Тавонгарӣу бузургӣу коми дили бҷҳон

توانگری و بزرگی و کام دل بجهان

Накард ҳосили каси ҷузи бхдмти султон

نکرد حاصل کس جز بخدمت سلطان

Ямини давлати коём азу шавад маймун

یمین دولت کایام ازو شود میمون

Амини миллати к-эймон азу шавад тобон

امین ملت کایمان ازو شود تابان

Ҳамаи анояти яздони бҷмлаҳ баҳра ӯст

همه عنایت یزدان بجمله بهرۀ اوست

Чаҳ баҳра бошад беш аз анояти яздон

چه بهره باشد بیش از عنایت یزدان

Агар бқўли фақиҳону аҳли илм рӯй

اگر بقول فقیهان و اهل علم روی

Гузидаш эзад ва бо ӯ бФзл кард эҳсон

گزیدش ایزد و با او بفضل کرد احسان

Бхўости эзади кӯи хусрав ҷаҳон бошад

بخواست ایزد کو خسرو جهان باشد

Аз ончӣ эзад хоҳад гурехтан натавон

از آنچه ایزد خواهد گریختن نتوان

Қазоӣ ҳатмаст ин малику подшоҳӣ ӯ

قضای حتم است این ملک و پادشاهی او

Раво набошад кандар қазо буд нуқсон

روا نباشد کاندر قضا بود نقصان

Бидон касе ки буд никхўоаҳ ӯ , эзад

بدان کسی که بود نیکخواه او ، ایزد

Агар касе бад хоҳад занад дар хизлон

اگر کسی بد خواهد زند در خذلان

Бдонкаҳ ҳар чаҳ худои ҷаҳон писандида аст

بدانکه هر چه خدای جهان پسندیده است

Агар касе напасандад азу буд куфрон

اگر کسی نپسندد ازو بود کفران

Вагар ҳадиси бқўли мунаҷҷимони ронӣ

وگر حدیث بقول منجمان رانی

Бҳкми ахтару айёму толеъу даврон

بحکم اختر و ایام و طالع و دوران

Бсд далел чунонаст ҳукми толеъ ӯ

بصد دلیل چنانست حکم طالع او

Ки кадхудоӣ ҷаҳонасту подшоҳи қирон

که کدخدای جهانست و پادشاه قران

Басари илм нуҷум андараст қӯт ӯ

بسرّ علم نجوم اندرست قوّت او

Вари устувори надории ҳамеи нигари бъён

ور استوار نداری همی نگر بعیان

Нуҷумро чаҳ хатар кин камолу қадар ӯ ро

نجوم را چه خطر کاین کمال و قدر او را

Худоӣ дод , мар ӯро чунин буд имкон

خدای داد ، مر او را چنین بود امکان

Ситорау фалак ва рӯзгор махлуқанд

ستاره و فلک و روزگار مخلوقند

Чунон раванд каз эзади чунон буд фармон

چنان روند کز ایزد چنان بود فرمان

Худоӣ ҳар чаҳ касеро диҳад ғалат накунад

خدای هر چه کسی را دهد غلط نکند

Ғалат раво набӯд бар худои мо субҳон

غلط روا نبود بر خدای ما سبحان

Чу бахту давлату давру фалаки бҳкми худоӣ

چو بخت و دولت و دور و فلک بحکم خدای

Ҳама мувофиқ бошанд ва бо касе яксон

همه موافق باشند و با کسی یکسان

Гар оҳанаст мухолиф казу бади андешад

گر آهن است مخالف کزو بد اندیشد

Худои фикрат ӯро бар ӯ кунад савҳон

خدای فکرت او را بر او کند سوهان

Хилофи шоҳ ҷаҳонаст оташи мўқд

خلاف شاه جهان است آتش موقد

Ба ҳар куҷо буд оташ намонад ӯ пинҳон

به هر کجا بود آتش نماند او پنهان

Касе ки оташро ҷой созад андари дил

کسی که آتش را جای سازد اندر دل

Ҳар оинаи бадал ӯ расад нахусти зиён

هر آینه بدل او رسد نخست زیان

Адовати малики машриқу хиёнат ӯ

عداوت ملک مشرق و خیانت او

Ҳамеи зи соъиқа ва зилзила диҳанд нишон

همی ز صاعقه و زلزله دهند نشان

Чу пеши соъиқа ва зилзила равад мардум

چو پیش صاعقه و زلزله رود مردم

Бисӯзаду бишавади хону мон ӯ вайрон

بسوزد و بشود خان و مان او ویران

Аё мухолифи шоҳ аҷам битарс охир

ایا مخالف شاه عجم بترس آخر

Хилоф ӯро чу нони хилофи эзади дон

خلاف او را چو نان خلاف ایزد دان

Худои рости бузургӣу подшоҳӣу ъз

خدای راست بزرگی و پادشاهی و عز

Бидон диҳад ки сазовор бинад аз кайҳон

بدان دهد که سزاوار بیند از کیهان

Агар ту он напасандӣ тўӣии мухолиф ӯ

اگر تو آن نپسندی توئی مخالف او

Хилоф эзад куфрасту мояи туғён

خلاف ایزد کفرست و مایۀ طغیان

Мухолифони худовандро ду чиз сазост

مخالفان خداوند را دو چیز سزاست

Бад-ӣни ҷаҳони шамшер ва бидон ҷаҳони нирон

بدین جهان شمشیر و بدان جهان نیران

Вагар з дард битарсӣ ҳасад макун ки ҳаким

وگر ز درد بترسی حسد مکن که حکیم

Мисли занад ки ҳасад ҳаст дард бе дармон

مثل زند که حسد هست درد بی درمان

Макун хилофашу хизмати куниш ки хизмати шоҳ

مکن خلافش و خدمت کنش که خدمت شاه

Мисли сафина Нӯҳасту теғ ӯ тӯфон

مثل سفینۀ نوح است و تیغ او طوفان

На ҳар ки қасд бузургӣ кунад чуну бошад

نه هر که قصد بزرگی کند چنو باشد

На ҳар ки кон кунад ӯро бгўҳр ояд кон

نه هر که کان کند او را بگوهر آید کان

Ту чун танӣу малики ҷон , баробарии ҷўӣӣ ?

