Ҳукамо фармӯдаанд ки нафаси инсониро се қувва мтбоинаст ки масдари афъол мухталиф мешавад : яке қувваи нотиқа ки мабдаи фикр ва тмиизаст ; дувуми қувваи ғазабӣ , ва он иқдом бар аҳўолу шавқи трФъу тасаллут буд , ва сеюм қувваи шаҳвонӣ - ки онро бҳимӣ гӯйанд - ва он мабдаи талаби ғизоу шавқ ба моклу мшорбу мнокҳ буд .

حکما فرموده‌اند که نفس انسانی را سه قوه متباین است که مصدر افعال مختلف می‌شود: یکی قوه ناطقه که مبدا فکر و تمییز است؛ دوم قوه غضبی، و آن اقدام بر اهوال و شوق ترفع و تسلط بود، و سوم قوه شهوانی- که آن را بهیمی گویند- و آن مبدأ طلب غذا و شوق به مآکل و مشارب و مناکح بود.

Ҳаргоҳи инсониро нафаси нотиқа ба эътидол буд дар зоти худу шавқ ба иктисоби маорифи яқинӣ , илми ҳикмат ӯро ба табаъият ҳосил ояд ;у ҳаргоҳ ки нафаси сабъӣ яъне ғазабӣ ба эътидол буду инқиёди оқилаи намояди нафасро аз он фазилати шуҷоат ҳосил ояду ҳаргоҳ ки ҳаракати нафаси бҳимӣ ба эътидол буду нафаси оқиларо мтобъти намояди фазляти иффат ӯро ҳосил ояд . Чун ин се ҷинси фазилат ҳосил ояд ва бо ҳам ммозҷ гирданд аз ҳар се , ҳолеи муташобиҳ ҳосил гардад ки камол фазойил бидон буд , ва онро фазилат адолат гӯйанд .

هرگاه انسانی را نفس ناطقه به اعتدال بود در ذات خود و شوق به اکتساب معارف یقینی، علم حکمت او را به تبعیّت حاصل آید؛ و هرگاه که نفس سبعی یعنی غضبی به اعتدال بود و انقیاد عاقله نماید نفس را از آن فضیلت شجاعت حاصل آید و هرگاه که حرکت نفس بهیمی به اعتدال بود و نفس عاقله را متابعت نماید فضلیت عفت او را حاصل آید. چون این سه جنس فضیلت حاصل آید و با هم ممازج گردند از هر سه، حالی متشابه حاصل گردد که کمال فضایل بدان بود، و آن را فضیلت عدالت گویند.

Ва ҳукамо , шуҷоъ касеро гуфтаанд ки дар ӯ нҷдту ҳиммати баланду сукӯни нафасу саботу таҳаммулу шаҳомату тавозуъу ҳамият ва риққат бошад . Он касро ки бад-ӣни хислати мавсуф буд сано гуфтаанду бад-ӣни восита дар миёни халқ сарафроз бӯда ва ин одатро қатъан ор надоштаанд балки зикри муҳориботу мақотилоти чунин касеро дар силк мадҳ кашидаанд ва гуфтаанд ки :

و حکما، شجاع کسی را گفته‌اند که در او نجدت و همّت بلند و سکون نفس و ثبات و تحمل و شهامت و تواضع و حمیّت و رقّت باشد. آن کس را که بدین خصلت موصوف بود ثنا گفته‌اند و بدین واسطه در میان خلق سرافراز بوده و این عادت را قطعا عار نداشته‌اند بلکه ذکر محاربات و مقاتلات چنین کسی را در سلک مدح کشیده‌اند و گفته‌اند که: