Биёи соқии он май нишони даҳ маро
بیا ساقی آن می نشان ده مرا
Аз он доруӣ бе ҳашони даҳ маро
از آن داروی بیهشان ده مرا
Бидон доруии талх беҳаш кунам
بدان داروی تلخ بیهش کنم
Магари хештанро Фромш кунам
مگر خویشتن را فرامُش کنم
Низомии баси ин соҳиби овозагӣ
نظامی بس این صاحبآوازگی
Куҳани гаштан ва ҳам чунон тозагӣ
کهن گشتن و همچنان تازگی
Чу шерон сарпанҷа бигушоӣ чанг
چو شیران سرپنجه بگشای چنگ
Чу рӯбаҳи мёрои худро ба ранг
چو روبه میارای خود را به رنگ
Шунидам ки рӯбоҳи рангин ба рӯс
شنیدم که روباه رنگین به روس
Худ орой бошад ба ранги арӯс
خود آرای باشد به رنگ عروس
Чу борон буд рӯз ё боду гирд
چو باران بوَد روز یا باد و گرد
Буруни новирди мӯии хеш аз навард
برون ناورَد موی خویش از نورد
Ба кунҷӣ кунад бе алафи ҷои хеш
به کنجی کند بیعلف جای خویش
Нлисди магари даст бо пои хеш
نلیسد مگر دست با پای خویش
Паии пӯстии хӯни худро хӯрд
پی پوستی خون خود را خورد
Ҳамаи каси тан , ӯ пӯстро пурвирд
همه کس تن، او پوست را پرورد
Саранҷом коед аҷали сӯй ӯ
سرانجام کاید اجل سوی او
Ваболи тан ӯ шавад мӯӣ ӯ
وبال تن او شود موی او
Бидон мўинаҳи қасд хунаш кунанд
بدان موینه قصد خونش کنند
Ба расвоӣ аз сар бурунаш кунанд
به رسوایی از سر برونش کنند
Бисотӣ чаҳ бояд бар оростан
بساطی چه باید بر آراستن
Казу ногузираст бархестан
کزو ناگزیر است برخاستن
Ҳар он ҷонвари ков худорой нест
هر آن جانور کاو خودآرای نیست
Тамаъро бар озор ӯ рой нест
طمع را بر آزار او رای نیست
Буруни ой аз ин пардаи ҳафт ранг
برون آی از این پردهٔ هفت رنگ
Ки зангӣ буд оинаи зери занг
که زنگی بود آینه زیر زنگ
Баси ин ҷодуиҳо барангехтан
بس این جادوییها برانگیختن
Чу ҷодӯ ба каси дрнёмихтн
چو جادو به کس درنیامیختن
На гӯгирди сурхӣ на лаъли сипед !
نه گوگرد سرخی نه لعل سپید!
Ки ҷӯянда бошад зи ту ноумед
که جوینده باشد ز تو ناامید
Ба мардум даромез агар мардумӣ
به مردم درآمیز اگر مردمی
Ки бо одамӣ ху гараст одамӣ
که با آدمی خوگرست آدمی
Агар кони ганҷӣ чу ное ба даст
اگر کان گنجی چو نایی بهدست
Басии ганҷ аз ингуна дар хок ҳаст
بسی گنج از اینگونه در خاک هست
Чу давр уфтад аз миваи хури миваи дор
چو دور افتد از میوهخور میوهدار
Чаҳ хурмо буд нахли бенро чаҳ хор !
چه خرما بوَد نخلبن را چه خار!
Ҷавонӣ шуд ва зиндагонӣ намонад
جوانی شد و زندگانی نماند
Ҷаҳони гӯи ммон чун ҷавонӣ намонад
جهان گو ممان چون جوانی نماند
Ҷавонӣ буд хӯбии одамӣ
جوانی بوَد خوبی آدمی
Чу хӯбӣ равад кӣ буд хуррамӣ ?
