сукӯнати даҳ нуқтаи ҷои гир
سکونتدهِ نقطهٔ جایگیر
Падедовар ҳар чаҳ омад падед
پدید آور هر چه آمد پدید
Расонанда ҳар чаҳ хоҳад расед
رسانندهٔ هر چه خواهد رسید
з гуёу хомӯшу ҳушёру маст
ز گویا و خاموش و هشیار و مست
Касеро бар асрор ӯ нест даст
کسی را بر اسرار او نیست دست
Ба ҷуз бандагӣ ноед аз ҳечкас
به جز بندگی ناید از هیچکس
Худовандӣ мутлақ ӯрост бас
خداوندی مطلق اوراست بس
Бас аз офарини ҷаҳони офарин
پس از آفرینِ جهانآفرین
Казу шуд падеди осмону замин
کزو شد پدید آسمان و زمین
Сухани ронда дар пӯзиши шаҳриёр
سخن رانده در پوزش شهریار
Ки боди офарин бар ту аз кирдигор
که باد آفرین بر تو از کردگار
з ҳар шоҳи комади ҷаҳонро падед
ز هر شاه کامد جهانرا پدید
Ба даст ту дод офариниши калид
بهدست تو داد آفرینش کلید
зи дарё ба дарёи ту гардӣ нишаст
ز دریا به دریا تو کردی نشست
Бар Эрону турони туро буд даст
بر ایران و توران تو را بود دست
зи паргори мағриб чу пардохтӣ
ز پرگار مغرب چو پرداختی
Илм бар хати машриқи андохтӣ
علم بر خط مشرق انداختی
Гирифтӣ ҷаҳони ҷумлаи болоу зер
گرفتی جهان جمله بالا و زیر
Ҳанузат нашуд дили зи пигори сайр
هنوزت نشد دل ز پیگار سیر
Аннани бозкш ки аждаҳо бар раҳ аст
عنان بازکش کهاژدها بر ره است
Фасона дарозасту шаб кӯтаҳ аст
فسانه دراز است و شب کوته است
Сикандари туе , шоҳи Эрону рӯм
سکندر تویی، شاه ایران و روم
Манам кори фармои ин марзу бум
منم کار فرمای این مرز و بوم
Туро ҳаст чун ман басии суфтаи гӯш
تو را هست چون من بسی سفتهگوش
Яке дигарами ман , ба тундӣ макуш !
یکی دیگرم من، به تندی مکوش!
Ман ва ту з хокему хок аз замӣ
من و تو ز خاکیم و خاک از زمی
Ҳамон ба ки хокӣ буд одамӣ
همان به که خاکی بود آدمی
Ҳамаи сарварӣ то ба хокасту бас
همه سروری تا به خاک است و بس
Касе нест дар хоки беҳтари зи кас
کسی نیست در خاک بهتر ز کس
Чу қатра ба дарё дарандохтанд
چو قطره به دریا درانداختند
Дигар қатра зу боз нашнохтанд
دگر قطره زو باز نشناختند
Ҳузури ту дар сўби ин санглох
حضور تو در صوب این سنگلاخ
Диёри маро неъматӣ шуд фарох
دیار مرا نعمتی شد فراخ
Ба ҳар неъматии марди эзади шинос
بههر نعمتی مرد ایزدشناس
Фузун тар кунад назд эзади сипос
فزونتر کند نزد ایزد سپاس
Чу эзад ба ман неъматӣ бар фузуд
چو ایزد به من نعمتی بر فزود
Сипоси эзади м чун набояд намӯд ?
سپاس ایزدم چون نباید نمود؟
Кунам то зӣам шукри эзади бсич
کنم تا زیام شکر ایزد بسیچ
Казин ба надорад хирадманди ҳеҷ
کزین به ندارد خردمند هیچ
Шунидам зи чандини худованди роз
شنیدم ز چندین خداوند راز
Ки ҳар ҷо ки ореи ту лашгари фароз
که هر جا که آری تو لشگر فراز
Фиристӣ танӣ чанд аз аҳли рӯм
فرستی تنی چند از اهل روم
Ба бозоргонӣ бидон марзу бум
به بازارگانی بدان مرز و بوم
Бидон то харанд ончӣ ёбанд хӯрд
بدان تا خرند آنچه یابند خورد
Таомӣ ки пеш ояд аз гарму сард
طعامی که پیش آید از گرم و سرد
Бисӯзанд ва резанд як сар ба чоҳ
بسوزند و ریزند یکسر به چاه
Надоранд таъзими неъмати нигоҳ
ندارند تعظیم نعمت نگاه
Захира чу зон шаҳр гардад тиҳӣ
ذخیره چو زان شهر گردد تهی
Ту чун аждаҳои сар бидонҷо наҳй
تو چون اژدها سر بدانجا نهی
Сетонеи з бе баррагии он бум ро
ستانی ز بی برگی آن بوم را
Чу оташ ки оҷиз кунад мум ро
چو آتش که عاجز کند موم را
Ман аз баҳри он омадами пишбоз
من از بهر آن آمدم پیشباز
Ки гардонам аз шаҳри худ ин ниёз
که گردانم از شهر خود این نیاز
Агарчӣ ба зарқу фусуни сохтан
اگرچه به زرق و فسون ساختن
Нишоед зи чини тӯшаи пардохтан
نشاید ز چین توشه پرداختن
Валек оштӣ ба зи пархошу ҷанг
ولیک آشتی به ز پرخاش و جنگ
Ки ин доғу дарди оради он обу ранг
که این داغ و درد آرد آن آب و رنگ
Макун куштаи чинёнро хароб
مکن کِشتهٔ چینیان را خراب
Ки уфтад туро низ киштӣ дар об
که افتد تو را نیز کشتی در آب
Қавӣ дил машав гарчи дастати қавии сет
قویدل مشو گرچه دستت قویست
Ки ҳукми худои бартар аз хусрав ӣ сет
که حکم خدا برتر از خسرویست
Хирадмандро нест каз роҳи тез
خردمند را نیست کز راه تیز
Кунад бо худованди қӯти ситез
کند با خداوند قوّت ستیز
