Биёи соқии он бикри пӯшида рӯй
بیا ساقی آن بکر پوشیده روی
Ба ман даҳ гараш ҳаст пурвои шӯй
به من ده گرش هست پروای شوی
Кунам дасти шўӣӣ ба пок аз палид
کنم دست شوئی به پاک از پلید
Ба бикри ин чунин даст бояд кашид
به بکر این چنین دست باید کشید
Дигар бораи булбул ба боғ омадаст
دگر باره بلبل به باغ آمدست
Парии пеши равшан чароғ омадаст
پری پیش روشن چراغ آمدست
Хаёли парӣ пайкарӣ ме кунад
خیال پری پیکری میکند
Маро чун хаёл парӣ ме кунад
مرا چون خیال پری میکند
Азин кони торики аҳрӣманӣ
ازین کان تاریک اهریمنی
Гуҳари байн ки орми бад-ӣни равшанӣ
گهر بین که آرم بدین روشنی
Ҳазор офарини бод бар зиракон
هزار آفرین باد بر زیرکان
Ки равшани зари оранди азин тираи кон
که روشن زر آرند ازین تیره کان
Гзорндаҳи шарҳи он марзбон
گزارندهٔ شرح آن مرزبان
Гузориш чунин оварад бар забон
گزارش چنین آورد بر زبان
Ки чун шоҳи олам ба донои рӯм
که چون شاه عالم به دانای روم
Бифармуд то созад аз санги мум
بفرمود تا سازد از سنگ موم
Ба пирӯзии он нақш дар хоста
به پیروزی آن نقش در خواسته
Чу пирӯза нақшӣ шуд ороста
چو پیروزه نقشی شد آراسته
зи хӯбии чунон сохташ нақши банд
ز خوبی چنان ساختش نقش بند
Ки барбаст бар нақш таркон паранд
که بربست بر نقش ترکان پرند
Чу пайкари барангехт пайкар намой
چو پیکر برانگیخت پیکر نمای
Шаҳ аз пеши пайкар тиҳӣ кард ҷой
شه از پیش پیکر تهی کرد جای
Ба ҳар ҷо ки мерафт май рехти ганҷ
به هر جا که میرفت میریخت گنج
Ба умеди роҳати ҳамеи баради ранҷ
به امید راحت همی برد رنج
Ба ҳар ҳафтае манзилӣ чанд ронад
به هر هفتهای منزلی چند راند
Ба ҳар манзилии ҳафтае чанд монад
به هر منزلی هفتهای چند ماند
Чу манзил дар омад ба бадхоҳи танг
چو منزل در آمد به بدخواه تنگ
Ҳажирон ба кини тези оранди чанг
هژیران به کین تیز آرند چنگ
Фарохии гуҳӣ буд наздики об
فراخی گهی بود نزدیک آب
Фурӯд омад онҷобаҳи ҳангоми хоб
فرود آمد آنجابه هنگام خواب
Дар он марғзор аз малик то сипоҳ
در آن مرغزار از ملک تا سپاه
Бросўдаҳи гаштанд аз осеби роҳ
برآسوده گشتند از آسیب راه
Чу анҷуми брорости лашгари гуҳӣ
چو انجم برآراست لشگر گهی
Кашида ба гардуни дарави даргаӣ
کشیده به گردون درو درگهی
Ҷаҳонро зи роят чу тоўс кард
جهان را ز رایت چو طاوس کرد
Саропардаро дар сӯй рӯс кард
سراپرده را در سوی روس کرد
Ба рӯсӣ хабар шуд ки дорои рӯм
به روسی خبر شد که دارای روم
Даровард лашгар бидон марзу бум
درآورد لشگر بدان مرز و بوم
Сипоҳӣ ки андешаро пай кунад
سپاهی که اندیشه را پی کند
Чу кӯҳа занад кӯҳи азу хуй кунад
چو کوهه زند کوه ازو خوی کند
Далерони шамшери зан бе шумор
دلیران شمشیر زن بی شمار
Ба мардуми гзоӣӣ чу пичндаҳи мор
به مردم گزائی چو پیچنده مار
