Мудоро кунад носеҳи шаҳриёр

مدارا کند ناصح شهریار

Ки бинишонад он оташи пари шарор

که بنشاند آن آتش پُر شرار

Ба тадриҷ сокин кунад хуши хушаш

به تدریج ساکن کند خوش خوشش

Бакӯшад магар кам кунад оташаш

بکوشد مگر کم کند آتشش

Чаҳ кор азимасту душвору сахт

چه کار عظیم است و دشوار و سخت

Раҳи подшо ҷустан эй некбахт

ره پادشا جستن ای نیکبخت

Биомузяш нанг дорад зи ту

بیاموزیش ننگ دارد ز تو

Биравҳо пар ожанг дорад зи ту

بروها پر آژنگ دارد ز تو

Вагар бозгирӣ шавад кӣнаи гир

وگر بازگیری شود کینه گیر

Ғуборӣ нишинад варо бар замир

غباری نشیند ورا بر ضمیر

Вагар ростгӯе шавад хашмнок

وگر راستگویی شود خشمناک

Вагар чанд дар ростӣ нест бок

وگر چند در راستی نیست باک

Вагар майл кардӣ ва гуфтӣ дурӯғ

و گر میل کردی و گفتی دروغ

Набинӣ дигар кори худро фурӯғ

نبینی دگر کار خود را فروغ

Мулозим шӯй гардад аз ту нФўр

ملازم شوی گردد از تو نفور

Фромш кунад чун нишинии зи давр

فرامُش کند چون نشینی ز دور

Биомузу гӯ аз ту омухтам

بیاموز و گو از تو آموختم

Бидиҳ панду гӯ аз ту андӯхтам

بده پند و گو از تو اندوختم

Ба наздик ӯ бошу давр аз қиёс

به نزدیک او باش و دور از قیاس

Ва зу давр мебошу ҳозири шинос

و زو دور می باش و حاضر شناس

з рӯй адаб гар кунӣ эҳтироз

ز روی ادب گر کنی احتراز

зи роҳи насиҳати бадви ои боз

ز راه نصیحت بدو آی باز

Макун сарфарозӣ ба дониши басӣ

مکن سرفرازی به دانش بسی

Ба каси ҷуз ба шоҳат надорад касе

به کس جز به شاهت ندارد کسی

Надории ҳунари ҷуз ба иқбол ӯ

نداری هنر جز به اقبال او

зи дониш чаҳ гӯйӣ , зи иқболи гӯ

ز دانش چه گویی، ز اقبال گو

Ҳама бар ту аз давлат ва бахт ӯст

همه بر تو از دولت و بخت اوست

Ки дар хонау банга ва рахт ӯст

که در خانه و بنگه و رخت اوست

Насиҳат савобаст бо шоҳ гуфт

نصیحت صواب است با شاه گفت

Валикин нишоед ба икроҳ гуфт

ولیکن نشاید به اکراه گفت

Аз он дод эзади варои хусраве

از آن داد ایزد ورا خسرویی

Ки ту бар муродаш кунӣ пас рӯй

که تو بر مرادش کنی پس روی

На ӯ пас рӯи табъ ва дилхоҳ туаст

نه او پس روِ طبع و دلخواه توست

Ту маъмур ӯе ва ӯ шоҳ туаст

تو مامور اویی و او شاه توست

Нигаҳ кун ба ҳар ҳоли одоти шоҳ

نگه کن به هر حال عادات شاه

Марони табъро ҷуз бар он расму роҳ

مران طبع را جز بر آن رسم و راه

Наёяд ба хуии туу халқи боз

نیاید به خوی تو و خلق باز

Манеҳ пеши худ ин тариқи дароз

منه پیش خود این طریق دراز

Вагар бо ту аз рӯй тадбиру рой

و گر با تو از روی تدبیر و رای

Кунад машварати шоҳи мушкили гушой

کند مشورت شاهِ مشکل گشای

Аз он пеши кӯҳ бар ту кард ошкор

از آن پیش کوه بر تو کرد آشکار

Ки бар чаҳ гирифтаст райши қарор

که بر چه گرفتست رایش قرار

Гар аз роҳи ҳзму тариқи савоб

گر از راه حزم و طریق صواب

Шурӯӣ кунӣ шояд андари ҷавоб

شروعی کنی شاید اندر جواب

Чу баргӯед андешау рои хеш

چو برگوید اندیشه و رای خویش

Макун эътироз ва манеҳ қиссаи пеш

مکن اعتراض و منه قصه پیش

Ҳамон ба ки ҳамдостонӣ кунӣ

همان به که همداستانی کنی

Вагар брФзоиӣ гаронӣ кунӣ

وگر برفزایی گرانی کنی

Се мавзе буд ҷои ҳамду сано

سه موضع بُوَد جای حمد و ثنا

Ки бошад сазовор бар подшо

که باشد سزاوار بر پادشا

Дар авқоти хилват ба ҳангоми хеш

در اوقات خلوت به هنگام خویش

Валикин на аз ҳади андоза беш

ولیکن نه از حد اندازه بیش

Сухан чун ба маънӣ биёростӣ

سخن چون به معنی بیاراستی

Ситоиш ба воҷиб куну ростӣ

ستایش به واجب کن و راستی

