Қоли аллоҳи таъолии қул анмои ҳарами рабии алФўоҳши мо зуҳри минҳои вмои батн .

قالَ اللّهُ تَعالی قُلْ اِنَّما حَرَّمَ رَبِّی الْفواحِشَ ما ظَهَرَ مِنهَا وما بَطَنَ.

Абдуллоҳ гуяд ки пайғомбари салавоти аллоҳи всломаҳ алайҳ гуфт ҳечкас нест ршкнтар аз худои таъолӣ ва аз рашкаст ки фавоҳиши пинҳону ошкоро ҳаром кард .

عبداللّه گوید که پیغامبر صَلَواتُ اللّهِ وَسَلامُهُ عَلَیْهِ گفت هیچکس نیست رشکن تر از خدای تعالی و از رشکست که فواحش پنهان و آشکارا حرام کرد.

Абуҳурира гуяд разии аллоҳи анҳу ки пайғомбари слии аллоҳи алайҳ вслм гуфт ки худои ъзўҷл ршкнаст ва аз ғайрат худоӣаст ки муъмин чизе кунад ки бирав ҳаромаст .

ابوهریره گوید رَضِیَ اللّهُ عَنْهُ که پیغامبر صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ گفت که خدای عَزَّوَجَلَّ رشکن است و از غیرت خدای است که مؤمن چیزی کند که برو حرامست.

Устоди эмоми раҳма аллоҳ гуяд ғайрат кроҳит мушорикатаст бо ғайр ва чун хдоирои ъзўълои бғирт васф кунӣ маънии он буд ки мушорикати ғайр бо ӯ ризои надиҳад дар ончӣ ҳақ ӯст аз тоъати банда .

استاد امام رَحِمَهُ اللّهُ گوید غیرت کراهیت مشارکتست با غیر و چون خدایرا عَزَّوَعَلا بغیرت وصف کنی معنی آن بود که مشارکت غیر با او رضا ندهد در آنچه حقّ اوست از طاعت بنده.

Аз сиррӣ ҳикоят кунанд ки пеши ваии ин оя бар хонданду азои қрأи ти алқуръони ҷълнои бинки вебин аллазӣнаи лоиؤмнўни болохраҳи ҳҷобои мстўро .

از سری حکایت کنند که پیش وی این آیة بر خواندند و اِذا قَرأ ْتَ الْقُرآنَ جَعَلْنا بَیْنَکَ وَبَیْنَ الَّذِینَ لایُْؤمِنُونَ بِالْآخِرَةِ حِجاباً مَسْتوراً.

Сиррии лсҳобро гуфт донед ки ин ҳиҷоб чист ин ҳиҷоб ғайратаст ва ҳечкас нест ғаюртар аз худои таъолӣу маънӣ онк гуфт ҳиҷоб ғайратаст онаст ки коФронро аҳл накард маърифати сидқи дайнро .

سری لصحاب را گفت دانید که این حجاب چیست این حجاب غیرت است و هیچکس نیست غیورتر از خدای تعالی و معنی آنک گفت حجاب غیرتست آنست که کافرانرا اهل نکرد معرفت صدق دین را.

Устод Абӯали гуфт онк коҳилӣ кунад андари ибодат эшон ононанд ки лангари хизлон бар пои эшон боз бастааст , даврии аишонро ихтиёр кард ва аз маҳали қурби боз пас оварад ва аз ин боз пас омаданд .

استاد ابوعلی گفت آنک کاهلی کند اندر عبادت ایشان آنانند که لنگر خذلان بر پای ایشان باز بسته است، دوری ایشانرا اختیار کرد و از محلّ قرب باز پس آورد و از این باز پس آمدند.

Вондрин маънӣ гуфтаанд .

واندرین معنی گفته اند.

Шеър :

شعر:

Маънӣ онаст ки ман аз дӯстӣ ӯ сӯзонам агар ӯ хоҳон ман нест чаҳ ҳиялат кунам ва ҳам дар ин боб гуфтаанд сқими лӣси иъоду мурӣди лоирод маънӣ беморӣаст ки ӯро иёдат накунанд ва хоҳанда ист ки ӯро менахоҳанд ва ҳеҷ андӯҳ аз ин саъб тар нест ва набӯд .