تو چون تنی و ملک جان ، برابری جوئی ؟

На ту баробари аўӣӣ , на тани баробари ҷон

نه تو برابر اوئی ، نه تن برابر جان

Худоӣ ҳақаст , ӯ кори ҷуз ба ҳақ накунад

خدای حق است ، او کار جز به حق نکند

Баҳақи гароӣ гар овардае баҳақи имон

بحق گرای گر آورده ای بحق ایمان

Хилоф кардан ӯ сахти нои хуҷаста буд

خلاف کردن او سخت نا خجسته بود

Макун хилофу дил аз нохҷстгии бурҳон

مکن خلاف و دل از ناخجستگی برهان

Агар мухолифи шаҳриёри олам ро

اگر مخالف شهریار عالم را

Бкўаҳ бар банависӣ фурӯ хӯрдаш макон

بکوه بر بنویسی فرو خوردش مکان

Вагар бачарх фалак бар наҳй мухолифаташ

وگر بچرخ فلک بر نهی مخالفتش

Сиёҳ гардад аҷроми чарх чун Қатарон

سیاه گردد اجرام چرخ چون قطران

Адуашро баҳамаи ҳол рӯзгор адуаст

عدوش را بهمه حال روزگار عدوست

Ки аз худоӣ чунин кард рӯзгори змон

که از خدای چنین کرد روزگار ضمان

Чу аз мхоФт ӯ касе ҳадис кунад

چو از مخافت او کسی حدیث کند

Бар ӯ дароз шавад дасти шаҳнаи ҳдсон

بر او دراز شود دست شحنۀ حدثان

Чаҳ мояи сохтаи кору бузургвори табор

چه مایه ساخته کار و بزرگوار تبار

Хазинаҳои парокандау сипоҳи гарон

خزینه های پراکنده و سپاه گران

Ки нест шуд ба хилофи хдоигони аҷам

که نیست شد به خلاف خدایگان عجم

На хирад монад аз эшон бъолм ва на калон

نه خرد ماند از ایشان بعالم و نه کلان

Брўзномаҳи айём дар ҳама пайдост

بروزنامۀ ایام در همه پیداست

Агар бихоҳӣ донист рӯзнома бихон

اگر بخواهی دانست روزنامه بخوان

Нахусти бории сомониён ки гуфтандӣ

نخست باری سامانیان که گفتندی

Ки расму сират ман дода млкрои сомон

که رسم و سیرت من داده ملکرا سامان

Ҳаме фарохтар омад бисоташони зи замин

همی فراختر آمد بساطشان ز زمین

Ҳамеи з кайвон бигузашташон сари айвон

همی ز کیوان بگذشتشان سر ایوان

Бидон бузургӣ ва он ъз ва он кифояту ҷоҳ

بدان بزرگی و آن عزّ و آن کفایت و جاه

Бидон вилояту неъмат ки доштанд эшон

بدان ولایت و نعمت که داشتند ایشان

Ба мейри одилашон ҳоҷат оваред худоӣ

به میر عادلشان حاجت آورید خدای

Агарчӣ буданд он қавми хусравони замон

اگرچه بودند آن قوم خسروان زمان

Амир одил бикшод дили бнсрти ҳақ

امیر عادل بگشاد دل بنصرت حق

Миён бибаст бпикори сад ҳазор ғён

میان ببست بپیکار صد هزار غیان

Бидон касе ки ҳамеи зли оли сомони ҷуст

بدان کسی که همی ذل آل سامان جست

Ниҳод рӯйу расонидашони базлу ҳўон

نهاد روی و رسانیدشان بذلّ و هوان

Чу кӯҳ буданд он лашкару бҳмлаҳи шоҳ

چو کوه بودند آن لشکر و بحملۀ شاه

