Вақте мигзштми бшҳрии расидам ногоҳ бнҳрии ду тайифаро дидам бар канор наҳр нишастау ақди муколамаи бармеони бастаи ҳама дар муҷодалаи мскўбу бмъодлаҳи мансӯби теғи забон дар маърака баён кашидаму сабаби мӯҳликаи як бики пурсидами баъзе обро мавҷ мегуфтанд ва бархе мавҷро обу ҷамъии саробро дарё ва хеле дарёро сароб яке мегуфт ваҳдат дар касратаст дайгарӣ мегуфт касрат дар ваҳдати лолии мтлأлӣ аз мсқби фикрати сифтаму қуфл маъонӣ бакулед баён гушӯда гуфтам

وقتی میگذشتم بشهری رسیدم ناگاه بنهری دو طایفه را دیدم بر کنار نهر نشسته و عقد مکالمه برمیان بسته همه در مجادله مسکوب و بمعادله منسوب تیغ زبان در معرکه بیان کشیدم و سبب مهلکه یک بیک پرسیدم بعضی آبرا موج میگفتند و برخی موج را آب و جمعی سراب را دریا و خیلی دریا را سراب یکی میگفت وحدت در کثرتست دیگری میگفت کثرت در وحدت لآلی متلألی از مثقب فکرت سفتم و قفل معانی بکلید بیان گشوده گفتم

Чун ин абёти муносиб ҳол гуфтам гирди малоли бҷорўб мақол рафтам ҳама аз шароби ин сухани масту шароби оштӣ дар даст аз манзили нифоқи хостаҳ дар маҳал тФоқ нишастанду риштаи адоватро гусастаи аҳди маваддати чунин бастанд ки ман баъд аз ин мақулаи суханони нгўинду маломат якдигар наҷӯянд .

چون این ابیات مناسب حال گفتم گرد ملال بجاروب مقال رفتم همه از شراب این سخن مست و شراب آشتی در دست از منزل نفاق خاسته در محل تفاق نشستند و رشته عداوت را گسسته عهد مودت چنین بستند که من بعد از این مقوله سخنان نگویند و ملامت یکدیگر نجویند.

Илоҳии бшҳри ҳақиқатмон гузар додӣу бнҳри маърифатмони назари кушодии тайифаи ақлу ҷаҳлро барканори он ншонидӣу силсилаи мухолифату мноФқўн дар миёни ҷнбонидии забонӣ каромат фармо ки сайф қомъ гардад ва беоне анояти намо ки бурҳон қотеъ шавад то решаи мухолифатро ба тешаи мувофиқат бар кунаму риштаи нифоқро гусастаи силсилаи тФоқи сркнми илоҳӣ аз чанги алойиқу ъўоиқмони бурҳону бдоираҳи муҷаррадону муваҳҳидон имон бирасон кисвати худ нмоӣӣ мон мапуашону шарбати худ أиимони минуашони полҳнги касрати роози дилу ҷон боз куну бкмнди ваҳдати сарафрози танураи ғуруру шаҳватро ки танур нихватаст бртн мефурӯз ва ҳазор васлаи тазвиру талбисро ки хирқа Иблисаст дар брминдўзи тавваҷуҳи чаҳор парро бар мо содиқ кун чаҳор табъи мухолифи саркашро мувофиқи гардони чиҳил тори ширки ракаи ришта ду рангӣасту фиреб аз камар бигушоӣ виктори ваҳдатро ки сарриштаи икрнгисту шикеби Бамён дар банд то ҳар фаръиро асл нахонем ва ҳар ҳҷриро васл ндонем .

