Алўқти ҳақиқати вақти наздики аҳли таҳқиқ ҳодисӣаст кӣ андрўҳм ояд ҳосил бар ҳодисии мтҳққи ҳодиси мтҳққи вақт буд ҳодиси мутаваҳҳимро чунонк гўӣии сари моҳи наздик ту оем , омадан мутаваҳҳимаст , омадан ва ноомадани раво буду сармоаи ҳодсисти мтҳққ , ночора чун ин моҳ бугзарад сари моҳии дигар буд сари моҳи ҳодсисти мтҳққи вақт омаданаст .

الوقت حقیقت وقت نزدیک اهل تحقیق حادثی است کی اندروهم آید حاصل بر حادثی مُتَحَقِّق حادث مُتَحَقِّقَ وقت بود حادث مُتَوَهَّم را چنانک گوئی سر ماه نزدیک تو آیم، آمدن متوهّم است، آمدن و ناآمدن روا بود و سرماه حادثیست متحقّق، ناچاره چون این ماه بگذرد سر ماهی دیگر بود سر ماه حادثیست مُتَحَقّق وقت آمدن است.

Аз устоди Абӯали дқоқ шунидам раҳма аллоҳ гуфт вақт онаст кӣ ту онҷоӣӣ агар бднёӣии вақти ту дунёст ва агар бъқбӣ эй вақт ту уқбоаст ва агар шодӣаст вақт ту шодӣаст ва агар бондўҳии вақти ту андўҳисти маро диданаст кӣ вақти он буд ки бар мардуми ғолиб буд вениси буқат он хоҳанд кӣ мардуми андрў буд аз рӯзгор .

از استاد ابوعلی دقّاق شنیدم رَحِمَهُ اللّه گفت وقت آنست کی تو آنجائی اگر بدنیائی وقت تو دنیاست و اگر بعقبی ای وقت تو عقبیست و اگر شادیست وقت تو شادیست و اگر باندوهی وقت تو اندوهیست مرا دیدن است کی وقت آن بود که بر مردم غالب بود ونیز بوقت آن خواهند کی مردم اندرو بود از روزگار.

Ва гуруҳе гуфтаанд кӣ миёни ду рӯзгор буд рӯзгори гузаштау ончии фарои пеш буд .

و گروهی گفته اند کی میان دو روزگار بود روزگار گذشته و آنچه فرا پیش بود.

Суфиён гӯйанд сӯфӣ писар вақтаст ва мурод онаст кӣ то ӯ машғӯл ҳаст бидонча аввалитар , андари ҳоли қиём ҳаме кунад бидонча андари он вақт фармӯдаанд .

صوفیان گویند صوفی پسر وقتست و مراد آنست کی تا او مشغول هست بدانچه اولی تر، اندر حال قیام همی کند بدانچه اندر آن وقت فرموده اند.

Ва гуфтаанд дарвешро андӯҳи вақт гузашта набӯд ва на он вақт ки наёмадаасту вақти ваии он буд кӣ андрўст .

و گفته اند درویش را اندوه وقت گذشته نبود و نه آن وقت که نیامده است و وقت وی آن بود کی اندروست.

Ва гуфтаанд машғӯлии буқати гузаштаи зойеъ кардани дигар вақт бошад .

و گفته اند مشغولی بوقت گذشته ضایع کردن دیگر وقت باشد.

Ва буқат он хоҳанд кӣ дар пеш эшон ояд аз тасарруфи ҳақ дар эшонро ҷузи онки эшон худро ихтиёр кунанд . Ва гӯйанд фалон бҳкм вақтаст яъне кӣ гардан ниҳодааст бидонча падедор ояд аз ҳукми ғайб , аз ихтиёри худ давр , ва ин дар он чиз буд ки худоӣ таъолӣ бирав наниҳода бошаду чизе аз шариъат воҷиб набӯд зеро ки зойеъ кардани ончии фармон буду ҳўолт ниҳодани кори бтқдиру но бокӣ кардани бтқсирӣ ки уфтад , берун шудан буд аз дайн . Ва бар забони ин тайифа бисёр рӯдакии алўқти сайф , яъне чунонк шамшер барандааст вақт бидонча ҳақ ӯро ҳаме ронад ғолибаст .