معنی آنست که من از دوستی او سوزانم اگر او خواهان من نیست چه حیلت کنم و هم در این باب گفته اند سَقیمٌ لَیس یُعادُ و مریدٌ لایُرادُ معنی بیماریست که او را عیادت نکنند و خواهنده ایست که او را می نخواهند و هیچ اندوه از این صعب تر نیست و نبود.

Ва аз устод Абӯали шунидам раҳмаи аллоҳ ки гуфт абўолъбоси рӯзии моро гуфт ки дар ибтидои моро бдоитии некӯ буд , мидонстм ки миёни ман ва расӣдани бмқсўд чандаст шабӣ аз шабҳо бихоб дидам ки маро аз сари кӯҳии фурӯи грдонидндӣ ва ман ҳамеи хостам ки бо сари он кӯҳ шавам , аз он андўҳгн шудам , қоилӣ мегуяд ё аболъбоси ҳақи субҳонаи втъолии чунон хостааст ки ту бидон нарисӣ ки талаб мекунӣ валикини ҳикмат бар забони ту кушода карданд , бомдод бархестаму ҳикмат бар забони ман равон буд .

و از استاد ابوعلی شنیدم رَحِمَهُ اللّهُ که گفت ابوالعبّاس روزی ما را گفت که در ابتدا ما را بدایتی نیکو بود، میدانستم که میان من و رسیدن بمقصود چند است شبی از شبها بخواب دیدم که مرا از سر کوهی فرو گردانیدندی و من همی خواستم که با سر آن کوه شوم، از آن اندوهگن شدم، قائلی می گوید یا ابالعبّاس حقّ سُبْحَانَه وتَعالی چنان خواسته است که تو بدان نرسی که طلب میکنی ولیکن حکمت بر زبان تو گشاده کردند، بامداد برخاستم و حکمت بر زبان من روان بود.

Ва ҳам аз устод Абӯали шунидам ки перӣ буд аз перон ки вирои ҳоле буд ва вақте он пери як чанде нопидо шуд , аз миёни даравишони пас боз дидор омад . На бар он вақт ки буд , аз вай пурседанд гуфт оҳ ҳиҷобӣ афтодаст .

و هم از استاد ابوعلی شنیدم که پیری بود از پیران که ویرا حالی بود و وقتی آن پیر یک چندی ناپیدا شد، از میان درویشان پس باز دیدار آمد. نه بر آن وقت که بود، از وی پرسیدند گفت آه حجابی افتادست.

Устоди Абӯалиро раҳмаи аллоҳ чун андари миёни маҷлис чизе афтодӣ ки дили мардумон машғӯл кардӣ гуфтӣ ин , аз ғайрат ҳақаст мехоҳад ки ончӣ равад аз сФоء вақт наравад .

استاد ابوعلی را رَحِمَهُ اللّهُ چون اندر میان مجلس چیزی افتادی که دل مردمان مشغول کردی گفتی این، از غیرت حقّست میخواهد که آنچه رود از صفاء وقت نرود.

Ва дар ин маънӣ гуфтаанд :

و در این معنی گفته اند:

Якеро гуфтанд хоҳӣ ки виро бинӣ гуфт на гуфтанд чаро гуфт он ҷамол ӯ бузургтар аз онаст ки дидор чу маниро шояд .

یکی را گفتند خواهی که ویرا بینی گفت نه گفتند چرا گفت آن جمال او بزرگتر از آنست که دیدار چو منی را شاید.

Ва дар ин маънӣ гуфтаанд :

و در این معنی گفته اند:

Шблиро пурседанд ки осӯда кӣ бошӣ гуфт онгаҳ ки ӯро ҳеҷ зокир набинам .

شبلی را پرسیدند که آسوده کی باشی گفت آنگه که او را هیچ ذاکر نبینم.

