Чунин то яке рӯз кин чархи пер
چنین تا یکی روز کاین چرخ پیر
Баровард гавҳари зи дарёии қӣр
برآورد گوهر ز دریای قیر
Дигар бора майдон шуд ороста
دگر باره میدان شد آراسته
зи биғўлҳои наъраи бархеста
ز بیغولها نعره برخاسته
зи лшгргаҳи рӯси бонги ҷарас
ز لشگرگه روس بانگ جرس
Ба Айюқ бар мешуд аз пеш ва пас
به عیوق بر میشد از پیش و پس
Кашиданд сафи қалби дорони рӯс
کشیدند صف قلب داران روس
Вазони қалби ороста чун арӯс
وزان قلب آراسته چون عروس
Куҳан пўстинӣ даромад ба чанг
کهن پوستینی درآمد به چنگ
Чу аз жарф дарё барояд наҳанг
چو از ژرف دریا برآید نهنگ
Пиёда ба кирдори икпораҳи кӯҳ
پیاده به کردار یکپاره کوه
зи панҷсад савораши фузунтар шиква
ز پانصد سوارش فزونتر شکوه
Дуруштӣ ки чун панҷаро гарм кард
درشتی که چون پنجه را گرم کرد
Ба афшурдани алмосро нарм кард
به افشردن الماس را نرم کرد
Чу ъФритӣ аз баҳри хӯни омада
چو عفریتی از بهر خون آمده
зи даҳлези дӯзахи буруни омада
ز دهلیز دوزخ برون آمده
Яке силсилаи баста бар пой ӯ
یکی سلسله بسته بر پای او
Дарозу қавии ҳам ба болой ӯ
دراز و قوی هم به بالای او
Чу шерони ваҳшӣ дар он силсила
چو شیران وحشی در آن سلسله
Ҷаҳон карда пари шӯру пари машғала
جهان کرده پر شور و پر مشغله
з ҳар сӯ ки ҷустии як омоҷгоҳ
ز هر سو که جستی یک آماجگاه
Замини гаштӣ аз зўрмндиши чоҳ
زمین گشتی از زورمندیش چاه
Силаҳаш на ҷузи оҳании сар ба хам
سلاحش نه جز آهنی سر به خم
Каз ӯ кӯҳро дар кашидӣ ба ҳам
کز او کوه را در کشیدی به هم
з ҳар сӯ бидон оҳани марди каш
ز هر سو بدان آهن مرد کش
Ба мардуми кашӣ даст мекард хуш
به مردم کشی دست میکرد خوش
зи сахтӣ ки бади хилқати хом ӯ
ز سختی که بد خلقت خام او
СФни бастаи кимхти андом ӯ
سفن بسته کیمخت اندام او
Чу оварадӣ оҳанг бар корзор
چو آوردی آهنگ بر کارزار
Накардӣ баров теғи пӯлоди кор
نکردی براو تیغ پولاد کار
Даромад чунон аждаҳои бора Эй
درآمد چنان اژدها بارهای
Фириштаи кашии одамии хора Эй
فرشته کشی آدمی خوارهای
Касеро ки дидӣ гирифтӣ чу мӯр
کسی را که دیدی گرفتی چو مور
Ба кундии сарашро ба як дасти зӯр
به کندی سرش را به یک دست زور
Гароиш накардӣ ба кор дигар
گرایش نکردی به کار دگر
Гуҳии пои кундии зи тани гоҳи сар
گهی پای کندی ز تن گاه سر
зи лшгргаҳи шаҳ ба неруии даст
ز لشگرگه شه به نیروی دست
Басии халқро пойу паҳлуи шикаст
بسی خلق را پای و پهلو شکست
Ҷаридаи савории тавоноу чуст
جریده سواری توانا و چست
Ба кори масоф андар омад дуруст
به کار مصاف اندر آمد درست
Даромад ки гардан фарозӣ кунад
درآمد که گردن فرازی کند
Бидон оташи тез бозӣ кунад
بدان آتش تیز بازی کند
Чу дидаш зи даври он наҳанги дмон
چو دیدش ز دور آن نهنگ دمان
Гирифтан ҳамон буду куштани ҳамон
گرفتن همان بود و کشتن همان
Дигар номадорӣ даромад далер
دگر نامداری درآمد دلیر