الهی بشهر حقیقتمان گذر دادی و بنهر معرفتمان نظر گشادی طایفه عقل و جهل را برکنار آن نشانیدی و سلسله مخالفت و منافقون در میان جنبانیدی زبانی کرامت فرما که سیف قامع گردد و بیانی عنایت نما که برهان قاطع شود تا ریشه مخالفت را به تیشه موافقت بر کنم و رشته نفاق را گسسته سلسله تفاق سرکنم الهی از چنگ علایق و عوایقمان برهان و بدایره مجردان و موحدان ایمان برسان کسوت خود نمائی مان مپوشان و شربت خود أییمان منوشان پالهنگ کثرت رااز دل و جان باز کن و بکمند وحدت سرافراز تنوره غرور و شهوت را که تنور نخوتست برتن میفروز و هزار وصله تزویر و تلبیس را که خرقه ابلیس است در برمیندوز توجه چهار پر را بر ما صادق کن چهار طبع مخالف سرکش را موافق گردان چهل تار شرک راکه رشته دو رنگیست و فریب از کمر بگشای ویکتار وحدت را که سررشته یکرنگیست و شکیب بمیان در بند تا هر فرعی را اصل نخوانیم و هر هجریرا وصل ندانیم.

Ҳикоят икиро дидам кисвати даравишон дар барад аз васфи эшон бихбр дар қария аз Ироқ бо завҷаи ахиаҳи ҳам всоқ ҳар ду ҳамро танги дарбари гирифта ва дар бистари ҳавоу ҳаваси хуфтаи банди исматро гусастаи пои ъФтрои шикаста .

حکایت یکیرا دیدم کسوت درویشان در برد از وصف ایشان بیخبر در قریه از عراق با زوجه اخیه هم وثاق هر دو هم را تنگ دربر گرفته و در بستر هوا و هوس خفته بند عصمت را گسسته پای عفترا شکسته.

Гуфтам эй сӯфии нософи вои кофар бе инсофи магар аз худои бихбрӣу андешаи рӯз ҳисобат нест ин завҷаи бародари тест бо ӯ ҳаваси бозии ту аз чист гуфт хомӯш ки мақоми вҳдтисту ҳангоми фурсати дармиёни ману бародар ҷдоӣӣ нест ду тан ки лҳмк лаҳмӣ шуданд якеаст гуфтам акнӯн бархез ва дар паноҳи ту ба гурез ки фазла шайтон хӯрдӣу арзи муваҳҳидони барадии хатми русули Муҳамади Мустафо ( с ) бо алии Муртазои алайҳи алтҳиаҳи волсно ки лҳмк лаҳмӣ буданд ва дар тавҳиди мусаллам чаро ҳаргиз аз эшон чунин феълӣ бзҳўр нарасед ва аз ингуна суханон аз лаби муборакашони гӯш кас нишнид ҳамоно ки дуздӣу либоси покони роози нопокӣ дарбар карда то роҳ мусулмонон бизанӣ беҳтари онсткаҳи хирқаи даравишонро ки ҷомаи таслим ва ризост аз барканда ман баъди доми тазвири ниФкнӣ

گفتم ای صوفی ناصاف وای کافر بی انصاف مگر از خدا بیخبری و اندیشه روز حسابت نیست این زوجه برادر تست با او هوس بازی تو از چیست گفت خاموش که مقام وحدتیست و هنگام فرصت درمیان من و برادر جدائی نیست دو تن که لحمک لحمی شدند یکیست گفتم اکنون برخیز و در پناه تو به گریز که فضله شیطان خوردی و عرض موحدان بردی ختم رسل محمد مصطفی(ص) با علی مرتضی علیه التحیه والثنا که لحمک لحمی بودند و در توحید مسلم چرا هرگز از ایشان چنین فعلی بظهور نرسید و از اینگونه سخنان از لب مبارکشان گوش کس نشنید همانا که دزدی و لباس پاکان رااز ناپاکی دربر کرده تا راه مسلمانان بزنی بهتر آنستکه خرقه درویشان را که جامه تسلیم و رضاست از برکنده من بعد دام تزویر نیفکنی

