Худовандо дилам бенур тангаст

خداوندا دلم بی نور تنگست

Дили ман сангу кӯҳ тавр сангаст

دل من سنگ و کوه طور سنگست

Диламро ғӯтаи даҳ дар чашмаи нур

دلم را غوطه ده در چشمه نور

Таҷаллӣ кун ки Мӯсо ҳаст дар тавр

تجلی کن که موسی هست در طور

Вагар зини носазои дили ори дорӣ

وگر زین ناسزا دل عار داری

Карам бисёру дил бисёр дорӣ

کرم بسیار و دل بسیار داری

Дилии даҳ чун муҳаббати покдомон

دلی ده چون محبت پاکدامان

Дилии покизаи гавҳартар зоймон

دلی پاکیزه گوهرتر زایمان

Дилии марҳами гузор , ором нашнос

دلی مرهم گذار ، آرام نشناس

Лабаши масти макиданҳои алмос

لبش مست مکیدنهای الماس

Дили ришӣ ки вақти ковуши неш

دل ریشی که وقت کاوش نیش

На ӯ аз нешу неш аз вай шавад риш

نه او از نیش و نیش از وی شود ریش

Барафрӯз оташӣ дар синаи ман

برافروز آتشی در سینه من

Ки сӯзади роҳати деринаи ман

که سوزد راحت دیرینه من

Дарон оташ фикан ҷони марои фарш

درآن آتش فکن جان مرا فرش

Валикини шӯи паноҳи фарш то арш

ولیکن شو پناه فرش تا عرش

Бурунами зотши дили дор дар таб

برونم زآتش دل دار در تب

Дарун баҳрӣ кун аз оташи лаболаб

درون بحری کن از آتش لبالب

Дар он баҳрии лаболаби зотши тез

در آن بحری لبالب زآتش تیز

Чунон тӯфони битобӣ бар ангез

چنان طوفان بیتابی بر انگیز

Ки ҳангоми ҳуҷуми мавҷ бар мавҷ

که هنگام هجوم موج بر موج

Ҳазизаши музтариб тар бошад аз авҷ

حضیضش مضطرب تر باشد از اوج

Бпушон чеҳраамро халъати зард

بپوشان چهره ام را خلعت زرد

Банушон синаамро шарбати дард

بنوشان سینه ام را شربت درد

Чаҳ шарбати оби кавсари уммат ӯ

چه شربت آب کوثر امت او

Гулӯи сӯзи муҳаббати лиззат ӯ

گلو سوز محبت لذت او

Бёрои шаҳри дилро таҳт то фавқ

بیارا شهر دل را تحت تا فوق

Бигӯ нои кӯи матоъи лиззати завқ

بگو نا کو متاع لذت ذوق

Мизоҷи ком даҳ нокомем ро

مزاج کام ده ناکامیم را

Баланд овоза кун хушномем ро

بلند آوازه کن خوشنامیم را

Ҳар он меҳнат ки ишқ аз ваии гурезад

هر آن محنت که عشق از وی گریزد

Бифармо то бҷонм бар ситезад

بفرما تا بجانم بر ستیزد

Димоғамро бҷомии тозаи гардон

دماغم را بجامی تازه گردان

Лабамро душмани хамёзаи гардон

لبم را دشمن خمیازه گردان

Бидиҳ софӣ ки чун бар мағз тозад

بده صافی که چون بر مغز تازد

Ҷабини маърифат гулранг созад

جبین معرفت گلرنگ سازد

Ҳавасро бскаҳ бикшодам дар ганҷ

هوس را بسکه بگشادم در گنج

Гуҳари ҷустам , садафи барадами бсди ранҷ

گهر جستم ، صدف بردم بصد رنج

Кунун умрӣаст кини табъи адаби соз

کنون عمریست کین طبع ادب ساز

Ҳамеи бӯсад дар ганҷинаи роз

همی بوسد در گنجینه راز

Калиди ганҷи маънии даҳ бадастам

کلید گنج معنی ده بدستم

Вагарнаи мастам инак дар шикастам

وگرنه مستم اینک در شکستم

Чу ақлами шамъ бедорӣ барафрӯз

چو عقلم شمع بیداری برافروز

Чу шавқами гарми рафторӣ дар омӯз