зи афъолу аъмолу ахлоқи хуб

ز افعال و اعمال و اخلاق خوب

Мубарро зи ъдносу пок аз уюб

مُبَرّا ز عدناس و پاک از عیوب

Ба гирди ҳунарҳои хубаш бар ой

به گِرد هنر های خوبش بر آی

Яқинӣ дигар бар яқинаш физой

یقینی دگر بر یقینش فزای

Чу зин ҷо наҳодӣ қадами пештар

چو زین جا نهادی قدم پیشتر

Сано бар сар ҷамъ кун бештар

ثنا بر سر جمع کن بیشتر

Ки дар ҳишмати шаҳи физоиш буд

که در حشمت شه فزایش بُوَد

Ба дигари касони вои намоиш буд

به دیگر کسان وا نمایش بُوَد

Се дигар ки дар хизмати подшоҳ

سه دیگر که در خدمت پادشاه

Чу хоҳӣ ки афзӯн шавад обу ҷоҳ

چو خواهی که افزون شود آب و جاه

Ба шукри сипосаши забони бргшоӣ

به شکر سپاسش زبان برگشای

Мақомоти ихлоси худ во намой

مقامات اخلاص خود وا نمای

Дуое ки бар подшои содаи мард

دعایی که بر پادشا ساده مرد

Ба тақлид дар маҳфил ҷамъ кард

به تقلید در محفل جمع کرد

Агар чанд номи худо май барад

اگر چند نام خدا می بَرَد

Надорад писандидаи марди хирад

ندارد پسندیده مرد خرد

Чунон май намояди саросемаи сар

چنان می نُماید سراسیمه سر

Ки ҳастам зи султон ба ҳақи бештар

که هستم ز سلطان به حق بیشتر

Дуои ман бенифоқу риё

دعای من بی نفاق و ریا

Қабуласт дар ҳазрати кибриё

قبول است در حضرت کبریا

Наад хештани муътабартар зи шоҳ

نهد خویشتن معتبر تر ز شاه

Ки пайғамбараш хонд зиллу илоҳ

که پیغمبرش خواند ظلّ و اله

Надонад валикин ки ин занн хатост

نداند ولیکن که این ظَنّ خطاست

На султони одил Халифа худост ?

نه سلطان عادل خلیفه خداست؟

Ба як нияти хайр дар адл ва дод

به یک نیّت خیر در عدل و داد

Ҷавоби навад сола даъват бидод

جواب نود ساله دعوت بداد

Дуои шаҳи додгар бе ҳиҷоб

دعای شه دادگر بی حجاب

Буд чун дуои русули мустаҷоб

بُوَد چون دعای رسل مستجاب

Ба ҳиммати мадад хостан аз риҷол

به همّت مدد خواستن از رجال

Ки ҳастанд дар ҳазрати зулҷалол

که هستند در حضرت ذوالجلال

з хилват нишинон прҳизкор

ز خلوت نشینان پرهیزکار

Гадоёни ҳазрати азизони хор

گدایان حضرت عزیزان خوار

Аз он пери золони шабгири хез

از آن پیر زالان شبگیر خیز

Ки як оҳ аз эшон ва сад растхез

که یک آه از ایشان و صد رستخیز

Яке аз муҳимоти нозуки шинос

یکی از مهمّات نازک شناس

Бидор аз дуоҳои эшон сипос

بدار از دعاهای ایشان سپاس

Дуо бар сари ҷамъи боди раёсат

دعا بر سر جمع باد ریاست

Куҷои лоиқ ҳазрат кибриёст

کجا لایق حضرت کبریاست

Валикини зи кунҷи завоёии фарш

ولیکن ز کنج زوایای فرش

Буд равзанӣ дар сароҳои арш

بُوَد روزنی در سراهای عرش

Дуоӣ такаллуф наёяд бакор

دعای تکلّف نیاید بکار

Чу мардони дуоӣ тақарруб биор

چو مردان دعای تقرّب بیار

Чу қурбат гирифтӣ бар подшоҳ

چو قربت گرفتی بر پادشاه

Ба ҳиммат баровар сар аз авҷи моҳ

به همّت بر آور سر از اوج ماه

Хасисона дар корҳо бас мапӣч

خسیسانه در کار ها بس مپیچ

Ки науммат бар ояд валикин ба ҳеҷ

که نامت بر آید ولیکن به هیچ

Касеро ки ҳиммат набошад қавӣ

کسی را که همّت نباشد قوی

Ало эй писар то з ман нашнавӣ

الا ای پسر تا ز من نشنوی

Гар аз авҷи чархиш бар ореи фузун

گر از اوج چرخش بر آری فزون

зи дуни ҳимматии сар дар орад ба дун

ز دون همّتی سر در آرد به دون

Ба заъф ва ба бечорагии тани мада

به ضعف و به بیچارگی تن مده

Бирав пои ҳиммат бар афлок на

برو پای همّت بر افلاک نه

Ту аз давлати подшоҳии бузург

تو از دولت پادشاهی بزرگ

На аз хештан чун набошӣ сутург

نه از خویشتن چون نباشی سترگ