و بوقت آن خواهند کی در پیش ایشان آید از تصرّف حق در ایشان را جز آنک ایشان خود را اختیار کنند. و گویند فلان بحکم وقتست یعنی کی گردن نهاده است بدانچه پدیدار آید از حکم غیب، از اختیار خود دور، و این در آن چیز بود که خدای تعالی برو ننهاده باشد و چیزی از شریعت واجب نبود زیرا که ضایع کردن آنچه فرمان بود و حوالت نهادن کار بتقدیر و نا باکی کردن بتقصیری که افتد، بیرون شدن بود از دین. و بر زبان این طایفه بسیار رودکی اَلْوَقْتُ سَیْفٌ، یعنی چنانک شمشیر برنده است وقت بدانچه حق او را همی راند غالبست.

Ва гӯйанд шамшери бабри мосидни нарм буд валикин бкнораҳ барон буд , ҳар кӣ бо ӯ нармӣ кунад саломат ёбаду ҳарки дуруштӣ кунад хаста гардаду вақт ҳамчунин буд ҳар ки ҳукм ӯро гардан наад руста буд ва ҳар ки муъориза кунад бтрки ризо бо ваии андар залолат уфтаду аншди шуъаро , шеър :

و گویند شمشیر ببر ماسیدن نرم بود ولیکن بکناره برّان بود، هر کی با او نرمی کند سلامت یابد و هرکه درشتی کند خسته گردد و وقت همچنین بود هر که حکم او را گردن نهد رسته بود و هر که معارضه کند بترک رضا با وی اندر ضلالت افتد و انشد شعراً، شعر:

Ва ҳар кӣ вақт бозу бисозад вақт ӯ вақт буд ҳар ки вақт бо вай насозад вақт бар ваии мқт буд .

و هر کی وقت بازو بسازد وقت او وقت بود هر که وقت با وی نسازد وقت بر وی مقت بود.

Аз устоди Абӯали дқоқ шунидам ки гуфт вақт савҳонӣаст ва туро басоед ва ҳеҷ чиз аз ту кам накунад яъне агар ту маҳви гардӣу фонии гардӣ руста шудӣ , аз ту мегирад ва маҳват накунад бакулӣ . Ва ин шеъри андарин маънии оранд . Шеър :

از استاد ابوعلی دقّاق شنیدم که گفت وقت سوهانی است و ترا بساید و هیچ چیز از تو کم نکند یعنی اگر تو محو گردی و فانی گردی رسته شدی، از تو میگیرد و محوت نکند بکلی. و این شعر اندرین معنی آرند. شعر:

Маънии он буд кӣ гуяд ҳар рӯз кӣ мегузарад бархе аз ман кам кунаду длро ҳасрат меафзоед пас меравад .

معنی آن بود کی گوید هر روز کی میگذرد برخی از من کم کند و دلرا حسرت می افزاید پس می رود.

Ва ҳам дарин маънӣ гуяд . Шеър :

و هم درین معنی گوید. شعر:

Ва қуръони бад-ӣн маънӣ нотиқаст . Қоли аллоҳи таъолӣ : клмои нзҷти ҷлўдҳми бдлноҳми ҷлўдоғайриҳо .

و قرآن بدین معنی ناطقست. قالَ اللّهُ تَعالی: کُلَّما نَضِجَتْ جُلُودُهُم بَدَّلْناهُمْ جُلوداً غَیْرَهَا.

Ва ҳам бад-ӣн маънӣ гуяд . Шеър :

و هم بدین معنی گوید. شعر:

Ҳар ки бимираду бросоиди мурда на буд мурдаи он буд кӣ бзндгии бимирад .

هر که بمیرد و برآساید مرده نه بود مرده آن بود کی بزندگی بمیرد.

Ва зираки он буд кӣ бҳкми вақт буд ва агар вақти ваии сҳў буд қиёми ваии шариъат буд ва агар маҳв буд аҳкоми ҳақиқат бар ваии ғолиб буд .

و زیرک آن بود کی بحکم وقت بود و اگر وقت وی صحو بود قیام وی شریعت بود و اگر محو بود احکام حقیقت بر وی غالب بود.