Ҳайдари зоўаҳи қдўаҳи абдол

حیدر زاوه قدوه ابدال

Қоиду солики тариқи камол

قاید و سالک طریق کمال

Буд мардии зи дӯстони худоӣ

بود مردی ز دوستان خدای

Куфру дайни брФкндаҳ бе срўпоӣ

کفر و دین برفکنده بی سروپای

Чун бирафт аз миёнаи шайхи кабӣр

چون برفت از میانه شیخ کبیر

Зу намад монаду оҳану занҷир

زو نَمَد ماند و آهن و زنجیر

Ҳар касе даст зад дар он мирос

هر کسی دست زد در آن میراث

Бехабар аз зироати трос

بی خبر از زراعت تراث

Зоҳираш барграфт ва шуд хушнӯд

ظاهرش برگرفت و شد خشنود

Сари ҳайдар касе нагуфт чаҳ буд

سرّ حیدر کسی نگفت چه بود

На мурод аз шиор ӯ ранг аст

نه مراد از شعار او رنگ است

На силаҳи хусумат ва ҷанг аст

نه سلاح خصومت و جنگ است

Бар сари ин ганҷ хозинӣ дорад

بر سر این گنج خازنی دارد

Зоҳири амр ботинӣ дорад

ظاهر امر باطنی دارد

Яъне эй хоҷа бош ранг пазир

یعنی ای خواجه باش رنگ پذیر

Деви шаҳвати мадор бе занҷир

دیو شهوت مدار بی زنجیر

Нафасро чун намад бимол нахуст

نفس را چون نمد بمال نخست

То намад дар сарати намояди чуст

تا نمد در سرت نماید چست

Бар фурӯз оташи муҳаббати сахт

بر فروز آتش محبت سخت

Куфру дайнро бисӯз бангау рахт

کفر و دین را بسوز بُنگه و رخت

Ранги мардон ба ранг натавон дошт

رنگ مردان به رنگ نتوان داشت

Ба суфол ва ба панг натавон дошт

به سفال و به پنگ نتوان داشت

Мардро синаи пок бояду соф

مرد را سینه پاک باید و صاف

Аз ҷлу ҷома чанд даъвӣу лоф

از جل و جامه چند دعوی و لاف

Ҳар киро андарун буд нопок

هر که را اندرون بود ناپاک

Кӣ намозӣ шавад ба об ва ба хок

کی نمازی شود به آب و به خاک

Содиқонро ба ранг ҳоҷат нест

صادقان را به رنگ حاجت نیست

Лаъли конро ба санг ҳоҷат нест

لعل کان را به سنگ حاجت نیست

Лек чун аҳл роз мастуранд

لیک چون اهل راز مستورند

Ба шиор ва ба ранг маъзӯранд

به شعار و به رنگ معذورند

Ки на ориф ба куҳна халқон анд

که نه عارف به کهنه خلقان‌اند

Мисли ганҷу кунҷ вайрон анд

مثل گنج و کنج ویران‌اند

Халқ аз онҳо ки Хизрро бенанд

خلق از آنها که خضر را بینند

Беш пашминае наме бенанд

بیش پشمینه ای نمی بینند

Зоҳири кӯҳу ҷой кон пайдост

ظاهر کوه و جای کان پیداست

Кас надонад вале ки ганҷ куҷост

کس نداند ولی که گنج کجاست

Гар на андари паноҳи кон будӣ

گر نه اندر پناه کان بودی

Лаъл чун санги ройгон будӣ

لعل چون سنگ رایگان بودی

Хирқаи сарпӯши сар мардон аст

خرقه سرپوش سرّ مردان است

Ҳар ки пӯшида монад мард он аст

هر که پوشیده ماند مرد آن است

Сари пӯшидагони ғайб ин аст

سرّ پوشیدگان غیب این است

