Биёи соқии он май ки ҷон парвараст
بیا ساقی آن میکه جان پرورست
Ба ман даҳ ки чун ҷон маро дархураст
به من ده که چون جان مرا درخوَرست
Магар нав кунад умри пажмурда ро
مگر نو کند عمر پژمرده را
Ба ҷӯши оради ин хӯни афсурда ро
به جوش آرد این خون افسرده را
Яке рӯзи хуррамтар аз навбаҳор
یکی روز خرمتر از نوبهار
Гузидатарин рӯзӣ аз рӯзгор
گزیدهترین روزی از روزگار
Ба меҳмони шаҳ буд хоқони чин
به مهمان شه بود خاقان چین
Ду хуршед бо якдигар ҳамнишин
دو خورشید با یکدیگر همنشین
зи рӯму зи Эрон ва аз чину занг
ز روم و ز ایران و از چین و زنگ
Смотини сафҳо баровардаи танг
سماطین صفها برآورده تنگ
Ба май чеҳраи маҷлиси ороста
به می چهرهٔ مجلس آراسته
з рӯй ҷаҳони гирди бархеста
ز روی جهان گرد برخاسته
Дарон хрмиҳоӣ бо нозу нӯш
دران خرمیهای با ناز و نوش
Расидаи зи лаби мавҷи гавҳар ба гӯш
رسیده ز لب موج گوهر به گوش
Сухан мешуд аз кори корогҳон
سخن میشد از کار کارآگهان
Ки « зирак тарин кистанд аз ҷаҳон ? »
که « زیرکترین کیستند از جهان ؟»
Замини хез ҳар кишвар аз даҳр чист ?
زمینخیز هر کشور از دهر چیست ؟
Ба ҳар кишвар аз пешаҳо баҳр чист ?
به هر کشور از پیشهها بهر چیست ؟
Яке гуфт найрангу афсунгарӣ
یکی گفت نیرنگ و افسونگری
зи Ҳиндӯстони хезад ар бенгарӣ
ز هندوستان خیزد ار بنگری
Яке гуфт бар мардуми шӯри бахт
یکی گفت بر مردم شوربخت
з Бобул расад ҷодуиҳои сахт
ز بابِل رسد جادوییهای سخت
Яке гуфт коед гуҳи иттифоқ
یکی گفت کاید گه اتفاق
Сурӯд аз хуросон ва равад аз Ироқ
سرود از خراسان و رود از عراق
Яке гуфт бар пояи дастрас
یکی گفت بر پایهٔ دسترس
Забони вартар аз тозён нест кас
زبانوَرتر از تازیان نیست کس
Яке гуфт наққошии аҳли рӯм
یکی گفت نقاشی اهل روم
Писандида шуд дар ҳамаи марзу бум
پسندیده شد در همه مرز و بوم
Яке гуфт нишнидӣ эй нақши байн ! ?
