Чу тан ба ҷон ва ба дониши дил ва ба ақли равон

چو تن به جان و به دانش دل و به عقل روان

Фурӯхта сети замона ба давлати султон

فروخته‌ست زمانه به دولت سلطان

Ямини давлату мари маликро далел ба Яман

یمین دولت و مر ملک را دلیل به یُمن

Амини миллату мари халқро зи ранҷи амон

امین ملت و مر خلق را ز رنج امان

зи ҷон ба фикрати муҳкам бурун кунанд саноаш

ز جان به فکرت محکم برون کنند ثناش

зи кӯҳ , зар ба оҳан бурун кунад каҳакон

ز کوه، زرّ به آهن برون کند کُهکان

Лақоаши ҷонӣ кандар хаёл ӯ хирадаст

لقاش جانی کاندر خیال او خردست

Сахоаши абрӣ кандар сршг ӯ тӯфон

سخاش ابری کاندر سرشگ او طوفان

Сипеҳр гуфт зи ман кӯшишу азуи ҷунбиш

سپهر گفت ز من کوشش و ازو جنبش

Замона гуфт зи ман тоъату азуи фармон

زمانه گفت ز من طاعت و ازو فرمان

Мдиҳ ӯ бқёс офтоб рахшонаст

مدیح او بقیاس آفتاب رخشانست

Бнўри сФўт ӯ халқи мӯътарифи яксон

بنور صفوت او خلق معترف یکسان

Аё касе ки ндонӣ вуҷӯдро зи адам

ایا کسی که ندانی وجود را ز عدم

Дар вуҷӯду адами ҷӯаду хашми хусрави дон

در وجود و عدم جود و خشم خسرو دان

Магари ҳарорат сифраст ҳамлаи бурдан ӯ

مگر حرارت صفر است حمله بردن او

Казу мухолиф то зиндаро зада ирқон

کزو مخالف تا زنده را زده یرقان

Аз он ки оҳану савдои бтбъ ҳар ду якеаст

از آن که آهن و سودا بطبع هر دو یکیست

зи бим теғаш гирад адуашро хафақон

ز بیم تیغش گیرد عدوش را خفقان

Бидон фурӯди хдоӣии баҳами набуввату малик

بدان فرود خدائی بهم نبوّت و ملک

Бародаранд ғизо ёфта зи як пистон

برادرند غذا یافته ز یک پستان

Худои тоъати хешу расӯли хост

خدای طاعت خویش و رسول خواست

Накард фарқи бад-ӣн ҳар се амр дар фарқон

نکرد فرق بدین هر سه امر در فرقان

Наҷоти халқи бҳмди Муҳамаду Маҳмӯд

نجات خلق بحمد محمد و محمود

Сари набӣу набии хдоигони ҷаҳон

سر نبی و نبی خدایگان جهان

Аз онкии бади бҳҷози он ва ин ба Эроншаҳр

از آنکه بد بحجاز آن و این به ایرانشهر

Ҳиҷози дайнро қиблаасту млкрои Эрон

حجاز دین را قبله است و ملکرا ایران

Ҳар он камон ки бҷнбондши кас он накушуд

هر آن کمان که بجنباندش کس آن نکشد

Чунон ки сари баҳами оранди гӯшҳои камон

چنان که سر بهم آرند گوشهای کمان

Равад зи шасти дурусташи савоби тираш агар

رود ز شست درستش صواب تیرش اگر

Биҷои сӯфори оради басӯии зиҳи пайкон

بجای سوفار آرد بسوی زه پیکان

Муборизонро тираши ҳаме чаро накушуд

مبارزان را تیرش همی چرا نکشد

Аз онкӣ ҳаст гузораши бчшмаҳи ҳайвон

از آنکه هست گذارش بچشمۀ حیوان

Валикин ар кашад аз баҳр он кашад ки чаро