چو شوقم گرم رفتاری در آموز

Забонии даҳ бгФтни гарми вчолок

زبانی ده بگفتن گرم وچالاک

Каш аз гармӣ буд оташи ърқнок

کش از گرمی بود آتش عرقناک

Дар икдонаҳгар камтар фишонам

در یکدانه گر کمتر فشانم

Бидиҳ ганҷӣ казон ба брФшонм

بده گنجی کزان به برفشانم

Равоеи даҳ матоъи косдм ро

روایی ده متاع کاسدم را

БонсоФ ошно кун ҳосидам ро

بانصاف آشنا کن حاسدم را

Каромат кун бърФӣ чанд ҷомӣ

کرامت کن بعرفی چند جامی

Май ороми сӯзи дрдномӣ

می آرام سوز دردنامی

Ки чун лаби ҷуръаи санҷ соғар ояд

که چون لب جرعه سنج ساغر آید

Фиғони нӯши нӯш аз ғам бар ояд

فغان نوش نوش از غم بر آید

Баноми онҳкими маслиҳати кор

بنام آنحکیم مصلحت کار

Қадами луғзон ба пеш ақл бурдор

قدم لغزان به پیش عقل بردار

Ки дар саҳбои збдмстон нуҳуфтан

که در صهبا زبدمستان نهفتن

Ҷавоҳир аз тиҳии дастон нуҳуфтан

جواهر از تهی دستان نهفتن

Диҳад обии бъқл ҳиммат омӯз

دهد آبی بعقل همت آموز

Ки гардад тишнагиро гавҳари афрӯз

که گردد تشنگی را گوهر افروز

Гуҳ аз давраш дар андозад бгрдоб

گه از دورش در اندازد بگرداب

Гуҳ аз мавҷаш дар ифшоанд зпоёб

گه از موجش در افشاند زپایاب

Баноми он буруни сӯзи даруни санҷ

بنام آن برون سوز درون سنج

Кушод омӯз мифтоҳ дар ганҷ

گشاد آموز مفتاح در گنج

Диҳад онгаҳ лабии баси хушку хомӯш

دهد آنگه لبی بس خشک و خاموش

Ки ҳон эй ташна инак ҷуръаи минӯаш

که هان ای تشنه اینک جرعه مینوش

Баноми он табиби роҳати афрӯз

بنام آن طبیب راحت افروز

Дили бигонгонро суҳбат омӯз

دل بیگانگانرا صحبت آموز

Ки ёбад хаста чун номаҳрамӣ ро

که یابد خسته چون نامحرمی را

Бҷони ларзон ба бинад биғмӣ ро

بجان لرزان به بیند بیغمی را

Ббозичаҳи мизоҷи оростанҳо

ببازیچه مزاج آراستنها

Аз ӯ ҷуз ӯ бзории хостанҳо

از او جز او بزاری خواستنها

Гусастани сбҳаҳу зуннор бастан

گسستن سبحه و زنار بستن

Санами гуфтани ваз ӯ хомаши нишастан

صنم گفتن وز او خامش نشستن

Аноятро Аннан аз мо нтобад

عنایت را عنان از ما نتابد

Бадунболи муроди мо шитобад

بدنبال مراد ما شتابد

Бнўъии тӯҳфа умед гирад

بنوعی تحفه امید گیرد

Ки навмидии зғм нозода мерад

که نومیدی زغم نازاده میرد

Таъолии аллоҳи зиҳии ганҷи аноят

تعالی الله زهی گنج عنایت

Зиҳии баҳри гуҳари санҷи аноят

زهی بحر گهر سنج عنایت

Шумори ҷӯад ӯ кардан нишоед

شمار جود او کردن نشاید

Магари ҳам илм ӯ бо ӯ бар ояд

مگر هم علم او با او بر آید

Збонрои мурғи дастони санҷ дил кард

زبانرا مرغ دستان سنج دل کرد

Тараннумро баном ӯ бҳл кард

ترنم را بنام او بحل کرد

Хирадро ковуши мағз сухан дод

خرد را کاوش مغز سخن داد

Вази он сарчашмаи сари барзад бмн дод

وز آن سرچشمه سر برزد بمن داد

Аноят кард ганҷи бандагии ном

عنایت کرد گنج بندگی نام

Взўи сармояи оғозу анҷом

وزو سرمایه آغاز و انجام

Биҳиштӣ бо ду олами сарви озод

