Чу субҳи ин лаъибати ховари нишеман
چو صبح این لعبت خاور نشیمن
Ливоӣ шуъла зад дар дашти эмин
لوای شعله زد در دشت ایمن
Ҷигари хӯни ошиқи шӯридаи айём
جگر خون عاشق شوریده ایام
Дар оғози муҳаббати ҳасрати анҷом
در آغاز محبت حسرت انجام
Чу ганҷ аз хонаи вайрон бар омад
چو گنج از خانهٔ ویران بر آمد
Ту гуфтӣ Юсуф аз зиндони баромад
تو گفتی یوسف از زندان برآمد
Ба пеш рӯ фиканд аз гули ниқобӣ
به پیش رو فکند از گل نقابی
Ба маҳтобии наҳуфтаи офтобӣ
به مهتابی نهفته آفتابی
Згли оғӯши зини рашк чаман шуд
زگل آغوش زین رشک چمن شد
Знкҳти тозагии бод хутан шуд
زنکهت تازگی باد ختن شد
Назар бтхонаҳ карду дили брҳмн
نظر بتخانه کرد و دل برهمن
Шикебеи Аннану шавқи тавсан
شکیبایی عنان و شوق توسن
Қадам бар орзӯ май суд ва ме рафт
قدم بر آرزو می سود و می رفت
Нигоҳаш бар қафо май буд ва ме рафт
نگاهش بر قفا می بود و می رفت
Ҷаҳони саршори шавқ аз шодӣ ӯ
جهان سرشار شوق از شادی او
Арӯсии хонаи домодӣ ӯ
عروسی خانهٔ دامادی او
Хурӯш ноӣу бонги шодӣона
خروش نای و بانگ شادیانه
Фиканда ҳалқа дар гӯши замона
فکنده حلقه در گوش زمانه
Чироғон карда бом ва дар гулистон
چراغان کرده بام و در گلستان
Гулистонии зи пои бӯсаши хиёбон
گلستانی ز پا بوسش خیابان
Ба ҷони шаҳрии тмошомсти шодӣ
به جان شهری تماشامست شادی
Фалаки гулдастае дар дасти шодӣ
فلک گلدسته ای در دست شادی
Вале ӯ бенасиб аз шодкомӣ
ولی او بی نصیب از شادکامی
Тамомаши коми дил дар нои тамомӣ
تمامش کام دل در نا تمامی
Кудурат дар дилаш анбӯҳ гашта
کدورت در دلش انبوه گشته
Ҳаюлои ғам ва андӯҳ гашта
هیولای غم و اندوه گشته
Дилашро гўӣӣ аз ҷоӣии хабар буд
دلش را گوئی از جائی خبر بود
Ки ҳар кас буд азуи хушҳолтар буд
که هر کس بود ازو خوشحال تر بود
Савори шавқ мстъҷл наме рафт
سوار شوق مستعجل نمی رفت
Қадам мерафт аммо дил наме рафт
قدم می رفت اما دل نمی رفت
Ба ҳргомӣ ба дил хӯн кард комӣ
به هرگامی به دل خون کرد کامی
Ба саъй аз ҳар қадам дар дидаи гомӣ
به سعی از هر قدم در دیده گامی
Здли давр аз тараб бегона ме рафт
زدل دور از طرب بیگانه می رفت
Ту мегуфтӣ ба мотам хона ме рафт
تو می گفتی به ماتم خانه می رفت
Чу ним раҳ ба ин эъзози рафтанд
چو نیم ره به این اعزاز رفتند
Ситоданд аз қазоу бози рафтанд
ستادند از قضا و باز رفتند
Расиданд аз қазо дар тнгноӣӣ
رسیدند از قضا در تنگنائی
Чу даҳлези адами торики ҷоӣӣ
چو دهلیز عدم تاریک جائی
Бурунӣ чун даруни дахмаи торик
برونی چون درون دخمه تاریک
Раҳе чун нақби мӯрони тангу борӣк
