Қоли аллоҳи таъолии алои ани авлиёъи аллоҳи лохўФи алайҳими влоҳми иҳзнўн .

قالَ اللّهُ تَعالی اَلا اِنَّ اَوْلِیَاءَ اللّهِ لاخَوفٌ عَلَیْهِمْ ولاهُمْ یَحزَنُونَ.

Оиша гуяд разии аллоҳи анҳо ки пайғомбари слии аллоҳи алайҳи вслм хабар дод аз ҳақи субҳонаи втъолӣ ки гуфт ҳар кӣ велеро азон ман биринҷанд бо ман баҷанг берун омада бошаду бандаи бмн тақарруб накунад бҳичи чизи беҳтар аз гузордан ончӣ бар вай фариза кардааму бандаи бмни тақарруб май намояди бнўоФл то онгоҳ ки вирои дӯсти хеши гирам .

عایشه گوید رَضِیَ اللّهُ عَنْها که پیغامبر صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ خبر داد از حَقّ سُبْحانَهُ وَتَعالی که گفت هر کی ولیّی را ازان من برنجاند با من بجنگ بیرون آمده باشد و بنده بمن تقرّب نکند بهیچ چیز بهتر از گزاردن آنچه بر وی فریضه کرده ام و بنده بمن تقرّب می نماید بنوافل تا آنگاه که ویرا دوست خویش گیرم.

Устоди эмоми Абулқосими раҳма аллоҳ гуяд валеро ду маънӣаст яке онки ҳақи субҳонаи втъолии мутаваллии кор ӯ буд чунонк хабар дод ва гуфт вҳўи итўлии алсолҳин ва як лаҳза ӯро бхўиштн боз нагузорад балки ӯро ҳақи ъзосмаҳ дар ҳимояту риоят худ бидорад . Ва дигари маънии он буд ки бандаи бъбодту тоъати ҳақи субҳонаи втъолии қиёми намояд бар давому ибодат ӯ бар таволӣ бошад ки ҳеҷ гӯнаи бмъсит омехта набошад ва ин ҳар ду сифати роҷб буд то вале вале бошаду воҷиб буд валеро қиёми намӯдани бҳқўқи ҳақи субҳонаи втъолӣ бар астқсоу астиФоءи тамому давом нигоҳ дошт худоӣ ӯро дар неку бад .

استاد امام ابوالقاسم رَحِمَهُ اللّهُ گوید ولی را دو معنی است یکی آنک حق سُبْحانَهُ وَتَعالی متولّی کار او بود چنانک خبر داد و گفت وهُوَ یَتَولَّی الصّالِحینَ و یک لحظه او را بخویشتن باز نگذارد بلکه او را حق عَزَّاسْمُهُ در حمایت و رعایت خود بدارد. و دیگر معنی آن بود که بنده بعبادت و طاعت حق سُبْحَانَهُ وَتَعالی قیام نماید بر دوام و عبادت او بر توالی باشد که هیچ گونه بمعصیت آمیخته نباشد و این هر دو صفت راجب بود تا ولی ولی باشد و واجب بود ولی را قیام نمودن بحقوق حق سُبْحانَهُ وَتَعالی بر استقصا و استیفاء تمام و دوام نگاه داشت خدای او را در نیک و بد.

Ва аз шроӣт вале онаст ки маҳфӯз буд ҳамчунонк аз шарти набии он буд ки маъсӯм буду ҳаркас ки шаръ бар вай эътироз кунад ӯ мағрур буду фирефта .

و از شرائط ولی آنست که محفوظ بود همچنانک از شرط نبی آن بود که معصوم بود و هرکس که شرع بر وی اعتراض کند او مغرور بود و فریفته.

Аз устод Абӯали шунидам раҳмаи аллоҳ ки гуфт Абуязиди бастомиро сифат карданд ки фалони ҷои мардии падедор омадааст ки бўлоит мегуяд бўизиди қасд ӯ кард то ӯро бибинад чун бмсҷди он мард расед бинишаст , андари интизор ӯ , мард берун омаду андари он масҷиди оби даҳани биндохт , бўизиди бозгашт ва бар вай салом накард ва гуфт ин мардӣаст ки адабӣ аз одоби шаръи нигоҳи нмидорд чигуна амин буд бар асрори ҳақи субҳонаи втъолӣ .

