Андари қаноат

اندر قَنَاعَتْ

Қоли аллоҳи таъолии ман амали солҳои ман зикр ӯ ансии вҳўи муъмини Флнҳиинаҳи ҳиўаҳи тайибаи алоиаҳ .

قالَ اللّهُ تَعالی مَنْ عَمِلَ صالِحاً مَنْ ذَکَرٍ اَو اُنْثی وَهُوَ مُْؤمِنٌ فَلَنُحِیْیَنَّهُ حَیوةً طَیِّبةً الآیه.

Бисёре аз муфассирон гуфтаанд ки ҳиўаҳи тайиба қаноатаст андари дунё .

بسیاری از مفسّران گفته اند که حیوة طیّبه قناعت است اندر دنیا.

Ҷобир Абдуллоҳ гуяд разии аллоҳи анҳу ки пайғомбари слии аллоҳи алайҳ вслм гуфт қаноат ганҷӣаст ки бнрсд .

جابِر عبداللّه گوید رَضِیَ اللّهُ عَنْهُ که پیغامبر صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ گفت قناعت گنجی است که بنرسد.

Ва Абуҳурираи разии аллоҳ анҳу гуяд ки пайғомбари слии аллоҳи алайҳ вслм гуфт парҳезгор бош то обидтарин мардумон бошӣ ва хурсанд бош то шокиртарин мардумон бошӣ ва ҳарчӣ хештани рохўоҳии мрдмонрои хоҳ то муъмин бошӣ ва бо ҳамсоягони ҳамсоягии никўкн то мусулмон бошӣ ва бисёр маханд ки ханда бисёр длро бимиранд .

و ابوهَریره رَضِیَ اللّهُ عَنْهُ گوید که پیغامبر صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ گفت پرهیزگار باش تا عابدترین مردمان باشی و خرسند باش تا شاکرترین مردمان باشی و هرچه خویشتن راخواهی مردمانرا خواه تا مؤمن باشی و با همسایگان همسایگی نیکوکن تا مسلمان باشی و بسیار مخند که خندۀ بسیار دلرا بمیراند.

Ва гуфтаанд даравишон мурдаанд алои онки худои таъолӣ ӯро бъзи қаноат зинда кунад .

و گفته اند درویشان مرده اند اِلّا آنک خدای تعالی او را بعزّ قناعت زنده کند.

Башар ҳоФӣ гуяд қаноат подшоҳӣаст ором нагирад магари андари дили муъмин .

بشر حافی گوید قناعت پادشاهی است آرام نگیرد مگر اندر دل مؤمن.

Аҳмдбни абӣ алҳўорӣ гуяд Абусулаймон дороне гуфт қаноат аз ризо , биҷои вараъ аз зуҳдаст ин аввали ризо буд ва он аввали зуҳд .

احمدبن ابی الحواری گوید ابوسلیمان دارانی گفت قناعت از رضا، بجای ورع از زهد است این اوّلِ رضا بود و آن اوّلِ زهد.

Гуфтаанд қаноати ороми дил буд буқат ноёфтан ончии дӯсти дорӣ .

گفته اند قناعت آرام دل بود بوقت نایافتن آنچه دوست داری.

Абубакр мроғӣ гуяд оқил онаст ки кори дунёи тадбир бқноът кунад .

ابوبکر مراغی گوید عاقل آنست که کار دنیا تدبیر بقناعت کند.

Абуабдулло хафиф гуяд қаноати талаби нокрднсти онро ки дар даст ту нест ва бениёз шуданаст бидонча ҳаст ва дар маънии онкии худоӣ ъзўҷл мегуяд рзқо ҳусно гуфтаанд қаноатаст .

ابوعبداللّهِ خفیف گوید قناعت طلب ناکردنست آنرا که در دست تو نیست و بی نیاز شدن است بدانچه هست و در معنی آنکه خدای عزّوجلّ می گوید رِزْقاً حسناً گفته اند قناعت است.

Мҳмдбни алӣ алтрмзӣ гуяд қаноат ризо доданаст бончаҳ қисмат кардаанд аз рӯзӣ .

محمّدبن علیّ الترمذی گوید قناعت رضا دادنست بآنچه قسمت کرده اند از روزی.

Ва дигар гуфтаанд қаноат басанда карданаст бончаҳ буду бештарро талаб нокардан .

و دیگر گفته اند قناعت بسنده کردنست بآنچه بود و بیشتر را طلب ناکردن.

Вҳби бен мнбаҳ гуяд ъз ва тавонгарӣ бҷўлон берун шуданд қаноатро диданди бнздик ӯ боистоднд .

وهب بن مُنبّه گوید عزّ و توانگری بجولان بیرون شدند قناعت را دیدند بنزدیک او بایستادند.