Ба кори омадаи олимӣ чун хирад
به کار آمده عالمی چون خرد
Ба ҳукми ту ҳар корӣ аз неку бад
به حکم تو هر کاری از نیک و بد
Касе ков касеро наёяд ба кор
کسی کاو کسی را نیاید به کار
Шуморанда зу брнагирад шумор
شمارنده زو برنگیرد شمار
Ба асл аз ҷаҳон подшоҳӣ турост
به اصل از جهان پادشاهی تراست
Ки фармону фар илоҳӣ турост
که فرمان و فر الهی تراست
Ҳамаи чизро асл бояд нахуст
همه چیز را اصل باید نخست
Ки бошад халал дар банноҳои суст
که باشد خلل در بناهای سست
Зар аз нуқра кардани ақиқ аз булӯр
زر از نقره کردن عقیق از بلور
Расонӣдан мива бошад ба зӯр
رسانیدن میوه باشد به زور
Кунад ҳар касе себро хонаи рас
کند هر کسی سیب را خانهرس
Вале хуш набошад ба дандони кас
ولی خوش نباشد به دندان کس
Туро эзад аз баҳри адли офарид
تو را ایزد از بهر عدل آفرید
Ситам ноед аз шоҳи одили падед
ستم ناید از شاه عادل پدید
Стмкоргонро макун ёварӣ
ستمکارگان را مکن یاوری
Ки пурсанади рӯзяти азин доварӣ
که پرسند روزیت ازین داوری
Накӯи рой чун ройро бад кунад
نکو رای چون رای را بد کند
Харобӣ дар ободӣ худ кунад
خرابی در آبادی خود کند
Чу гардад ҷаҳони гоҳи гоҳ аз навард
چو گردد جهان گاه گاه از نورد
Ба гармои гарм ва ба сармои сард
به گرمای گرم و به سرمای سرد
Дар он гарму сардии саломати мҷўӣ
در آن گرم و سردی سلامت مجوی
Ки гирданд аз одати хеш рӯй
که گرداند از عادت خویش روی
Чунон ба ки ҳар фаслӣ аз фасли сол
چنان به که هر فصلی از فصل سال
Ба хосияти худ намояди хисол
به خاصیت خود نماید خصال
Рабиъ аз рабиъии намояди сиришт
ربیع از ربیعی نماید سرشت
Тамӯз аз тамӯз оварад срнбшт
تموز از تموز آورد سرنبشت
Ҳар онч ӯ бигардади зи тадбири кор
هر آنچ او بگردد ز تدبیر کار
Бигардад бар ӯ гардиши рӯзгор
بگردد بر او گردش روزگار
Сикандар ба инсофи номовар сет
سکندر به انصاف نامآورست
Вгрнии зи мо ҳар як Искандари сет
وگرنی ز ما هر یک اسکندرست
Мапиндор каз ман наёяд набард
مپندار کز من نیاید نبرد
Бар орм ба як ҷунбиш аз кӯҳи гирд
برآرم به یک جنبش از کوه گرد
Чу бар пушти пелони нуҳуми тахти оҷ
چو بر پشت پیلان نهم تخت عاج
зи Ҳиндӯстони оўрндми хароҷ
ز هندوستان آورندم خراج
Ҳужабри жёнро дрорм ба зер
هژبر ژیان را درآرم به زیر
Занами тоқи хрпштаҳ бар пушти шер
زنم طاق خرپشته بر پشت شیر
Валикин ба шоҳӣу ном оварӣ
ولیکن به شاهی و نامآوری
Неам бо ту дар ҷустани доварӣ
نیام با تو در جستن داوری
Гар аз баҳр он кардӣ ин трктоз
گر از بهر آن کردی این ترکتاز
Ки чун бандагони пешати орми намоз
که چون بندگان پیشت آرم نماز
Ба даргоҳи ту сари нуҳум бар замин
به درگاه تو سر نهم بر زمین
На ман ҷумлаи кишвари худоёни чин
نه من جملهٔ کشور خدایان چین
Ба ҳар орзӯи коварӣ дар қиёс
بههر آرزو کاوری در قیاس
Ба фармони пазирипазирам сипос
به فرمانپذیری پذیرم سپاس
Дар ин доварии ҳеҷ биғораҳ нест
در این داوری هیچ بیغاره نیست
зи меҳмони парастии маро чора нест
ز مهمانپرستی مرا چاره نیست
Ҷавобии чунин хубу хотири навоз
جوابی چنین خوب و خاطر نواز
Ба қосид супурданд то баради боз
به قاصد سپردند تا برد باز
Чу бар хонд посухи шаҳи шери зӯр
چو بر خواند پاسخ شه شیر زور
Шкибндаҳ тар шуд ба нахҷӣри гӯр
شکیبندهتر شد به نخجیر گور
Сипаҳдори чин аз шабихуни шоҳ
سپهدار چین از شبیخون شاه
Набӯд эмин аз шом то субҳи гоҳ
نبود ایمن از شام تا صبحگاه
Ба рӯзӣ ки аз рӯзҳо офтоб
به روزی که از روزها آفتاب
Баӣ ҷилватар буд бар хоку об
بهی جلوهتر بود بر خاک و آب
Сипаҳдори чин аз сари ҳушу рой
سپهدار چین از سر هوش و رای
Сголш гарӣ кард бо раҳнамо ӣ
سگالشگری کرد با رهنمای
Ҷаҳондидае буд дастур ӯ
جهاندیدهای بود دستور او
Ҷаҳони равшан аз рои пари нур ӯ
جهان روشن از رای پر نور او
Ҳисобӣ ки хоқон барандохтӣ
حسابی که خاقان برانداختی
Ба фармон ӯ кор ӯ сохтӣ
به فرمان او کار او ساختی
Дарон кор аз он кордони рои ҷуст
دران کار از آن کاردان رای جست
Ки дар корҳо дошт рои дуруст
که در کارها داشت رای درست
Ки чун дорам ин довариро бсич ?
که چون دارم این داوری را بسیچ؟
Чигуна даҳуми чархро чархи печ ?