چو خوبی رود کی بود خرمی؟
Чу паии сусту пусидаи гашти устихон
چو پی سست و پوسیده گشت استخوان
Дигар қиссаи сахт рӯе махон
دگر قصه سخترویی مخوان
Ғурури ҷавонӣ чу аз сар нишаст
غرور جوانی چو از سر نشست
зи густохи кории фурӯи шӯии даст
ز گستاخکاری فروشوی دست
Баӣ чеҳраи боғи чандон буд
بهی چهرهٔ باغ چندان بوَد
Ки шамшод бо лолаи хандон буд
که شمشاد با لاله خندان بود
Чу бод хазоне даройад ба боғ
چو باد خزانی درآید به باغ
Замона диҳад ҷои булбул ба зоғ
زمانه دهد جای بلبل به زاغ
Шавад барги резони зи шохи баланд
شود برگ ریزان ز شاخ بلند
Дил боғбонон шавад дардманд
دل باغبانان شود دردمند
Раёҳини з бустон шавад нопадид
ریاحین ز بستان شود ناپدید
Дар боғро кас наҷуед калид
در باغ را کس نجوید کلید
Бинол эй куҳани булбули солхўрд
بنال ای کهنبلبل سالخورد
Ки рухсораи сурхи гули гашти зард
که رخساره سرخ گل گشت زرد
Дўто шуд сеӣ сарви ороста
دوتا شد سهی سرو آراسته
Кдиўр шуд аз сояи бархеста
کدیور شد از سایه برخاسته
Чу таърих панҷа даромад ба сол
چو تاریخ پنجه درآمد به سال
Дигаргуна шуд бар шитобандаи ҳол
دگرگونه شد بر شتابنده حال
Сар аз бор сангин даромад ба санг
سر از بار سنگین درآمد به سنگ
Ҷмозаҳ ба танг омад аз роҳи танг
جمازه به تنگ آمد از راه تنگ
Фурӯ монад дастами з май хостан
فروماند دستم ز می خواستن
Гарон гашт поем з бар хостн
گران گشت پایم ز بر خاستن
Танами гӯна лоҷувардӣ гирифт
تنم گونهٔ لاجوردی گرفت
Гулами сурхии андохт зардӣ гирифт
گلم سرخی انداخت زردی گرفت
Ҳиўни равандаи зи раҳи мондаи боз
هیون رونده ز ره مانده باز
Ба болин гуҳ омад серумро ниёз
به بالینگه آمد سرم را نیاز
Ҳамон бўри чавгонии боди пой
همان بور چوگانیِ بادپای
Ба сад захм чавгон наҷунбад зи ҷой
به صد زخم چوگان نجنبد ز جای
Тарабро ба майхона гум шуд калид
طرب را به میخانه گم شد کلید
Нишон пушаймонӣ омад падед
نشان پشیمانی آمد پدید
Баромади зи кӯҳи абри кофури бор
برآمد ز کوه ابرِ کافوربار
Мизоҷи замини гашти кофури хор
مزاج زمین گشت کافورخوار
Гуҳии дил ба рафтан наёяд ба гӯш
گهی دل به رفتن نیاید به گوش
Суроҳеи тиҳии гашт ва соқӣ хамӯш
صراحی تهی گشت و ساقی خموش
Сар аз лаҳви печиду гӯш аз самоъ
سر از لهو پیچید و گوش از سماع
Ки наздик шуд кӯчи гуҳро видоъ
که نزدیک شد کوچگه را وداع
Ба вақте чунин , кунҷи беҳтари зи кох
به وقتی چنین، کنج بهتر ز کاخ
Ки даврон кунад дасти ёзии фарох
که دوران کند دست یازی فراخ
Тамошои парвонаи чандон буд
تماشای پروانه چندان بود
Ки шамъи шаби афрӯзи хандон буд
که شمع شبافروز خندان بود
Чу аз шамъ холӣ кунӣ хона ро
چو از شمع خالی کنی خانه را
Набинӣ дигар нақши парвона ро
نبینی دگر نقش پروانه را
Ба рӯзи ҷавонӣу нўзодгӣ
به روز جوانی و نوزادگی
Задам лофи перӣу афтодагӣ
زدم لاف پیری و افتادگی
Кунунгар ба ғам шодмонӣ кунам
کنون گر به غم شادمانی کنم
Ба перонаи сар чун ҷавонӣ кунам ?
به پیرانهسر چون جوانی کنم؟
Чу пусидаи чӯбӣ ки дар кунҷи боғ
چو پوسیدهچوبی که در کنج باغ
Фурӯзанда бошад ба шаб чун чароғ
فروزنده باشد به شب چون چراغ
Шаби афрӯзи Карамӣ ки тобади зи давр
شبافروز کرمی که تابد ز دور
з бенурӣ шаб занад лофи нур
ز بینوریِ شب زند لاف نور
Агар дидамӣ дар худ афзоишӣ
اگر دیدمی در خود افزایشی
Талаб кардамӣ ҷои осоишӣ
طلب کردمی جای آسایشی
Ба осӯдагии умр нав кардамӣ
به آسودگی عمر نو کردمی
Ҷаҳонро ба шодӣ гарав кардамӣ
جهان را به شادی گرو کردمی
Чу рӯзи ҷавонӣ ба поён расед
چو روز جوانی به پایان رسید
Сипедаи дам аз машриқ омад падед
سپیدهدم از مشرق آمد پدید
Ба тадбири онам ки сар чун нуҳум ?
