Биёи соқии он ҷом гавҳар фишон
بیا ساقی آن جام گوهر فشان
Ба таркиби ман гавҳарӣ дар нишон
به ترکیب من گوهری در نشان
Магари ҷони хшгми бадв тар шавад
مگر جان خشگم بدو تر شود
Ки зангори гавҳар ба гавҳар шавад
که زنگار گوهر به گوهر شود
Чу фориғ шуд Искандари Филқўс
چو فارغ شد اسکندر فیلقوس
зи яғмои бртосу тороҷи рӯс
ز یغمای برطاس و تاراج روس
Ншстнгҳӣ зон тарафи бози ҷуст
نشستنگهی زان طرف باز جست
Ки дорад ншинндаҳро тани дуруст
که دارد نشیننده را تندرست
Дарахташи зи тӯбои дили овезтар
درختش ز طوبی دلآویزتر
Гиёҳаши зи сӯсани забони тезтар
گیاهش ز سوسن زبان تیزتر
Раванда дар ӯ обҳои зулол
رونده در او آبهای زلال
Гуворо чу майгар буд май ҳалол
گوارا چو می گر بود می حلال
Ба пиромнши бешаҳои хаданг
به پیرامنش بیشههای خدنگ
Ба ҳам бар шудаи шох бар шохи танг
به هم بر شده شاخ بر شاخ تنگ
Фузунтар дарахташи зи панҷоҳ араш
فزونتر درختش ز پنجاه ارش
Аз об ва ҳаво ёфта парвариш
از آب و هوا یافته پرورش
Чу зингўнаҳ ҷое бадаст омадаш
چو زینگونه جایی بهدست آمدش
Дар онҷоӣ фаррух нишаст омадаш
در آنجای فرخ نشست آمدش
Бар ӯ боз густард рӯмии бисот
بر او باز گسترد رومی بساط
Ҳаме кард бо тозаи рӯи ёни нишот
همیکرد با تازهرویان نشاط
Чу шоҳон нишастанд дар базми шоҳ
چو شاهان نشستند در بزم شاه
Шуд оростаи ҳалқа ӣ базмгоҳ
شد آراسته حلقهی بزمگاه
Бифармуд шаҳ то ғанимати кашон
بفرمود شه تا غنیمت کشان
Диҳанд аз шумори ғанимати нишон
دهند از شمار غنیمت نشان
зи ганҷӣ ки оканда шуд кӯҳи кӯҳ
ز گنجی که آکنده شد کوه کوه
зи рӯсу зи бртосу дигари гуруҳ
ز روس و ز برطاس و دیگر گروه
Дабирони пажӯҳиш ба кор оваранд
دبیران پژوهش به کار آورند
Кам ва беш он дар шумор оваранд
کم و بیش آن در شمار آورند
Ғанимати кашон бар дар шаҳриёр
غنیمتکشان بر در شهریار
Ғанимат кашиданд беш аз шумор
غنیمت کشیدند بیش از شمار
Кушоданд сари бастаи ганҷина ҳо
گشادند سر بسته گنجینهها
Казу хезади осоиши сина ҳо
کزو خیزد آسایش سینهها
На чандон гиронмояи дарбор буд
نه چندان گرانمایه در بار بود
Ки онрои шумории падедор буд
که آنرا شماری پدیدار بود
Зари конӣу нуқраи зибқӣ
زر کانی و نقره زیبقی
Ки маҳтобро дод бе равнақӣ
که مهتاب را داد بی رونقی
Забарҷад ба харвору мино ба ман
زبرجد به خروار و مینا به من
Дрқҳои зари дръҳои сФн
درقهای زر درعهای سفن
зи каттону мтқолии хонаи боф
ز کتان و متقالی خانهباف
Зада кӯҳа бар кӯҳа чун кӯҳи қоф
زده کوهه بر کوهه چون کوه قاف
Салбҳои зарбафти нодӯхта
سلبهای زربفت نادوخته
Сипарҳои чун кавкаби афрӯхта
سپرهای چون کوکب افروخته
Ба харворҳо қндзи теғи дор
به خروارها قندز تیغدار