یکی گفت نشنیدی ای نقشبین !؟
Ки афсона шуд дар ҷаҳони нақши чин
که افسانه شد در جهان نقش چین
зи рӯмӣу чинӣ дарон доварӣ
ز رومی و چینی دران داوری
Хилофии баромад ба фахр оварӣ
خلافی برآمد به فخرآوری
Намуданд ҳар як ба гуфтори хеш
نمودند هر یک به گفتار خویش
Намӯдорӣ аз нақши паргори хеш
نموداری از نقش پرگار خویش
Барон шуд саранҷоми кори иттифоқ
بران شد سرانجام کار اتفاق
Ки созанди тоқӣ чу абрӯии тоқ
که سازند طاقی چو ابروی طاق
Миёни ду абрӯии тоқи баланд
میان دو ابروی طاق بلند
Ҳиҷобӣ фурӯд оварад Нақшбанд
حجابی فرود آورد نقشبند
Бар ин гӯша рӯмӣ кунад дсткор
بر این گوشه رومی کند دستکار
Бар он гӯша чинӣ нагорд нигор
بر آن گوشه چینی نگارد نگار
Набенанд пероиши якдигар
نبینند پیرایش یکدیگر
Магари муддат даъвӣ ояд ба сар
مگر مدت دعوی آید به سر
Чу зон кор гирданд пардохта
چو زانکار گردند پرداخته
Ҳиҷоб аз миён гардад андохта
حجاب از میان گردد انداخته
Бибинанд каз ҳар ду пайкари кадом
ببینند کز هر دو پیکر کدام
Нави ойин тар ояд чу гардад тамом
نو آیینتر آید چو گردد تمام
Нишастанд сӯратгарон дар наҳуфт
نشستند صورتگران در نهفت
Дар он ҷуфтаи тоқ чун тоқи ҷуфт
در آن جفته طاق چون طاق جفت
Ба кам муддат аз кор пардохтанд
به کم مدت از کار پرداختند
Миён бар з пайкар барандохтанд
میان بَر ز پیکر برانداختند
Яке буд пайкари ду Аржанг ро
یکی بود پیکر دو ارژنگ را
Тафовут на ҳам нақш ва ҳам ранг ро
تفاوت نه هم نقش و هم رنگ را
Аҷаб монад азон кори назорагӣ
عجب ماند ازان کار نظارگی
Ба ибрат фурӯ монад якборагӣ
به عبرت فرو ماند یکبارگی
Ки чун кардаанд ин ду сӯрат нигор
که چون کردهاند این دو صورت نگار
Ду артнгро бар яке сони гузор
دو ارتنگ را بر یکی سان گزار
Миёни ду паргор бинишаст шоҳ
میان دو پرگار بنشست شاه
Дарин ва дар он кард некӯи нигоҳ
درین و در آن کرد نیکو نگاه
На бишнохт аз икдгри бозашон
نه بشناخت از یکدگر بازشان
На паии барад бар пардаи розашон
نه پی برد بر پردهٔ رازشان
Басии роз аз он дар назари бози ҷуст
بسی راز از آن در نظر باز جست
Нашуд сӯрати ҳол бар ваии дуруст
نشد صورت حال بر وی درست
Балӣ дар миёнаи яке фарқ буд
بلی در میانه یکی فرق بود
Ки ин май пазируфт ва он ме намӯд
که این میپذیرفت و آن مینمود
Чу фарзона дид он ду бтхонаҳ ро
چو فرزانه دید آن دو بتخانه را
Бадеъ омад он нақши фарзона ро
بدیع آمد آن نقش فرزانه را
Дурустӣ талаб кард ва чандон шитофт
درستی طلب کرد و چندان شتافت
Казон нақши сари риштае боз ёфт
کزان نقش سر رشتهای باز یافت
Бифармуд то дармиён тохтанд
بفرمود تا درمیان تاختند
Ҳиҷобӣ дигар дар миён сохтанд
حجابی دگر در میان ساختند
Чу омад ҳиҷобии миёни ду кох
چو آمد حجابی میان دو کاخ
Яке тнгдл шуд яке рӯи фарох
یکی تنگدل شد یکی رو فراخ
Рақамҳои рӯмӣ нашуд зобу ранг
رقمهای رومی نشد زاب و رنگ
Броиинаҳ чинӣ афтод занг
برآیینهٔ چینی افتاد زنگ
Чу шуд сафаи чинён бе нигор