بهشتی با دو عالم سرو آزاد

Бмзди ҳеҷ яъне бандагӣ дод

بمزد هیچ یعنی بندگی داد

Муҳаббатро калиди ганҷ дил кард

محبت را کلید گنج دل کرد

Маломатро бхўн ӯ бҳл кард

ملامت را بخون او بحل کرد

з рӯй ишқи чашм офият дӯхт

ز روی عشق چشم عافیت دوخت

Харобиро иморатҳо дар омухт

خرابی را عمارتها در آموخت

Гулӣ аз шохи фитрат бар наёрад

گلی از شاخ فطرت بر نیارد

Ки ҳайрати нақшӣ аз вай барнадорад

که حیرت نقشی از وی برندارد

Манеҳ ангушти рад бар нақши девор

منه انگشت رد بر نقش دیوار

Ки онҷои ҷилва ҳам бӯда дар кор

که آنجا جلوه هم بوده در کار

Қаноат кун бад-ӣни бурҳону тани зан

قناعت کن بدین برهان و تن زن

Фузулиро мадаи зинҳори доман

فضولی را مده زنهار دامن

Биёи урфии лаби олӯда дар банд

بیا عرفی لب آلوده در بند

Бадастоне ки майсанҷӣ Фрўхнд

بدستانی که می سنجی فروخند

Навой андалеб нест ҳайҳот

نوای عندلیب نیست هیهات

Мснҷи ин нағма дар боғи муноҷот

مسنج این نغمه در باغ مناجات

Збонрои бози дор аз теғи ронӣ

زبانرا باز دار از تیغ رانی

Басаст ин трктозӣ бар маъонӣ

بسست این ترکتازی بر معانی

Вагар талхӣ кунад шӯри сияҳи маст

وگر تلخی کند شور سیه مست

Аннан бихўдӣ нагузорад аз даст

عنان بیخودی نگذارد از دست

Забон маъзират мебӯс ва метоз

زبان معذرت میبوس و میتاز

Ки бахшойади магари донандаи роз

که بخشاید مگر داننده راز

Саманди маънӣат дар зери зини бод

سمند معنیت در زیر زین باد

Ду олами гавҳарат дар остини бод

دو عالم گوهرت در آستین باد

Аё бахти сухан аз хоб бархез

ایا بخت سخن از خواب برخیز

Чу нахли табъи ман шодоб бархез

چو نخل طبع من شاداب برخیز

Занад урфии салои хуши каломӣ

زند عرفی صلای خوش کلامی

Чаҳ хуоне бар сари хоки Низомӣ

چه خوانی بر سر خاک نظامی

Зад инак тахти гўёӣии бшироз

زد اینک تخت گویائی بشیراز

Сабк бархезу хоб олӯда метоз

سبک برخیز و خواب آلوده میتاز

Бихоб олӯдагӣ кун таии фарсанг

بخواب آلودگی کن طی فرسنگ

Ки вақт аз чашм молидан шавад танг

که وقت از چشم مالیدن شود تنگ

Магӯ ин бӯсаи гоҳи аҳли маънист

مگو این بوسه گاه اهل معنیست

Ки ин маънии савоб ва рафт аўлист

که این معنی صواب و رفت اولیست

Кунун даргоҳи урфӣ бӯса гоҳаст

کنون درگاه عرفی بوسه گاهست

Туро аз ганҷа то Широз роҳаст

ترا از گنجه تا شیراز راهست

Биёи далқ видоъ андоз дар дӯш

بیا دلق وداع انداز در دوش

Бикаш қабри Низомиро дар оғӯш

بکش قبر نظامی را در آغوش

Талаб кун ҳиммати пок аз муғокаш

طلب کن همت پاک از مغاکش

Зиёрати номаи бустони зхокш

زیارت نامه بستان زخاکش

Ки назд он шаҳаншоҳи маъонӣ

که نزد آن شهنشاه معانی

Тавон раҳ ёфтан зини армағонӣ

توان ره یافتن زین ارمغانی

Чгўими коварам дар ганҷаи Широз

چگویم کاورم در گنجه شیراز

Туро бинмоем он ганҷинаи роз

ترا بنمایم آن گنجینه راز

Бигӯям фошу бурқаъи бргшоим

بگویم فاش و برقع برگشایم

