Ва аз он ҷумла ҳоласт . Ҳоли наздики қавм маънӣӣаст кӣ бар дил дар ояд бе онки аишонрои андари вай асарӣ бошаду касбӣ ва он аз шодӣ буд ё аз андӯҳӣ ё бастӣ ё қабзӣ ё шавқӣ ё ҳайбатӣ ё ҷунбишӣ , аҳволи ато буду мақоми касбу аҳвол аз айни ҷӯад буду мақомот аз базли мҷҳўду соҳиби мақоми андари мақоми хеши мутамаккин буду соҳиби ҳол бартар мешавад .

و از آن جمله حال است. حال نزدیک قوم معنیی است کی بر دل در آید بی آنک ایشانرا اندر وی اثری باشد و کسبی و آن از شادی بود یا از اندوهی یا بسطی یا قبضی یا شوقی یا هیبتی یا جنبشی، احوال عطا بود و مقام کسب و احوال از عین جود بود و مقامات از بذل مجهود و صاحب مقام اندر مقام خویش متمکّن بود و صاحب حال برتر میشود.

Зоолнўнро пурседанд аз ориф гуфт ӣнҷо буд ва бишуд .

ذاالنون را پرسیدند از عارف گفت اینجا بود و بشد.

Перон гуфтаанд ҳол чун барқӣ буд агар боистад на ҳол буд ҳадиси нафас буд ва гуфтаанд аҳвол ҳамчун ном вайаст яъне чунонк дар ояд ва аз бишаваду аншдўо .

پیران گفته اند حال چون برقی بود اگر بایستد نه حال بود حدیث نفس بود و گفته اند احوال همچون نام وی است یعنی چنانک در آید و از بشود و انشدوا.

Лўлми тҳлмои смитҳоло

لَوْلَمْ تحُلْما سُمِیَتْحالا

Ва кули мо ҳоли Фқди золо

وَ کُلُّ ما حالَ فَقَدْ زالا

Анзри илои алФиءи азои мо антҳӣ

اُنظُر اِلَی الْفَیءِ اِذا ما اَنْتَهی

Иأхзи фии алнқси азои толо

یَأْخُذُ فِی النَقْصِ اِذا طالا

Маънии он буд кӣ ҳарчӣ омада буд вои бишавад .

معنی آن بود کی هرچه آمده بود وا بشود.

Қавмӣ ишора кардаанд ббқоءи аҳволу давом ӯ ва гуфтанд чун боқӣ набӯд ва аз пас якдигар наёяд лўоӣҳ буд , ногаҳон барқӣ биҷаҳад ва бараваду соҳиб ӯ ҳаргиз боҳўол нарасад чун ин сифати доим буд онро ҳол хонанд .

قومی اشارة کرده اند ببقاء احوال و دوام او و گفتند چون باقی نبود و از پس یکدیگر نیاید لوائح بود، ناگهان برقی بجهد و برود و صاحب او هرگز باحوال نرسد چون این صفت دائم بود آنرا حال خوانند.

АбуУсмон ҳирӣ гуяд чиҳил соласт то худои марои андари ҳеҷ ҳоли бндоштст кӣ ман онро кора бӯдаам , ишораи бдўом ризо кунаду ризо аз ҷумлаи аҳвол буд .

ابوعثمان حیری گوید چهل سالست تا خدای مرا اندر هیچ حال بنداشتست کی من آنرا کاره بوده ام، اشارة بدوام رضا کند و رضا از جملۀ احوال بود.

Воҷиб он кунад андарин кӣ гӯйанд ҳарки ишора кунад ббқоءи аҳволи дуруст буд ончӣ гуяд ва бошад кӣ дар маънии оӣии шурбӣ буд ва касеро андрўи зёдтӣ буд влкни худованди ин ҳолро ҳолҳо буд ки даройад ва бинмоед ва баравад ва ин ҳол кӣ шурб ӯ буд чун ояндагон доим бошад ӯро ҳам чунонк доимии аҳвол аз пеш бирафт ин марди биҷой дигар расед бартари азину латифтар азин доими андари иқбол буд .

واجب آن کند اندرین کی گویند هرکه اشارة کند ببقاء احوال درست بود آنچه گوید و باشد کی در معنی آئی شِرْبی بود و کسی را اندرو زیادتی بود ولکن خداوند این حال را حالها بود که درآید و بنماید و برود و این حال کی شرب او بود چون آیندگان دائم باشد او را هم چنانک دائمی احوال از پیش برفت این مرد بجای دیگر رسید برتر ازین و لطیف تر ازین دائم اندر اقبال بود.

Аз устоди Абӯали дқоқ шунидам раҳмаи аллоҳи алайҳ дар маънии хабари пайғомбари слии аллоҳи алайҳу силами анаи лиғони алии қалбӣ ҳатто астағфируллоҳи фии алиўми сабъин мара .

از استاد ابوعلی دقّاق شنیدم رَحمَةُ اللّهِ عَلَیْهِ در معنی خبر پیغامبر صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَ سَلَّمَ اِنَّهُ لَیُغانُ عَلی قَلْبی حَتّی اَسْتَغْفِرُاللّهِ فِی الْیَوْمِ سَبْعینَ مَرَّةً.

Пайғомбари слии аллоҳи алайҳу силами доими андари боло буд чун аз ҳоле баҳолӣ шудӣ бартар аз он пас аз он бениёз шудӣ бозоФти бози ончии расида буд доими ҳол ӯ андари зиёдат буду мақдӯроти хдоиро аз алтоф ниҳоят нест .

پیغامبر صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَ سَلَّمَ دائم اندر بالا بود چون از حالی بحالی شدی برتر از آن پس از آن بی نیاز شدی باضافت باز آنچه رسیده بود دائم حال او اندر زیادت بود و مقدورات خدایرا از الطاف نهایت نیست.

Ва чун ҳақи ҳақи ъз буд ва расӣдани бадви андари ҳақиқати маҳол буд , бандаи доими андари зиёда буд ва ҳеҷ маънӣ набӯд кӣ бадв расад алои андари мақдӯри худои маънии дигар буд бартар аз он , ва барин ҳамл кунанд сухани эшон ки никўӣии Аброри гуноҳ муқаррабон бошад .

و چون حقّ حق عزّ بود و رسیدن بدو اندر حقیقت محال بود، بنده دائم اندر زیادة بود و هیچ معنی نبود کی بدو رسد الّا اندر مقدور خدای معنی دیگر بود برتر از آن، و برین حمل کنند سخن ایشان که نیکوئی ابرار گناه مقرّبان باشد.

Ҷунайдро пурседанд азин лафз , ин байт бигуфт . Шеър :

جنید را پرسیدند ازین لفظ، این بیت بگفت. شعر:

Тўорқи анвори тлўҳи азои бадат

طَوارِقُ اَنوارٍ تَلوحُ اِذا بَدَتْ

Фтзҳри ктмоноу тхбри ънҷмъ

فتُظْهِرُ کِتْماناً و تُخْبِرُ عَنْجَمْعٍ