رهی چون نقب موران تنگ و باریک
Ба ҳар сӯяши баланди айвони қасрӣ
به هر سویش بلند ایوان قصری
Ки будӣ сояаш бар тоқи касрӣ
که بودی سایه اش بر طاق کسری
зи баси тӯфон бар ӯ шабнами нишонда
ز بس طوفان بر او شبنم نشانده
Дурустӣ дар гул ва хишташ намонда
درستی در گل و خشتش نمانده
Шикасти андари шикасти он бому девор
شکست اندر شکست آن بام و دیوار
Ба тори анкабуташи бастаи меъмор
به تار عنکبوتش بسته معمار
Ҳавои муздури пуштии бонӣ ӯ
هوا مزدور پشتی بانی او
Нафаси маъзӯр дар вайронӣ ӯ
نفس معذور در ویرانی او
Дарунаши ҳамчуи беруни ғорати андоӣ
درونش همچو بیرون غارت اندای
Чу айвони хаёл аз ҳеҷ барпоӣ
چو ایوان خیال از هیچ برپای
Хурӯши сувар чун аз ҷой ҷанбед
خروش صور چون از جای جنبید
Баннояш чун банноӣ қабр ларзид
بنایش چون بنای قبر لرزید
зи баси зилзоли кӯси оташини дам
ز بس زلزال کوس آتشین دم
Баннояш чун муқаввои рехт аз ҳам
بنایش چون مقوا ریخت از هم
Чу аз ҳам рехти он фарсӯдаи пайкар
چو از هم ریخت آن فرسوده پیکر
Ниҳон шуд зер ҳар хиштяши сад сар
نهان شد زیر هر خشتیش صد سر
Чунон бо хоки хишташи тухми сари кишт
چنان با خاک خشتش تخم سر کشت
Ки хишт аз срндонстии срозхшт
که خشت از سرندانستی سرازخشت
Шикасти он дахма чун бар фарқи домод
شکست آن دخمه چون بر فرق داماد
Ту гуфтӣ осмон бар хок афтод
تو گفتی آسمان بر خاک افتاد
Хурӯш аз чархи нилӣ пӯш бархест
خروش از چرخ نیلی پوش برخاست
Зҳрдли сад қиёмат ҷӯш бархест
زهردل صد قیامت جوش برخاست
Навой мутрибон шуд навҳаи оҳанг
نوای مطربان شد نوحه آهنگ
Шикастии гиряи нохун дар дили танг
شکستی گریه ناخن در دل تنگ
Шуд аз найранги чарх , сндрўсӣ
شد از نیرنگ چرخ، سندروسی
Арӯсии мотаму мотами арӯсӣ
عروسی ماتم و ماتم عروسی
Арӯси чарх , золи пери олам
عروس چرخ، زال پیر عالم
Либос сур зад дар нили мотам
لباس سور زد در نیل ماتم
Чу дар шаҳри ин садоӣ нохуш афтод
چو در شهر این صدای ناخوش افتاد
Ҳаме гуфтӣ ки дар шаҳр оташ афтод
همی گفتی که در شهر آتش افتاد
Рафиқони писари сармасту маҷнӯн
رفیقان پسر سرمست و مجنون
Нишаста то камар дар хок ва дар хӯн
نشسته تا کمر در خاک و در خون
Чу бдмстони ҳайрати базми афлок
چو بدمستان حیرت بزم افلاک
Шикастаи шишаи иқбол дар хок
شکسته شیشهٔ اقبال در خاک
Ҷигари маъмӯли базли ашки резӣ
جگر معمول بذل اشک ریزی
Назари муздури шуғли хоки безӣ
نظر مزدور شغل خاک بیزی
Бмжгони нақби зан дар хоку дурахшат
بمژگان نقب زن در خاک و درخشت
Хбрпрсон ки он тухми аҷали кишт ?