Аз устод Абӯали шунидам андари қавли пайғомбари слии аллоҳи алайҳи вслм ки он асб фурӯхта буд он аъробиро ё харида буду ваии ақолти хост ақолт кард аъробӣ гуфт худои турои зиндагонии дҳод пас гуфт аз кадоми қабӣлаи ту , гуфт аз Қурайши яке аз саҳобаи ҳозир буд гуфт ин ҷафои турои тамом буд ки пайғомбари хешро ндонӣ , пайғомбари слии аллоҳи алайҳ вслм гуфт мардӣам аз Қурайш , ғайратро волои воҷиб буд биравӣ , таъриф кардани ҳмгнонрокаҳ вай кист , пас худованди таъолӣ бар забони он саҳобӣ баранд то аъробӣ бидонаст ки ӯ кист .

از استاد ابوعلی شنیدم اندر قول پیغامبر صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ که آن اسب فروخته بود آن اعرابی را یا خریده بود و وی اِقالت خواست اقالت کرد اعرابی گفت خدای ترا زندگانی دهاد پس گفت از کدام قبیلۀ تو، گفت از قریش یکی از صحابه حاضر بود گفت این جفا ترا تمام بود که پیغامبر خویش را ندانی، پیغامبر صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ گفت مردی ام از قریش، غیرت را والّا واجب بود بروی، تعریف کردن همگنانراکه وی کیست، پس خداوند تعالی بر زبان آن صحابی براند تا اعرابی بدانست که او کیست.

Ва гуруҳе аз мардумон гуфтаанд ки ғайрат аз сифоти аҳли бдоит буду муваҳҳиди ғайрро набинаду ихтиёри сифат ӯ набошад ва виро набояд ки бидонча андар мамлакат равад таҳаккум кунад балки ҳақи субҳонаи втъолии аввалитар бчизҳо ончӣ хоҳад мекунад .

و گروهی از مردمان گفته اند که غیرت از صفات اهل بدایت بود و موحّد غیر را نبیند و اختیار صفت او نباشد و ویرا نباید که بدانچه اندر مملکت رود تحکّم کند بلکه حَقّ سُبْحَانَه وَتَعالی اولی تر بچیزها آنچه خواهد میکند.

АбуУсмон мағрибӣ гуяд ғайрати сифот мурӣдон бошад аҳли ҳқоӣқро набӯд .

ابوعثمان مغربی گوید غیرت صفات مریدان باشد اهل حقائق را نبود.

Шблӣ гуяд ғайрати дӯсти ғайрати башарият бар ашколу ғайрати илоҳят бар дилҳо .

شبلی گوید غیرَت دُوَست غیرتِ بشریّت بر اَشْکال و غیرت الهیّت بر دلها.

Ва ҳам шблӣ гуяд ғайрати илоҳӣ бар анфос аз он буд ки зойеъ буд андари чизеи ҷузи худои ъзўҷл .

و هم شبلی گوید غیرت الهی بر انفاس از آن بود که ضایع بود اندر چیزی جز خدای عَزَّوَجَلَّ.

Воҷиб чунон кунад ки гўӣии ғайрати дӯсти ғайрати ҳақ бар банда ва он он буд ки халқро андари вай насиб накунад , ва ӯро азишон рабӯда дораду ғайрати бандаи ҳақро субҳонаи втъолии он буд ки аҳволу анфоси хеши бғири ҳақ машғӯл надорад нгўинд бар худои таъолии ғайрат май барам ва гӯйанд хдоирои ғайрат май барам зеро ки ғайрат бар ҳақи ҷаҳл буд ва ба бединӣ кашаду ғайрати хдоиро , таъзими ҳуқуқ ӯ воҷиб кунаду софии бкрдни амал , ӯро ва бидонед ки суннати ҳақи субҳонаи втъолӣ бо авлиёъ хеш онаст ки чун эшон бғир ӯ машғӯл шаванд ё дили бғир ӯ машғӯл доранд он барояшон шӯрида дорад аз ғайрат бар дилҳои эшон то вирои бохалос ибодат кунанд , фориғ аз ончии бадали майл гирифта бошанд чунонк одами алайҳи ассалом чун дил бар он ниҳод ки ҷовид дар биҳишт хоҳад буд аз онҷоаш берун карданд ва чунонк иброҳӣми алайҳи ассалом аз Исмоил аҷаб бимонада буд , фармуданд виро қурбон кун чун дили азўбргФт ва барон боистод ки қурбон кунаду дасту пой вай бибасту корд бар гулӯии ваии ниҳод фармон дод бФдо .