Баъд аз муҷодала бисёру муколамаи бишмори ҷомаи ҳўбаҳ аш кунадам ва дар оби тавбааш афкандами муддатии бодидаи гирёну синаи бирёну лаби ташнау шиками гуруснау сарви пои бараҳна дар биёбон нестӣ бадвед то гиребон ҳастӣ бадаред на ҳавойӣ монадаш дар сар ва на ҳавас дар тани зулмати куфр аз дил ӯ давр шуду нури имони равшани теғи ло дар дасти гирифтаи хешро дар пои алооллаҳ сар бибаред ва шиша ҳастиро бснги нестии шикаста бо даҳ тавфиқ аз ҷом таҳқиқ кашид шабӣ дар олам воқеа дид тири тавбааш бҳдФ иҷобат нишаста аз банди ъўоиқу алойиқи бакулии ҷуста кафш бурдор ҳалқаи дрўишонсти вбҷону дили хдмтгори эшон алии алсбоҳ аз дар таслими даромадау боб таъзим гушӯду саҷдаи шукрӣ биҷой оварда шарҳ воқеа намӯд гуфтам аз ту чаҳ хтосрздаҳ буд ки дар ин мӯҳлика по наҳодӣу ҳадафи новаки бало шудаи камони ҳаваси кушодии забони инкисори баён боз карду сайлоби сиришк аз дида оғоз гуфт солҳо дар дили зикр худо мекардам ва дар суҳбати соҳибдилони басари мибрдми ҷузи фикр худо набудам андешау ҷузи шева итоат набудам пешаи пайваста дар ҳалқаи муваҳҳидони басари мибрдм ва сухан мегуфтаму гавҳари тавҳид бо алмоси таҷреди мисФтми оқибаи аламри сухан бҷоӣӣ расед ки гуфтам манам қутби замону соҳиби даврони боди нихват вазидан гирифту оташи шаҳват забона кашӣдан домани исмат аз каф раҳо шуду гиребони иффати бртни чок на ақли мумайизро тамизӣ ва на мадракаро қувваи адороки шарораи шараи брдл ғолиб шуду дили бҳўоу ҳаваси толиби Алҳамдулиллоҳ дар карами боз буду малики қадам бе анбози дарёӣ иззат Биҷӯшу саҳоби карами бхрўш соҳибдилӣ расед ва аз чанг нафасам Раҳонед ва аз манзили ширки баровардаи бмқоми тавҳиди расонид маълум шуд ки аслро фаръи михўондму ҳиҷрро васл на аз ваҳдати хабари доштам ва на аз касрати гулхани шаҳватро номида будам гулшани ваҳдат акнӯн чунин донам ки то инсон дар ҳолат башариятасту асарӣ аз шаҳват дар ӯ боқӣаст асир каманд касратаст ва аз озодии ваҳдаташ хабар нест зеро ки то касе қабл аз мурдани изтирор бохтёр намирад ва шиша ҳастиро бснг фано нашканад дар мстби тавҳиди ҷом бақо нагирад ва ҳар ки бозтрор ё ихтиёри бимирад дар манзили хобу хур қарор нагирад сарчашма ғифлат хобасту манбаи шаҳвати хуру ҳарки аз ин ду давраст ҳаргиз намирад