Каманди афканоне ки чун тунди шер
کمند افکنانی که چون تند شیر
Дрорнди сарҳои пелон ба зер
درارند سرهای پیلان به زیر
Ғуломони чинӣ ки дар дору гир
غلامان چینی که در دار و گیر
з мўӣӣ ҷаҳонанд сад чӯбаи тир
ز موئی جهانند صد چوبهٔ تیر
Сикандар на тунди аждҳоӣисти ин
سکندر نه تند اژدهائیست این
Ҷҳонрои ситамгари блоӣисти ин
جهانرا ستمگر بلائیست این
На лашгари яке кӯҳ бо ӯ равон
نه لشگر یکی کوه با او روان
Ки дар зер ӯ шуд замини нотавон
که در زیر او شد زمین ناتوان
зи пелони ду сад пели пӯлоди пӯш
ز پیلان دو صد پیل پولاد پوش
Ки оранди хӯни заминро ба ҷӯш
که آرند خون زمین را به جوش
Яке дашт бар пел ва бар пилтан
یکی دشت بر پیل و بر پیلتن
Ҳамаи кишвари ошӯбу лашгари шикан
همه کشور آشوب و لشگر شکن
Чу қнтоли рӯсӣ ки солор буд
چو قنطال روسی که سالار بود
Шуд огаҳ ки гардуни бад-ӣни кор буд
شد آگه که گردون بدین کار بود
Яке лашгар ангехт аз ҳафт рӯс
یکی لشگر انگیخت از هفت روس
Ба кирдор ҳар ҳафт карда арӯс
به کردار هر هفت کرده عروس
зи бртосу олону хазарони гуруҳ
ز برطاس و آلان و خزران گروه
Барангехти силӣ чу дарёу кӯҳ
برانگیخت سیلی چو دریا و کوه
зи аисўи замин то ба хФчоқи дашт
ز ایسو زمین تا به خفچاق دشت
Заминро ба теғу зира дар навишт
زمین را به تیغ و زره در نوشت
Сипоҳӣ на чандон ки лашгари шинос
سپاهی نه چندان که لشگر شناس
Ба андозаи он расонади қиёс
به اندازهٔ آن رساند قیاس
Чу оризи шимурди ончӣ дар пеш буд
چو عارض شمرد آنچه در پیش بود
зи нуҳсад ҳазораш адад беш буд
ز نهصد هزارش عدد بیش بود
Фурӯд омаданд аз сари роҳи давр
فرود آمدند از سر راه دور
Ду фарсангӣ аз лашгари шоҳи давр
دو فرسنگی از لشگر شاه دور
Ба лашгар чунин гуфт қнтоли рӯс
به لشگر چنین گفت قنطال روس
Ки мрдоФкнонро чаҳ бок аз арӯс
که مردافکنان را چه باک از عروس
Чунин лашгари хуби нодидаи ранҷ
چنین لشگر خوب نادیده رنج
Ҳамаи сари басари корвонҳои ганҷ
همه سر بسر کاروانهای گنج
Куҷо пой доранд бо рӯсён
کجا پای دارند با روسیان
Чунин нозанинону номӯсён
چنین نازنینان و ناموسیان
Ҳамаи гавҳарин созу заррини стом
همه گوهرین ساز و زرین ستام
Булӯрӣни тибқ балки бе ҷодаи ҷом
بلورین طبق بلکه بی جاده جام
Ҳамаи корашони шурбу молшгрӣ
همه کارشان شرب و مالشگری
Нагашта шабии гирди чолишгарӣ
نگشته شبی گرد چالشگری
Шабонгаҳ ба буии хуш ангехтан
شبانگه به بوی خوش انگیختن
Саҳаргаҳ ба шарбати бромихтн
سحرگه به شربت برآمیختن
Ҷигар хӯрдани ойини рӯсон буд
جگر خوردن آیین روسان بود
Майу нақли кори арӯсон буд
میو نقل کار عروسان بود
зи рӯмӣ ва чинӣ наёяд набард
ز رومی و چینی نیاید نبرد
Ҳама хазу дебо буд сурху зард
همه خز و دیبا بود سرخ و زرد
Худо дод моро чунин дастгоҳ
خدا داد ما را چنین دستگاه