چو شد صفهٔ چینیان بی نگار
Шигифтӣ фурӯ монад аз он шаҳриёр
شگفتی فرو ماند از آن شهریار
Дигар раҳи ҳиҷоб аз миён баркашид
دگر ره حجاب از میان برکشید
Ҳамон пайкар аввал омад падед
همان پیکر اول آمد پدید
Бидонаст кони тоқи афрӯхта
بدانست کان طاق افروخته
Ба сайқал рақам дорад андӯхта
به صیقل رقم دارد اندوخته
Дар он вақт кон шуғл ме сохтанд
در آنوقت کان شغل میساختند
Миёнаи ҳиҷобӣ барафрохтанад
میانه حجابی برافراختند
Ба сӯратгарӣ буд рӯмӣ ба пой
به صورتگری بود رومی به پای
Мсқл ҳаме кард чинии сарой
مصقل همی کرد چینی سرای
Ҳар он нақши кони сафа гӣранда шуд
هر آن نقش کان صفه گیرنده شد
Ба афрӯзаши ин сӯ пазирнда шуд
به افروزش این سو پذیرنده شد
Бар он рафт фатво дарон доварӣ
بر آن رفت فتوی دران داوری
Ки ҳаст аз басар ҳар дуро ёварӣ
که هست از بصر هر دو را یاوری
Надонад чу рӯмӣ касе нақши баст
نداند چو رومی کسی نقش بست
Гуҳи сқли чинӣ буд чираи даст
گه صقل چینی بود چیره دست
Шунидам ки Монӣ ба сӯратгарӣ
شنیدم که مانی به صورتگری
зи раии сӯй чин шуд ба пайғамбарӣ
ز ری سوی چین شد به پیغمبری
Азуи чинён чун хабар ёфтанд
ازو چینیان چون خبر یافتند
Барон роҳ пешина бишитофтанд
بران راه پیشینه بشتافتند
ДрФшндаҳи ҳавзии зи булӯри ноб
درفشنده حوضی ز بلور ناب
Барон роҳи бастанд чун ҳавзи об
بران راه بستند چون حوض آب
Гзорндгиҳои калаки дабир
گزارندگیهای کلک دبیر
Барангехтаи мавҷ азон обгир
برانگیخته موج ازان آبگیر
Чу обӣ ки бодаш кунад бе қарор
چو آبی که بادش کند بی قرار
Шикани бршкн май дӯди барканор
شکن برشکن میدود برکنار
Ҳамон сабзаи кӯ бар лаб ҳавз раст
همان سبزه کو بر لب حوض رست
Ба сабзӣ барон ҳавзи бастанди чуст
به سبزی بران حوض بستند چست
Чу Монӣ расед аз биёбони давр
چو مانی رسید از بیابان دور
Дилӣ дошт аз тишнагии носабур
دلی داشت از تشنگی ناصبور
Сӯй ҳавз шуд ташнаи ташнаи фароз
سوی حوض شد تشنه تشنه فراز
Сари кӯза хушк бикшод боз
سر کوزهٔ خشک بگشاد باز
Чу зад кӯза дар ҳавзаи санги баст
چو زد کوزه در حوضهٔ سنگ بست
Сафолини бади он кӯзаи ҳолеи шикаст
سفالین بد آن کوزه حالی شکست
Бидонаст Монӣ ки дар роҳ ӯ
بدانست مانی که در راه او
Бади он ҳавзаи чинёни чоҳ ӯ
بُد آن حوضهٔ چینیان چاه او
Баровард калакӣ ба ойину зеб
برآورد کلکی به آیین و زیب
Рақам зад барони ҳавзи Монии фиреб
رقم زد برآن حوض مانی فریب
Нигоред азон калаки фармон пазир
نگارید ازان کلک فرمانپذیر
Сегӣ мурда бар рӯй он обгир
سگی مرده بر روی آن آبگیر
Дарави карами ҷавшанда беш аз қиёс
درو کِرم جوشنده بیش از قیاس
Казу ташнаро дар дил омад ҳарос
کزو تشنه را در دل آمد هراس
Бидон то чу ташна дар он ҳавзи об
بدان تا چو تشنه در آن حوض آب
Сегӣ мурда бинад наёрад шитоб
سگی مرده بیند نیارد شتاب
Чу дар хоки чини ин хабари гашти фош
چو در خاک چین این خبر گشت فاش
Ки Монӣ барон об зад давр бош
که مانی بران آب زد دور باش