بعد از مجادله بسیار و مکالمه بیشمار جامه حوبه اش کندم و در آب توبه اش افکندم مدتی بادیده گریان و سینه بریان و لب تشنه و شکم گرسنه و سرو پای برهنه در بیابان نیستی بدوید تا گریبان هستی بدرید نه هوائی ماندش در سر و نه هوس در تن ظلمت کفر از دل او دور شد و نور ایمان روشن تیغ لا در دست گرفته خویش را در پای الاالله سر ببرید و شیشه هستی را بسنگ نیستی شکسته با ده توفیق از جام تحقیق کشید شبی در عالم واقعه دید تیر توبه اش بهدف اجابت نشسته از بند عوایق و علایق بکلی جسته کفش بردار حلقه درویشانست وبجان و دل خدمتگار ایشان علی الصباح از در تسلیم درآمده و باب تعظیم گشود و سجده شکری بجای آورده شرح واقعه نمود گفتم از تو چه خطاسرزده بود که در این مهلکه پا نهادی و هدف ناوک بلا شده کمان هوس گشادی زبان انکسار بیان باز کرد و سیلاب سرشک از دیده آغاز گفت سالها در دل ذکر خدا میکردم و در صحبت صاحبدلان بسر میبردم جز فکر خدا نبودم اندیشه و جز شیوه اطاعت نبودم پیشه پیوسته در حلقه موحدان بسر میبردم و سخن میگفتم و گوهر توحید با الماس تجرید میسفتم عاقبه الامر سخن بجائی رسید که گفتم منم قطب زمان و صاحب دوران باد نخوت وزیدن گرفت و آتش شهوت زبانه کشیدن دامن عصمت از کف رها شد و گریبان عفت برتن چاک نه عقل ممیز را تمیزی و نه مدرکه را قوه اداراک شراره شره بردل غالب شد و دل بهوا و هوس طالب الحمدالله در کرم باز بود و ملک قدم بی انباز دریای عزت بجوش و سحاب کرم بخروش صاحبدلی رسید و از چنگ نفسم رهانید و از منزل شرک برآورده بمقام توحید رسانید معلوم شد که اصل را فرع میخواندم و هجر را وصل نه از وحدت خبر داشتم و نه از کثرت گلخن شهوت را نامیده بودم گلشن وحدت اکنون چنین دانم که تا انسان در حالت بشریتست و اثری از شهوت در او باقیست اسیر کمند کثرتست و از آزادی وحدتش خبر نیست زیرا که تا کسی قبل از مردن اضطرار باختیار نمیرد و شیشه هستی را بسنگ فنا نشکند در مصطب توحید جام بقا نگیرد و هر که باضطرار یا اختیار بمیرد در منزل خواب و خور قرار نگیرد سرچشمه غفلت خوابست و منبع شهوت خور و هرکه از این دو دور است هرگز نمیرد

Сухани даравишон чун дарунашон ойина мусаффост сӯрати афъоли ҳаркаси дарони пайдои гоҳи парда дорасту гоҳ парда бурдор мурод аз Ироқи тан буду қарияи дили нафаси ливома буд дарвеши ноқобилу бародараши нафаси амморау зани дунёу нафаси мулҳама буд тавба фармоу нафаси мутмаинаи қабулкунанда тавбау афви намояндаи ҳўбаҳ

سخن درویشان چون درونشان آئینه مصفاست صورت افعال هرکس درآن پیدا گاه پرده دار است و گاه پرده بردار مراد از عراق تن بود و قریه دل نفس لوامه بود درویش ناقابل و برادرش نفس اماره و زن دنیا و نفس ملهمه بود توبه فرما و نفس مطمئنه قبول کننده توبه و عفو نماینده حوبه

Илоҳии нафаси моро илҳомии даҳ ки роҳи тараддуд аз диёр аммора бигардонаду каммияти аиқонро ба арсаи итмӣнон аз каманди шак ва гумон барраанду дили моро дили оромии даҳ ки дасти тасарруфи ин куҳнаи золи пари макру фусунро кӯтоҳ созаду бунёди иффатро ба тунди боди шаҳват таба насозад то бдстёрии иффати домани исмати бигирем ва дар биёбони ҳалокат бзлолт намирем оҳи оҳ аз ҷафои ин ъаҷузаи макор ва аз вафои ин ду рӯзаи ғаддор ки ҳар лаҳза рангӣ месозад ва ҳар лмҳаҳи найрангии мибозд ва аз пас пардаи макру фиреб ҷилва менамояду дили ҳазоронро ба каманди киришмау нози бҷлўаҳи мирбоиди бмждаҳи мўослти олимиро шўқнок кунаду бўртаҳи мФорқти ҳалок .

الهی نفس ما را الهامی ده که راه تردد از دیار اماره بگرداند و کمیت ایقان را به عرصه اطمینان از کمند شک و گمان برهاند و دل ما را دل آرامی ده که دست تصرف این کهنه زال پر مکر و فسون را کوتاه سازد و بنیاد عفت را به تند باد شهوت تبه نسازد تا بدستیاری عفت دامن عصمت بگیریم و در بیابان هلاکت بضلالت نمیریم آه آه از جفای این عجوزه مکار و از وفای این دو روزه غدار که هر لحظه رنگی میسازد و هر لمحه نیرنگی میبازد و از پس پرده مکر و فریب جلوه مینماید و دل هزاران را به کمند کرشمه و ناز بجلوه میرباید بمژده مواصلت عالمی را شوقناک کند و بورطه مفارقت هلاک.