واجب چنان کند که گوئی غیرت دُوَست غیرت حق بر بنده و آن آن بود که خلق را اندر وی نصیب نکند، و او را ازیشان ربوده دارد و غیرت بنده حق را سُبْحَانَهُ وَتَعالی آن بود که احوال و انفاس خویش بغیر حق مشغول ندارد نگویند بر خدای تعالی غیرت می برم و گویند خدایرا غیرت می برم زیرا که غیرت بر حق جهل بود و به بی دینی کشد و غیرت خدایرا، تعظیم حقوق او واجب کند و صافی بکردن عمل، او را و بدانید که سنّت حَقّ سُبْحَانَهُ وَتَعالی با اولیاء خویش آنست که چون ایشان بغیر او مشغول شوند یا دل بغیر او مشغول دارند آن برایشان شوریده دارد از غیرت بر دلهای ایشان تا ویرا باخلاص عبادت کنند، فارغ از آنچه بدل میل گرفته باشند چنانک آدم عَلَیْهِ السَّلامُ چون دل بر آن نهاد که جاوید در بهشت خواهد بود از آنجاش بیرون کردند و چنانک ابراهیم عَلَیْهِ السَّلامُ از اسماعیل عجب بمانده بود، فرمودند ویرا قربان کن چون دل ازوبرگفت و بران بایستاد که قربان کند و دست و پای وی ببست و کارد بر گلوی وی نهاد فرمان داد بفدا.

Мҳмдбни ҳисони гўбди андари кӯҳи Лубнони ҳамеи гаштами ҷавонӣ аз ҷоӣӣ берун омад , сумуму бод ӯро бсухта буд чун маро бидид бигурехт , ман аз пас ӯ фароз шудам ва гуфтам бики сухани марои пандӣ даҳ гуфт ҳазар кун ки ӯ ғаюраст , дӯст надорад ки андари дили бандаи ҷуз аз ваии чизе дигар бошад .

محمدبن حسّان گوبد اندر کوه لبنان همی گشتم جوانی از جائی بیرون آمد، سموم و باد او را بسوخته بود چون مرا بدید بگریخت، من از پس او فراز شدم و گفتم بیک سخن مرا پندی ده گفت حذر کن که او غیورست، دوست ندارد که اندر دل بنده جز از وی چیزی دیگر باشد.

Нсрободиро меояд ки гуфт ҳақ ғаюраст ва аз ғайрат вайаст ки бадв роҳ нест магари бадв .

نصرآبادی را می آید که گفت حق غیور است و از غیرت وی است که بدو راه نیست مگر بدو.

Ва худованди таъолӣ ваҳй фиристод бикӣ аз пайғомбарони алайҳими алслўаҳи вассалом ки фалони касро бмн ҳоҷатӣасту марои бадв ҳоҷатӣаст агар ӯ ҳоҷати ман раво кунад ман низ ҳоҷат ӯ раво кунам , он пайғамбари ин дар муноҷот бигуфт ки борхдоёи туро чигуна ҳоҷат буд бабанда гуфт дил бо касе дорад ҷузи ман , бигӯ дил азу бурдор то ҳоҷати вай раво кунам .

و خداوند تعالی وحی فرستاد بیکی از پیغامبران عَلَیْهِمُ الصّلوةُ والسَّلامُ که فلان کس را بمن حاجتی است و مرا بدو حاجتی است اگر او حاجت من روا کند من نیز حاجت او روا کنم، آن پیغمبر این در مناجات بگفت که بارخدایا ترا چگونه حاجت بود ببنده گفت دل با کسی دارد جز من، بگو دل ازو بردار تا حاجت وی روا کنم.

