Ва аз он ҷумлаи фано ва бақоаст . Қавм ишора кардаанд бФно ва гуфтаанд пок шуданаст аз сифоти накӯҳида ва ишора кардаанд ббқоءи бтҳсили авсофи сутӯда ва чун бандаи азин ду ҳоли бикии мавсуф буд бҳичи ҳоли азин холӣ набӯд чун ин андар ояд дигар баравад , мутаъоқиб бошанд бар якдигар ҳар ки аз авсофи мазмум фонӣ гардад хисоли Маҳмӯд бар ваии даройад ва ҳар ки хислати мазмум бар вай ғалаба гирад аз хисоли Маҳмӯд бараҳна гардад . Ва бдонки ончии банда бар ӯст афъоласту ахлоқу аҳвол , афъоли тасарруфҳои банда буд бохтёри бандау ахлоқи матбӯъ буд влкни бмъолҷти бигардад . Чунонк дар одат рафтаасту аҳвол бар банда дар ояд бар рӯй ибтидои влкни сафои он аз пас аъмоли покиза буд ва он чун ахлоқ буд азин рӯй барои онк чун бандаи бхўиҳоӣ некӯ расад хуйҳои бадро нафй карда бошад биҷаҳад хеш ва аз худоӣ тавфиқ хоҳад ва ёрӣ хоҳад то хуй ӯ некӯ кунад ҳамчунин чун бар тзкити аъмоли хеши мувозибат намояд биҷаҳаду тоқати хеш , худоӣ бар ваии миннат наад бсоФии гардонӣдани аҳвол ва ҳркӣ бипарҳезад аз афъоли накӯҳидаи бзбони шариъат виро гӯйанд аз шаҳвати хеши фонии гашт ва чун фонӣ гардад аз шаҳвати беняту ихлос , боқии гашт дар бандагии хеш ва ҳар кӣ бадали андари дунёи зоҳиди гашт ӯро гӯйанд аз рағбати фонии гашт ва чун аз рағбати фонии гашти бонобт боқӣ шуд ва ҳар кӣ муъолиҷат кунад хуии хешроу ҳасаду кину бухлу хашму такаббур аз дил хеш баранд ва ин ҳамаи феълҳо аз ръўноти нафас хезад гӯйанд аз хуйҳои бади фонии гашт ва чун азин фонии гашти боқии гашти бсдқу футувват . Ва ҳарки бидид кӣ тасарруфу аҳком бақадрат ӯст гӯйанд аз гардиши замонаи фонии гашт ва аз халқ ва чун аз пиндори вуҷӯди осори халқи фонии гашт ва бидонаст кӣ бо эшон ҳеҷ чиз нест бсФоти ҳақ боқӣ шуд .

و از آن جمله فنا و بقا است. قوم اشارة کرده اند بفنا و گفته اند پاک شدن است از صفات نکوهیده و اشارة کرده اند ببقاء بتحصیل اوصاف ستوده و چون بنده ازین دو حال بیکی موصوف بود بهیچ حال ازین خالی نبود چون این اندر آید دیگر برود، متعاقب باشند بر یکدیگر هر که از اوصاف مذموم فانی گردد خصال محمود بر وی درآید و هر که خصلت مذموم بر وی غلبه گیرد از خصال محمود برهنه گردد. و بدانک آنچه بنده بر اوست افعال است و اخلاق و احوال، افعال تصرّفهای بنده بود باختیار بنده و اخلاق مطبوع بود ولکن بمعالجت بگردد. چنانک در عادت رفته است و احوال بر بنده در آید بر روی ابتدا ولکن صفای آن از پس اعمال پاکیزه بود و آن چون اخلاق بود ازین روی برای آنک چون بنده بخویهای نیکو رسد خویهای بد را نفی کرده باشد بجهد خویش و از خدای توفیق خواهد و یاری خواهد تا خوی او نیکو کند همچنین چون بر تزکیت اعمال خویش مواظبت نماید بجهد و طاقت خویش، خدای بر وی منّت نهد بصافی گردانیدن احوال و هرکی بپرهیزد از افعال نکوهیده بزبان شریعت ویرا گویند از شهوت خویش فانی گشت و چون فانی گردد از شهوت بنیّت و اخلاص، باقی گشت در بندگی خویش و هر کی بدل اندر دنیا زاهد گشت او را گویند از رغبت فانی گشت و چون از رغبت فانی گشت بانابت باقی شد و هر کی معالجت کند خوی خویش را و حسد و کین و بخل و خشم و تکبّر از دل خویش براند و این همه فعلها از رعونات نفس خیزد گویند از خویهای بد فانی گشت و چون ازین فانی گشت باقی گشت بصدق و فتوّت. و هرکه بدید کی تصرّف و احکام بقدرت اوست گویند از گردش زمانه فانی گشت و از خلق و چون از پندار وجودِ آثار خلق فانی گشت و بدانست کی با ایشان هیچ چیز نیست بصفات حق باقی شد.