Ҳам оварадаш он шери ҷангӣ ба зер
هم آوردش آن شیر جنگی به زیر
бадингуна аз захмҳои дурушт
بدینگونه از زخمهای درشت
Тании панҷа аз номдорон бикушт
تنی پنجه از نامداران بکشت
зи баси дил ки он шер даранда хаст
ز بس دل که آن شیر درنده خست
Дили шери мардони лашгари шикаст
دل شیر مردان لشگر شکست
Шигифтӣ фурӯ монад соҳиби хирад
شگفتی فرو ماند صاحب خرد
Ки на одамӣ буд ва на дому дад
که نه آدمی بود و نه دام و دد
Шаби тира чун бонги барзад ба рӯз
شب تیره چون بانگ برزد به روز
Сарафканда шуд меҳр гетӣ фурӯз
سرافکنده شد مهر گیتی فروز
Шаҳ аз ҳайрати кори он аҳриман
شه از حیرت کار آن اهرمن
Сухан ронад пӯшида бо анҷуман
سخن راند پوشیده با انجمن
Ки ин одамии каш чаҳ патёра буд
که این آدمی کش چه پتیاره بود
Ки аз ҷанг ӯ халқи бечора буд
که از جنگ او خلق بیچاره بود
Силаҳӣ на дар қабзаи даст ӯ
سلاحی نه در قبضهٔ دست او
Ҳама бо силаҳон шудаи паст ӯ
همه با سلاحان شده پست او
Бар онам ки ӯ одамӣ зод нест
بر آنم که او آدمی زاد نیست
Вагар ҳаст азин бум обод нест
وگر هست ازین بوم آباد نیست
зи вайронаи ҷоӣисти ваҳшии ниҳод
ز ویرانه جائیست وحشی نهاد
Ба сӯрат чу мардум на мардуми нажод
به صورت چو مردم نه مردم نژاد
Шносндаҳ эй кони заминро шинохт
شناسندهای کان زمین را شناخت
Ба тамкини посухи илм бар фарохат
به تمکین پاسخ علم بر فراخت
Ки чун дод фармони шаҳи додгар
که چون داد فرمان شه دادگر
Намоями бадви ҳоли он ҷонвар
نمایم بدو حال آن جانور
Яке кӯҳ наздик торикӣаст
یکی کوه نزدیک تاریکیست
Ки роҳаш чу мўӣии зи борикист
که راهش چو موئی ز باریکیست
Дарави одамии пайкаронеи чунин
درو آدمی پیکرانی چنین
Ба таркиби хокӣ ба зӯри оҳанӣн
به ترکیب خاکی به زور آهنین
Надонад касе асли эшон дуруст
نداند کسی اصل ایشان درست
Ки чун будашон зоду бум аз нахуст
که چون بودشان زاد و بوم از نخست
Ҳама сурх рӯйанду пирӯзаи чашм
همه سرخ رویند و پیروزه چشم
з шерон натарсанд ҳангоми хашм
ز شیران نترسند هنگام خشم
Чунон зўрмнднду афшурдаи гом
چنان زورمندند و افشرده گام
Ки як тан буд лашгариро тамом
که یک تن بود لشگری را تمام
Агар модагар нар буд дар ситез
اگر ماده گر نر بود در ستیز
Барангезад аз олимии растхез
برانگیزد از عالمی رستخیز
Баҳри доварӣ коўФтд ростанд
بهر داوری کاوفتد راستند
Ҷузи ин мазҳабиро нёростнд
جز این مذهبی را نیاراستند
Надидаст каси мурдаи зи эшон яке
ندید است کس مرده ز ایشان یکی
Магари зинда ва он зинда низ андакӣ
مگر زنده و آن زنده نیز اندکی
Буд ҳар якеро қадари мояи мяш
بود هر یکی را قدر مایهٔ میش
Казон мяш барсозад асбоби хеш
کزان میش برسازد اسباب خویش
Ба неруӣ пашмаст бозорашон
به نیروی پشم است بازارشان
Матоъии ҷуз ин нест дар борашон
متاعی جز این نیست در بارشان
Надоранд ганҷинае ҳечкас
ندارند گنجینهای هیچکس
Смўри сияҳро шиносанду бас