Ҳама шуданд пароканда чун ғубору духон

همه شدند پراکنده چون غبار و دخان

Ҳама хуросон бикшоду малик софӣ кард

همه خراسان بگشاد و ملک صافی کرد

Бзўри эзаду шамшери тезу бахти ҷавон

بزور ایزد و شمشیر تیز و بخت جوان

Вази ончии бастади лухтии баноми хеши бдошт

وز آنچه بستد لختی بنام خویش بداشت

Дигар бадв биспурад ва вафо намӯд бидон

دگر بدو بسپرد و وفا نمود بدان

Чу бози мейри разии зини сухан пушаймон шуд

چو باز میر رضی زین سخن پشیمان شد

зи аҳди хеши бгшт ва табоҳ кард гумон

ز عهد خویش بگشت و تباه کرد گمان

Расӯл кард сӯии мейри рай ва зу дархост

رسول کرد سوی میر ری و زو درخواست

Ки ту биё ва бикаш лашкари райу гиреҳгон

که تو بیا و بکش لشکر ری و گرگان

Ки бар хуросони ин тарки чира даст шудаст

که بر خراسان این ترک چیره دست شدست

Мари азуи бурҳону сипаҳ бова бирасон

مر ازو برهان و سپه باو برسان

Худои ъзўҷли шуғл ӯ кифоят кард

خدای عزّوجل شغل او کفایت کرد

Ки буд бар мо душвор ва бар худои осон

که بود بر ما دشوار و بر خدا آسان

Чу қасд кард шуд ӯ худ бхўиштни машғӯл

چو قصد کرد شد او خود بخویشتن مشغول

Бохр аз ният ӯ бадв расед аҳзон

بآخر از نیت او بدو رسید احزان

Ба нест кардани аъдои хилофи хусрав ро

به نیست کردن اعدا خلاف خسرو را

Басанда бошад гар нест ҷузи ҳамин бурҳон

بسنده باشد گر نیست جز همین برهان

Далели дигару бурҳони дигар аз халаф аст

دلیل دیگر و برهان دیگر از خلف است

Ки систонро ӯ буд рустами дастон

که سیستان را او بود رستم دستان

Бшоаҳи машриқ то дӯстии ҳамеи пайваст

بشاه مشرق تا دوستی همی پیوست

Дарахти бахташро сабзу тоза буд ағсон

درخت بختش را سبز و تازه بود اغصان

Чу шуд мухолифи шоҳ ҷаҳон расед бадв

چو شد مخالف شاه جهان رسید بدو

Заволи неъмату бечораи рӯзӣу ҳурмон

زوال نعمت و بیچاره روزی و حرمان

Касе ки бинад сунъи худоӣ ва нашносад

کسی که بیند صنع خدای و نشناسد

Бидон ки ҳаст бирав номи мардумии бӯҳтон

بدان که هست برو نام مردمی بهتان

Ҳадиси аилки мозӣ ки то мувофиқ буд

حدیث ایلک ماضی که تا موافق بود

Набӯд нома ӯро биҷузи зафари унвон

نبود نامۀ او را بجز ظفر عنوان

Чу шуд мухолиф ва дар дӯстӣ хилоф оварад

چو شد مخالف و در دوستی خلاف آورد

Нишот ӯ ҳамаи ғами гашту ҷоҳ ӯ хизлон

نشاط او همه غم گشت و جاه او خذلان

Хуҷастаи рояти Мансур чун зи доролмк

خجسته رایت منصور چون ز دارالمک

Бикради ҷунбиш ва шуд сӯии кишвари Эрон

بکرد جنبش و شد سوی کشور ایران