Боязид бастомӣ бихоб дид ҳўролъин , андар эшон нагирист , он вақт ки ӯро буд аз он бозмонд , бчндини рӯзи пас аз он ҳам аишонро бихоб дид , бо эшон нанагирист гуфт шумо машғӯл кунандагонед .

بایزید بسطامی بخواب دید حورالعین، اندر ایشان نگریست، آن وقت که او را بود از آن بازماند، بچندین روز پس از آن هم ایشانرا بخواب دید، با ایشان ننگریست گفت شما مشغول کنندگانید.

Робиъа бемор шуд виро гуфтанд сабаби беморӣ ту чист гуфт як бор дар биҳишти нгрстм , маро адаб кард , фармон ӯрост низ ин гуноҳ накунам .

رابعه بیمار شد ویرا گفتند سبب بیماری تو چیست گفت یک بار در بهشت نگرستم، مرا ادب کرد، فرمان اوراست نیز این گناه نکنم.

Аз сиррӣ ҳикоят кунанд ки гуфт брўзгории дароз , андари талаб сиддиқӣ будам бкўҳӣ бигузаштам , гуруҳеи афкорону нобӣноёну беморонро дидам , аз ҳоли эшон пурсидам , гуфтанд онҷо мардӣаст , андари солии якбор , берун ояд ва дуо кунаду мардумон шифо ёбанд , ман бистодм то он рӯз ки берун омад ва дуо карду ҳама шифо ёфтанд ва бишуданд , ман аз пас вай фароз шудам ва андрў овехтам ва гуфтам маро иллатӣ ҳаст ботинӣ , доруӣ он чист гуфт ё сиррии даст аз ман бидор ки ӯ ғаюраст , то туро набинад ки биҷуз аз вай бо касе оромгирӣ ки аз дидори ваии бозамонӣ .

از سری حکایت کنند که گفت بروزگاری دراز، اندر طلب صدیقی بودم بکوهی بگذشتم، گروهی افکاران و نابینایان و بیماران را دیدم، از حال ایشان پرسیدم، گفتند آنجا مردی است، اندر سالی یکبار، بیرون آید و دعا کند و مردمان شفا یابند، من بیستادم تا آن روز که بیرون آمد و دعا کرد و همه شفا یافتند و بشدند، من از پس وی فراز شدم و اندرو آویختم و گفتم مرا علّتی هست باطنی، داروی آن چیست گفت یا سری دست از من بدار که او غیورست، تا ترا نبیند که بجز از وی با کسی آرام گیری که از دیدار وی بازمانی.

Аз устоди Абӯалии раҳма аллоҳ шунидам ки гуфт онгоҳ ки он аъробии андари масҷиди пайғомбари слии аллоҳи алайҳ вслм шуд , ва онҷо башшошед , ёрон бишитофтанд то виро берун кунанд , гуноҳи он аъробӣ кард дар тарки адаби валикини хиҷлати ёронро буду ранҷ бо эшон гашт ки он диданд ки ҳишмат ӯ фурӯ ниҳоданд , банда ҳамчунин бошад чун бузургӣу қудрат худованд донад душвор буд шунидани зикр ӯ аз онк ӯро бғФлт ёд кунад ва дидани тоъати онки ҳурмат биҷой наёрад андари он .

از استاد ابوعلی رَحِمَهُ اللّهُ شنیدم که گفت آنگاه که آن اعرابی اندر مسجد پیغامبر صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ شد، و آنجا بشاشید، یاران بشتافتند تا ویرا بیرون کنند، گناه آن اعرابی کرد در ترک ادب ولیکن خجلت یاران را بود و رنج با ایشان گشت که آن دیدند که حشمت او فرو نهادند، بنده همچنین باشد چون بزرگی و قدرت خداوند داند دشوار بود شنیدن ذکر او از آنک او را بغفلت یاد کند و دیدن طاعت آنک حرمت بجای نیارد اندر آن.