از استاد ابوعلی شنیدم رَحِمَهُ اللّهُ که گفت ابویزید بسطامی را صفت کردند که فلان جای مردی پدیدار آمده است که بولایت می گوید بویزید قصد او کرد تا او را ببیند چون بمسجدِ آن مرد رسید بنشست، اندر انتظار او، مرد بیرون آمد و اندر آن مسجد آب دهن بینداخت، بویزید بازگشت و بر وی سلام نکرد و گفت این مردی است که ادبی از آداب شرع نگاه نمیدارد چگونه امین بود بر اسرار حق سبحانه وتعالی.

Бдонк хилофаст дар онки раво буд ки вале донад ки ӯ вале ҳаст ё на .

بدانک خلافست در آنک روا بود که ولی داند که او ولی هست یا نه.

Гуруҳе гуфтаанд раво набӯд , бҳкм онк бичишам ҳақорат бхўиштн нигарад ва агар чизе бар вай пайдо ояд аз каромот , тарсад ки он макрӣ буду дили ваии пари бим буд доим , аз бими онк аз он дараҷа биафтаду оқибати ваии бхлоФи ҳоли вай буд .

گروهی گفته اند روا نبود، بحکم آنک بچشم حقارت بخویشتن نگرد و اگر چیزی بر وی پیدا آید از کرامات، ترسد که آن مکری بود و دل وی پر بیم بود دائم، از بیم آنک از آن درجه بیفتد و عاقبت وی بخلاف حال وی بود.

Ва гуруҳе аз перони тоӣФаҳ баринанд ки чунин буд ва агар бзкри он машғӯл бошем аз ҳади ихтисори беруни оӣиму перон ки мо дидем барин буданд ки бояд вале надонад ки ӯ валеаст , яке аз он устоди Абубакри Фўрки раҳма аллоҳаст .

و گروهی از پیران طائفه برین اند که چنین بود و اگر بذکر آن مشغول باشیم از حد اختصار بیرون آئیم و پیران که ما دیدیم برین بودند که باید ولی نداند که او ولیست، یکی از آن استاد ابوبکر فورک رَحِمَهُ اللّهُ است.

Ва гуруҳе аз эшон гуфтаанд раво буд ки вале донад ки ӯ валеаст ва аз шарти таҳқиқ вилоят нест андари ҳол , вФоء дар моли пас агар ин шарт буд раво буд ки ҳақ ӯро тахсӣс кунад бкромтӣ ки он таърифӣ буд аз ҳақи таъолӣ ӯро бронки оқибат ӯ нек хоҳад буд аз баҳр онк гуфтаанд имони бкромот авлиё воҷибаст . Ва вале агарчӣ хавфи оқибат аз вай бархезад ончӣ ӯ дар онаст аз ҳайбату таъзиму иҷлоли ҳақи субҳонаи втъолӣ дар ҳоли схтр ва тамомтар бошад зеро ки андакӣ аз таъзиму ҳайбат ӯро чунон шикастаанд ки бисёре аз хавф накунад ва чун расӯли слии аллоҳи алайҳ вслм гуфт ки ъушраи фии алҷнаҳи даҳ кас аз асҳоби ман дар биҳишт хоҳанд буд ин даҳ гона , ломҳолаҳ ӯро рост гӯй донистанду саломати оқибат хеш бишнохтанд ва он дар ҳоли эшон ҳеҷ нуқсон пайдо наёвард зеро ки шарти сиҳҳати маърифати бнбўт , истодан буд бар ҳади муъҷизау илми ҳақиқати каромоти азин ҷумла буд ва агар чунон буд ки чизе бинад аз ҷумлаи каромот , натавонад то ҷудо боз накунад миён ӯу ончии ғайри каромот буд чун чизе бидид аз он андари ҳол , бидонаст ки ӯ бар ҳақаст пас раво буд ки бидонад ки оқибат ӯ ҳам барин ҷумла хоҳад буд ва ин шинохт , кромотист ӯроу исботи каромоти авлиёъ саҳеҳасту ҳикоёт қавм бисёраст ки далел кунад бар онк гуфтаем чунонкии тарафӣ аз он ёд карда ояд андари боби каромоти авлиёъи ани шоءи аллоҳ .

