Чаҳ чизаст рухсорау зулфи дилбар

چه چیزست رخساره و زلف دلبر

Гули мшгбўӣу шаби рӯз парвар

گل مشگبوی و شب روز پرور

Гули андар шудаи зери нури сетаи сунбул

گل اندر شده زیر نورُسته سنبل

Шаби андар шудаи зери хуршеди анвар

شب اندر شده زیر خورشید انور

Ҳамоно ки хуршеди ранги лабаш ро

همانا که خورشید رنگ لبش را

Бдздд ки бахшад бёқўти аҳмар

بدزدد که بخشد بیاقوت احمر

Рахш гулистонаст ва мегаван лабонаш

رخش گلستانست و میگون لبانش

Багӯна ба ардии биҳишт ва ба озар

بگونه به اردی بهشت و به آذر

Заранги Рахши пари гули сурхи маҷлис

زرنگ رخش پر گل سرخ مجلس

Заранги лабаши пар май лаъли соғар

زرنگ لبش پر می لعل ساغر

Накӯтар зи равшани Рахши тираи зулфаш

نکوتر ز روشن رخش تیره زلفش

Вагар чанд равшани зи тираи накӯтар

وگر چند روشن ز تیره نکوتر

Накӯтар з Фрбӣаст лоғар майонаш

نکوتر ز فربی است لاغر میانش

Вагар чанд Фрбии накӯтар зи лоғар

وگر چند فربی نکوتر ز لاغر

Ҳамеи тобади он зулфи мишкӣнаши доим

همی تابد آن زلف مشکینش دایم

Ҳаме ҷӯшад он хати чифта чу чанбар

همی جوشد آن خط چفته چو چنبر

Битобад бгл бар алии ҳоли сунбул

بتابد بگل بر علی حال سنبل

Баҷушад бар оташи алии ҳоли анбар

بجوشد بر آتش علی حال عنبر

Бмоаҳи мунаввараш монанда кардам

بماه منوّرش ماننده کردم

Марои рӯз шаб кард моҳи мунаввар

مرا روز شب کرد ماه منوّر

Шабам рӯз шуд боз чун бозгаштам

شبم روز شد باز چون بازگشتم

зи моҳи мунаввари бшоаҳи Музаффар

ز ماه منور بشاه مظفر

Ҷаҳондори Маҳмӯд кандар мҳомд

جهاندار محمود کاندر محامد

Яке оламаст аз кифояти мусаввир

یکی عالم است از کفایت مصور

Яминаст мари давлати эзадӣ ро

یمین است مر دولت ایزدی را

Аминаст бар ҳукми дайни паямбар

امین است بر حکم دین پیمبر

Яке ҳимматашро бихир озмудам

یکی همتش را بخیر آزمودم

Каз оёти ройот ӯ ҳаст муфаххар

کز آیات رایات او هست مفخر

Чу давлати ҷавон ва чу дониш ба неру

چو دولت جوان و چو دانش به نیرو

Чу оташи баланд ва чу дарёи тавонгар

چو آتش بلند و چو دریا توانگر

з ърър тарошанд минбараши азиро

ز عرعر تراشند منبرش ازیرا

Наризад зи боди хазони барги ърър

نریزد ز باد خزان برگ عرعر

Ба ғзнӣ кашад бар санавбари аду ро

به غزنی کشد بر صنوبر عدو را

Азон хезад аз кӯҳи ғзнии санавбар

ازان خیزد از کوه غزنی صنوبر

Агар чӯб авдасту кофуру чндн

اگر چوب عودست و کافور و چندن

Аз онаст каш чӯб тахтасту минбар

از آنست کش چوب تختست و منبر

Аё зердасти ту ҳарчи он муҷассам

ایا زیردست تو هرچ آن مجسم

Аё зери қадари ту ҳарчи он муқаддар

ایا زیر قدر تو هرچ آن مقدّر

На саъдии бгрдўни турои номусоид

نه سعدی بگردون ترا نامساعد

На марзии бгитии турои номусаххар

نه مرزی بگیتی ترا نامسخر

Кунад зиштро феъли рои ту некӯ

کند زشت را فعل رای تو نیکو

Кунад сангро феъли хуршеди гавҳар

کند سنگ را فعل خورشید گوهر

Ту онӣ ки заррин шавад куштаи ту

تو آنی که زرین شود کشتۀ تو

Ба пеши худои ҷаҳони рӯзи маҳшар

به پیش خدای جهان روز محشر

Ки заррин шавад рӯйиш ва монда бошад

که زرین شود رویش و مانده باشد

зи пайкони ту астхўонҳоши пари зар

ز پیکان تو استخوانهاش پر زر

Нкорд бҳндўстони заъфарони кас

نکارد بهندوستان زعفران کس

Аз он пас ки шани зғФрон буд зевар

از آن پس که شان زغفران بود زیور

Азиро ки шан бошад аз ҳайбати ту

ازیرا که شان باشد از هیبت تو