Смўри сияҳ низ беш аз шумор
سمور سیه نیز بیش از شمار
зи қоқм на чандон фурӯи бастаи банд
ز قاقم نه چندان فرو بسته بند
Ки тақдир он кард шояд ки чанд
که تقدیر آن کرد شاید که چند
Фурӯзандаи санҷобу рӯбоҳи лаъл
فروزنده سنجاب و روباه لعل
Ҳамон караи асбони нодидаи наъл
همان کره اسبان نادیده نعل
Вшқи ниФаҳҳои шабистон фурӯз
وشق نیفههای شبستان فروز
Чу холи шаби афтода бар рӯй рӯз
چو خال شب افتاده بر روی روز
Ҷузи ин мояҳо низ бисёр ганҷ
جز این مایهها نیز بسیار گنج
Ки ояд замир аз шумориш ба ранҷ
که آید ضمیر از شمارش به رنج
Дар он мўинаҳ чун назар кард шоҳ
در آن موینه چون نظر کرد شاه
Баҳор Ирам дид дар базмгоҳ
بهار ارم دید در بزمگاه
Ба миқдори худ ҳар якеро шинохт
به مقدار خود هر یکی را شناخت
Ки аз ҳар матоъӣ чаҳ шоисти сохт
که از هر متاعی چه شایست ساخت
Бромўдаҳ Эй дид аз андешаи давр
برآمودهای دید از اندیشه دور
зи сарҳои санҷобу лФҷи смўр
ز سرهای سنجاب و لفج سمور
Куҳан гаштау мӯии азуи рехта
کهن گشته و موی ازو ریخته
зи некӯтарин ҷое овехта
ز نیکوترین جایی آویخته
Чу лухтӣ дар он чармҳо бнгрист
چو لختی در آن چرمها بنگریست
Надонист кони чарм омўдаҳ чист
ندانست کان چرم آموده چیست
Бипурсед к « ин чармҳои куҳан
بپرسید ک«این چرمهای کهن
Чаҳ перояро шояд аз асл ва бен ? »
چه پیرایه را شاید از اصل و بن ؟»
Яке рӯсяш посухӣ дод нағз
یکی روسیش پاسخی داد نغز
Казин пӯст мезояд он ҷумлаи мағз
کزین پوست میزاید آن جمله مغز
Ба хории мубини андарин хушки пӯст
به خواری مبین اندرین خشک پوست
Ки равшантарин нақди ин кишвар ӯст
که روشنترین نقد این کشور اوست
Ба наздики мо ин фурӯмояи чарм
به نزدیک ما این فرومایه چرم
Гиромӣ тараст аз басии мӯии нарм
گرامیترست از بسی موی نرم
Ҳар он мўинаҳи комади ӣнҷои падед
هر آن موینه کامد اینجا پدید
Бад-ӣни чарм бемӯӣ шояд харид
بدین چرم بیموی شاید خرید
Агар сим ҳар кишварӣ дар айёр
اگر سیم هر کشوری در عیار
Бигардад ба ҳар сикка чун рӯзгор
بگردد به هر سکه چون روزگار
Набошад ҷузи ин мӯии моро дирам
نباشد جز این موی ما را درم
Нагардад яке мӯии азин мӯӣ кам
نگردد یکی موی ازین موی کم
Аз он ҳайбат омад маликро шиква
از آن هیبت آمد ملک را شکوه
Ки чун банда фармон шуданд он гуруҳ
که چون بندهفرمان شدند آن گروه
Ба фарзонаи гуфто ки дар хусравӣ
به فرزانه گفتا که در خسروی
Сиёсат кунад дасти шаҳро қавӣ
سیاست کند دست شه را قوی
Сиёсати нигар то чаҳ таъзим кард
سیاست نگر تا چه تعظیم کرد
Ки чармии чунинро ба аз сим кард
که چرمی چنین را به از سیم کرد
Дар ин кишвар аз ҳар чаҳ ман дида ам
در این کشور از هر چه من دیدهام
Ба инаст ва инро писандида ам