چگونه دهم چرخ را چرخ پیچ؟
Чу муҳраи бромоим аз меҳру кин
چو مهره برآمایم از مهر و کین
Бад-ӣни чин ки омад ба абрӯии чин
بدین چین که آمد به ابروی چین
Агар ҳарби созам , мухолифи қавии сет
اگر حرب سازم، مخالف قویست
Ба тораки буриши тоҷи Кайхусравии сет
به تارک برش تاج کیخسرویست
Вагар дар ситезаш мудоро кунам
وگر در ستیزش مدارا کنم
Забунӣ ба халқ ошкоро кунам
زبونی به خلق آشکارا کنم
Надонам ки мақсӯди ин шаҳриёр
ندانم که مقصود این شهریار
Чаҳ буд аз гузар кардан ин диёр
چه بود از گذر کردن این دیار
Ба хоқон чин гуфт фаррухи вазир
به خاقان چین گفت فرخوزیر
Ки ҳаст аз насиҳати туро ногузир
که هست از نصیحت تو را ناگزیر
Брондишм аз тундии рои ту
براندیشم از تندی رای تو
Ки тундӣ шавад корфармои ту
که تندی شود کارفرمای تو
Ба ганҷ ва ба лашгар ғурур оядат
به گنج و به لشگر غرور آیدت
Забуни гаштан аз кор давр оядат
زبون گشتن از کار دور آیدت
Ҷҳондорӣ омад чунин зӯрманд
جهانداری آمد چنین زورمند
Дар дӯстиро бар ӯ дар мабанд
در دوستی را بر او در مبند
Ба ҳар ҷо ки омад вилоят гирифт
به هر جا که آمد ولایت گرفت
Нишоед дар ин кори мондани шигифт
نشاید در این کار ماندن شگفت
Чаҳ пиндоштӣ , кори бозии сети ин ?
چه پنداشتی، کار بازیست این؟
Ҳамаи нуктаи корсозӣ сети ин
همه نکته کار سازیست این
Бад-ӣни гӯнаи кории худоӣ буд
بدینگونه کاری خدایی بود
Хусумати худои озмоиӣ буд
خصومت خدای آزمایی بود
Нишоед задани теғ бо офтоб
نشاید زدن تیغ با آفتاب
На Албурзро кард шояд хароб
نه البرز را کرد شاید خراب
Пазира шӯи арнии сипеҳри баланд
پذیره شو ارنی سپهر بلند
Ба давлати гзоёни дароради газанд
به دولتگزایان درآرد گزند
На иқболро шояд андохтан
نه اقبال را شاید انداختن
На бо мқблони душмании сохтан
نه با مقبلان دشمنی ساختن
Мёўиз дар мқбли некбахт
میاویز در مقبل نیکبخت
Ки афкандани мқблони сети сахт
که افکندن مقبلانست سخت
Чу мқбли камари баст , пеши ори кафш
چو مقبل کمر بست، پیش آر کفش
Тапонча нишоед задан бо дирафш
تپانچه نشاید زدن با درفش
Ба як моҳ кам ва беш бо ӯ бисоз
به یک ماه کم و بیش با او بساز
Ки бегонаи ин ҷо намонад дароз
که بیگانه اینجا نماند دراز
Мазан санг бар обгинаи нахуст
مزن سنگ بر آبگینه نخست
Ки чун бишиканад , дайр гардад дуруст
که چون بشکند، دیر گردد درست
Дурустӣ буд захмҳоро зи хӯн
درستی بود زخمها را ز خون
Вале захми гуҳи мӯии норади бурун
ولی زخمگه موی نارد برون
Дар он кӯш кин аждаҳои сиёҳ
در آن کوش کاین اژدهای سیاه
Ба озарм ёбад дарин буми роҳ
به آزرم یابد درین بوم راه
Ба чинӣ бар он рӯз нафрин расед
به چینی بر آن روز نفرین رسید
Ки ин аждаҳо бар дар чин расед
که این اژدها بر در چین رسید
Мапиндор каз гунбади лоҷувард
مپندار کز گنبد لاجورد
Расад ҷомае бекабӯдӣ ба мард
رسد جامهای بی کبودی به مرد
Навой ҷаҳони хориҷ оҳангӣ аст
نوای جهان خارج آهنگی است
Халал дар бришм на , дар чангӣ аст
خلل در بریشم نه، در چنگی است
Дарин пардагар созгорӣ кунӣ
درین پرده گر سازگاری کنی
Ҳамоҳангро ба ки ёрӣ кунӣ
هماهنگ را به که یاری کنی
Тарафдори чин чун дар он доварӣ
طرفدار چین چون در آن داوری
Ба кӯшиш надид аз фалаки ёварӣ
به کوشش ندید از فلک یاوری
Аз он корҳо ки ихтиёр омадаш
از آن کارها کهاختیار آمدش
Парастишгарӣ дар шумор омадаш
پرستشگری در شمار آمدش
Бар он азм шуд коваради сар ба роҳ
بر آن عزم شد کاورد سر به راه
Ба расм расӯлон шавад назд шоҳ
به رسم رسولان شود نزد شاه
Бибинад ҷҳондории шоҳ ро
ببیند جهانداری شاه را
Ҳамон сарфарозони даргоҳ ро
همان سرفرازان درگاه را
Саҳаргаҳ ки заврақи каши офтоб
سحرگه که زورقکشِ آفتاب
з соҳил барафканад заврақ бар об
ز ساحل برافکند زورق بر آب
Сипаҳдори чини шаҳриёри хутан
سپهدار چین شهریار ختن
Расӯлӣ бар орост аз хештан
رسولی برآراست از خویشتن
Ба лшгргаҳи шоҳи олами шитофт
به لشگرگه شاه عالم شتافت
Бдонгўнаҳи кони рози каси дрнёФт
بدانگونه کان راز کس درنیافت
Чу омад ба даргоҳи шоҳаншаҳӣ
چو آمد به درگاه شاهنشهی
Аз он омадан ёфт шоҳи огаҳӣ
از آن آمدن یافت شاه آگهی
Ки хоқони расӯлии фиристодаи чуст
که خاقان رسولی فرستاده چست
Ба дидани муборак ба гуфтани дуруст
به دیدن مبارک به گفتن درست
Бифармуд хусрав ки бориш диҳанд
بفرمود خسرو که بارش دهند
Ба ҷои расӯлон қарораш диҳанд
به جای رسولان قرارش دهند
Даромад паёмовар сарфароз