Ва гуфтаанд ҳаркас ки қаноаташи фарбеҳ буд ҳамаи хўрдниҳоши хуш буд .

و گفته اند هرکس که قناعتش فربه بود همه خوردنیهاش خوش بود.

Абўҳозм бқсобӣ бигузашт гӯшт фарбеҳ мефурухт , қассоб гуфт ё бо ҳозми азин гӯшти бихар ки фарбеҳ аст гуфт сим надорам гуфт замонати даҳум , гуфт ман худро замони даҳуми некӯтар аз онки ту замони диҳӣ .

ابوحازم بقصّابی بگذشت گوشت فربه میفروخت، قصّاب گفت یا با حازم ازین گوشت بخر که فربه است گفت سیم ندارم گفت زمانت دهم، گفت من خود را زمان دهم نیکوتر از آنک تو زمان دهی.

Ва гуфтаанд қонеътарин мардумон кист гуфт онки мрдмонрои муовинат беш кунаду мؤнт кам афканд . Ва андар збўраст ки қонеъ тавонгараст агарчӣ гурусна бошад .

و گفته اند قانع ترین مردمان کیست گفت آنک مردمانرا معاونت بیش کند و مؤنت کم افکند. و اندر زبور است که قانع توانگرست اگرچه گرسنه باشد.

Ва гуфтаанд худованди таъолии панҷ чизи бпнҷ ҷой биниҳод ъзи андари тоъат ,у зли андари маъсият ,у ҳайбати андари қиёми шаб ,у ҳикмати андари шиками холӣ , ва тавонгарӣ андари қаноат .

و گفته اند خداوند تعالی پنج چیز بپنج جای بنهاد عزّ اندر طاعت، و ذلّ اندر معصیت، و هیبت اندر قیام شب، و حکمت اندر شکم خالی، و توانگری اندر قناعت.

Иброҳӣм морстонӣ гуяд кӣна бикаш аз ҳирси хеши бқноът чунонк аз душмани кашии бқсос .

ابراهیم مارستانی گوید کینه بکش از حرص خویش بقناعت چنانک از دشمن کشی بقصاص.

Зўолнўн мисрӣ гуяд ҳар ки қаноат кунад аз аҳли замона роҳат ёбад ва бар ҳамгинон меҳтар гардад .

ذوالنّون مصری گوید هر که قناعت کند از اهل زمانه راحت یابد و بر همگنان مهتر گردد.

Каттонӣ гуяд ҳар ки ҳирс бқноът бифурӯшад зафар ёбад бъзу мурувват .

کتّانی گوید هر که حرص بقناعت بفروشد ظفر یابد بعزّ و مروت.

Ва гуфтаанд ҳар ки чашм бар чиз мардумон дорад андӯҳи ваии доим буд .

و گفته اند هر که چشم بر چیز مردمان دارد اندوه وی دائم بود.

Гӯйанд мардии ҳакимро диданд ки тара аз сари об фаро мегирифт ва мехӯрд , ин мард гуфт эй ҳаким агар ту хизмат султон кунӣ туро ин набоистӣ хӯрд ҳаким гуфт агар ту бад-ӣн қаноат кардӣ хизмат султонат намебоистӣ кард .

گویند مردی حکیم را دیدند که تره از سر آب فرا می گرفت و میخورد، این مرد گفت ای حکیم اگر تو خدمت سلطان کنی ترا این نبایستی خورد حکیم گفت اگر تو بدین قناعت کردی خدمت سلطانت نمی بایستی کرد.

Ва гуфтаанд уқоб азизаст дар паридану чашми каси андар вай нарасаду сайёди андари вай тамаъ накунад аз баландӣ ки пурд , чун тамаъ мурдор кунад фурӯд ояду бдом гирифтор шавад .

و گفته اند عُقاب عزیز است در پریدن و چشم کس اندر وی نرسد و صیّاد اندر وی طمع نکند از بلندی که پرد، چون طمع مُردار کند فرود آید و بدام گرفتار شود.

Ва гӯйанд чун Мӯсои алайҳи ассаломи ҳадис тамаъ кард бхзри алайҳ ассалом гуфт , лўшӣти лтхзти алайҳи иҷро . Гуфт агар муродат будӣ муздии Фростдӣ . Хизр гуфт алайҳи ассаломи ҳозои фироқи бинии вбинк .

و گویند چون موسی علیه السّلام حدیث طمع کرد بخضر علیه السَّلام گفت، لوشئتَ لَتِّخَذْتَ عَلَیْهِ اَجْرَاً. گفت اگر مرادت بودی مزدی فراستدی. خضر گفت علیه السّلام هذَا فِراقٌ بَیْنی وَبَینَک.