به اینست و این را پسندیدهام
Гар ин халқро нестии ин гуҳар
گر این خلق را نیستی این گهر
Нбстӣ касе ҳукми касро камар
نبستی کسی حکم کس را کمر
Надорад ҳунарҳои шоҳонаи кас
ندارد هنرهای شاهانه کس
Бад-ӣни як ҳунар подшоҳасту бас
بدین یک هنر پادشاه است و بس
Чу шаҳ бо ғанимат шуд аз дастбурд
چو شه با غنیمت شد از دستبرد
Сипоси ғанимати ғанимати шимурд
سپاس غنیمت غنیمت شمرد
Ҷаҳони офаринро сипосии тамом
جهانآفرین را سپاسی تمام
Броросту ангоҳи дархости ҷом
برآراست و آنگاه درخواست جام
з равад хушу бодаи хушгувор
ز رود خوش و باده خوشگوار
Даромад ба бахшиш чу абри баҳор
درآمد به بخشش چو ابر بهار
Сарони сипаҳро ки бурданди ранҷ
سران سپه را که بردند رنج
Ба харворҳо дод дебоу ганҷ
به خروارها داد دیبا و گنج
Ғанӣ кардашон аз зар андохтан
غنی کردشان از زر انداختن
зи нав ҳар замони хлътии сохтан
ز نو هر زمان خلعتی ساختن
Намонад аз сияҳи сифти маҳмили кашӣ
نماند از سپه سفت محملکشی
Ки бар ваии з дебо набад мФршӣ
که بر وی ز دیبا نبد مفرشی
Талаб кард марди забони баста ро
طلب کرد مرد زبانبسته را
Биёбоне банди бигусаста ро
بیابانی بند بگسسته را
Даромад биёбоне кӯҳи гирд
درآمد بیابانی کوهگرد
Чу дигари касони шоҳро саҷда кард
چو دیگر کسان شاه را سجده کرد
Малик дар саропои он ҷонвар
ملک در سراپای آن جانور
Ба ибрат басӣ дид ва ҷанбанд сар
به عبرت بسی دید و جنباند سر
зи перояу ҷавҳару зару сим
ز پیرایه و جوهر و زر و سیم
Бидон ҷонвар дод нзлии азим
بدان جانور داد نزلی عظیم
НпзрФт яъне ки бо ганҷу соз
نپذرفت یعنی که با گنج و ساز
Биёбонёнро набошад ниёз
بیابانیان را نباشد نیاز
Сари гӯсфандӣ бар шаҳ фиканд
سر گوسفندی بر شه فکند
Намӯдаш ки мибоидми гӯсфанд
نمودش که میبایدم گوسفند
Шаҳ аз гӯсфандон парварданӣ
شه از گوسفندان پروردنی
Ваз онҳокаҳ бошанд ҳам хӯрданӣ
وز آنهاکه باشند هم خوردنی
Бифармуд додани бадв бе қиёс
بفرمود دادن بدو بیقیاس
Ситади марди ваҳшӣу барадаши сипос
ستد مرد وحشی و بردش سپاس
Гила пешрав кард аз андоза беш
گله پیشرو کرد از اندازه بیش
Ба хушнӯдӣ омад ба мأўои хеш
به خشنودی آمد به ماوای خویش
Дар он марғзори хуши дили гушой
در آن مرغزار خوش دلگشای
Хуш афтод шаҳро ки хуш буд ҷой
خوش افتاد شه را که خوش بود جای
наменоб мехӯрд бар бонг равад
می ناب میخورد بر بانگ رود
Фалак ҳар замон май расонадаши дуруд
فلک هر زمان میرساندش درود
Чу сармасти гашт аз гўорндаҳ май
چو سرمست گشت از گوارنده می
Гул аз об гулгун баровард хуй
گل از آب گلگون برآورد خوی
Шаҳи рӯсёнро бар хеш хонд
شه روسیان را بر خویش خواند
Сазовортар ҷойгоҳии нишонд
سزاوارتر جایگاهی نشاند
