Хдоигони хуросону офтоби камол

خدایگان خراسان و آفتاب کمال

Ки вақф кард бирав зулҷалоли ъзўи ҷалол

که وقف کرد برو ذوالجلال عزّو جلال

Ямини давлату давлат бадв намӯда ҳунар

یمین دولت و دولت بدو نموده هنر

Амини миллату миллати бадви гирифтаи ҷамол

امین ملت و ملت بدو گرفته جمال

Ҳамеи худои зи баҳри бақои давлат ӯ

همی خدای ز بهر بقای دولت او

Аз офариниш берун кунад фаноу завол

از آفرینش بیرون کند فنا و زوال

Яке дарахт бар омад зи ҷӯад ӯ бФлк

یکی درخت بر آمد ز جود او بفلک

Ки барг ӯ ҳама ҷоҳасту бор ӯ ҳамаи мол

که برگ او همه جاه است و بار او همه مال

Баҳори хандон аз ранги он дарахти асар

بهار خندان از رنگ آن درخت اثر

Дарахти тӯбо аз шохи он дарахти мисол

درخت طوبی از شاخ آن درخت مثال

Аз он ба ҳашт биҳишт оятӣаст рӯзи қазо

از آن به هشت بهشت آیتی است روز قضا

Вазин ба ҳафт замин неъматӣаст гоҳ навол

وزین به هفت زمین نعمتی است گاه نوال

Гар он ато ки пароканда дод ҷамъ шавад

گر آن عطا که پراکنده داد جمع شود

зи ҳади дарё беш ояду зи вазни ҷибол

ز حدّ دریا بیش آید و ز وزن جبال

Чу ақли хотир ӯро ҳазор мартабатаст

چو عقل خاطر او را هزار مرتبتست

Чу чархи ҳиммат ӯро ду сад ҳазор хаёл

چو چرخ همت او را دو صد هزار خیال

На оби баҳри зи абри сахоӣ ӯ қатра аст

نه آب بحر ز ابر سخای او قطره است

На санги кӯҳи бўзни атоӣ ӯ мисқол

نه سنگ کوه بوزن عطای او مثقال

Чу ном ӯ шинавӣ шодмона гардад дил

چو نام او شنوی شادمانه گردد دل

Чу рӯй ӯнигарӣ фар хуҷаста гардад фол

چو روی او نگری فر خجسته گردد فال

Агар баҳамат ӯ будӣ аслу ғояти малик

اگر بهمت او بودی اصل و غایت ملک

Фалакаши девон будӣ , ситорагони уммол

فلکش دیوان بودی ، ستارگان عمال

Агараш пеш наёяд биҷӯад баҳру ҷабал

اگرش پیش نیاید بجود بحر و جبل

Бпишш ояд ҷабру қадари бурузи қаттол

بپیشش آید جبر و قدر بروز قتال

Агар бтрк бикованд Машҳади аилк

اگر بترک بکاوند مشهد ایلک

Вагар ба ҳинди биҷӯянди дахмаи чипол

وگر به هند بجویند دخمۀ چیپال

зи хоки тираи хурӯш ҳазиматӣ шунаванд

ز خاک تیره خروش هزیمتی شنوند

Чунонкӣ зу базмин андари аўФтди зилзол

چنانکه زو بزمین اندر اوفتد زلزال

зи захми он гуҳар огӣн паранд минои ранг

ز زخم آن گهر آگین پرند مینا رنگ

зи гоми он фарси меҳри сами моҳи нъол

ز گام آن فرس مهر سمّ ماه نعال

Бтрк ҷойгаҳӣ нест ношудаи рангин

بترک جایگهی نیست ناشده رنگین

Ба ҳинд ноҳитӣ нест ношудаи атлол

به هند ناحیتی نیست ناشده اطلال