و گروهی از ایشان گفته اند روا بود که ولی داند که او ولیست و از شرط تحقیق ولایت نیست اندر حال، وفاء در مآل پس اگر این شرط بود روا بود که حق او را تخصیص کند بکرامتی که آن تعریفی بود از حق تعالی او را برآنک عاقبت او نیک خواهد بود از بهر آنک گفته اند ایمان بکرامات اولیا واجبست. و ولی اگرچه خوف عاقبت از وی برخیزد آنچه او در آنست از هیبت و تعظیم و اجلال حقّ سُبْحانَهُ وَتَعالی در حال سختر و تمامتر باشد زیرا که اندکی از تعظیم و هیبت او را چنان شکسته اند که بسیاری از خوف نکند و چون رسول صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ گفت که عَشَرةٌ فِی الْجَنَّةِ ده کس از اصحاب من در بهشت خواهند بود این ده گانه، لامحاله او را راست گوی دانستند و سلامت عاقبت خویش بشناختند و آن در حال ایشان هیچ نقصان پیدا نیاورد زیرا که شرط صحّت معرفت بنبوّت، ایستادن بود بر حدّ معجزه و علم حقیقت کرامات ازین جمله بود و اگر چنان بود که چیزی بیند از جملۀ کرامات، نتواند تا جدا باز نکند میان او و آنچه غیر کرامات بود چون چیزی بدید از آن اندر حال، بدانست که او بر حق است پس روا بود که بداند که عاقبت او هم برین جمله خواهد بود و این شناخت، کراماتیست او را و اثبات کرامات اولیاء صحیح است و حکایات قوم بسیارست که دلیل کند بر آنک گفته ایم چنانکه طرفی از آن یاد کرده آید اندر باب کرامات اولیاء اِنْ شاءَ اللّهُ.

Ва гуруҳеи азин перон ки мо дидем барин буданд яке аз эшон устоди Абӯалии раҳмаи аллоҳ .

و گروهی ازین پیران که ما دیدیم برین بودند یکی از ایشان استاد ابوعلی رَحِمَهُ اللّهُ.

Ва гӯйанд иброҳӣм адҳам бамурдӣ гуфт хоҳии ту аз ҷумла авлиё бошӣ гуфт хоҳам гуфт андари ҳеҷ чизи дунё рағбат макун ва на андари охират ва бо худои гирду нафаси хеши фориғи дори виро ва рӯй бадв кун то бар ту иқбол кунаду туро вале хеш кунад .

و گویند ابراهیم ادهم بمردی گفت خواهی تو از جملۀ اولیا باشی گفت خواهم گفت اندر هیچ چیز دنیا رغبت مکن و نه اندر آخرت و با خدای گرد و نفس خویش فارغ دار ویرا و روی بدو کن تا بر تو اقبال کند و ترا ولی خویش کند.

Яҳёи бен маоз гуяд андари сифати авлиёъ бандагонӣ бошанд блбоси инси пӯшидаи пас аз онки ранҷҳо дида бошанд ва муҷоҳидатҳои бисёр кашида то бмқоми вилоят расида бошанд .

یحیی بن معاذ گوید اندر صفت اولیاء بندگانی باشند بلباس انس پوشیده پس از آنک رنجها دیده باشند و مجاهدتهای بسیار کشیده تا بمقام ولایت رسیده باشند.

Аз Абуязиди бастомӣ ҳикоят кунанд ки гуфт авлиёъи худои таъолии арӯсон худоӣ бошанд ъзўҷл ва арӯсон набенанд магари муҳаррамон ва эшон наздик ӯ бошанд пӯшида , андари ҳҷлҳоءи инс , аишонро на андари дунёи бенанд ва на дар охират .

از ابویزید بسطامی حکایت کنند که گفت اولیاء خدای تعالی عروسان خدای باشند عَزَّوَجَلَّ و عروسان نبینند مگر محرمان و ایشان نزدیک او باشند پوشیده، اندر حجلهاء انس، ایشانرا نه اندر دنیا بینند و نه در آخرت.

Аз Абубакр сидлонӣ шунидам раҳмаи аллоҳ ки мардӣ буд бслоҳ гуфт вақте лавҳи сари гӯри Абубакри тмстонӣ некӯ мекардаму ном ӯро дар онҷо мекунадам ва ҳар борӣ аз сари гӯраши бркндндӣу ббрдндӣ ва аз ҳеҷ гӯри дигари бнбрдндӣ ва ман аҷаб бимонадам , устоди Абӯалии дқоқро аз он ҳол пурсидам гуфт ин пери пинҳонии андари дунё ихтиёр карда буд ва ту мехоҳӣ ки вирои блўҳи машҳури гирдонеу ҳақ таъолӣ намехоҳад магари онки гӯр ӯ пинҳон бошад ҳамчунонк ӯ хост ки дар миёни мардумони пӯшида буд .