خبرپرسان که آن تخم اجل کشت؟
Тариқи хоксорӣ пеша карда
طریق خاکساری پیشه کرده
Назари Фарҳоду мижгон теша карда
نظر فرهاد و مژگان تیشه کرده
Агар хокӣ ба мижгони бихтндӣ
اگر خاکی به مژگان بیختندی
Ба маргаш бар сари худ рихтндӣ
به مرگش بر سر خود ریختندی
Мижа дар хоки чандон ғӯта доданд
مژه در خاک چندان غوطه دادند
Каз он ковуши раг дарё кушоданд
کز آن کاوش رگ دریا گشادند
Чу ковуш ёфт он хоки ҷигари тоб
چو کاوش یافت آن خاک جگر تاب
Бурун омад зи хоки он дар сероб
برون آمد ز خاک آن در سیراب
Чу он гавҳари зхоку гули баромад
چو آن گوهر زخاک و گل برآمد
Гуҳар аз чашму лаъл аз дили баромад
گهر از چشم و لعل از دل برآمد
Бросўднди ғаввосони хокӣ
برآسودند غواصان خاکی
БроФзўднд бар дили дарднокӣ
برافزودند بر دل دردناکی
Рӯонаш дар иморӣ ҷой доданд
روانش در عماری جای دادند
Имориро чу гул бар сар ниҳоданд
عماری را چو گل بر سر نهادند
Ғубори олӯдаи бурдандаши мушавваш
غبار آلوده بردندش مشوش
Ки гирд аз тани бшўиндш ба оташ
که گرد از تن بشویندش به آتش
Ба расми миллат оташ прессатон
به رسم ملت آتش پرستان
Бирав созанди оташи боғу бустон
برو سازند آتش باغ و بستان
Ҳамон ҳангомаи домодяши гарм
همان هنگامهٔ دامادیش گرم
Ҳамон ҷашни мборкбодиши гарм
همان جشن مبارکبادیش گرم
Ҳамон мутриби з ҳар сӯи нағмаи пардоз
همان مطرب ز هر سو نغمه پرداز
зи нўшонўши соқии лаби пари овоз
ز نوشانوش ساقی لب پر آواز
Ҳамон шаҳрии тмошоиндаҳ ӯ
همان شهری تماشایندهٔ او
Сару ҷон дар қафои афканда ӯ
سر و جان در قفا افکندهٔ او
Ҳамон бо кӯс ва ноӣу мутрибу не
همان با کوس و نای و مطرب و نی
Ҳаме рафту ҷаҳонии ҳамраҳи вай
همی رفت و جهانی همره وی
Арӯс шуъла шуд ҷонона ӯ
عروس شعله شد جانانهٔ او
Шуд отшгаҳи арӯсии хона ӯ
شد آتشگه عروسی خانهٔ او
Чу он хоб парешон дид духтар
چو آن خواب پریشان دید دختر
Чу гул бар бод ҳасрат дод мъҷр
چو گل بر باد حسرت داد معجر
зи ъшртхонаҳ сармастона бурҷаст
ز عشرتخانه سرمستانه برجست
Хски барпоӣу оташ бар кафи даст
خسک برپای و آتش بر کف دست
Ба нохуни бргл рўхор бишикаст
به ناخن برگل روخار بشکست
Зсилии шиша дар гулзор бишикаст
زسیلی شیشه در گلزار بشکست
Ба дасти худ зи чашми тўтёи соӣ
به دست خود ز چشم توتیا سای
Мижа бар кунад чун хор аз кафи пой
مژه بر کند چون خار از کف پای
з бас борид бргли абри силӣ
ز بس بارید برگل ابر سیلی
Ҳино дар нохунаш гардид нилӣ
حنا در ناخنش گردید نیلی
зи нохуни ҷӯии хӯн дар сина май баст
ز ناخن جوی خون در سینه می بست
зи хӯни зангор бар ойина май баст
ز خون زنگار بر آئینه می بست
Ба хӯн аз наргиси трсўмаҳ май шаст
به خون از نرگس ترسومه می شست
зи лаби ҷои табассум заҳр ме раст
ز لب جای تبسم زهر می رست
Таниши урёнтар аз пероҳани гул
تنش عریان تر از پیراهن گل
Гиребони чоктар аз домани гул
گریبان چاک تر از دامن گل
Бараҳнаи поу срчўни фитнаи мафтӯн
برهنه پا و سرچون فتنه مفتون
Ҳаме гуфтӣ ки далелӣ гашта маҷнӯн
همی گفتی که دلیلی گشته مجنون
Чу расвоёни модари зод бе нанг
چو رسوایان مادر زاد بی ننگ
Ба худ дар хашму бономӯс дар ҷанг
به خود در خشم و باناموس در جنگ
Дилаши нақши дўӣиро бастаи барбод
دلش نقش دوئی را بسته برباد
Аноолҳқи гӯии вошўқоаҳи домод
اناالحق گوی واشوقاه داماد