Лек наздики халқи айб ин аст

لیک نزدیک خلق عیب این است

Бо худ ин аҳд муътабар дорам

با خود این عهد معتبر دارم

Ки чу ин қисса беш бурдорам

که چو این قصه بیش بردارم

Гар ризоӣ туам шавад ҳосил

گر رضای توام شود حاصل

Мутақаббил шавам ба ҷон ва ба дил

متقبل شوم به جان و به دل

Каз ҳамаи хубу зишт боз оем

کز همه خوب و زشت باز آیم

Аз ҷҳиму биҳишти бозоим

از جحیم و بهشت بازآیم

Пой дар домани салоҳи кашам

پای در دامن صلاح کشم

Даст дар остини зи роҳи кашам

دست در آستین ز راح کشم

Ростии ҳаркии зод меҳтар шуд

راستی هرکه زاد مهتر شد

Тавба кун гӯгараш муяссар шуд

توبه کن گو گرش میسّر شد

Чу дўто гарданаст марди занон

چو دوتا گردن است مرد زنان

Гӯша бояд гирифтанаш чу камон

گوشه باید گرفتنش چو کمان

Ҳам гаронӣ буд пас аз панҷоҳ

هم گرانی بود پس از پنجاه

Дарҳами омехтани сифеду сиёҳ

درهم آمیختن سفید و سیاه

Моҷарое ба маҷлис овардан

ماجرایی به مجلس آوردن

Бо ҷавонони мхолтт кардан

با جوانان مخالطت کردن

Баъд аз ин шуд гарони гаронии ман

بعد از این شد گران گرانی من

Талх шуд завқи зиндагонии ман

تلخ شد ذوق زندگانی من

Одамиро дар ин сарои ду дар

آدمی را در این سرای دو در

Нест икдми зи аклу шурб ба сар

نیست یکدم ز اکل و شرب به سر

Гарчи аз ҳар ду ногузир буд

گرچه از هر دو ناگزیر بود

Боз аз ин ҳар ду дар зҳир буд

باز از این هر دو در زحیر بود

Нон набинӣ ки чун буд тоза

نان نبینی که چون بود تازه

намедиҳад лиззатӣ ба андоза

می دهد لذتی به اندازه

Чун шуд осӯда дар бен крсон

چون شد آسوده در بن کرسان

Шуд ба завқ ва ба таъми дигрсон

شد به ذوق و به طعم دیگرسان

Об чун сокини ғадир буд

آب چون ساکن غدیر بود

Бо латофат ки ҳаст пер буд

با لطافت که هست پیر بود

Май ки рӯҳ муоширон бошад

می که روح معاشران باشد

Чун куҳани гашти ҳам гарон бошад

چون کهن گشت هم گران باشد

Ар раҳеи ҳамчу то қабул шавад

ار رهی همچو تا قبول شود

Чаҳ аҷабгар малик малул шавад

چه عجب گر ملک ملول شود

Банда шояд чу шуд заъифу наҳиф

بنده شاید چو شد ضعیف و نحیف

Гар гаронӣ худ кунад тахфиф

گر گرانی خود کند تخفیف

Ҳам ту доне ва ҳам худо донад

هم تو دانی و هم خدا داند

Ки нзорӣ ба хеши натавонад

که نزاری به خویش نتواند

Бе ризои ту дами баровардан

بی رضای تو دم برآوردن

Ҷуз ба амри ту обу нон хӯрдан

جز به امر تو آب و نان خوردن

Ман яқинам агар чаҳ ман чу сагам

من یقینم اگر چه من چو سگم

Ки ҳама меҳр туаст хӯну рагам

که همه مهر توست خون و رگم

Чун кунам бар ту арзаи асрорӣ ?