درآمد پیام آور سرفراز
Парастиши кунони баради шаҳро намоз
پرستشکنان برد شه را نماز
Бифармуд шаҳ то нишинад зи пой
بفرمود شه تا نشیند ز پای
Суханҳои фармӯдаи оради биҷой
سخنهای فرموده آرد بجای
Ба фармони шоҳи он сухани гӯии мард
به فرمان شاه آن سخنگوی مرد
Нишасту ншонндаҳро саҷда кард
نشست و نشاننده را سجده کرد
Замонӣ шуду дидаи барҳам назд
زمانی شد و دیده برهم نزد
Ба неку бади хештани дам назд
به نیک و بد خویشتن دم نزد
зи паргори он ҳалқа мадҳуш монад
ز پرگار آن حلقه مدهوش ماند
Дар он ҳалқа чун нуқта хомӯш монад
در آن حلقه چون نقطه خاموش ماند
Ишорат чунон омад аз шаҳриёр
اشارت چنان آمد از شهریار
Ки пайғомӣ ар нек дорӣ биор
که پیغامی ار نیک داری بیار
Ма рӯй пӯшида дар зери меғ
مه روی پوشیده در زیر میغ
Ба гавҳари забонӣ дар омад чу теғ
به گوهر زبانی در آمد چو تیغ
Каз омад шуд шоҳи Эрону рӯм
کز آمد شد شاه ایران و روم
Барӯманди бодои ҳамаи марзу бум
برومند بادا همه مرز و بوم
зи чин то дигар бораи ақсои чин
ز چین تا دگر باره اقصای چین
Ба фармон ӯ бод яксар замин
به فرمان او باد یکسر زمین
Ҷаҳон бе дарбори гоҳ ш мабод
جهان بی دربارگاهش مباد
Сарири ҷаҳон бепаноҳ ш мабод
سریر جهان بیپناهش مباد
Наҳуфтаи суханҳост дар бори ман
نهفته سخنهاست در بار من
Каз он дар ҳаросаст гуфтори ман
کز آن در هراس است گفتار من
Фиристандаи ман чунон дид рой
فرستندهٔ من چنان دید رای
Ки холӣ кунад шаҳи зи бегонаи ҷой
که خالی کند شه ز بیگانه جای
Набошад кас аз хоссагони пеш ӯ
نباشد کس از خاصگان پیش او
Ҷуз ӯ кофарин бод бар кеш ӯ
جز او کافرین باد بر کیش او
Агар як тани онҷо буд дар наҳуфт
اگر یک تن آنجا بود در نهفت
Набояд туро роз пӯшида гуфт
نباید تو را راز پوشیده گفت
Шаҳ аз хилватии ончунон хостан
شه از خلوتی آنچنان خواستن
Шикваед дар хилват оростан
شکوهید در خلوت آراستن
Бифармуд каз зари яке пои банд
بفرمود کز زر یکی پایبند
Ниҳоданд бар пои сарви баланд
نهادند بر پای سرو بلند
Ҳамон соидашро ба заррини камар
همان ساعدش را به زرین کمر
Кашиданд дар зери нахҷӣри зар
کشیدند در زیر نخجیر زر
Сарой онгаҳ аз халқ пардохтанд
سرای آنگه از خلق پرداختند
Ҳамон хоссагони сӯй дар тохтанд
همان خاصگان سوی در تاختند
Малик монад холӣ дар он ҷои хеш
ملک ماند خالی در آن جای خویش
Ниҳодаи яке теғи алмоси пеш
نهاده یکی تیغ الماس پیش
Фиристодаро гуфт холии сети ҷой
فرستاده را گفت خالیست جای
Наҳуфтаи суханро гиреҳ бар гушой
نهفته سخن را گره بر گشای
Ба фармони шаҳи марди пӯшидаи роз
به فرمان شه مرد پوشیدهراز
зи рози наҳуфта гиреҳ кард боз
ز راز نهفته گره کرد باز
Чу бурқаъи з рӯй сухан барфаканд
چو برقع ز روی سخن برفکند
Сароғози он аз дуо дарфиканд
سرآغاز آن از دعا درفکند
Ки то сабза рўиндаҳ бошад ба боғ
که تا سبزه روینده باشد به باغ
Гули сурхи тобад чу равшани чароғ
گل سرخ تابد چو روشن چراغ
Рахти бод чун гул барафрӯхта
رخت باد چون گل برافروخته
Ҷаҳон аз ту сарсабзӣ омӯхта
جهان از تو سرسبزی آموخته
Нигини фалаки зери номи ту бод
نگین فلک زیر نام تو باد
Ҳамаи кори давлат ба коми ту бод
همه کار دولت به کام تو باد
Баронам кигар бандаро шаҳриёр
برآنم که گر بنده را شهریار
Шиносад ниёйиш набояд ба кор
شناسد نیایش نباید به کار
Гар аз рози пӯшида огоҳ нест
گر از راز پوشیده آگاه نیست
Ба аз ростии пеш ӯ роҳ нест
به از راستی پیش او راه نیست
Ман он қосиди худ фиристода ам
من آن قاصد خود فرستادهام
Казон пеши коФкндӣ , афтода ам
کزان پیش کافکندی، افتادهام
Манам шоҳи хоқони сипаҳдори чин
منم شاه خاقان سپهدار چین
Ки дар хизмати шоҳи бӯсами замин
که در خدمت شاه بوسم زمین
Сикандари зи густохии кор ӯ
سکندر ز گستاخی کار او
Писандида нашимурд бозор ӯ
پسندیده نشمرد بازار او
Ба тундӣ бар ӯ бонги барзади дурушт
به تندی بر او بانگ برزد درشت
Ки пайдо буд рӯй дебои зи пушт
که پیدا بود روی دیبا ز پشت
Шиносам ман аз бози гунҷишк ро
شناسم من از باز گنجشک را
Ҳамон аз ҷигари нофаи машк ро
همان از جگر نافهٔ مشک را
Валикини нигаҳдорами озарму об
ولیکن نگهدارم آزرم و آب
з пӯшидагон барнадорам ниқоб
ز پوشیدگان برندارم نقاب
Чаҳ густохи рӯе бар он доштат ?
چه گستاخرویی بر آن داشتت؟
Ки дар парда пӯшида нагузоштат ?
که در پرده پوشیده نگذاشتت؟
Чаҳ беҳайбатӣ дидӣ аз шоҳи рӯм ?
چه بیهیبتی دیدی از شاه روم؟
Ки пӯлодро нарми доне чу мум ?