Вази он сипас чу биёмад брзми шоҳ , бирафт

وز آن سپس چو بیامد برزم شاه ، برفت

Қафои даридаи ҳазимати басӯии туркистон

قفا دریده هزیمت بسوی ترکستان

Ъҳбтар аз ҳамаи Хоразмшоҳ буд ки то

عحب تر از همه خوارزمشاه بود که تا

Бмҳри хусрави мо баста буд ҷону равон

بمهر خسرو ما بسته بود جان و روان

Замони замонаши ғзўн буд ҷоҳу кораш ба

زمان زمانش غزون بود جاه و کارش به

Дилаши кушодаи бпишши сипоҳи бастаи миён

دلش گشاده بپیشش سپاه بسته میان

Хилофи шоҳ чу андари дилаш падед омад

خلاف شاه چو اندر دلش پدید آمد

Накарда буд мари он розро ҳамеи китмон

نکرده بود مر آن راز را همی کتمان

Дирам харида ӯро бар ӯ гумошт худоӣ

درم خریدۀ او را بر او گماشت خدای

Бадасти бандаи худ куштаи гашт чун нисвон

بدست بندۀ خود کشته گشت چون نسوان

Кунун бадасти яке банда худовандаст

کنون بدست یکی بندۀ خداوندست

Ҳамаи вилоят ӯ аз бҳираҳ то Фрғон

همه ولایت او از بحیره تا فرغان

Вгрчаҳ ҳаст дигар , ман дигар нагӯям аз онк

وگرچه هست دگر، من دگر نگویم از آنک

Дароз гардад агар гӯям аз фалону фалон

دراز گردد اگر گویم از فلان و فلان

Хилофи шоҳу эмоми замонаи ъдўонст

خلاف شاه و امام زمانه عدوانست

Ксикаҳ адуон ҷӯяд бадв расад адуон

کسیکه عدوان جوید بدو رسد عدوان

Хдоигони ҳунар аз ҳукм осмон бинад

خدایگان هنر از حکم آسمان بیند

Кас дигар зи дилу дасти хешу теғу забон

کس دگر ز دل و دست خویش و تیغ و زبان

Ҳар оинаи ҳунарии кони з осмон ояд

هر آینه هنری کان ز آسمان آید

Фарохтар буд андари маҷол ӯ майдон

فراختر بود اندر مجال او میدان

Бдонкаҳи хасм , бидонадяши шоҳ [ ва ] яздонаст

بدانکه خصم ، بداندیش شاه [و] یزدانست

Ҳаме кунад шан бе саъии шарт ӯ фармон

همی کند شان بی سعی شرط او فرمان

Ҳалоҳиласт хилофи хдоигони аҷам

هلاهل است خلاف خدایگان عجم

Биҷуз бҷон накунад мари чшндаҳро товон

بجز بجان نکند مر چشنده را تاوان

Биёзмояш , вараш озмӯн кунӣ бинӣ

بیازمایش ، ورش آزمون کنی بینی

Ҳалоки хеши ҳамон соъат аз бен дандон

هلاک خویش همان ساعت از بن دندان

Ҳамеша то зи гулу боду об ва оташ ҳаст

همیشه تا ز گل و باد و آب و آتش هست

Ниҳоди халқи ҷҳонрои табоиъу арқон

نهاد خلق جهانرا طبایع و ارکان

Ба сард сайр набенанд лола дар маи дай

به سرد سیر نبینند لاله در مه دی

Бгрмсир наёбанд яхи бтобстон

بگرمسیر نیابند یخ بتابستان

Бақои шоҳи ҷаҳони боду даври давлати вай

بقای شاه جهان باد و دور دولت وی

Вале бромшу душмани зи хештани бФғон

ولی برامش و دشمن ز خویشتن بفغان