Аё ситораи таъӣду олами ту қӣр

ایا ستارۀ تأیید و عالم تو قیر

Қавому қоидаи малику қиблаи иқбол

قوام و قاعدۀ ملک و قبلۀ اقبال

зи сол ва моҳ нависанд мардумони таърих

ز سال و ماه نویسند مردمان تاریخ

Бтў нависад таърихи хештани мау сол

بتو نویسد تاریخ خویشتن مه و سال

Баҳр куҷо хирадасту баҳр куҷо ҳунараст

بهر کجا خردست و بهر کجا هنرست

Ҳамеи зи донишу кирдор ту зананд мисол

همی ز دانش و کردار تو زنند مثال

Хирад ҳунар накунад то нахоҳад аз ту назар

خرد هنر نکند تا نخواهد از تو نظر

Ҳунар асар накунад то нагирад аз ту мисол

هنر اثر نکند تا نگیرد از تو مثال

Ҳаво ки тир ту бинад бар оядаш дандон

هوا که تیر تو بیند بر آیدش دندان

Аҷал ки теғ ту бинад бирезадаши чангол

اجل که تیغ تو بیند بریزدش چنگال

Диранги зи амр ту омӯхтааст хоки замин

درنگ ز امر تو آموخته است خاک زمین

Шитоби зи асб ту омӯхтааст боди шимол

شتاب ز اسب تو آموخته است باد شمال

зи бими теғи ту тира буд дили кофар

ز بیم تیغ تو تیره بود دل کافر

Бнўри дайни ту равшан буд дили абдол

بنور دین تو روشن بود دل ابدال

Сиёсати ту бгитӣ аломат Меҳдӣаст

سیاست تو بگیتی علامت مهدیست

Куҷои сиёсат ту нест , фитнаи даҷол

کجا سیاست تو نیست ، فتنۀ دجال

« бас эй малик » зи атои ту хира чун гӯйанд

«بس ای ملک » ز عطای تو خیره چون گویند

Ки « бас » нишони малолат буд зи кибри даллол

که «بس» نشان ملالت بود ز کبر دلال

На бас буд ки ту бар халқи раҳматии зи эзад

نه بس بود که تو بر خلق رحمتی ز ایزد

Биҷои раҳмат эзад хатост лафзи малол

بجای رحمت ایزد خطاست لفظ ملال

Ҳаминка гуфт ҳамаи фахри шоирон бмн аст

همینکه گفت همه فخر شاعران بمن است

зи шеър гӯйон пурсед боядаш аҳвол

ز شعر گویان پرسید بایدش احوال

Агар бдъўӣ ӯ шоирон мақар оянд

اگر بدعوی او شاعران مقر آیند

Дурусти гашт ва намонад андарин ҳадиси ҷидол

درست گشت و نماند اندرین حدیث جدال

Фиғон кунанд зи ҷавдат , фиғон набояд кард

فغان کنند ز جودت ، فغان نباید کرد

Фиғони зи меҳнат ва аз ранҷ бояду аҳўол

فغان ز محنت و از رنج باید و اهوال

Ҳаминка гуяд : аз шоирии марои бас буд

همینکه گوید : از شاعری مرا بس بود

Агар бидонадаш аз шоирӣ басаст мақол

اگر بداندش از شاعری بسست مقال

Намонад гуяд азин беш ҷои шукри маро

نماند گوید ازین بیش جای شکر مرا

Баҳри ду гетӣ дар рӯзномаи аъмол

بهر دو گیتی در روزنامۀ اعمال

Нагуфта шукри чунин бекарона ҷоҳ гирифт

نگفته شکر چنین بیکرانه جاه گرفت

Агар бигуфтӣ худ чанд ёфтӣ иҷлол ?