که پولاد را نرم دانی چو موم؟
Нтрсидӣ аз зӯри бозуии ман ?
نترسیدی از زور بازوی من؟
Ки хоки афканӣ дар тарозуии ман ?
که خاک افکنی در ترازوی من؟
Гавазни ҷавон гарчи бошад далер
گوزن جوان گرچه باشد دلیر
Аннан ба ки бартобад аз роҳи шер
عنان به که برتابد از راه شیر
Ҷавобаш чунин дод хоқони чин
جوابش چنین داد خاقان چین
Ки эй дархури сад ҳазор офарин
کهای درخور صد هزار آفرین
Бад-ӣни боргаҳ зон гирифтам паноҳ
بدین بارگه زان گرفتم پناه
Ки бе зинҳорӣ надидам зи шоҳ
که بی زینهاری ندیدم ز شاه
Чу ман ногирифтаи даройами з дар
چو من ناگرفته درآیم ز در
Набарди марои ҳеҷ бадхоҳи сар
نبُرد مرا هیچ بدخواه سر
Сияҳи шери чандон буд кӣнаи соз
سیه شیر چندان بود کینهساز
Ки аз даври дандони намояди гуроз
که از دور دندان نماید گراز
Чу дандони кунони гардани орад ба зер
چو دندان کنان گردن آرد به زیر
з гардан кунад хӯн ӯ тунди шер
ز گردن کند خون او تند شیر
зи ман чу дили шоҳ ранҷур нест
ز من چو دل شاه رنجور نیست
Ҷавонмардии шери азу давр нест
جوانمردی شیر ازو دور نیست
Марои бими шамшери чандон буд
مرا بیم شمشیر چندان بود
Ки шамшери ман тези дандон буд
که شمشیر من تیز دندان بود
Чу ман бо Сикандар надорам ситез
چو من با سکندر ندارم ستیز
Куҷо дорам андешаи теғи тез ?
کجا دارم اندیشهٔ تیغ تیز؟
Дигар кон хиёнат накардам нахуст
دگر کان خیانت نکردم نخست
Ки бар ман гирифторӣ ояд дуруст
که بر من گرفتاری آید درست
Ту овардае сӯии ман тохтан
تو آوردهای سوی من تاختن
Маро бо ту куфри сети кини сохтан
مرا با تو کفرست کین ساختن
Хусумат гарӣ барграфтам зи роҳ
خصومتگری برگرفتم ز راه
Бад-ӣни эътимоди омадам назд шоҳ
بدین اعتماد آمدم نزد شاه
Чу ман меҳрбонии намоями басӣ
چو من مهربانی نمایم بسی
Набарди сари меҳрбонон касе
نبرد سر مهربانان کسی
Вагар низ кардам гуноҳии бузург
وگر نیز کردم گناهی بزرگ
Ғарибӣ буд узрхоҳии бузург
غریبی بود عذرخواهی بزرگ
Навозандатар зон шуд инсофи шоҳ
نوازندهتر زان شد انصاف شاه
Ки раҳмат кунад хосса бар бе гуноҳ
که رحمت کند خاصه بر بیگناه
Паноҳандаро сар наёрад ба банд
پناهنده را سر نیارد به بند
зи зинҳорён давр дорад газанд
ز زنهاریان دور دارد گزند
Агар ман бад-ӣни боргоҳи омадам
اگر من بدین بارگاه آمدم
Ба дастурии адли шоҳи омадам
به دستوری عدل شاه آمدم
Ки шоҳи ҷаҳон додгар довараст
که شاه جهان دادگر داورست
Худояш ба ҳар кор аз он ёвараст
خدایش بههر کار از آن یاورست
Аз он чарби гуфтори ширини забон
از آن چرب گفتار شیرین زبان
Гиреҳ бар кушод аз дили марзбон
گره بر گشاد از دل مرزبان
Бадв гуфт нек омадӣ , шод бош
بدو گفت نیک آمدی، شاد باش
Чу бахт аз гирифторӣ озод бош
چو بخت از گرفتاری آزاد باش
Ҳисоби ту зин омадан бар чаҳ буд ?
حساب تو زین آمدن بر چه بود؟
Чу густохӣ омад бибояд намӯд
چو گستاخی آمد بباید نمود
Паноҳанда гуфт эй паноҳи ҷаҳон
پناهنده گفت ای پناه جهان
Надорам зи ту ҳоҷати худ ниҳон
ندارم ز تو حاجت خود نهان
Бидон омадами сӯии даргоҳи ту
بدان آمدم سوی درگاه تو
Ки байнами ризои туу роҳи ту
که بینم رضای تو و راه تو
Казин омадани шоҳро ком чист
کزین آمدن شاه را کام چیست
Дар ин ҷунбиши оғоз ва анҷом чист
در این جنبش آغاز و انجام چیست
Гарм дастрас бошад аз рӯзгор
گرم دسترس باشد از روزگار
Кунам бар ғарази шоҳро комгор
کنم بر غرض شاه را کامگار
Гар он ком накушояд аз дасти ман
گر آن کام نگشاید از دست من
Ҳамон тир давр уфтад аз шасти ман
همان تیر دور افتد از شست من
Заминро бабўсам ба хоҳиш гарӣ
زمین را ببوسم به خواهشگری
Магар давр гардад шаҳ аз доварӣ
مگر دور گردد شه از داوری
Чу ман ҷон надорам зи хусрави дареғ
چو من جان ندارم ز خسرو دریغ
Чаҳ бояд задани чанг дар тиру теғ ?
چه باید زدن چنگ در تیر و تیغ؟
Гуҳар чун ба осонӣ ояд ба чанг
گهر چون به آسانی آید به چنگ
Ба сахтӣ чаҳ бояд тарошед санг ?
به سختی چه باید تراشید سنگ؟
Муродӣ ки дар сулҳ гардад тамом
مرادی که در صلح گردد تمام
Чаҳ бояд сӯии ҷанг додани лагом ?