зи пойу зи дасти оҳани андохташ
ز پای و ز دست آهن انداختش
зи мнсўҷи зари хлътии сохташ
ز منسوج زر خلعتی ساختش
Ба мўлоииши ҳалқа дар гӯш кард
به مولاییش حلقه در گوش کرد
Бар ӯ кини рафта фаромӯш кард
بر او کین رفته فراموش کرد
Дигар бандёнро зи бедоду банд
دگر بندیان را ز بیداد و بند
Ба халъати бророст ва кард арҷманд
به خلعت برآراست و کرد ارجمند
Бифармуд коранд нӯшоба ро
بفرمود کارند نوشابه را
Ба танҳо нахурд ончунон тоба ро
به تنها نخورد آنچنان تابه را
Ба фармон шаҳ кард рӯсии шитоб
به فرمان شه کرد روسی شتاب
Расониди маро бар офтоб
رسانید مه را بر آفتاب
Ҳамон лаъибатони ситамдида ро
همان لعبتان ستمدیده را
Ҳамон зебу зари писандида ро
همان زیب و زر پسندیده را
Бар орост нӯшобаро чун баҳор
بر آراست نوشابه را چون بهار
Ба пӯшиданиҳои гавҳар нигор
به پوشیدنیهای گوهر نگار
Басӣ ганҷ додаш зи тороҷи рӯс
بسی گنج دادش ز تاراج روس
Дигар раҳ бар оросташ чун арӯс
دگر ره بر آراستش چون عروس
Шабӣ чанд мехӯрд бо ӯ ба ком
شبی چند می خورد با او به کام
Чу шуд навбати Комронии тамом
چو شد نوبت کامرانی تمام
Дўолии маликро бадв дод даст
دوالی ملک را بدو داد دست
Дўоли дўолӣ бар ӯ ақди баст
دوال دوالی بر او عقد بست
Чу пероя гавҳарӣ додашон
چو پیرایهٔ گوهری دادشان
Қарор зношўҳрӣ додашон
قرار زناشوهری دادشان
Ба брдъ фиристодашон бе газанд
به بردع فرستادشان بیگزند
Ки то баркашанд он банноро баланд
که تا برکشند آن بنا را بلند
зи баҳри иморат дар он рахнаи гоҳ
ز بهر عمارت در آن رخنهگاه
Басӣ молашон дод ҷузи барги роҳ
بسی مالشان داد جز برگ راه
Чу тартиби эшон ба воҷиби шинохт
چو ترتیب ایشان به واجب شناخت
Сарони сипаҳро якояки шинохт
سران سپه را یکایک شناخت
Шаҳи рӯсро низ бо тавқу тоҷ
شه روس را نیز با طوق و تاج
Раҳо кард ва биниҳод бар ваии хароҷ
رها کرد و بنهاد بر وی خراج
Чу рӯсӣ ба шаҳр худ оварад рахт
چو روسی به شهر خود آورد رخت
Дигар бора хуррам шуд аз тоҷу тахт
دگر باره خرم شد از تاج و تخت
Напечед аз он пас сар аз дод ӯ
نپیچید از آن پس سر از داد او
Ҳама сола мехӯрд бар ёд ӯ
همه ساله می خورد بر یاد او
Шабу рӯзи хусрав дар он марғзор
شب و روز خسرو در آن مرغزار
Гуҳӣ айш мекард ва гоҳе шикор
گهی عیش میکرد و گاهی شکار
Ба зери сеӣ сарву беду хаданг
به زیر سهی سرو و بید و خدنگ
намелаъл мехӯрд бар бонги чанг
می لعل میخورد بر بانگ چنگ
Чу хуш дид дилро , кашӣ ме намӯд
چو خوش دید دل را، کشی مینمود
Ба он хуши дилии дил хушӣ ме намӯд
به آن خوشدلی دلخوشی مینمود
Ҷавонӣу шоҳӣу бахти баланд
جوانی و شاهی و بخت بلند
Чаро хуш набошад дили ҳӯшманд
چرا خوش نباشد دل هوشمند