اگر بگفتی خود چند یافتی اجلال ؟

Туро насиҳат кардаст каз кифояту ҷӯад

ترا نصیحت کردست کز کفایت و جود

Каронаи гиру бтқдири соли бахши амвол

کرانه گیر و بتقدیر سال بخش اموال

На бастаи гашти турои дахл кат намонад чиз

نه بسته گشت ترا دخل کت نماند چیز

На ҷузи кушодан маликаст феъли ту зи афъол

نه جز گشادن ملک است فعل تو ز افعال

Кадоми сол буд кондрўи ту нстонӣ

کدام سال بود کاندرو تو نستانی

Вилоятӣ ки зару мол ӯ фузуни зи раммол

ولایتی که زر و مال او فزون ز رمال

Ҳаме бигӯед кандар ту он ҳамеи шинавам

همی بگوید کاندر تو آن همی شنوم

Ки дар Масеҳи зи ҷҳолу ҷумлаи ъзол

که در مسیح ز جهال و جملۀ عذال

Агар худоӣ бихоҳад нагуфт ва он битарсат

اگر خدای بخواهد نگفت و آن بترست

Ки гуфт васфи туро дар ривояти ҷҳол

که گفت وصف ترا در روایت جهال

Чунон хабар ки шунидам зи мӯъҷизоти Масеҳ

چنان خبر که شنیدم ز معجزات مسیح

Аёнаш дар ту ҳамеи байнам эй шаҳи ибтол

عیانش در تو همی بینم ای شه ابطال

Агар бдъўт ӯ мурда зинда кард худоӣ

اگر بدعوت او مرده زنده کرد خدای

Хиради бҳҷти ту руста шуд зи банди залол

خرد بحجت تو رسته شد ز بند ضلال

Ниёзи куштаи зи ҷӯади ту зиндаи гашти басӣ

نیاز کشته ز جود تو زنده گشت بسی

Кушодаи кафи ту пӯшедаш аз бақои србол

گشاده کف تو پوشیدش از بقا سربال

Малик фиреб ниҳодаст хештанро ном

ملک فریب نهادست خویشتن را نام

Каш аз атои ту эй шоҳи хуби гашти аҳвол

کش از عطای تو ای شاه خوب گشت احوال

Ғалат кунад ки каси андари ҷаҳон туро нафирефт

غلط کند که کس اندر جهان ترا نفریفت

Нарафт ва ҳам наравад дар ту ҳиялати мҳтол

نرفت و هم نرود در تو حیلت محتال

Агар фирефта бошад касе бдодни чиз

اگر فریفته باشد کسی بدادن چیز

Фирефтааст бурузии мҳимни мутаъол

فریفته است بروزی مهیمن متعال

Магар надонад андозаи атоати ҳаме

مگر نداند اندازۀ عطات همی

Ки сраҳҳоаш ҳамеи бадараи гашту бадараи ҷувол

که صرّه هاش همی بدره گشت و بدره جوال

Замин басем ту симин ҳаме кунад чеҳра

زمین بسیم تو سیمین همی کند چهره

Ҳавои бзри ту заррин ҳаме кунад ашкол

هوا بزرّ تو زرّین همی کند اشکال

Дивист хизмати ту бор нест бар икдл

دویست خدمت تو بار نیست بر یکدل

Яке атоӣ ту бораст бар ду сад ҳмол

یکی عطای تو بارست بر دو صد حمال

Савол рафтӣ пеши атопазира кунун

سؤال رفتی پیش عطا پذیره کنون

Ҳамеи атоӣ ту оядпазира пеши савол

همی عطای تو آید پذیره پیش سؤال

Нахуст гуфт ки бас аз ато ки сайр шудам

نخست گفت که بس از عطا که سیر شدم

Бикради бози тақозои бадарау хртол

بکرد باز تقاضای بدره و خرطال

Маҳол бошад сирии намӯдан аз неъмат

محال باشد سیری نمودن از نعمت

Дигар баридан аз хизмати ту низ маҳол

دگر بریدن از خدمت تو نیز محال

Чаҳ арза бояд кардани бФхри хизмати хеш

چه عرضه باید کردن بفخر خدمت خویش

Бар он касе ки ҷаҳон бар сахоӣ ӯст аёл

بر آن کسی که جهان بر سخای اوست عیال

Бухора бар бнтобди фурӯғи талъати шамс

بخاره بر بنتابد فروغ طلعت شمس

Бшўраҳ бар бнборди сиришки оби зулол

بشوره بر بنبارد سرشک آب زلال

Агар на умри ман аз баҳр хизматат хоҳам

اگر نه عمر من از بهر خدمتت خواهم

Ҳаром кардам бар хештан ҳар ончии ҳалол

حرام کردم بر خویشتن هر آنچه حلال

зи умри мард чаҳ ҷӯяд фузуни зи хизмати ту

ز عمر مرد چه جوید فزون ز خدمت تو

Бдшти юз чаҳ хоҳад ба аз сарин ғизол

بدشت یوز چه خواهد به از سرین غزال

Ҷузи онкии басту бибандади бхдмти ту миён

جز آنکه بست و ببندد بخدمت تو میان