چه باید سوی جنگ دادن لگام؟
Агар тахти чини хоҳӣу тоҷи тӯр
اگر تخت چین خواهی و تاج تور
зи фармон барӣ нест ин бандаи давр
ز فرمانبری نیست این بنده دور
Вагар бигузарӣ аз муҳобои ман
وگر بگذری از محابای من
Набахше ба ман ҷои обои ман
نبخشی به من جای آبای من
Пазирнда меҳр науммат шавам
پذیرندهٔ مهر نامت شوم
Дирам нохарида ғуломат шавам
درم ناخریده غلامت شوم
Зӣоне надорад ки дар малики шоҳ
زیانی ندارد که در ملک شاه
Зиёда шавад бандаи никхўоаҳ
زیاده شود بندهٔ نیکخواه
Ба чин дар қабои баста кин мабош
به چین در قبا بستهٔ کین مباش
Қабои туро гӯи яке чин мабош
قبای تو را گو یکی چین مباش
зи ҷаъди ғуломони кишвари баҳо
ز جعد غلامان کشور بها
Бҳл бар чу ман бандаи чинии раҳо
بهل بر چو من بندهٔ چینی رها
Гирифтори чин кӣ буд рӯй моҳ ?
گرفتار چین کی بود روی ماه؟
зи чини давр ба тоқи абрӯии шоҳ
ز چین دور بِه طاقِ ابروی شاه
Шаҳаншоҳ гуфт эй писандидаи рой
شهنشاه گفت ای پسندیده رای
Суханҳо ки пурседӣ орм ба ҷой
سخنها که پرسیدی آرم به جای
Сипаҳ зон кашидам ба ақсои чин
سپه زان کشیدم به اقصای چین
Ки орм ба кафи малики турони замин
که آرم به کف ملک توران زمین
Бидонадяшро сари дрорм ба хок
بداندیش را سر درآرم به خاک
Кунам гетӣ аз кеши бегонаи пок
کنم گیتی از کیش بیگانه پاک
Ба фармонпазир ӣ ба ҳар кишварӣ
به فرمانپذیری به هر کشوری
Нишонами ҷудогонаи Фрмонбрӣ
نشانم جداگانه فرمانبری
Чу ту бе шабихуни шамшери ман
چو تو بیشبیخون شمشیر من
Наҳодӣ ба таслими сари зери ман
نهادی به تسلیم سر زیر من
Саратро сарири баландии даҳум
سرت را سریر بلندی دهم
зи тоҷи худати баҳраи манди даҳум
ز تاج خودت بهرهمند دهم
На тоҷ аз ту хоҳам на кишвар на тахт
نه تاج از تو خواهم نه کشور نه تخت
Нагирам дар ин корҳо бар ту сахт
نگیرم در این کارها بر تو سخت
Валикин ба шартӣ ки аз малики хеш
ولیکن به شرطی که از ملک خویش
Кашии ҳафт солаи марои дахл беш
کشی هفت ساله مرا دخل بیش
Чу оре ба ман ибраи ҳафт сол
چو آری به من عبرهٔ هفت سال
Дигар ибраҳо бар ту бошад ҳалол
دگر عبرهها بر تو باشد حلال
Ниўшндаҳи фарҳангро соз дод
نیوشنده فرهنگ را ساز داد
Ҷавобии писандидатар боз дод
جوابی پسندیدهتر باز داد
Ки чун хоҳад аз ман худованди тоҷ
که چون خواهد از من خداوند تاج
Ба умрии чунин ҳафт солаи хароҷ
به عمری چنین هفت ساله خراج
Чунон ба ки подош молам диҳад
چنان به که پاداش مالم دهد
Хати умр то ҳафт солим диҳад
خط عمر تا هفت سالم دهد
Ҷаҳони ҷӯйро посухи нағз ӯ
جهانجوی را پاسخ نغز او
Писанд омад ва гарм шуд мағз ӯ
پسند آمد و گرم شد مغز او
Бадв гуфт шаш солаи дахли диёр
بدو گفت شش ساله دخل دیار
Ба помзд ту додам эй ҳӯшёр
به پامزد تو دادم ای هوشیار
Чу дидам туро зираку ҳӯшманд
چو دیدم تو را زیرک و هوشمند
Ба як солаи дахл аз ту кардам писанд
به یکساله دخل از تو کردم پسند
Чу солори таркони зи солори даҳр
چو سالار ترکان ز سالار دهر
Бидон хуррамии гашти пирӯзи баҳр
بدان خرمی گشت پیروز بهر
Ба нӯки мижаи хок даргоҳ рафт
به نوک مژه خاک درگاه رفت
Пас аз рафтани хок бо шоҳ гуфт
پس از رفتن خاک با شاه گفت
Ки шаҳ гарчи гуфтори худро биҷой
که شه گرچه گفتار خود را بجای
Биорад ки неруаши бод аз худоӣ
بیارد که نیروش باد از خدای
Маро бо чунин зинҳорӣ нахуст
مرا با چنین زینهاری نخست
Хаттӣ бояд аз дасти хусрави дуруст
خطی باید از دست خسرو درست
Ки чун ман кашами дахли як солаи пеш
که چون من کشم دخل یکساله پیش
Шаҳами брнингизд аз ҷои хеш
شهم برنینگیزد از جای خویش
Ба тъўиз бозу кунам хати шоҳ
به تعویذ بازو کنم خط شاه
зи баҳри сар хеш дорам нигоҳ
ز بهر سر خویش دارم نگاه
Даҳуми хат ба хӯн низ ман шоҳ ро
دهم خط به خون نیز من شاه را
Ки ҷуз бар вафо наспурам роҳ ро
که جز بر وفا نسپرم راه را
Барин аҳдашон рафт паймони басӣ
برین عهدشان رفت پیمان بسی
Ки дар бе вафоеи нкўшд касе
که در بیوفایی نکوشد کسی
Наҷӯянд кин , тоза доранд меҳр
نجویند کین، تازه دارند مهر
Магар каз равиши бозмонди сипеҳр
مگر کز روش بازمانَد سپهر
Бифармуд шаҳ то рақибони бор
بفرمود شه تا رقیبان بار
Кунанд он фурӯи бастаро растгор
کنند آن فرو بسته را رستگار
зи банди зараши поя бартар ниҳанд
ز بند زرش پایه برتر نهند
Ба тораки буриши тоҷ гавҳар ниҳанд
به تارک برش تاج گوهر نهند
Чу шуд кори хоқони з қайсар бисоз
چو شد کار خاقان ز قیصر بساز
Ба лшгргаҳи хеши баргашти боз
به لشگرگه خویش برگشت باز
Чу султони шаби чатр бар сар гирифт
چو سلطان شب چتر بر سر گرفت
Саводи ҷаҳони ранг анбар гирифт
سواد جهان رنگ عنبر گرفت
Ситораи чунон ганҷӣ аз зар фишонд
ستاره چنان گنجی از زر فشاند
Ки маҳди замини гов бар ганҷ ронад
که مهد زمین گاو بر گنج راند
Сикандар маниш кард бар бодаи тез
سکندر منش کرد بر باده تیز
з мекард ёқӯтро ҷуръаи рез
ز می کرد یاقوت را جرعهریز
Нишаст аз гуҳи шом то субҳдам
نشست از گه شام تا صبحدم
Равон кард бар ёди ҷами ҷоми ҷам
روان کرد بر یاد جم جام جم
Хски рехта бар гузари хоб ро
خسک ریخته بر گذر خواب را
Фаромӯш карда таку тоб ро
فراموش کرده تک و تاب را
Дил аз кори душман шуда бе ҳарос
دل از کار دشمن شده بیهراس
На бозори лашгар на овои пос
نه بازار لشگر نه آوای پاس
Сабӯҳии мулӯкона то субҳ ронад
صبوحی ملوکانه تا صبح راند
Ҳаме дошт шаби зинда то шаб намонад
همیداشت شب زنده تا شب نماند
Чу ёқӯти носуфтаро чархи сифт
چو یاقوت ناسفته را چرخ سفت
Ҷаҳони гашт бо тоҷи ёқӯти ҷуфт
جهان گشت با تاج یاقوت جفت
Даромад з дар дидбонии пагоҳ
درآمد ز در دیدبانی پگاه
Ки ғофил чаро гашти якбораи шоҳ ? !
