Шунидам девона дар Ҳиндӯстон на ҳавои боғ будаш ва на ҳавои бӯстони пайваста дар вайронаҳо басари барадӣу гиёҳ биёбонҳо хӯрдӣ рӯзии бдштии гузашт дарахтӣ дид бар домони дашти оташи ҷунун бхрўш омаду деги савдо дар ҷӯши арра бадаст оварда побри сари дарахти ниҳоди соъатӣ бар ӯ нишаста хост то вайро бабради бунёд соҳибдилӣ расед ва гуфт аикаҳ бар сари дарахтӣ аз бадбахтӣ нишаста бех мабар ки аз пои дроФтӣ ва реша ҳастиро кандаи бхоки нестии басари уфтӣ аз онҷо ки девонаи камони қазоро фармон буду новаки қадарро нишони шарбати насиҳат дар мазоқаш талх афтоду ғарраи ғро дар слхҳоиҳои кунон хандидан оғоз карду барг баридани соз .

شنیدم دیوانه در هندوستان نه هوای باغ بودش و نه هوای بوستان پیوسته در ویرانه ها بسر بردی و گیاه بیابانها خوردی روزی بدشتی گذشت درختی دید بر دامان دشت آتش جنون بخروش آمد و دیگ سودا در جوش اره بدست آورده پابر سر درخت نهاد ساعتی بر او نشسته خواست تا وی را ببرد بنیاد صاحبدلی رسید و گفت ایکه بر سر درختی از بدبختی نشسته بیخ مبر که از پا درافتی و ریشه هستی را کنده بخاک نیستی بسر افتی از آنجا که دیوانه کمان قضا را فرمان بود و ناوک قدر را نشان شربت نصیحت در مذاقش تلخ افتاد و غره غرا در سلخ های های کنان خندیدن آغاز کرد و برگ بریدن ساز.

Оқибати бехи шодмониро ба арра нодонӣ буриду ниҳоли дардмандиро дар дил мустаманд нишонед чун дид соиди тўоноӣӣ маҷрӯҳ шуду ҷароҳати нотавонӣ аз остини брбхти пои итоат дар роҳи иродати ниҳоду дасти бдомн истидъо овехт рӯй таманнои басӯи соҳибдил карду ойинаи дидаи бдидорши муқобили пас аз гиря бисёр сар аз ҷибб гуфтор баровард ва гуфт

عاقبت بیخ شادمانی را به اره نادانی برید و نهال دردمندی را در دل مستمند نشانید چون دید ساعد توانائی مجروح شد و جراحت ناتوانی از آستین بربخت پای اطاعت در راه ارادت نهاد و دست بدامن استدعا آویخت روی تمنا بسوی صاحبدل کرد و آئینه دیده بدیدارش مقابل پس از گریه بسیار سر از جیبب گفتار برآورد و گفت