ولیکن ار کشد از بهر آن کشد که چرا

Марои зи баҳр ту омад зи даст ӯ ҳиҷрон

مرا ز بهر تو آمد ز دست او هجران

Аё ҳавои туро дар дили мулӯки ватан

ایا هوای ترا در دل ملوک وطن

Аё ризои туро бар сари замонаи Аннан

ایا رضای ترا بر سر زمانه عنان

Бад-ӣн ҷаҳон нафурӯшад ҳакими хизмати ту

بدین جهان نفروشد حکیم خدمت تو

Вагар бҷон бифурӯшад буд бнрхи арзон

وگر بجان بفروشد بود بنرخ ارزان

Тўӣӣ ки рои ту дар дил ҳаме фурӯзад ақл

توئی که رای تو در دل همی فروزد عقل

Тўӣӣ ки рӯй ту дар тан ҳаме фазояд ҷон

توئی که روی تو در تن همی فزاید جان

БФри қаср ту шуд хуби ҳамчуи ақд ба дар

بفرّ قصر تو شد خوب همچو عقد به درّ

Ҳавои басту лаби ҳирманду дашти ?лаккон

هوای بست و لب هیرمند و دشت لکان

Агар бидидӣ нӯъмони сарои фаррухи ту

اگر بدیدی نعمان سرای فرّخ تو

Раҳи Содиру хури ниқи нкўФтии нӯъмон

ره سدیر و خور نق نکوفتی نعمان

Ббўиши андари аттори ҳиндӯони оҷиз

ببویش اندر عطار هندوان عاجز

Брнгши андари наққоши чинёни ҳайрон

برنگش اندر نقاش چینیان حیران

Яке нигоштаи аслӣ ки бе такаллуфи ранг

یکی نگاشته اصلی که بی تکلف رنگ

Шавад з дидан ӯ дидаҳо нгорстон

شود ز دیدن او دیده ها نگارستان

Фурӯғ ӯ бшби тираи нури рӯзи сифед

فروغ او بشب تیره نور روز سفید

Ҳавоӣ ӯ бзмстони ҳавои тобистон

هوای او بزمستان هوای تابستان

Бпшти моҳии поиши ббрҷи моҳии сар

بپشت ماهی پایش ببرج ماهی سر

Замини бослу сар бар ҷҳош бар саратон

زمین باصل و سر بر جهاش بر سرطان

Баҳори табъи валикини бадви баҳори ҳақир

بهار طبع ولیکن بدو بهار حقیر

Ирами ниҳоди валикини бадви Ирами халқон

ارم نهاد ولیکن بدو ارم خلقان

зи муҳкамии паии бунёд ӯ , ба бехи замин

ز محکمی پی بنیاد او ، به بیخ زمین

зи бартарии хами айвон ӯ хами кайвон

ز برتری خم ایوان او خم کیوان

Вар аз равоқи кушода назар кунӣ сӯии об

ور از رواق گشاده نظر کنی سوی آب

Ҳамаи қавоми ҷасади бинӣу ғизои равон

همه قوام جسد بینی و غذای روان

Биравӣ саҳрои чндонкаҳи чашм кор кунад

بروی صحرا چندانکه چشم کار کند

Кашида бинии пирӯзаи ранги шоди равон

کشیده بینی پیروزه رنگ شاد روان

Булӯри ҳал шудаи бинӣ ба паии боди сабо

بلور حل شده بینی به پی باد صبا

Шикани гирифта чу зулф батон туркистон

شکن گرفته چو زلف بتان ترکستان

зи акси оби ҳаво сабз гашта чун хати дӯст

ز عکس آب هوا سبز گشته چون خط دوست

Сипеҳри сабзу ҷаҳон сабз гашта чун бустон

سپهر سبز و جهان سبز گشته چون بستان

зи сабзи каллаи хурмои дарахти мутриби вор

ز سبز کلۀ خرما درخت مطرب وار

Ҳамеи хурӯшади булбул ҳаме занад дастон