که غافل چرا گشت یکباره شاه؟!
Расед инак аз даври хоқони чин
رسید اینک از دور خاقان چین
Бдонсон ки ларзад ба зераши замин
بدانسان که لرزد به زیرش زمین
Ҷаҳон дар ҷаҳони лашгари ороста
جهان در جهان لشگر آراسته
зи буқу дуҳули бонги бархеста
ز بوق و دهل بانگ برخاسته
зи баси пои пелон ки озурдаи роҳ
ز بس پای پیلان که آزرده راه
Шудаи гирд бар рӯй хуршеду моҳ
شده گرد بر روی خورشید و ماه
Сипоҳӣ кигар боз ҷӯяд басӣ
سپاهی که گر باز جوید بسی
Набинад ба як ҷои чандон касе
نبیند به یکجای چندان کسی
Ҳамаи олат ҷанг бардошта
همه آلت جنگ برداشته
Чу дарёӣ аз оҳани анбошта
چو دریایی از آهن انباشته
Нишаста малик бар яке зиндаи пел
نشسته ملک بر یکی زنده پیل
зи мо то бадв нест беш аз ду майл
ز ما تا بدو نیست بیش از دو میل
Чу зин шӯъбада ёфт шоҳи огаҳӣ
چو زین شعبده یافت شاه آگهی
Фурӯд омад аз тахти шоҳаншаҳӣ
فرود آمد از تخت شاهنشهی
Нишаст аз бар бораи раҳи навард
نشست از بر بارهٔ رهنورد
Брорости лашгар ба расми набард
برآراست لشگر به رسم نبرد
Ба пархоши хоқони камари басти чуст
به پرخاش خاقان کمر بست چست
Ки нашимурд паймон ӯро дуруст
که نشمرد پیمان او را درست
Бифармуд то кӯс рӯйин заданд
بفرمود تا کوس رویین زدند
Ба абрӯ дар аз чинён чин зананд
به ابرو در از چینیان چین زنند
Брорости лашгар чу кӯҳи баланд
برآراست لشگر چو کوه بلند
Ба шамшеру гурзу камону каманд
به شمشیر و گرز و کمان و کمند
Сари оҳанг то соқа аз тиру теғ
سر آهنگ تا ساقه از تیر و تیغ
Баровард кӯҳии зи дарё ба меғ
برآورد کوهی ز دریا به میغ
Чу хоқон хабар ёфт аз кор ӯ
چو خاقان خبر یافت از کار او
Ки омад Сикандар ба пайкор ӯ
که آمد سکندر به پیکار او
Бурун омад аз мавкиби қалби гоҳ
برون آمد از موکب قلبگاه
Ба овози гуфто кадомаст шоҳ
به آواز گفتا کدام است شاه
Бигӯед корди Аннани сӯии ман
بگویید کارد عنان سوی من
Надорад ниҳон рӯй аз рӯй ман
ندارد نهان روی از روی من
Сикандар чу овоз чинӣ шунид
سکندر چو آواز چینی شنید
Қабои кжогн ба чини дркшид
قبای کژآگن به چین درکشید
Бурун ронад пели афкани хеш ро
برون راند پیلافکن خویش را
Рухи афканди пели бидонадяш ро
رخ افکند پیل بداندیش را
Ба нафрини таркон забон баргушод
به نفرین ترکان زبان برگشاد
Ки бе фитнаи туркии з модар назод
که بیفتنه ترکی ز مادر نزاد
зи чинӣ ба ҷузи чин абрӯ махоҳ
ز چینی به جز چین ابرو مخواه
Надоранд паймони мардуми нигоҳ
ندارند پیمان مردم نگاه
Сухан рост гуфтанд пешинён
سخن راست گفتند پیشینیان
Ки аҳд ва вафо нест дар чинён
که عهد و وفا نیست در چینیان
Ҳамаи танги чашмӣ писандида анд
همه تنگچشمی پسندیدهاند
Фарохӣ ба чашми касон дида анд
فراخی به چشم کسان دیدهاند
Вагар на пас аз ончунон оштӣ
وگر نه پس از آنچنان آشتی
Раҳи хашмнокӣ чаҳ бардоштӣ ?
ره خشمناکی چه برداشتی؟
Дар он дӯстӣ ҷустани аввал чаҳ буд ?
در آن دوستی جستن اول چه بود؟
Вазин душманӣ кардани охир чаҳ суд ?