Худо додаро чун тавон басти роҳ
خدا داده را چون توان بست راه
Агар дидамӣ ин ғанимат ба хоб
اگر دیدمی این غنیمت به خواب
Даҳонам шудӣ зини ҳаловати пари об
دهانم شدی زین حلاوت پر آب
Яке нест дар ҷумла бе тоҷи зар
یکی نیست در جملهٔ بی تاج زر
Ба дарё наёбем чандини гуҳар
به دریا نیابیم چندین گهر
Гар ин дстгаҳро ба дасти оварем
گر این دستگه را به دست آوریم
Броқлими олами шикасти оварем
براقلیم عالم شکست آوریم
Ҷаҳонро бигирем ва шоҳӣ кунем
جهان را بگیریم و شاهی کنیم
Ҳамаи солаи соҳиб кулоҳӣ кунем
همه ساله صاحب کلاهی کنیم
Пас онкӣ фарс ронад болои кӯҳ
پس آنکه فرس راند بالای کوه
Танӣ чанд бо ӯ шуда ҳам гуруҳ
تنی چند با او شده همگروه
Ба ангушт бинмуд конки зи давр
به انگشت بنمود کانک ز دور
Ҷаҳон дар ҷаҳон нозанинанду ҳур
جهان در جهان نازنینند و حور
Дарави дарга аз гавҳару ганҷи пар
درو درگه از گوهر و گنج پر
Ба ҷои синону зираи лаъл ва дар
به جای سنان و زره لعل و در
Ҳамаи зини заррини ёқӯти кор
همه زین زرین یاقوت کار
Кафани пӯшҳои ҷавоҳир нигор
کفن پوشهای جواهر نگار
Кулоҳи мурассаъи барафрошта
کلاه مرصع برافراشته
Қабо то кафи пои бгзоштаҳ
قبا تا کف پای بگذاشته
Ҳамаи фарши дебоу шеъру ҳарир
همه فرش دیبا و شعر و حریر
На дар дасти найза на дар ҷаъбаи тир
نه در دست نیزه نه در جعبهٔ تیر
Ҳамаи анбарин дору халхоли пӯш
همه عنبرین دار و خلخال پوش
Сари зулфи печидаи болои гӯш
سر زلف پیچیده بالای گوش
Саропоӣ дар зевари хусравӣ
سراپای در زیور خسروی
На пои раванда на дасти қавӣ
نه پای رونده نه دست قوی
Бидон сусти поёни печидаи даст
بدان سست پایان پیچیده دست
Сикандар чаҳ лашгар тавонад шикаст
سکندر چه لشگر تواند شکست
Гар уфтад бар эшон сари сӯзанӣ
گر افتد بر ایشان سر سوزنی
Даҳанро гушойанд чун равзанӣ
دهن را گشایند چون روزنی
Ба таъриху тақвим ҷанг оваранд
به تاریخ و تقویم جنگ آورند
Маӣ дар ҳисобӣ диранг оваранд
مهی در حسابی درنگ آورند
На он лашгаранд ин ки рӯзи набард
نه آن لشگرند این که روز نبرد
зи хаста кулӯхӣ бароранд гирд
ز خسته کلوخی برآرند گرد
Чу мо ҳамла созем икраҳи зи ҷой
چو ما حمله سازیم یکره ز جای
Ба як ҳамла мо надоранд пой
به یک حملهٔ ما ندارند پای
Чу рӯсони сахтии каши сахти мағз
چو روسان سختی کش سخت مغز
Фиребӣ шуниданд аз ингуна нағз
فریبی شنیدند از اینگونه نغز
Кашиданд сарҳо ки то зинда ем
کشیدند سرها که تا زندهایم
Бад-ӣни аҳду паймон сарафканда ем
بدین عهد و پیمان سرافکندهایم
Бакӯшем кўшиднӣ чун наҳанг
بکوشیم کوشیدنی چون نهنگ
Намонем азин гулистони буиу ранг
نمانیم ازین گلستان بوی و رنگ
Бар аъдои давлат шабихун кунем
بر اعدای دولت شبیخون کنیم
Ба нӯки синони хораро хӯн кунем
به نوک سنان خاره را خون کنیم