Манам кини нағма бар худ мисроим

منم کین نغمه بر خود میسرایم

Ду манзурам буд дар хуши каломӣ

دو منظورم بود در خوش کلامی

Ки ҳоҷат дошт бар ҳар як Низомӣ

که حاجت داشت بر هر یک نظامی

Яке ҳам онкӣ монад ин нусха дар пеш

یکی هم آنکه ماند این نسخه در پیش

Ки нӯшаш бар масеҳо мезанад неш

که نوشش بر مسیحا میزند نیش

Яке онгўҳри афрӯзи гуҳари санҷ

یکی آنگوهر افروز گهر سنج

Ки яксар шбчроғм ҷӯяд аз ганҷ

که یکسر شبچراغم جوید از گنج

Суҳайл аз осмон бинад на атлас

سهیل از آسمان بیند نه اطلس

Сафо аз каъба ҷӯяд бе муқарнас

صفا از کعبه جوید بی مقرنس

Гарони лафзӣ ки бар маънӣ кунад зӯр

گران لفظی که بر معنی کند زور

Насинҷидгар сулаймон гуфту грмўр

نسنجد گر سلیمان گفت و گرمور

Ҳар он маънӣ ки лФт ӯ сқим аст

هر آن معنی که لفط او سقیم است

Нбхшоид агар дар ятем аст

نبخشاید اگر در یتیم است

Гулӣ каз хор домонаш дарид аст

گلی کز خار دامانش درید است

Сабо гар дода аз дасташ парид аст

صبا گر داده از دستش پرید است

Гуҳар ҷӯяд вале аз маъдани хос

گهر جوید ولی از معدن خاص

ХзФи резад вале аз дасти ғаввос

خذف ریزد ولی از دست غواص

Агар сҳбони хашини оради ббозор

اگر سحبان خشن آرد ببازار

Бадунёи синҷиди вгрдди харидор

بدنیا سنجد وگردد خریدار

Вагар урфии бмстии нағмаи синҷид

وگر عرفی بمستی نغمه سنجد

зи хиҷлат додан булбул наранҷад

ز خجلت دادن بلبل نرنجد

На хешованди Фарҳодам на муздур

نه خویشاوند فرهادم نه مزدور

Ки бе равғани чароғашро даҳуми нур

که بی روغن چراغش را دهم نور

На хусравро зширини доигонм

نه خسرو را زشیرین دایگانم

Ки бар вай тезтар бошад забонам

که بر وی تیزتر باشد زبانم

зи арзи ҳасани ширин бе ниёзам

ز عرض حسن شیرین بی نیازم

Расад бар хусраву Фарҳоди нозам

رسد بر خسرو و فرهاد نازم

Аз инҳо дар гузари асрори ҷўбош

از اینها در گذر اسرار جوباش

Бъшқи овез ва рамз омӯз ӯ бош

بعشق آویز و رمز آموز او باش

Бигӯям достони ишқи Фарҳод

بگویم داستان عشق فرهاد

Ки мстонро сурӯдӣ медаҳум ёд

که مستانرا سرودی میدهم یاد

На зон дасти ин қаламро кардаам тез

نه زان دست این قلم را کرده ام تیز

Ки санҷами номаи ширину парвиз

که سنجم نامه شیرین و پرویز

Агар он номаи розаши ногшодст

اگر آن نامه رازش ناگشادست

Тарози вай қиёмат истодаст

تراز وی قیامت ایستادست

Вагар зону илоҳӣ бар қавли дастон

وگر زان و الهی بر قول دستان

Ки гардии ҳӯшёр аз рамзи мисатон

که گردی هوشیار از رمز مستان

Саросари сар ишқаст ин тарона

سراسر سر عشق است این ترانه

Ҳамаи булбули пурди зини ошиёна

همه بلبل پرد زین آشیانه

Касе кӯ ёфт кин бозича рангаст

کسی کو یافت کین بازیچه رنگست

Забони ишқ бо гӯшаш баҷангаст

زبان عشق با گوشش بجنگست

Кас аз ин нуктагар дониш фузунаст

کس از این نکته گر دانش فزونست

Надонад ишқ медонад ки чунаст

نداند عشق می‌داند که چونست