Ҳамаи сола бе заъфарони рухи мзъФр

همه ساله بی زعفران رخ مزعفر

Бидон санги ранги оташи оби чеҳра

بدان سنگ رنگ آتش آب چهره

На об ва на оташи ҳам об ва ҳам озар

نه آب و نه آتش هم آب و هم آذر

Дарахтӣаст гӯйии бминои мунаққаш

درختی است گویی بمینا منقش

Прндисти гӯйии блؤлؤи мушаҷҷар

پرندیست گویی بلؤلؤ مشجر

зи дебои рӯмии ситораи намояд

ز دیبای رومی ستاره نماید

зи пӯлод ҳиндӣ паранд мтир

ز پولاد هندی پرند مطیر

Замонаст чун гавҳар ӯ муҷассам

زمانست چون گوهر او مجسم

Сипеҳраст чун шакл ӯ номудаввар

سپهرست چون شکل او نامدور

Равандааст ва рафтанаш дар мағзи шерон

رونده است و رفتنش در مغز شیران

Хӯрандааст ва хӯрданаш ҳам ҷони кофар

خورنده است و خوردنش هم جان کافر

На бо банду осор ӯ банди давлат

نه با بند و آثار او بند دولت

На бо пушту осораш ӯ пушти лашкар

نه با پشت و آثارش او پشت لشکر

На ваҳмасту гаштанаш чун ваҳм дар дил

نه وهمست و گشتنش چون وهم در دل

На мағзасту буданаш чун мағз дар сар

نه مغزست و بودنش چون مغز در سر

На Рахшад чу ӯ Рахшад аз гирди ҳиҷо

نه رخشد چو او رخشد از گرد هیجا

Дурахши мусаффои зи абри мукаддар

درخش مصفّا ز ابر مکدّر

БўФтӣ ки гирд саворон барояд

بوفتی که گرد سواران برآید

Бипушади замин ва баҷушад мъскр

بپوشد زمین و بجوشد معسکر

Дар андари аҷалҳо амлҳои кушода

در اندر اجلها املها گشاده

Аҷалҳо шуда бо амлҳои баробар

اجلها شده با املها برابر

Ту онҷо чунон бошӣ эй шоҳи гетӣ

تو آنجا چنان باشی ای شاه گیتی

Ки бошад миёни гавазнони ғазанфар

که باشد میان گوزنان غضنفر

зи фари ту зоҳир шудаи разми душман

ز فرّ تو ظاهر شده رزم دشمن

зи пирӯзии кӯси ту гӯш ӯ кар

ز پیروزی کوس تو گوش او کر

Бҷони аду бар ту хати аҷал ро

بجان عدو بر تو خط اجل را

Қаламсозӣ аз теғи вази найзаи мстр

قلم سازی از تیغ وز نیزه مسطر

Шигифт ояд аз мураккаби ту хирад ро

شگفت آید از مرکب تو خرد را

Каш аз бод табъаст ва аз хоки манзар

کش از باد طبعست و از خاک منظر

Чу тахтаст бар ҷой ва чун мурғи парон

چو تختست بر جای و چون مرغ پران

Қавомяши ҳам пояи тахт ва ҳам пар

قوامیش هم پایۀ تخت و هم پر

Замон гузаштааст кандар гузашт ӯ

زمان گذشته است کاندر گذشت او

Азирои каши андари наёбади кас овар

ازیرا کش اندر نیابد کس آور

Брҷът бдонгўнаҳ бошад ки гӯйӣ

برجعت بدانگونه باشد که گویی

Ҳаме бозгардад замонаи мукаррар

همی بازگردد زمانه مکرر

Бикрдори киштии валикин на киштӣ

بکردار کشتی ولیکن نه کشتی

Чу киштӣ ба пурди зи маъбари бмъбр

چو کشتی به پرد ز معبر بمعبر

Наҷунбад чу лангари гарони гашти киштӣ

نجنبد چو لنگر گران گشت کشتی

Равон гардад ӯ каш гаронаст лангар

روان گردد او کش گرانست لنگر

Напарад бикуштӣ каси ин навъи ҳаргиз

نپرد بکشتی کس این نوع هرگز

Ки парии ту эй шоҳи гетии бадв дар

که پری تو ای شاه گیتی بدو در

Бболо чу сандӯқ намруд бошад

ببالا چو صندوق نمرود باشد

Бдрё чу сандӯқи фаррухи Сикандар

بدریا چو صندوق فرخ سکندر

Чу ваҳм андар ояд бҳиҷои зубайра

چو وهم اندر آید بهیجا زبیره

Чу рӯз андар ояд ба бидои зи крдр

چو روز اندر آید به بیدا ز کردر

Бгоми пасини брдўдгар бароне

بگام پسین بردود گر برانی

Ба тақрйваш аз бохтар то бхоўр

به تقریبش از باختر تا بخاور

На ҷустан кунад кам зи дарёи бдрё

نه جستن کند کم ز دریا بدریا

На манзил кунад кам зи кишвари бкшўр