Чу даст аз синони сӯии ханҷари кашем
چو دست از سنان سوی خنجر کشیم
Бидонадяшро дом дар сари кашем
بداندیش را دام در سر کشیم
Чу рӯсии сипаҳро дилӣ гарм дид
چو روسی سپه را دلی گرم دید
зи неруии худ кӯҳро нарм дид
ز نیروی خود کوه را نرم دید
Ба лшгргаҳ омад ба тадбири ҷанг
به لشگرگه آمد به تدبیر جنگ
зи дили баради зангор ва аз теғи занг
ز دل برد زنگار و از تیغ زنگ
зи дигари тарафи шоҳи лашгари шикан
ز دیگر طرف شاه لشگر شکن
Ба тадбир бинишаст бо анҷуман
به تدبیر بنشست با انجمن
Бузургони лашгари ҳамаи гирди шоҳ
بزرگان لشگر همه گرد شاه
Нишастанд чун ахтарони гирди моҳ
نشستند چون اختران گرد ماه
Қдрхони зи чини гўрхон аз хутан
قدرخان ز چین گورخان از ختن
Дпис аз мдоини валид аз Яман
دپیس از مداین ولید از یمن
Дўолии зи абхозу ҳиндии зи рай
دوالی ز ابخاز و هندی ز ری
Қубоди стхрии зи хуишон кӣ
قباد صطخری ز خویشان کی
Зриўнди гӣлии зи Мозандарон
زریوند گیلی ز مازندران
Наёл ял аз кишвари ховарон
نیال یل از کشور خاوران
Бшк аз хуросону фум аз Ироқ
بشک از خراسان و فوم از عراق
Бришод аз армни бад-ӣни иттифоқ
بریشاد از ارمن بدین اتفاق
зи Юнону аФрнҷаҳу мсрўи шом
ز یونان و افرنجه و مصرو شام
На чндонкаҳ бар гуфт шояд ба ном
نه چندانکه بر گفت شاید به نام
Ҷаҳондор кард аз ғами озодашон
جهاندار کرد از غم آزادشان
Ба дилгармӣ умедҳо додашон
به دلگرمی امیدها دادشان
Чунин гуфт кини лашгари ҷангҷӯӣ
چنین گفت کین لشگر جنگجوی
Ба пайкор шерон накарданд хуй
به پیکار شیران نکردند خوی
Ба дуздӣу солусӣу раҳзанӣ
به دزدی و سالوسی و رهزنی
Намоянди мардӣу мрдоФкнӣ
نمایند مردی و مردافکنی
Ду дастӣ надиданд шамшери кас
دو دستی ندیدند شمشیر کس
Ҳамон ночху найза аз пеш ва пас
همان ناچخ و نیزه از پیش و پس
Силаҳӣ ва созӣ надоранд чуст
سلاحی و سازی ندارند چست
з беолатон ҷанг ноед дуруст
ز بی آلتان جنگ ناید درست
Бараҳнаи танӣ чандро дар масоф
برهنه تنی چند را در مصاف
Чаҳ бошад баридани зи сар то ба ноф
چه باشد بریدن ز سر تا به ناف
Чу ман теғ гирам биҷунбам зи ҷой
چو من تیغ گیرم بجنبم ز جای
Фурӯи бандади Албурзро дасту пой
فرو بندد البرز را دست و پای
Ман он даври гирам ки дорои гирд
من آن دور گیرم که دارای گرد
зи ман ҷони ҳамеи бараду ҷони ҳам набард
ز من جان همی برد و جان هم نبرد
Ба кидӣ ки бо кед дар сохтам
به کیدی که با کید در ساختم
Ба пои худаш чун дар андохтам
به پای خودش چون در انداختم
Чу бо лашгар Фўр кардам набард
چو با لشگر فور کردم نبرد
зи мардонагии Фўр кофур хӯрд
ز مردانگی فور کافور خورد
Камонам чу бар зад ба абрӯи гиреҳ
کمانم چو بر زد به ابرو گره
Шаҳи чини кмонро фурӯ кард зиҳ
شه چین کمانرا فرو کرد زه
Ҳам аз ҷанг рӯсам набошад шиква
هم از جنگ روسم نباشد شکوه
