Қоли аллоҳи таъолии сонии аснини азҳмои фии алғори ази иқўли лсоҳбаҳи лотҳзни ани аллоҳи маъно .

قالَ اللّهُ تَعالی ثانِیَ اثْنَیْنِ اِذْهُما فِی الْغَارِ اِذْ یَقُولُ لِصَاحِبِهِ لاتَحْزَنْ اِنَّ اللّهَ مَعَنا.

Чун худованди таъолии садиқро разии аллоҳи анҳу суҳбат исбот кард ки расӯли слии аллоҳи алайҳ вслм биравӣ шафқати барад чунонк хабар дод азиқўли лсоҳбаҳи лотҳзни ани аллоҳи маъноу озоди мард , мушфиқ бошад бронкс ки бо вай суҳбат дорад .

چون خداوند تعالی صدیّق را رَضِیَ اللّهُ عَنْهُ صحبت اثبات کرد که رسول صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ بروی شفقت برد چنانک خبر داد اِذْیَقْولُ لِصَاحِبِهِ لاتَحْزَنْ اِنَّ اللّهَ مَعَنا و آزاد مرد، مشفق باشد برآنکس که با وی صحبت دارد.

Инси молики разии аллоҳ анҳу гуяд ки пайғомбари салавоти аллоҳ алайҳ гуфт кӣ буд ки дӯстони хешро байнам ёрон гуфтанд падарону модарони мо Фдоء ту шаванд на мо дӯстон тўоим гуфт шумо ёрони манӣ аммо дӯстони ман қавмӣ бошанд кӣ марои надидаи бмн имон оваранд ва ман бадишони орзӯмандам .

انس مالک رَضِیَ اللّهُ عَنْهُ گوید که پیغامبر صَلَواتُ اللّهُ عَلَیْهِ گفت کَیْ بود که دوستان خویش را بینم یاران گفتند پدران و مادران ما فداء تو شوند نه ما دوستان توایم گفت شما یاران منی امّا دوستان من قومی باشند کی مرا ندیده بمن ایمان آورند و من بدیشان آرزومندم.

Бдонки суҳбат бар се қисмат буд суҳбатӣ бо онки бузургтар аз ту бошад баҷоа ё бсол ва он дар ҳақиқати хизмат буду суҳбат буд бо онкас ки фурӯдтар буд ва он суҳбати шафқату раҳмат буд бар матбӯъ , ва бар тобеъ , вафоу ҳурмати воҷиб буду суҳбатӣ буд бо ҳамсарону онк бар дараҷа бо ту рост бошад он боисор , аўлитру ҷавонмардӣ . Ва ҳарки бо пер ӣ суҳбат кунад бар таббати азуи бартар , роҳи ин каси дасти бдоштни эътироз буд ва ҳарчӣ азу падед ояд бар некӯтарин рӯй ҳамл кардан ва бо аҳвол ӯ имони доштан . Аз Мансур мағрибӣ шунидам ки яке аз асҳобно аз вай пурсед чанд сол бо Усмони мағрибӣ суҳбат кардӣ ӯ бахшам дар вай нагирист ва гуфт ман бо вай суҳбат накардам блаки хизмат ӯ кардам . Ва онк аз ту фурӯтар буд бо вай суҳбат кунӣ агар андари ҳол ӯ нақсонеи бинӣ ва ӯро бар он танбеҳ накунӣ он хиёнат аз ту бошад .

بدانک صحبت بر سه قسمت بود صحبتی با آنک بزرگتر از تو باشد بجاه یا بسال و آن در حقیقت خدمت بود و صحبت بود با آنکس که فرودتر بود و آن صحبتِ شفقت و رحمت بود بر متبوع، و بر تابع، وفا و حرمت واجب بود و صحبتی بود با همسران و آنک بر درجه با تو راست باشد آن بایثار، اولیتر و جوانمردی. و هرکه با پیر ی صحبت کند بر تبت ازو برتر، راه این کس دست بداشتن اعتراض بود و هرچه ازو پدید آید بر نیکوترین روی حمل کردن و با احوال او ایمان داشتن. از منصور مغربی شنیدم که یکی از اصحابنا از وی پرسید چند سال با عثمان مغربی صحبت کردی او بخشم در وی نگریست و گفت من با وی صحبت نکردم بلک خدمت او کردم. و آنک از تو فروتر بود با وی صحبت کنی اگر اندر حال او نقصانی بینی و او را بر آن تنبیه نکنی آن خیانت از تو باشد.

Абўолхири тинотии бҷъФрбни мҳмдбни насир нома навишт ки взрҷҳли даравишон бар шумо буд зеро ки шумо бар хештан машғӯл шудӣ аз тأдиби эшон боз монадед то эшон дар ҷаҳл бимонаданд .

ابوالخیر تیناتی بجعفربن محمّدبن نصیر نامه نوشت که وِزْرِجَهْل درویشان بر شما بود زیرا که شما بر خویشتن مشغول شدی از تأدیب ایشان باز ماندید تا ایشان در جهل بماندند.

Ва чун суҳбат кунӣ бо онкас ки баробар ту бошад ъибҳоء ӯ нодид бояд карду ончӣ ӯ кунад онрои таъвилии некӯ кардан ва агар таъвилӣ наёбӣ хештанро маломат кардан .