Соҳибдили роози суҳбати девонаи баҳҷатӣ рӯй намӯд ва фармуд

صاحبدل رااز صحبت دیوانه بهجتی روی نمود و فرمود

Девона чун ин сухан бишунид ҷома бар тан бадаред сози мурдан соз кард ва гӯр кандан оғози пас дроби дида ғусл карда кафан дар пӯшеду мрдўори сари блҳди ниҳодаи пои бдомн хок кашид қазоро савории брмркб ҷаллодт нишаста дбаҳи равғанӣ дар даст дошт илми Нидои ҳилли ман аҷир бар афрошт ки ҳар ки ин дбаҳро бахона бирасонад сад динор аз хазонаи ман аҷрат бастанд девона чун Нидоӣ ӯ бгўшш расед беихтиёр бо худ рӯ дар сухан оварад ки агар ман намурда будам аз ин савдо мебуд судами овози девонаро савор бишуниду ънФо аз гӯр берунаш кашид чун малики суоли бзрби тозӣонаи оташи ?илам бҷонш афрӯхт чндонкаҳ гуфт мурдаам судӣ надошт дбаҳ бар сарви дасти бдомни риш гов зада дар баҳри фикри хоми ғӯта вар гардид ки аз ин сад динори аҷрати мокиёни бихарам ва аз байза ӯ ҷӯҷаҳо баъамал оварам баъд аз касрати ҷӯҷау мокиёни бихарами гӯсфандон чун гӯсфандонро натиҷа бисёр шавад навбати асбу гов ва ҳмор шавад оқибаи аламр дар доролўсўсаҳи фикрати хонаи баннои ниҳод мнокҳаҳ намӯда шуд соҳиби авлоди пас писараш расед бсн чаҳор рафт аз хонаи бҷонби бозор ва аз барои Тифли худ нухуди бирёни хариду дохил хона гардид фикрат чун бдинҷо расед гуфт писарам мегуяд бобо дар ҷайб чаҳ дории бмни даҳ ҷавоб гӯям на чизе накарда хариди доман аз даст писар кашид дбаҳ аз сари биФтод ва равған бирехт савор бо ӯ ба низо овехт ки эй бадбахти дбаҳи равғанами шикастӣ ва дар айш биравем бастӣ девона гуфт реша умедам гусастӣ ҳамоно золим ва ҷобир ҳастӣ хонаамро хароб кардӣ ва дар доғи фарзанди ҷигарамро кабоб .

دیوانه چون این سخن بشنید جامه بر تن بدرید ساز مردن ساز کرد و گور کندن آغاز پس درآب دیده غسل کرده کفن در پوشید و مردوار سر بلحد نهاده پا بدامن خاک کشید قضا را سواری برمرکب جلادت نشسته دبه روغنی در دست داشت علم ندای هل من اجیر بر افراشت که هر که این دبه را بخانه برساند صد دینار از خزانه من اجرت بستاند دیوانه چون ندای او بگوشش رسید بی اختیار با خود رو در سخن آورد که اگر من نمرده بودم از این سودا میبود سودم آواز دیوانه را سوار بشنید و عنفا از گور بیرونش کشید چون ملک سئوال بضرب تازیانه آتش الم بجانش افروخت چندانکه گفت مرده ام سودی نداشت دبه بر سرو دست بدامن ریش گاو زده در بحر فکر خام غوطه ور گردید که از این صد دینار اجرت ماکیان بخرم و از بیضه او جوجه ها بعمل آورم بعد از کثرت جوجه و ماکیان بخرم گوسفندان چون گوسفندان را نتیجه بسیار شود نوبت اسب و گاو و حمار شود عاقبه الامر در دارالوسوسه فکرت خانه بنا نهاد مناکحه نموده شد صاحب اولاد پس پسرش رسید بسن چهار رفت از خانه بجانب بازار و از برای طفل خود نخود بریان خرید و داخل خانه گردید فکرت چون بدینجا رسید گفت پسرم میگوید بابا در جیب چه داری بمن ده جواب گویم نه چیزی نکرده خرید دامن از دست پسر کشید دبه از سر بیفتاد و روغن بریخت سوار با او به نزاع آویخت که ای بدبخت دبه روغنم شکستی و در عیش برویم بستی دیوانه گفت ریشه امیدم گسستی همانا ظالم و جابر هستی خانه ام را خراب کردی و در داغ فرزند جگرم را کباب.

Илоҳии дабдабаи савори ситамкори нафасро ки кавкабаи ғурур ва нихватаст бар мо мгмору дбаҳ ки пайвастаи нафасро Биҷӯш ораду оташи ҳирсу ҳасадро бхрўш бар сармо магузор забони моро аз ончӣ зиёнаст хомӯш куну хаёлоти рангоранги ботили рози дили фаромӯш то ҷузи зикри ту бар забон наёрему ҷузи фикри ту дар дил нагузорем .

الهی دبدبه سوار ستمکار نفس را که کوکبه غرور و نخوتست بر ما مگمار و دبه که پیوسته نفس را بجوش آرد و آتش حرص و حسد را بخروش بر سرما مگذار زبان ما را از آنچه زیان است خاموش کن و خیالات رنگارنگ باطل راز دل فراموش تا جز ذکر تو بر زبان نیاریم و جز فکر تو در دل نگذاریم.