Омад эй шоҳи дӯш ногоҳон

آمد ای شاه دوش ناگاهان

Файласуфӣ ба назд ман меҳмон

فیلسوفی به نزد من مهمان

Пок чун рои ту задудаи сухан

پاک چون رای تو زدوده سخن

Тез чун теғи ту кушодаи забон

تیز چون تیغ تو گشاده زبان

Гуфт бо ман з ҳар дарӣ ва шунид

گفت با من ز هر دری و شنید

Аз кам ва беш ошкору ниҳон

از کم و بیش آشکار و نهان

Аз улӯми каломи вази тафсир

از علوم کلام وز تفسیر

Аз нуҷуму табоиъи ҳайвон

از نجوم و طبایع حیوان

Ҳар чаҳ пурсед додмши посух

هر چه پرسید دادمش پاسخ

Ба ҳади тоқату ҳади имкон

به حد طاقت و حد امکان

Гуфт ҳар донишӣ казу ҷузи вай

گفت هر دانشی کزو جز وی

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

.........................

Гуфтам ӯро ки як сухан бар ҷой

گفتم او را که یک سخن بر جای

Пурсам аз ту накӯи даҳяш лисон

پرسم از تو نکو دهیش لسان

Пас бигӯ чист он савор ки ҳаст

پس بگو چیست آن سوار که هست

Аз дилаши мураккабу зи гули майдон

از دلش مرکب و ز گل میدان

Пеши наргис ҳаме кунад бозӣ

پیش نرگس همی کند بازی

Гирди сунбул ҳаме кунад ҷавлон

گرد سنبل همی کند جولان

Гоҳ бар парниён кашад лашкар

گاه بر پرنیان کشد لشکر

Гоҳ бар арғавон занад чавгон

گاه بر ارغوان زند چوگان

Гуфт кории балии бад-ӣн сифат аст

گفت کآری بلی بدین صفت است

Ҳалқаи зулф бар рухи ҷонон

حلقه زلف بر رخ جانان

Гуфтамаш чист он сипедии сим

گفتمش چیست آن سپیدی سیم

Синаи андари бсохтаҳ ба миён

سینه اندر بساخته به میان

Наргиси суряш чу бодомӣ

نرگس سوریش چو بادامی

Гирд ӯ тиру гирди тири камон

گرد او تیر و گرد تیر کمان

Гуфт он васфи чашм ҷонон аст

گفت آن وصف چشم جانان است

Чашми он моҳрӯии машки афшон

چشم آن ماهروی مشک افشان

Гуфт пас чист онкӣ ҳастӣ ӯ

گفت پس چیست آنکه هستی او

Напазирад ба нестяш гумон

نپذیرد به نیستیش گمان

Нопадидии падед ва ҳастӣ нест

ناپدیدی پدید و هستی نیست

Ромиши ҷону андрўи марҷон

رامش جان و اندرو مرجان

Гуфтамаш кин даҳони ёр ман аст

گفتمش کاین دهان یار من است

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

.........................

Гуфт пас чист он ду торикӣ

گفت پس چیست آن دو تاریکی

Ки биораст рўшноӣӣ аз он

که بیار است روشنائی از آن

Бар сар бар бару гиребонаш

بر سر بر بر و گریبانش

Доманаш дар замин фиканда кашон

دامنش در زمین فکنده کشان

Ба дарозӣ чу даҳр дар гардун

به درازی چو دهر در گردون

Ба сиёҳӣ чу ишқ дар ҳиҷрон

به سیاهی چو عشق در هجران

Гуфтам ин васфи он гесуӣ аст

گفتم این وصف آن گیسوی است

Буи чун машк , ранг чун Қатарон

بوی چون مشک ، رنگ چون قطران

Гуфт пас чист онкӣ рӯй замин

گفت پس چیست آنکه روی زمین

Ҳама бигирифт аз карон ба карон

همه بگرفت از کران به کران

Рост чун рўшноӣии хуршед

راست چون روشنائی خورشید

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

............................

Гуфтам он ҷоҳи соҳиб алҷиш аст

گفتم آن جاه صاحب الجیش است

Ки гирифтаи сети тӯлу арзи ҷаҳон

که گرفته ست طول و عرض جهان