Ва гӯйанд чун Мӯсо ин бигуфт миёни Мӯсоу Хизри ълиҳмоолсломи оҳўӣии боистод , ҳар ду гурусна буданд он нима ки аз ҷониби Мӯсо буд хом буду онк аз ҷониби Хизр буд пухта буд .

و گویند چون موسی این بگفت میان موسی و خضر علیهماالسَّلام آهوئی بایستاد، هر دو گرسنه بودند آن نیمه که از جانب موسی بود خام بود و آنک از جانب خضر بود پخته بود.

Ва андари маънии ин оя ки ани алоброри лФии Наим . Гуфтаанд ин қаноат бошад андари дунё . Ва ани алФҷори лФии ҷҳими ҳирс буд андари дунё .

و اندر معنی این آیة که اِنَّ الْاَبْرارَ لَفی نَعیمٍ. گفته اند این قناعت باشد اندر دنیا. و اِنَّ الفُجَّارَ لَفی جَحیمِ حرص بود اندر دنیا.

Қавлаи таъолии факи рқбаҳи рҳоӣӣ буд аз зли ҳирс .

قُولُه تَعالی فَکُّ رَقَبَةٍ رهائی بود از ذلّ حرص.

Ва маънии ин ояи анмои иридоллаҳи лизҳби ънкми алрҷси аҳли албит .

و معنی این آیة اِنَّما یُریدُاللّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ اَهلَ الْبَیْتِ.

Худоӣ ъзўҷл гуяд ман хоҳам ки шуморо аз рҷс пок кунам ки рҷси бухлу тамаъ буду итҳркми ттҳиро ва шуморо покизаи гардонам яъне бсхоўту эсор .

خدای عَزَّوَجَلَّ گوید من خواهم که شما را از رجس پاک کنم که رجس بخل و طمع بود و یُطَهِّرَکُمْ تَطْهیراً و شما را پاکیزه گردانم یعنی بسخاوت و ایثار.

Ва андари дигари ояи қиссаи сулаймони алайҳ ассалом гуфт раби ҳби лии маликои лоинбғии лоҳди ман баъдӣ .

و اندر دیگر آیة قصّۀ سلیمان علیه السّلام گفت رَبِّ هَبْ لی مُلْکاً لایَنْبَغِی لِاَحَدٍ مِنْ بَعدِی.

Марои мулкии даҳ ки аз пас ман касро набошад он малик яъне мақомии андари қаноат ки аз ашкол хеш бидон ягона бошаму розии бқзои ту .

مرا ملکی ده که از پس من کس را نباشد آن ملک یعنی مقامی اندر قناعت که از اشکال خویش بدان یگانه باشم و راضی بقضای تو.

Ва маънии ояи дигари лоъзбнаҳи ъзобои шадидан яъне қаноаташи бозстонму вирои бтмъ мубтало кунам яъне дуо кунам то худоӣ ӯро бад-ӣн мубтало кунад .

و معنی آیة دیگر لَاُعَذَّبَنَّهُ عَذاباً شَدِیداً یعنی قناعتش بازستانم و ویرا بطمع مبتلا کنم یعنی دعا کنم تا خدای او را بدین مبتلا کند.

Бўизидро гуфтанд бача ёфтӣ ин чаҳ ёфтӣ гуфт асбоби дунё ҷамъ кардам ва бар син қаноат бибастаму андари манҷаниқи сидқи ниҳодам ,у бдрёии навмидии андохтаму броҳти афтодам .

بویزید را گفتند بچه یافتی این چه یافتی گفت اسباب دنیا جمع کردم و بر سن قناعت ببستم و اندر منجنیق صدق نهادم، و بدریای نومیدی انداختم و براحت افتادم.

Абдулваҳҳоб гуяд бнздик ҷунайд будам буқати мавсим , бисёре аҷаму муваллидони гирд вай нишаста буданд , мардии панҷсад динор биовараду пеш ӯ ниҳод ва гуфт барин қавм тафриқа кун . Ҷунайд гуфт ҷузин моли дигар дорӣ гуфт дорам ва бисёр дорам гуфт дигарати моли ҳаме бояд гуфт бояд , гуфт бурдор ки ту аввалитарӣ бойени зар ва қабул накард .

عبدالوهّاب گوید بنزدیک جنید بودم بوقت موسم، بسیاری عجم و مولَّدان گرد وی نشسته بودند، مردی پانصد دینار بیاورد و پیش او نهاد و گفت برین قوم تفرقه کن. جنید گفت جزین مال دیگر داری گفت دارم و بسیار دارم گفت دیگرت مال همی باید گفت باید، گفت بردار که تو اولی تری باین زر و قبول نکرد.