نه منزل کند کم ز کشور بکشور

зи пелони ҷангятгар васф гӯям

ز پیلان جنگیت گر وصف گویم

Надорад хирадманди нодидаи бовар

ندارد خردمند نادیده باور

На чарханд лекини ҳамаи чархи гардиш

نه چرخند لیکن همه چرخ گردش

На кӯҳанд лекини ҳамаи кӯҳи пайкар

نه کوهند لیکن همه کوه پیکر

Аз эшон бало бар сари бади сголон

از ایشان بلا بر سر بد سگالان

Вази эшон табоҳӣ бар аъдои абтар

وز ایشان تباهی بر اعدای ابتر

Чу андари ҳавои кӯҳ бар қавми Мӯсо

چو اندر هوا کوه بر قوم موسی

Чу бар қавми оди ояти боди сарсар

چو بر قوم عاد آیت باد صرصر

Чунон гардад аз арзашони дашти гӯйӣ

چنان گردد از عرضشان دشت گویی

Бмўҷ андар ояд ҳамеи баҳри ахзар

بموج اندر آید همی بحر اخضر

Чу занҷири Довӯди хартуми эшон

چو زنجیر داود خرطوم ایشان

Ки овехтаи бади зи чархи мудаввар

که آویخته بد ز چرخ مدور

Бгрдўни гарданда монандиу зишон

بگردون گردنده مانند و زیشان

Ҷҳонрои ҳам аз хайри баҳра , ҳам аз шар

جهانرا هم از خیر بهره ، هم از شر

зи гардуни равони рҷми тобандаи анҷум

ز گردون روان رجم تابنده انجم

Аз эшон равони шулу тобандаи ханҷар

از ایشان روان شلّ و تابنده خنجر

Замин кӯҳ бошад чу оянд пайдо

زمین کوه باشد چو آیند پیدا

Чу андар гузаштанд чоҳи муқаъар

چو اندر گذشتند چاه مقعر

Бтк роҳ гиранд бар обу оташ

بتک راه گیرند بر آب و آتش

Бдндон бадаранд пӯлоду мармар

بدندان بدرّند پولاد و مرمر

Аё подшоҳӣ ки ҳукми ҷаҳон ро

ایا پادشاهی که حکم جهان را

зи эзади ҷуз аз ту набӯдаст довар

ز ایزد جز از تو نبودست داور

Ду неъмати бузурги омада дар ду гетӣ

دو نعمت بزرگ آمده در دو گیتی

зи дунёи кафи ту зи фирдавси кавсар

ز دنیا کف تو ز فردوس کوثر

Нашуд ҷузи бтўи подшоҳии сутӯда

نشد جز بتو پادشاهی ستوده

Нашуд ҷузи бтўи шаҳриёрии мшҳр

نشد جز بتو شهریاری مشهر

Туе ва офтобаст даҳру фалак ро

تویی و آفتابست دهر و فلک را

Яке ҷӯади густари яке нури густар

یکی جود گستر یکی نور گستر

Азу назд ту нуру доими ту ӣнҷо

ازو نزد تو نور و دایم تو اینجا

зи ту назд ӯ қадар ва ӯ доим эдар

ز تو نزد او قدر و او دایم ایدر

Ҷаҳону бузургӣу давлати ту дорӣ

جهان و بزرگی و دولت تو داری

Мари ин ҳар серо бигузарону бмгзр

مر این هر سه را بگذران و بمگذر

зи баҳри ту давлат , на ту баҳри давлат

ز بهر تو دولت ، نه تو بهر دولت

зи баҳри сари афсар , на сари баҳри афсар

ز بهر سر افسر ، نه سر بهر افسر

Санои ҷонвари гашт бо сирати ту

ثنا جانور گشت با سیرت تو

з ҳар чизи ҳукми бқорои мдхр

ز هر چیز حکم بقارا مدخر

Сухан : ҷисму ҷону хирад : назму маънӣ

سخن : جسم و جان و خرد : نظم و معنی

Қалам : умру самъу басар : ҳбру дафтар

قلم : عمر و سمع و بصر : حبر و دفتر

Ҳаме то насузад боби андари озар

همی تا نسوزد بآب اندر آذر

Нагирад уқоби жёнро кабӯтар

نگیرد عقاب ژیان را کبوتر

Ҷаҳони гиру кӣнаи каш аз бадсиголон

جهان گیر و کینه کش از بدسگالان

Малик бош ва аз неъмату малики брхўр

ملک باش و از نعمت و ملک برخور

Мтобъи турои давлату иди фаррух

متابع ترا دولت و عید فرّخ

Мусаххари турои оламу бахти чокар

مسخر ترا عالم و بخت چاکر

Валеро ҳамаи толеъи саъди биҳд

ولی را همه طالع سعد بیحد

Адуро ҳамаи ахтари наҳси бимр

عدو را همه اختر نحس بیمر

Заҳри модае нараш фозилтар ояд

زهر ماده ای نرش فاضلتر آید

Дар аъдои ту модаи Фозлтр аз нар

در اعدای تو ماده فاظلتر از نر