Ва ҳар кӣ султони ҳақиқат бар вай ғалаба гирифт то аз ағёри ҳеҷ чиз набинад на айн ва на асар , ӯро гӯйанд аз халқ фонӣ шуду баҳақ боқӣ шуду Фноءи банда аз аҳволи накӯҳида ӯу аҳволи хасис ӯ , нестии ин феълҳо буду Фноء ӯ аз нафасаш ва аз халқ , он буд ки ӯро бхўиштн ва боишон ҳис набӯд , чун аз аҳволу афъолу ахлоқи фонии гашт раво набӯд кӣ каси азин ҳеҷ чизи мавҷӯд буд чун гӯйанд аз хештану халқи фонии гашт . Нафас ӯу халқ мавҷӯд бошанд валикин ӯ ғофил монад аз нафаси хеш ва аз халқ , на худро бинад ва на халқро . Ва марди бинӣ кӣ дар наздикӣ подшоҳӣ шавад ё дар пеши муҳташамӣ аз хештан ва аз аҳли он маҷлис ғофил шавад ва буд кӣ азон муҳташам низ ғофил шавад ва агар ӯро пурсанад аз сифоти он садру чигунагии он мақом , хабар натавонад дод . Қоли аллоҳи таъолии Флмои рأинаҳи акбрнаҳу қтъни аидиҳни он замони наздики дидори Юсуфи ?иламу дарди даст баридан наёфтанд ва эшон заъифтарин мардум буданд ва гуфтанд ин одамӣ нест ва ӯ фириштааст ва ӯ фиришта набӯд , ин ғифлати махлуқӣ буд аз махлуқӣ чаҳ занни барӣ бар онк ӯро аз ҳазрати ҳақи таъолӣ кашфӣ уфтад бшҳўди ҳақи таъолӣ агар аз ҳису илми бнФси хешу абноءи ҷинси хеш ғофил шавад чаҳ аҷаб буд .

و هر کی سلطان حقیقت بر وی غلبه گرفت تا از اغیار هیچ چیز نبیند نه عین و نه اثر، او را گویند از خلق فانی شد و بحق باقی شد و فناء بنده از احوال نکوهیدۀ او و احوال خسیس او، نیستی این فعلها بود و فناء او از نفسش و از خلق، آن بود که او را بخویشتن و بایشان حسّ نبود، چون از احوال و افعال و اخلاق فانی گشت روا نبود کی کس ازین هیچ چیز موجود بود چون گویند از خویشتن و خلق فانی گشت. نفس او و خلق موجود باشند ولیکن او غافل ماند از نفس خویش و از خلق، نه خود را بیند و نه خلق را. و مرد بینی کی در نزدیکی پادشاهی شود یا در پیش محتشمی از خویشتن و از اهل آن مجلس غافل شود و بود کی ازان محتشم نیز غافل شود و اگر او را پرسند از صفات آن صدر و چگونگی آن مقام، خبر نتواند داد. قالَ اللّهُ تَعالی فَلَمّا رَأَیْنَهُ اَکْبَرْنَه و قَطَعْنَ اَیْدِیَهُنَّ آن زمان نزدیک دیدار یوسف الم و درد دست بریدن نیافتند و ایشان ضعیف ترین مردم بودند و گفتند این آدمی نیست و او فرشته است و او فرشته نبود، این غفلت مخلوقی بود از مخلوقی چه ظن بری بر آنک او را از حضرت حق تعالی کشفی افتد بشهود حق تعالی اگر از حس و علم بنفس خویش و ابناء جنس خویش غافل شود چه عجب بود.

Ҳар ки аз ҷаҳли хеш фонӣ шавад бълм ӯ боқӣ гардаду ҳарки аз шаҳват фонӣ шавад бонобт боқӣ гардад ва ҳар кӣ аз рағбат фонӣ шавад бзҳодт боқӣ гардад ва ҳар ки аз орзӯ фонӣ шавад бородт боқӣ гардаду ҳамаи сифот ӯ барин ҷумла буд , чун банда фонӣ шавад аз сифати хеши бад-ӣн кӣ зикраш бирафт аз он бргзрди бФноءи хеш аз руяти фано ва ишорат карданд бад-ӣни маънӣ .

هر که از جهل خویش فانی شود بعلم او باقی گردد و هرکه از شهوت فانی شود بانابت باقی گردد و هر کی از رغبت فانی شود بزهادت باقی گردد و هر که از آرزو فانی شود بارادت باقی گردد و همه صفات او برین جمله بود، چون بنده فانی شود از صفت خویش بدین کی ذکرش برفت از آن برگذرد بفناء خویش از رؤیت فنا و اشارت کردند بدین معنی.

Шеър :

شعر:

Аввали фонӣ шудан аз нафасу сифоти хеши ббқоءи ҳақу сифот ӯ пас фонӣ шудан аз шаҳвати бҳлок шудан дар вуҷӯди ҳақ .

اوّل فانی شدن از نفس و صفات خویش ببقاء حق و صفات او پس فانی شدن از شهوت بهلاک شدن در وجود حق.