به تدبیرِ آنم که سر چون نهم ؟
Чигуна пай аз кори беруни нуҳум ?
چگونه پی از کار بیرون نهم ؟
Сиррии ков сазовор бошад ба тоҷ
سری کاو سزاوار باشد به تاج
Сарин гоҳ ӯ машк бояд на оҷ
سَرینگاه او مشک باید نه عاج
Аз он пеш кин ҳафт паргори тез
از آن پیش کاین هفت پرگار تیز
Кунад хати умри марои рези рез
کند خط عمر مرا ریز ریز
Дрорм ба ҳар захмае дасти хеш
درآرم به هر زخمهای دست خویش
Нигаҳдорам овоза ҳаст хеш
نگهدارم آوازهٔ هست خویش
Ба ҳар муҳрае ҳуққа бозӣ кунам
به هر مهرهای حقهبازی کنم
Ба воманд худ чора созӣ кунам
به واماندِ خود چارهسازی کنم
Чу раҳвор гӣлем азин пули гузашт
چو رهوار گیلیم ازین پل گذشت
Ба Гелон надорам сари бозгашт
به گیلان ندارم سر بازگشت
Дар ин раҳ чу ман хўобнидаҳ басӣаст
در این ره چو من خوابَنیده بسیست
Наёрад касе ёд ки онҷо касеаст
نیارد کسی یاد که آنجا کسیست
Ба ёдовар эй тозаи Кебеки дарӣ
به یادآور ای تازه کبک دری
Ки чун бар сари хок ман бигузарӣ
که چون بر سر خاک من بگذری
Гёи бинӣ аз хокам ангехта
گیا بینی از خاکم انگیخته
Сарин судаи поини фурӯи рехта
سرین سوده پایین فروریخته
Ҳамаи хоки фарши марои бардаи бод
همه خاک فرش مرا برده باد
Накарда зи ман ҳеҷ ҳам аҳди ёд
نکرده ز من هیچ همعهد یاد
Наҳй даст бар шӯшаи хоки ман
نهی دست بر شوشه خاک من
Ба ёди оре аз гавҳари поки ман
به یاد آری از گوهر پاک من
Фишонӣ ту бар ман сиришкии зи давр
فشانی تو بر من سرشکی ز دور
Фишонам ман аз осмон бар ту нур
فشانم من از آسمان بر تو نور
Дуои ту бар ҳар чаҳ дорад шитоб
دعای تو بر هر چه دارد شتاب
Ман омин кунам то шавад мустаҷоб
من آمین کنم تا شود مستجاب
Дурудами расонии расонами дуруд
درودم رسانی رسانم درود
Биёеи биёями зи гунбади фурӯд
بیایی بیایم ز گنبد فرود
Марои зиндаи пиндор чун хештан
مرا زنده پندار چون خویشتن
Ман оем ба ҷонгар ту ое ба тан
من آیم به جان گر تو آیی به تن
Мадони холӣ аз ҳам нишинии маро
مدان خالی از همنشینی مرا
Ки байнами туро гар набинӣ маро
که بینم تو را گر نبینی مرا
Лаб аз хуфтае чанд хомаш макун
لب از خفتهای چند خامش مکن
Фурӯи хуфтагонро Фромш макун
فروخفتگان را فرامش مکن
Чу он ҷои рисӣ май дроФкн ба ҷом
چو آنجا رسی می درافکن به جام
Сӯии хобгоҳи Низомии хиром
سوی خوابگاه نظامی خرام
Напиндорӣ эй Хизри пирӯзи пай
نپنداری ای خضر پیروزپی
Ки аз мемаро ҳаст мақсӯд май
که از می مرا هست مقصود می
Аз он май ҳама бе худии хостам
از آن می همه بیخودی خواستم
Бидон бехудӣ маҷлис оростам
بدان بیخودی مجلس آراستم
Марои соқӣ аз ваъдаи аиздист
مرا ساقی از وعده ایزدیست
Сабӯҳ аз харобӣ май аз бе худӣаст
صبوح از خرابی می از بیخودیست
Вагарна ба яздон ки то бӯда ам
وگرنه به یزدان که تا بودهام
Ба май домани лаб нёлўдаҳ ам
به می دامن لب نیالودهام
Гар аз мешудам ҳаргизи олӯдаи ком
گر از می شدم هرگز آلودهکام
Ҳалоли хдоист бар ман ҳаром
حلال خدایست بر من حرام