از ابوبکر صَیْدَلانی شنیدم رَحِمَهُ اللّهُ که مردی بود بصلاح گفت وقتی لوح سر گور ابوبکر طَمَستانی نیکو می کردم و نام او را در آنجا می کندم و هر باری از سر گورش برکندندی و ببردندی و از هیچ گور دیگر بنبردندی و من عجب بماندم، استاد ابوعلی دقّاق را از آن حال پرسیدم گفت این پیر پنهانی اندر دنیا اختیار کرده بود و تو میخواهی که ویرا بلوح مشهور گردانی و حقّ تَعالی نمی خواهد مگر آنک گور او پنهان باشد همچنانک او خواست که در میان مردمان پوشیده بود.

АбуУсмон мағрибӣ гуяд вале машҳур буд валикин мафтӯн набӯд .

ابوعثمان مغربی گوید ولی مشهور بود ولیکن مفتون نبود.

Аз шайхи Абуабдурраҳмон слмӣ шунидам ки гуфт авлиёро савол набӯд Фрўмрдгӣ буду гудохтагӣ ва ҳам аз вай шунидам ки ниҳояти авлиёи бдоити пайғамбарон буд .

از شیخ ابوعبدالرّحمن سُلَمی شنیدم که گفت اولیا را سؤال نبود فرومردگی بود و گداختگی و هم از وی شنیدم که نهایت اولیا بدایت پیغمبران بود.

Саҳли бен Абдуллоҳ гуяд вале он буд ки афъол ӯ мувофиқи шаръ буд пайваста .

سهل بن عبداللّه گوید ولی آن بود که افعال او موافق شرع بود پیوسته.

Яҳёи бен маоз гуяд вале мроӣиӣ ва мунофиқӣ накунад ва азин сабаби дӯстон ӯ кам бошанд .

یحیی بن معاذ گوید ولی مرائیی و منافقی نکند و ازین سبب دوستان او کم باشند.

Абӯали Ҷузҷонӣ гуяд вале он буд ки аз ҳоли хеши фонӣ буду бмшоҳдти ҳақи боқӣ буду ҳақи мутаваллии аъмол ӯ буд , анвор тўлӣ бирав пайваста гардад , ӯро бахуди ҳеҷ ахбор набошад ва бо ғайри худоӣ қарораш набошад .

ابوعلی جوزجانی گوید ولی آن بود که از حال خویش فانی بود و بمشاهدت حق باقی بود و حق متولّی اعمال او بود، انوار تولّی برو پیوسته گردد، او را بخود هیچ اخبار نباشد و با غیر خدای قرارش نباشد.

Абуязид гуяд ҳаззи авлиёи андари тафовути дараҷоти эшон аз чаҳор номасту қиём ҳар фурқатӣ аз эшон бномист аз он номҳо ва он қавл худоӣаст ъзўҷл , ҳўи алаввали волохри волзоҳри волботн ҳар ки ҳазз ӯ номи зоҳир буд бъҷоӣби қудрат ӯ нигарон буд ва ҳар ки ҳазз ӯ аз номи ботин буд ӯ нигарон буд бончаҳ равад дар сар аз анвор ӯ , ҳар ки ҳазз ӯ аз номи аввал буд шуғл ӯ бози он буд ки андари сабқат рафта бошад ва ҳар ки ҳазз ӯ азин номҳо охир бошад шуғл ӯ бмстқбли баста буд бончаҳ хоҳад буду ҳаркасиро азин кашф бар қадари тоқат ӯ буд магари онки ҳақи субҳонаи втъолӣ ӯро нигоҳ дораду мутаваллӣ ӯ буд .

ابویزید گوید حظِّ اولیا اندر تفاوت درجات ایشان از چهار نامست و قیام هر فرقتی از ایشان بنامیست از آن نامها و آن قول خدای است عَزَّوَجَلَّ، هُوَ الاَوَّلُ وَالآخِرُ وَالظّاهِرُ والْباطِنُ هر که حظِّ او نام ظاهر بود بعجائب قدرت او نگران بود و هر که حظِّ او از نام باطن بود او نگران بود بآنچه رود در سرّ از انوار او، هر که حظّ او از نام اوّل بود شغل او باز آن بود که اندر سبقت رفته باشد و هر که حظِّ او ازین نامها آخر باشد شغل او بمستقبل بسته بود بآنچه خواهد بود و هرکسی را ازین کشف بر قدر طاقت او بود مگر آنک حقّ سُبْحَانَهُ وَتَعالی او را نگاه دارد و متوّلی او بود.

Қавли Абуязид ишоратаст бдонкаҳи хоссагони бандагон ӯ азин ақсом бргзштаҳ бошанд на андари зикр оқибат бошанд ва на андари зикри собиқат ва на бончаҳ боишон даройад машғӯл гирданд , асҳоби ҳқоӣқ аз сифати халқ маҳв бошанд чунонкии худованд таъолӣ гуяд втҳсбҳми аиқозои ваҳми рқўд .