Ки осмонаш мутӣъасту бахти неки сгол

که آسمانش مطیعست و بخت نیک سگال

На бо веляти ббзм ту монад асли ниёз

نه با ولیت ببزم تو ماند اصل نیاز

На бо адуати брзм ту монад асли ҷидол

نه با عدوت برزم تو ماند اصل جدال

Кунад ҳисоми ту зи усқуфи тиҳии блодолрўм

کند حسام تو ز اسقف تهی بلادالروم

Чунонкии кишвари ҳинд аз брҳмну чипол

چنانکه کشور هند از برهمن و چیپال

Қазои нишон аломат кунӣ биҷои ҳарир

قضا نشان علامت کنی بجای حریر

Қадари Аннан ҷнибт кунӣ биҷои дўол

قدر عنان جنیبت کنی بجای دوال

Наҳй бпои аду бар аҷали бшкли шакил

نهی بپای عدو بر اجل بشکل شکیل

Ки ҳаст захми турои шери шарзаи шакли школ

که هست زخم ترا شیر شرزه شکل شکال

Агар бнўр касе хокро сифат гуяд

اگر بنور کسی خاک را صفت گوید

Аз он савобтар ояд ки мари турои бҳмол

از آن صوابتر آید که مر ترا بهمال

Агар ббзми ту дарё буд хазинаи ту

اگر ببزم تو دریا بود خزینۀ تو

Бики атои ту бишк сароб гардад ва на?ил

بیک عطای تو بیشک سراب گردد و نال

Ҳамеша то фалакасту ҷаҳон ва ҷонвараст

همیشه تا فلک است و جهان و جانورست

Ҳамеи бихандади оҷол бар сари омол

همی بخندد آجال بر سر آمال

Давоми давлатро бо ту боди меҳру вафо

دوام دولت را با تو باد مهر و وفا

Қавоми миллатро бо ту боди қурбу висол

قوام ملت را با تو باد قرب و وصال

Ҳунари бтбъи бпрўри сухан бФзл бигӯӣ

هنر بطبع بپرور سخن بفضل بگوی

Ҷаҳон бъдл бигиру аду ба теғ бимол

جهان بعدل بگیر و عدو به تیغ بمال

Аё ғзоирӣ эй шоирӣ ки дар дили ту

ایا غضایری ای شاعری که در دل تو

Биҷузи ту ҳар ки буд ҷумла ноқисанд внкол

بجز تو هر که بود جمله ناقص اند ونکال

Нигоҳдори ту дар хизмати мулӯки забон

نگاهدار تو در خدمت ملوک زبان

Бҷд бакӯшу мадаи ақлро бҳзлу ҳзол

بجد بکوش و مده عقل را بهزل و هزال

Бики ду байти ҳадис шариф гуфта бадӣ

بیک دو بیت حدیث شریف گفته بدی

Чунонкӣ аз ғаразати нақш бар набад тимсол

چنانکه از غرضت نقش بر نبد تمثال

Ду навъро ту зи як ҷинс меқиёс кунӣ

دو نوع را تو ز یک جنس می قیاس کنی

Мҷонст набӯд дар миёни зару суфол

مجانست نبود در میان زرّ و سفال

Агар бгФтни мФзоли фозилати бади қасд

اگر بگفتن مفضال فاضلت بُد قصد

Нахуст борӣ бишнос фозил аз мФзол

نخست باری بشناس فاضل از مفضال

Дар онкӣ қисмат кардӣ накӯ таъаммул кун

در آنکه قسمت کردی نکو تأمل کن

Агар бигард давлати ақлро раҳасту маҷол

اگر بگرد دولت عقل را ره است و مجال

Ҳунар бадаст баёнаст аз ихтиёри сухан

هنر بدست بیانست از اختیار سخن

Чунонкӣ зер забонаст пойгоҳи риҷол

چنانکه زیر زبانست پایگاه رجال

Зёдтии чакании кони бнқс боз шавад

زیادتی چکنی کان بنقص باز شود

Казин сиблати накӯҳидаи гашти мазҳаби ғол

کزین سبیل نکوهیده گشت مذهب غال

Мабош кам з касе кӯ сухан надонад гуфт

مباش کم ز کسی کو سخن نداند گفت

зи лафзи маънӣ бояд ҳаме на болобол

ز لفظ معنی باید همی نه بالابال

Аз онкӣ хоҳад гуфт ишоратии бикунад

از آنکه خواهد گفت اشارتی بکند

Агар бҳрФи бигардади забони мардуми лол

اگر بحرف بگردد زبان مردم لال

Сухан фиристӣ хому набишта бар сари шеър

سخن فرستی خام و نبشته بر سر شعر

Биҷой тоҷ наҳй биҳдаҳи ҳамеи халхол

بجای تاج نهی بیهده همی خلخال

Чунон мухотаба аз шоирон накӯ набӯд

چنان مخاطبه از شاعران نکو نبود

Ки ин мухотаба бошад ҳам?илро бҳмол

که این مخاطبه باشد همال را بهمال

Азу расед бтўи нақди се ҳазор дирам

ازو رسید بتو نقد سه هزار درم

зи банда бӯдан ӯ чун кашид бояд ёл

ز بنده بودن او چون کشید باید یال