Ки бисёр сайлоби резади зи кӯҳ
که بسیار سیلاب ریزد ز کوه
зи кӯҳи хазар то ба дарёии чин
ز کوه خزر تا به دریای چین
Ҳамаи тарк бар тарки байнами замин
همه ترک بر ترک بینم زمین
Агар чаҳ нашуд тарк бо рӯми хеш
اگر چه نشد ترک با روم خویش
Ҳам аз рӯмашони кӣна бо рӯс беш
هم از رومشان کینه با روس بیش
Ба пайкони таркони ин марҳала
به پیکان ترکان این مرحله
Тавон рехт бар пои рӯси обила
توان ریخت بر پای روس آبله
Басои заҳри кӯ дар тани оради шикаст
بسا زهر کو در تن آرد شکست
Ба заҳрӣ дигар боядаш бози баст
به زهری دگر بایدش باز بست
Шунидам ки аз гурги рӯбоҳи гир
شنیدم که از گرگ روباه گیر
Ба бонг сегон раст рӯбоҳи пер
به بانگ سگان رست روباه پیر
Ду гурги ҷавони тухм кин коштанд
دو گرگ جوان تخم کین کاشتند
Паии рӯбаҳ пер бардоштанд
پی روبه پیر برداشتند
Диҳӣ буд дар ваии сагонеи бузург
دهی بود در وی سگانی بزرگ
Ҳамаи ташнаи хӯни рӯбоҳу гург
همه تشنهٔ خون روباه و گرگ
Яке бонг зад рӯбаҳи чораи соз
یکی بانگ زد روبه چاره ساز
Ки банд аз даҳон сегон кард боз
که بند از دهان سگان کرد باز
Сегон даҳ овоз бардоштанд
سگان ده آواز برداشتند
Ки рӯбоҳро гург пиндоштанд
که روباه را گرگ پنداشتند
Збонги сегон комад аз дурдаст
زبانگ سگان کامد از دوردست
Рамеданд гиреҳгон ва рӯбоҳ раст
رمیدند گرگان و روباه رست
Сголндаҳи кордони вақти кор
سگالندهٔ کاردان وقت کار
зи душман ба душман шавад растгор
ز دشمن به دشمن شود رستگار
Агар чаҳ маро бо чунин баргу соз
اگر چه مرا با چنین برگ و ساز
Ба ҳам пуштӣ кас наёяд ниёз
به هم پشتی کس نیاید نیاز
Дар чора бар чорагар баста нест
در چاره بر چاره گر بسته نیست
Ҳамаи кор бо теғ пайваста нест
همه کار با تیغ پیوسته نیست
Сарони сипаҳ сар кашиданд пеш
سران سپه سر کشیدند پیش
Ки резем дар пои ту хӯни хеш
که ریزیم در پای تو خون خویش
Набудем азин пештар суст кӯш
نبودیم ازین پیشتر سست کوش
Кунун гармтар зон брорими ҷӯш
کنون گرمتر زان براریم جوش
Ҳам аз баҳри мардии ҳам аз баҳри мол
هم از بهر مردی هم از بهر مال
Бакӯшем то чун буд дар ҷувол
بکوشیم تا چون بود در جوال
Сипаҳро чу дил дод хусрави басӣ
سپه را چو دل داد خسرو بسی
Ки бедил наёяд ки бошад касе
که بیدل نیاید که باشد کسی
Дар андеша май буд то вақти шом
در اندیشه میبود تا وقت شام
Ки фардо чаҳ барсозад аз теғу ҷом
که فردا چه برسازد از تیغ و جام
Чу аз тираи шаби рӯз равшан наҳуфт
چو از تیرهٔ شب روز روشن نهفت
Тилоия бурун рафт ва ҷосус хуфт
طلایه برون رفت و جاسوس خفت
Нигаҳбони лашгари бурун аз қиёс
نگهبان لشگر برون از قیاس
Нишастанд бар раҳгузарҳои пос
نشستند بر رهگذرهای پاس
Шаби тира бепос нагузоштанд
شب تیره بی پاس نگذاشتند
зи шаб то саҳар пос ме доштанд
ز شب تا سحر پاس میداشتند