همی خروشد بلبل همی زند دستان

Гар аз баланди равоқаш назар кунӣ сӯии шеб

گر از بلند رواقش نظر کنی سوی شیب

Ситораи бинӣ рӯй замини карони бикрон

ستاره بینی روی زمین کران بکران

Бисоти азрақи бинии фарох аз шабнам

بساط ازرق بینی فراخ از شبنم

Барони бисоти парокандаи лؤлؤу марҷон

برآن بساط پراکنده لؤلؤ و مرجان

Ҳаме дурахшанд гӯйии ту гашти чархи фалак

همی درخشند گویی تو گشت چرخ فلک

Яке бзир ва яке аз бирав ту дар ду миён

یکی بزیر و یکی از برو تو در دو میان

Вагар яке бадари хонаи жарф дар нигарӣ

وگر یکی بدر خانه ژرف در نگری

Кашида бинии ҳснии зи гавҳари алвон

کشیده بینی حصنی ز گوهر الوان

Равоқи тахти сулаймону оби зери равоқ

رواق تخت سلیمان و آب زیر رواق

Басони срҳи ммрд ки халқи азуи бгмон

بسان صرح ممرد که خلق ازو بگمان

зи акс ӯ мтлўн шуда чу қавси қзҳ

ز عکس او متلون شده چو قوس قزح

Вагар бихоҳӣ шӯ бингар ва дуруст бидон

وگر بخواهی شو بنگر و درست بدان

Шудаст бастаи забонами зи васф кардан ӯ

شدست بسته زبانم ز وصف کردن او

БўсФ ҳар чаҳ бихоҳӣ манам кушодаи забон

بوصف هر چه بخواهی منم گشاده زبان

Бад-ӣни латифии ҷоӣии бад-ӣни ниҳоди сарой

بدین لطیفی جائی بدین نهاد سرای

Накард ҷузи ту кас эй шаҳриёр дар кайҳон

نکرد جز تو کس ای شهریار در کیهان

Замин чу хуш буд аз ваии набот хуш бошад

زمین چو خوش بود از وی نبات خوش باشد

зи рои хотири омири чунин буд умрон

ز رای خاطر عامر چنین بود عمران

Ҳамеша то бҷҳон дар буд қирону қарин

همیشه تا بجهان در بود قران و قرین

Қарини давлати бодии бсди ҳазор қирон

قرین دولت بادی بصد هزار قران

Баҳр чаҳ гўӣии дории ту мояу тасдиқ

بهر چه گوئی داری تو مایه و تصدیق

Баҳр чаҳ хоҳии дории ту қудрату имкон

بهر چه خواهی داری تو قدرت و امکان

Мабод бе ту замона мабод бе ту замин

مباد بی تو زمانه مباد بی تو زمین

Мабод бе ту макин ва мабод бе ту макон

مباد بی تو مکین و مباد بی تو مکان

Мувофиқони ҳудоро зи фари давлати ту

موافقان هدی را ز فر دولت تو

Чаҳор чизи биҷой чаҳор гашта аён

چهار چیز بجای چهار گشته عیان

Биҷои меҳнат : неъмат . Биҷои ғам : шодӣ

بجای محنت : نعمت . بجای غم : شادی

Биҷои бим : умеду биҷои заъф : тавон

بجای بیم : امید و بجای ضعف : توان

Мухолифони ҳудоро зи бими ҳайбати ту

مخالفان هدی را ز بیم هیبت تو

Чаҳор чизи биҷой чаҳор шуд бунён

چهار چیز بجای چهار شد بنیان

Биҷои умр : ҳалоку биҷои дармон : дард

بجای عمر : هلاک و بجای درمان : درد

Биҷои ноз : ниёзу бҷтии лаҳв : аҳзон

بجای ناز : نیاز و بجتی لهو : احزان