وزین دشمنی کردن آخر چه سود؟
Марои дили яке буду паймони яке
مرا دل یکی بود و پیمان یکی
Дурустии фаровону қавли андакӣ
درستی فراوان و قول اندکی
Хабари не ки меҳри шумо кин буд
خبر نی که مهر شما کین بوَد
Дили тарки чини пари хаму чин буд
دل ترک چین پر خم و چین بود
Агар тарки чинӣ вафо доштӣ
اگر ترک چینی وفا داشتی
Ҷаҳони зери чин қабо доштӣ
جهان زیر چین قبا داشتی
Марои баста аҳд кардӣ чу дев
مرا بسته عهد کردی چو دیو
Ба бадаҳдӣ акнӯн барории ғарив
به بدعهدی اکنون برآری غریو
Агар кӯҳ пӯлод шуд пайкарат
اگر کوه پولاد شد پیکرت
Вагар хайл иأҷўҷ шуд лашгарат
وگر خیل یأجوج شد لشگرت
Наҷунбад зи ёҷўҷи пӯлоди хоӣ
نجنبد ز یاجوج پولاد خای
Сикандар чу сади Сикандари зи ҷой
سکندر چو سدِّ سکندر ز جای
Тзрўӣ ки бар ваии сроиди замон
تذروی که بر وی سرآید زمان
Ба нахҷӣри шоҳин ш ояд гумон
به نخجیر شاهینش آید گمان
Малах чун пари сурхро соз дод
ملخ چون پَرِ سرخ را ساز داد
Ба гунҷишки хаттӣ ба хӯн боз дод
به گنجشک خطی به خون باز داد
Агар саргароӣ , рибоем кулоҳ
اگر سر گرایی، ربایم کلاه
Вагар пӯзиши оре ,пазирам гуноҳ
وگر پوزش آری، پذیرم گناه
Марои зяту занбӯра дар кеш ҳаст
مرا زیت و زنبوره در کیش هست
Чу занбӯри ҳам нӯш ва ҳам неш ҳаст
چو زنبور هم نوش و هم نیش هست
Сипаҳдор чин гуфт к-эии шаҳриёр
سپهدار چین گفت کای شهریار
Напечидаам гардан аз зинҳор
نپیچیدهام گردن از زینهار
Ҳамон нек хоҳам ки будам нахуст
همان نیکخواهم که بودم نخست
Ба савганди муҳкам ба паймони дуруст
به سوگند محکم به پیمان درست
Чу гаштами пазирои фармони ту
چو گشتم پذیرای فرمان تو
Набандам камари ҷуз ба паймони ту
نبندم کمر جز به پیمان تو
Аз ин ҷунбиши он буд мақсӯди ман
از این جنبش آن بود مقصود من
Ки хушбӯ кунӣ миҷмар аз авди ман
که خوشبو کنی مجمر از عود من
Бадоне ки ман бо чунин дастгоҳ
بدانی که من با چنین دستگاه
Ки бар чарх анҷум кашидам сипоҳ
که بر چرخ انجم کشیدم سپاه
Набошам чунин оҷизу рӯзи кӯр
نباشم چنین عاجز و روزکور
Ки баргардам аз ҷанг бе дасти зӯр
که برگردم از جنگ بی دست زور
Бад-ӣни созу лашгар ки бинӣ чу кӯҳ
بدین ساز و لشگر که بینی چو کوه
зи ҷавшанда дарё ниёем сутӯҳ
ز جوشنده دریا نیایم ستوه
Валикини туро бахт ёрӣ гараст
ولیکن تو را بخت یاریگرست
Заминати раҳе , осмони чокари сет
زمینت رهی، آسمان چاکرست
Ситезандагӣ бо худованди бахт
ستیزندگی با خداوند بخت
Ситезандаро сари барад бар дарахт
ستیزنده را سر برد بر درخت
Туро осмон мекунад ёварӣ
تو را آسمان میکند یاوری
Маро нест бо осмони доварӣ
مرا نیست با آسمان داوری
Чу гуфт ин фурӯд омад аз пушти пел
چو گفت این فرود آمد از پشت پیل
Сӯии Миср шаҳ рафт чун равад нил
سوی مصر شه رفت چون رود نیل
Чу шуд дид кони хусрави узри соз
چو شه دید کان خسروِ عذرساز
Пиёда ба наздик ӯ шуд фароз
پیاده به نزدیک او شد فراز
Ба ҳрои яке мураккабаши дркшид
به هرا یکی مرکبش درکشید
зи сар то кФли зери зари нопадид
ز سر تا کفل زیر زر ناپدید
Чу бар борагӣ Комроняш дод
چو بر بارگی کامرانیش داد
Ба ҳам паҳлавӣ паҳлавоняш дод
به همپهلوی پهلوانیش داد
Ҷузи оташ дигар дод бисёр чиз
جز آنَش دگر داد بسیار چیز
Раҳо кард он дахли яксола низ
رها کرد آن دخل یکساله نیز
Чу шуд шоҳро хони хонони раҳе
چو شد شاه را خان خانان رهی
Хусумат шуд аз хонадонҳо тиҳӣ
خصومت شد از خاندانها تهی
Ду лашгар яке шуд дар он паҳни ҷой
دو لشگر یکی شد در آن پهنجای
Ду лашгари шиканро яке гашти рой
دو لشگر شکن را یکی گشت رای
Силаҳ аз тану хуии з рух рехтанд
سلاح از تن و خوی ز رخ ریختند
Ба доду ситад дарҳам омехтанд
به داد و ستد درهم آمیختند
Сипаҳдори чин ҳар дам аз чини диёр
سپهدار چین هر دم از چین دیار
Фиристод нзлӣ бар шаҳриёр
فرستاد نزلی بر شهریار
Ки дарга нишинон шаҳро тамом
که درگهنشینان شه را تمام
Кифоят шуд он назул дар субҳу шом
کفایت شد آن نزل در صبح و شام
Ба ҳам буд равад ва майу ҷомашон
به هم بود رود و می و جامشان
Ҳамон назд якдигари оромашон
همان نزد یکدیگر آرامشان
Чу аз май ба нахчир пардохтанд
چو از می به نخچیر پرداختند
Ба як ҷой нахчир ме сохтанд
به یک جای نخچیر میساختند
Нахурданд бе икдгри бода Эй
نخوردند بی یکدگر بادهای
Ба озодӣ аз худ ҳар озода Эй
به آزادی از خود هر آزادهای