зи мастӣҳои шавқи ҷонспорӣ
ز مستیهای شوق جانسپاری
Шудаи парвонаи шамъи иморӣ
شده پروانهٔ شمع عماری
Чу шаб гум карда роҳони мушавваш
چو شب گم کرده راهان مشوش
Хиромон шуд ба истиқболи оташ
خرامان شد به استقبال آتش
зи шавқ сӯхтан дар оташи дӯст
ز شوق سوختن در آتش دوست
намегунҷид ҳамчун шуъла дар пӯст
نمی گنجید همچون شعله در پوست
Ба хокистар парастидан ҳаме рафт
به خاکستر پرستیدن همی رفت
Ту мегуфтӣ ба гул чидан ҳаме рафт
تو می گفتی به گل چیدن همی رفت
Тамоми роҳ бо оташ ҷадал дошт
تمام راه با آتش جدل داشت
Пари парвонаи гўӣӣ дар бағал дошт
پر پروانه گوئی در بغل داشت
Чу нахл шуъла меболид ва ме рафт
چو نخل شعله می بالید و می رفت
Бар оташ сина мемолида ва ме рафт
بر آتش سینه می مالید و می رفت
Ҷаҳонии хонаи сӯзи оҳу афсӯс
جهانی خانه سوز آه و افسوس
Ки ҷӯяд шеваи парвонаи товус
که جوید شیوهٔ پروانه طاووس
Ҳакиму файласуфу перу доно
حکیم و فیلسوف و پیر و دانا
Фусун омӯз он дили ношикеб
فسون آموز آن دل ناشکیبا
Ки шавқаш зон таманнои фарди созанд
که شوقش زان تمنا فرد سازند
Ба ҷонаши меҳри оташи сарди созанд
به جانش مهر آتش سرد سازند
Брҳмни миллатони бути парастор
برهمن ملتان بت پرستار
Ҳидояти муршиди ноқавсу зуннор
هدایت مرشد ناقوس و زنار
з ҳар сӯи нағмаи санҷи сад навидаш
ز هر سو نغمه سنج صد نویدش
Тасаллии даҳ зи сад биму умедаш
تسلی ده ز صد بیم و امیدش
Вале ӯ масти оташи ошноӣӣ
ولی او مست آتش آشنائی
Зиён нашнос кофари моҷроӣӣ
زیان نشناس کافر ماجرائی
Бигуфт ар бут ба манъ ман гароед
بگفت ار بت به منع من گراید
Суҷуд ӯ дигар аз ман наёяд
سجود او دگر از من نیاید
Вагар исои шикасти орад ба корам
وگر عیسی شکست آرد به کارم
Забон аз тӯҳмат Марям надорам
زبان از تهمت مریم ندارم
Брҳмнгар ба манъами дида шӯх аст
برهمن گر به منعم دیده شوخ است
Брҳмн нест ӯ шайх алшиўх аст
برهمن نیست او شیخ الشیوخ است
Вагар модар ба манъам лаб бисӯзад
وگر مادر به منعم لب بسوزد
Ҷигар бар шуъла ёрб бисӯзад
جگر بر شعلهٔ یارب بسوزد
Агар худ чун нахоҳам зуди мейраш
اگر خود چون نخواهم زود میرش
Ҳаромами боди лиззатҳои шераш
حرامم باد لذتهای شیرش
Касеро ихтиёри ҷон кас нест
کسی را اختیار جان کس نیست
На худ ҷон манаст ин ҷон кас нест
نه خود جان منست این جان کس نیست
Чаро то зиндаам шарманда бошам
چرا تا زنده ام شرمنده باشم
Ки сӯзади дилбар ва ман зинда бошам
که سوزد دلبر و من زنده باشم
Ғарази зи оташи марои эсор ҷон аст
غرض ز آتش مرا ایثار جان است
Ба ғорат додани бозор ҷон аст
به غارت دادن بازار جان است
Ман лаби ташнаи дил , каз ҷон шудам сайр
من لب تشنه دل، کز جان شدم سیر
Агар оташ набошад , заҳру шамшер
اگر آتش نباشد، زهر و شمشیر
зи пандаши дил ба оташи гарм хӯн шуд
ز پندش دل به آتش گرم خون شد
Ба ҳукми ғайраташи рағбат фузун шуд
به حکم غیرتش رغبت فزون شد
Муҳандиси мутрибон оташ омӯз
مهندس مطربان آتش آموز
Зоҳкоми насиҳат ҳасрат андӯз
زاحکام نصیحت حسرت اندوز
зи нокомии нафасро дӯд карда
ز ناکامی نفس را دود کرده
Раҳи сад чораро масдӯд карда
ره صد چاره را مسدود کرده
Чу аз ҳар макру ҳиялати бози растанад
چو از هر مکر و حیلت باز رستند
Забони бастанд ва дар мотам нишастанд
زبان بستند و در ماتم نشستند