зи баси ҷодуиҳои фарҳанг ӯ
ز بس جادوییهای فرهنگ او
Бадви бгрўиднду Аржанг ӯ
بدو بگرویدند و ارژنگ او
Бибин то дигар бора чун тохтам
ببین تا دگر باره چون تاختم
Суханро куҷои сари броФрохтм
سخن را کجا سر برافراختم
Ҷаҳондор бо шоҳи чин чанд рӯз
جهاندار با شاه چین چند روز
Ба рухшанда май буд ромиш фурӯз
به رخشنده می بود رامش فروز
Замон то замон меҳрашон ме фузуд
زمان تا زمان مهرشان میفزود
Ҳам инро ҳам онро ҷаҳон ме ситуд
هم این را هم آن را جهان میستود
Бадв гуфт рӯзӣ ки дорам бсич
بدو گفت روزی که دارم بسیچ
Гарми пеши норади фалаки пои печ
گرم پیش نارد فلک پای پیچ
Ки гирдами сӯии кишвари хеши боз
که گردم سوی کشور خویش باز
зи чини сӯй рӯм оварам трктоз
ز چین سوی روم آورم ترکتاز
Ҷавобаш чунин дод хоқони чин
جوابش چنین داد خاقان چین
Ки малик ту шуд ҳафт кишвари замин
که ملک تو شد هفت کشور زمین
Ба иқбол ҳар ҷо ки хоҳии хиром
به اقبال هر جا که خواهی خرام
Туе қибла ҳар ҷо кисозӣ мақом
تویی قبله هر جا که سازی مقام
Куҷои мавкиб шаҳ кунад тохтан
کجا موکب شه کند تاختن
зи мо бандагони бандагии сохтан
ز ما بندگان بندگی ساختن
зи фарҳанги хоқону бедоряш
ز فرهنگ خاقان و بیداریَش
Аҷаб монад шаҳ дар вафодоряш
عجب ماند شه در وفاداریش
Ба солори чин ҳар замони базми шоҳ
به سالار چین هر زمان بزم شاه
Фурӯзанда тар шуд зи хуршеду моҳ
فروزندهتر شد ز خورشید و ماه
Камари басти хоқон ба Фрмонбрӣ
کمر بست خاقان به فرمانبری
Ба гӯши андаруни ҳалқаи чокарӣ
به گوش اندرون حلقهٔ چاکری
Ба ойин худ назул шаҳ май расонад
به آیین خود نزل شه می رساند
Бидон меҳри худро ба ма май расонад
بدان مهر خود را به مه میرساند
Агар чаҳ малик дошт болотрш
اگر چه ملک داشت بالاترش
Замон то замони гашти мўлотрш
زمان تا زمان گشت مولاترش
Чу поя диҳад мардро шаҳриёр
چو پایه دهد مرد را شهریار
Набояд ки баргирад аз худ шумор
نباید که برگیرد از خود شمار
Ба болотарин поя пастӣ кунад
به بالاترین پایه پستی کند
Ҳамон даъвӣ зердастӣ кунад
همان دعوی زیردستی کند
Шаҳ он кард бо чинён аз шараф
شه آن کرد با چینیان از شرف
Ки борон Нитсаон кунад бо садаф
که باران نیسان کند با صدف
зи пӯшиданиҳои Бағдоду рӯм
ز پوشیدنیهای بغداد و روم
Ки буд он гиромӣ дар он марзу бум
که بود آن گرامی در آن مرز و بوم
Ба шоҳони чин дастгоҳӣ намӯд
به شاهان چین دستگاهی نمود
Ки дар қудрати ҳеҷ шоҳӣ набӯд
که در قدرت هیچ شاهی نبود
зи бас хусравӣ хон ки дар чини ниҳод
ز بس خسروی خوان که در چین نهاد
зи пешонии чинёни чини кушод
ز پیشانی چینیان چین گشاد
Ба чини дрнмонд аз хилоиқ касе
به چین درنماند از خلایق کسی
Ки хазӣ напушед ё атласӣ
که خزی نپوشید یا اطلسی
Чу бинмуд шоҳ аз сари некӯӣ
چو بنمود شاه از سر نیکوی
Бидон танги чашмони фарохи абрӯӣ
بدان تنگ چشمان فراخ ابروی
Чу абрӯии шаҳ буд пайвандашон
چو ابروی شه بود پیوندشان
Ба чашму сари шоҳи савгандашон
به چشم و سر شاه سوگندشان