Шблиро писарӣ буд номи ваии Абулҳасан , бамурд , модараш ҷазаъ мекарду мӯӣ хеш бибаред шблии андар гармоба шуд ва оҳак биравӣ хеш кард то мӯӣ рӯй ҳама бишуд бтъзит меомаданд ва мегуфтанд ин чист ё абобкр гуфт аҳли хешро мувофиқат кардам яке азишон гуфт бигӯ то чаро кардӣ гуфт ман донистам ки шумо бтъзит хоҳед омад ва хоҳед гуфт ки худояти музди дҳоди ман мӯӣ рӯй хеш фидо кардам то бидон машғӯл гардиду зикри худои ъзўълои бғФлт бар забон хеш наронед .

شبلی را پسری بود نام وی ابوالحسن، بمرد، مادرش جزع می کرد و موی خویش ببرید شبلی اندر گرمابه شد و آهک بروی خویش کرد تا موی روی همه بشد بتعزیت می آمدند و میگفتند این چیست یا ابابکر گفت اهل خویش را موافقت کردم یکی ازیشان گفت بگو تا چرا کردی گفت من دانستم که شما بتعزیت خواهید آمد و خواهید گفت که خدایت مزد دهاد من موی روی خویش فدا کردم تا بدان مشغول گردید و ذکر خدای عَزَّوَعَلا بغفلت بر زبان خویش نرانید.

Муаззинии бонг намоз мекард нурӣ гуфт таънаи всми аламут , сегӣ бонг кард ва гуфт лаббайк всъдик гуфтанд ин бединӣаст , муаззинро чунон гуфтӣу сагро лаббайк кардӣ , ӯро пурседанд гуфт он марди худои таъолиро бғФлт ёд мекард чунон гуфтаму саг бонг мекард ва мегуфт аллоҳи аллоҳ аз қавли худои таъолӣ ваон ман шийъи алоисбҳи бҳмдаҳи влкни лотФқҳўни тсбиҳҳм .

مؤذّنی بانگ نماز می کرد نوری گفت طَعْنةً وَسَمَّ اَلْمَوتِ، سگی بانگ کرد و گفت لَبَّیْکَ وَسَعْدَیْکَ گفتند این بی دینی است، مؤذّن را چنان گفتی و سگ را لبّیک کردی، او را پرسیدند گفت آن مرد خدای تعالی را بغفلت یاد می کرد چنان گفتم و سگ بانگ می کرد و میگفت اللّه اللّه از قول خدای تعالی وَاِنْ مِن شَیْءٍ اِلایُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ وَلکِنْ لاتَفْقَهونَ تَسْبِیْحَهُم.

Вақте шблии бонг намоз мекард чун бшҳодт расед бистод ва гуфт агар на онстӣ ки ту фармӯда , бо ту ҳечкасро ёди нкрдмӣ .

وقتی شبلی بانگ نماز می کرد چون بشهادت رسید بیستاد و گفت اگر نه آنستی که تو فرمودۀ، با تو هیچکس را یاد نکردمی.

Мардӣ гуфт ҷли аллоҳ касе дигар бишунид гуфт хоҳам ки азин бузургтар дории хдоиро .

مردی گفت جَلَّ اللّهُ کسی دیگر بشنید گفت خواهم که ازین بزرگتر داری خدایرا.

Аз яке шунидам аз даравишон ки гуфт аз шайхи Абулҳасан хрқонӣ шунидам ки гуфт алоолаҳи алои аллоҳ аз дарун дил гӯям вмҳмди расӯли аллоҳ аз бен гӯш гӯям ва ҳар ки андари зоҳири ин лафз нигарад пиндорад ки шариъат хор доштааст валикин на чунонаст зеро ки ихтори ағёри бозоФт бо қадари ҳақи хиради доштан буд дар таҳқиқи валлоҳи аълам .

از یکی شنیدم از درویشان که گفت از شیخ ابوالحسن خرقانی شنیدم که گفت الاالهَ اِلّا اللّهُ از درون دل گویم ومَحَمَّدٌ رَسولُ اللّهِ از بن گوش گویم و هر که اندر ظاهر این لفظ نگرد پندارد که شریعت خوار داشته است ولیکن نه چنانست زیرا که اِخْطارِ اغیار باضافت با قدر حق خرد داشتن بود در تحقیق واللّه اعلم.