چون کنم بر تو عرضه اسراری؟

Ки ту доне ва ман киам борӣ

که تو دانی و من که ام باری

Чун ту донеи марои зи баъди худо

چون تو دانی مرا ز بعد خدا

Ки кунад рост аз дурӯғи ҷудо

که کند راست از دروغ جدا

Аз ту чизе накардаам пинҳон

از تو چیزی نکرده ام پنهان

Бар ту нагузидаам касе ба ҷаҳон

بر تو نگزیده ام کسی به جهان

Неку бад бо ту дар миён бӯда аст

نیک و بد با تو در میان بوده است

Чаҳ кунам суди ман зиён бӯда аст

چه کنم سود من زیان بوده است

Ту бимони дўсткому душмани мол

تو بمان دوستکام و دشمن مال

Пас замири ту шоҳиди аҳвол

پس ضمیر تو شاهد احوال

Гарчи бар бандаи айб май ҷӯянд

گرچه بر بنده عیب می جویند

Ҳамаи онч аз худ анд ме гӯйанд

همه آنچ از خود اند می گویند

Накунад шоҳи бад чу бе роҳон

نکند شاه بد چو بی راهان

Ба сухани резаи ғарази хоҳон

به سخن ریزه غرض خواهان

Гар аз ин дар ҳазор боз буд

گر از این در هزار باز بود

Дили поки ту покбоз буд

دل پاک تو پاکباز بود

Гар касеро аҷаби намояди рост

گر کسی را عجب نماید راست

Бас аҷаб нест тарки рости крост ?

بس عجب نیست ترک راست کراست؟

Расатон каз назар нишон талабанд

راستان کز نظر نشان طلبند

Ростӣ аз хам камон талабанд

راستی از خم کمان طلبند

Дар хароботи ишқ мардон анд

در خرابات عشق مردان اند

Космонро чу ос гардонанд

کاسمان را چو آس گردانند

Гар дар он ҷамъ ростӣ набадӣ

گر در آن جمع راستی نبُدی

Шайхро боз хостӣ набадӣ

شیخ را باز خواستی نبدی

Назари ростӣ муассир шуд

نظر راستی مؤثر شد

Вар на шайх аз чаҳ воқиф сар шуд

ور نه شیخ از چه واقف سرّ شد

То ба худ ҳам зи худ назар накунад

تا به خود هم ز خود نظر نکند

Бихўдиро зи худ хабар накунад

بیخودی را ز خود خبر نکند

Ҷон ба ҷон , дил ба дил муқобил шуд

جان به جان، دل به دل مقابل شد

Дилу ҷонро мурод ҳосил шуд

دل و جان را مراد حاصل شد

Чун дуе аз миёна бархезад

چون دویی از میانه برخیزد

Узру дафъ ва баҳона бархезад

عذر و دفع و بهانه برخیزد

Ақлу ваҳму хаёл маҳв шаванд

عقل و وهم و خیال محو شوند

Фориғ аз вазъи сарф ва наҳв шаванд

فارغ از وضع صرف و نحو شوند

Малики ҷони олимӣ фурӯ гирад

ملک جان عالمی فرو گیرد

Баъд аз ин равнақӣ накӯ гирад

بعد از این رونقی نکو گیرد

Ҳама ҳеҷаст ва ҳеҷ ҳарчӣ ҷуз ӯст

همه هیچ است و هیچ هرچه جز اوست

Ҳама ринаст агар ҳама некӯаст

همه رین است اگر همه نیکوست

Ширк бо дӯст дар наме гунҷад

شرک با دوست در نمی گنجد

Ҳарчӣ ҷуз ӯст дар наме гунҷад

هرچه جز اوست در نمی گنجد

Ки ба рӯҳаши саломи бод аз мо

که به روحش سلام باد از ما

Хуб гуфтааст аҳкми алҳкмо

خوب گفته است احکم الحکما

« ин ҳамаи тумтароқ беҳуда аст

«این همه طمطراق بیهوده است

Ақли ҷуз ростӣ нафармӯдааст »

عقل جز راستی نفرموده است»

Ростии нақш агар ббохтаҳ ам

راستی نقش اگر بباخته ام

Чаҳ кунам бо қазо бсохтаҳ ам

چه کنم با قضا بساخته ام

Ҳамаи тавфири ман зиён бӯда аст

همه توفیر من زیان بوده است

Ширк албата дар миён бӯда аст

شرک البته در میان بوده است

Худпарастии бтар зи ъзӣу лоат

خودپرستی بتر ز عزّی و لات

Бар паёмовар худои салавот

بر پیام آور خدا صلوات