قول ابویزید اشارت است بدانکه خاصگان بندگان او ازین اقسام برگذشته باشند نه اندر ذکر عاقبت باشند و نه اندر ذکر سابقت و نه بآنچه بایشان درآید مشغول گردند، اصحاب حقائق از صفت خلق محو باشند چنانکه خداوند تعالی گوید وتَحْسَبُهُمْ اَیقاظاً وهُمْ رُقودٌ.

Яҳёи бен маоз гуяд авлиёи аспри ғамҳои худоӣанд андари замин , садиқон аишонро мебуианд , буии эшон бадал эшон мерасад , муштоқи мигрднди бхдоўнди хешу ибодати зиёдат ҳаме кунанд бар тафовути ахлоқи хеш .

یحیی بن معاذ گوید اولیا اسپر غمهای خدای اند اندر زمین، صدّیقان ایشانرا می بویند، بوی ایشان بدل ایشان می رسد، مشتاق میگردند بخداوند خویش و عبادت زیادت همی کنند بر تفاوت اخلاق خویش.

Ва гуфтаанд валеро се аломат буд , бхдои машғӯл буду фирораш бо худоӣ буду ҳиммати ваии худоӣ буд .

و گفته اند ولی را سه علامت بود، بخدای مشغول بود و فرارش با خدای بود و همّت وی خدای بود.

Хроз гуяд чун хдоўндтъолӣ хоҳад ки бандаро бдрҷаҳи авлиёи расонад дар зикр биравӣ кушода гирданд , чун роҳат зикр биёбад дар қурб бирав бози кушояди пас ӯро бмҷлси инси баради пас бар курсии тавҳиди нишонди пас ҳиҷобҳо азуӣ баргираду андари сарои Фрдонити фурӯди ораду ҷалолу азимат бар вай кашф кунад чашмаш бар ҷалол ва азимат уфтад аз худ фонӣ гардад андар нигоҳ дошт худоӣ уфтад ва аз даъвӣҳои нафас берун ояд .

خرّاز گوید چون خداوندتعالی خواهد که بندۀ را بدرجۀ اولیا رساند درِ ذکرِ بروی گشاده گرداند، چون راحت ذکر بیابد درِ قرب برو باز گشاید پس او را بمجلس انس برد پس بر کرسی توحید نشاند پس حجابها ازوی برگیرد و اندر سرای فردانیّت فرود آرد و جلال و عظمت بر وی کشف کند چشمش بر جلال و عظمت افتد از خود فانی گردد اندر نگاه داشت خدای افتد و از دعویهای نفس بیرون آید.

Ва гуфтаанд валеро хавф набошад зеро ки хавфи чашми доштани макрӯҳӣ буд ки андар оқибат бирав фурӯд ояд ё фӯти дӯстиро мунтазир буд андари оқибат вале ибни вақт буд виромстқбл набӯд то аз чизеи тарсад ва ҳамчунонк виро хавф набӯд раҷо низ набӯд , зеро ки аз раҷои интизори ҳосил омадани дӯстӣ буд ё макрӯҳии азу кашф кунанд ки онрои мунтазир буд ва ин бадвам вақт буд ва ҳамчунин андӯҳ набӯд бар вай зеро ки андӯҳ аз номувофиқии вақт буд ва ҳар ки андрўи рўшноӣии ризо буду андари роҳати мувофиқат буд ӯро андӯҳ аз куҷоед худоӣ ъзўҷл мегуяд алои ани авлиёъи аллоҳи лохўФи алайҳими влоҳми иҳзнўн .

و گفته اند ولی را خوف نباشد زیرا که خوف چشم داشتن مکروهی بود که اندر عاقبت برو فرود آید یا فوت دوستی را منتظر بود اندر عاقبت ولی ابن وقت بود ویرامستقبل نبود تا از چیزی ترسد و همچنانک ویرا خوف نبود رجا نیز نبود، زیرا که از رجا انتظار حاصل آمدن دوستی بود یا مکروهی ازو کشف کنند که آنرا منتظر بود و این بُدو اُم وقت بود و همچنین اندوه نبود بر وی زیرا که اندوه از ناموافقی وقت بود و هر که اندرو روشنائی رضا بود و اندر راحت موافقت بود او را اندوه از کجا اید خدای عَزَّوَجَلَّ میگوید اَلا اِنَّ اَوْلِیاءَ اَللّهِ لاخَوفٌ عَلَیْهِمْ وَلاهُمْ یَحْزَنونَ.