سمور سیه را شناسند و بس
Смўрӣ ки бошад ба хилқати сиёҳ
سموری که باشد به خلقت سیاه
Нахезад з ҷое ҷузи он ҷойгоҳ
نخیزد ز جایی جز آن جایگاه
зи пешонии ҳаряк аз мрдўи зан
ز پیشانی هریک از مردو زن
Срўнист бар руста чун каргадан
سرونیست بر رسته چون کرگدن
Агар бо срўншон набошад сиришт
اگر با سرونشان نباشد سرشت
Чаҳ эшон ба сӯрат чаҳ рӯсони зишт
چه ایشان به صورت چه روسان زشت
Касеро ки ояд таманнои хоб
کسی را که آید تمنای خواب
Шавад бар дарахтӣ чу парони уқоб
شود بر درختی چو پران عقاب
Срўн дар фишорад ба шохи баланд
سرون در فشارد به شاخ بلند
Чу девии бхсбд дарон деви банд
چو دیوی بخسبد دران دیو بند
Чу бинӣ ба шохии барангехта
چو بینی به شاخی برانگیخته
Яке аждаҳои бинии овехта
یکی اژدها بینی آویخته
Бхсбди шбонрўзӣ аз бихўдӣ
بخسبد شبانروزی از بیخودی
Ки хобаст бунёди нобахрадӣ
که خواب است بنیاد نابخردی
Чу рӯсии шубонон бар ӯ бигузаранд
چو روسی شبانان بر او بگذرند
Дарон дев овехта бингаранд
دران دیو آویخته بنگرند
Ба оҳистагии сӯии он аҳриман
به آهستگی سوی آن اهرمن
Биёянд ва пинҳон кунанд анҷуман
بیایند و پنهان کنند انجمن
Расанҳо баборанд вбндш кунанд
رسنها ببارند وبندش کنند
зи занҷири оҳан камандаш кунанд
ز زنجیر آهن کمندش کنند
Бирав чун мусалсал шавад банди сахт
برو چون مسلسل شود بند سخت
Кашандаш ба панҷоҳ мард аз дарахт
کشندش به پنجاه مرد از درخت
Чу он бандӣ огоҳ гардад зи кор
چو آن بندی آگاه گردد ز کار
Хурӯшад хурӯшидании ръдўор
خروشد خروشیدنی رعدوار
Гар он бандро бар тавонад шикаст
گر آن بند را بر تواند شکست
Кашад ҳар якеро ба як мушти даст
کشد هر یکی را به یک مشت دست
Вагар сахт бошад дар он бастагӣ
وگر سخت باشد در آن بستگی
Ба рӯй оўрндш ба оҳистагӣ
به روی آورندش به آهستگی
Бар ӯ банду занҷир муҳкам кунанд
بر او بند و زنجیر محکم کنند
Ваз ӯ обу ноне фароҳам кунанд
وز او آب و نانی فراهم کنند
Барандаш ба ҳар кӯй ва ҳар хона Эй
برندش به هر کوی و هر خانهای
Кушояд аз он домашони дона Эй
گشاید از آن دامشان دانهای
Вагар ҷангӣ уфтад ба ночорашон
وگر جنگی افتد به ناچارشان
Бидон зинда пеласт пигоршон
بدان زنده پیلست پیگارشان
Кашандаш ба занҷир чун аждаҳо
کشندش به زنجیر چون اژدها
Наёранд кардани зи бандаши раҳо
نیارند کردن ز بندش رها
Чу гардад чунон оташии ҷангҷӯӣ
چو گردد چنان آتشی جنگجوی
Намонад зи ҷой дар касе рангу буи
نماند ز جای در کسی رنگ و بوی
Ҷаҳондор дар кори он пои лғз
جهاندار در کار آن پای لغز
Азон достон монад шӯридаи мағз
ازان داستان ماند شوریده مغز
Ба соҳиб хабар гуфт кондишаҳ нест
به صاحب خبر گفت کاندیشه نیست
Ҳамаи чӯбаи тирии зи як беша нест
همه چوبهٔ تیری ز یک بیشه نیست
Гар иқболи ман корсозӣ кунад
گر اقبال من کارسازی کند
Сараш бар сари найза бозӣ кунад
سرش بر سر نیزه بازی کند