و چون صحبت کنی با آنکس که برابر تو باشد عیبهاء او نادید باید کرد و آنچه او کند آنرا تأویلی نیکو کردن و اگر تأویلی نیابی خویشتن را ملامت کردن.

Аз устоди Абӯалии дқоқи раҳма аллоҳ шунидам ки гуфт ибни абӣ алҳўорӣ гуфт абўслимонро гуфтам Флонрои андари дили ман ҳеҷ қабул нест Абусулаймон низ гуфт андари дили ман низ ҳам чунонаст валикин ё Аҳмади магари халал аз мост ки мо на аз ҷумлаи солҳоним ки аишонро дӯст надорем .

از استاد ابوعلی دقّاق رَحِمَهُ اللّهُ شنیدم که گفت ابن ابی الحَواری گفت ابوسلیمانرا گفتم فلانرا اندر دل من هیچ قبول نیست ابوسلیمان نیز گفت اندر دل من نیز هم چنانست ولیکن یا احمد مگر خلل از ماست که ما نه از جملۀ صالحانیم که ایشانرا دوست نداریم.

Мардӣ бо иброҳӣми адҳам суҳбат кард чун мФорқт хостанд кард гуфт агар айбӣ май бинии бмн гӯй гуфт ман андари ту ҳеҷ айб наме байнам зеро ки ман туро бичишам дӯстӣу шафқат май байнам , ҳарчӣ аз ту дидам ҳама некӯ дидам , аз айби хеш касе дигарро пресс , ва андарин маънӣ гуфтаанд :

مردی با ابراهیم ادهم صحبت کرد چون مفارقت خواستند کرد گفت اگر عیبی می بینی بمن گوی گفت من اندر تو هیچ عیب نمی بینم زیرا که من ترا بچشم دوستی و شفقت می بینم، هرچه از تو دیدم همه نیکو دیدم، از عیب خویش کسی دیگر را پرس، و اندرین معنی گفته اند:

Шеър :

شعر:

Иброҳӣм шайбонӣ гуфт мо суҳбати нкрдимӣ бо касе ки вай гуфтӣ наълин ман , кафши ман .

ابراهیم شیبانی گفت ما صحبت نکردیمی با کسی که وی گفتی نعلین من، کفش من.

АбуАҳмад қлонсӣ гуяду вай аз ҷумлаи устодони ҷунайд буд бо гуруҳе суҳбат кардам ббсраҳ , марои гиромӣ ҳаме доштанд , якбор гуфтам азори ман куҷоаст , аз чашми эшон биФтодм .

ابواحمد قَلانِسی گوید و وی از جمله استادان جُنَید بود با گروهی صحبت کردم ببصره، مرا گرامی همی داشتند، یکبار گفتم اِزارِ من کجا است، از چشم ایشان بیفتادم.

Зқоқ гуяд чиҳил сол бо ин қавм суҳбат кардам , ҳаргизи ҳеҷ рФқ надидам ки аишонро будӣ аз касе магари ҳам аз эшон ё аз муҳибони эшон ва ҳар ки тақвоу вараъ биҷой наёрад андарин кори ҳароми маҳз хӯрда бошад .

زَقّاق گوید چهل سال با این قوم صحبت کردم، هرگز هیچ رفق ندیدم که ایشانرا بودی از کسی مگر هم از ایشان یا از محبّان ایشان و هر که تقوی و ورع بجای نیارد اندرین کار حرام محض خورده باشد.

Аз устод Абӯали шунидам раҳма аллоҳ гуфт яке саҳли Абдуллоҳро гуфт мехоҳам ки бо ту суҳбат кунам ё боМуҳамад , гуфт агар аз мо ду яке бимиради пас аз он суҳбат бо кӣ кунем гуфт бо худоӣ . Гуфт пас акнӯн суҳбат бо худоӣ кун .

از استاد ابوعلی شنیدم رَحِمَهُ اللّهُ گفت یکی سهلِ عبداللّه را گفت میخواهم که با تو صحبت کنم یا بامحمّد، گفت اگر از ما دو یکی بمیرد پس از آن صحبت با کی کنیم گفت با خدای. گفت پس اکنون صحبت با خدای کن.

Устод гуяд ки мардӣ бо мардӣ суҳбат кард муддатӣ , пас яке аз эшон чунон иттифоқ афтод ки мФорқт кунад , дастурии хост аз вай , рафиқ гуфт туро бидон шарти дастурии даҳум ки бо ҳечкас дигар суҳбат накунӣ магар бо касе ки бузургтар аз мо буд ва агар низ бузургтар буд суҳбат макун ки ту аввал бо мо суҳбат карда он мард гуфт орзӯии мФорқт аз дил ман бишуд .

استاد گوید که مردی با مردی صحبت کرد مدّتی، پس یکی از ایشان چنان اتّفاق افتاد که مفارقت کند، دستوری خواست از وی، رفیق گفت ترا بدان شرط دستوری دهم که با هیچکس دیگر صحبت نکنی مگر با کسی که بزرگتر از ما بود و اگر نیز بزرگتر بود صحبت مکن که تو اوّل با ما صحبت کردۀ آن مرد گفت آرزوی مفارقت از دل من بشد.

Абунаср Сироҷ гуяд аз диқӣ шунидам ки гуфт аз каттонӣ шунидам ки гуфт мардӣ бо ман суҳбат кард ва бар дилами гарон буд ман ӯро чизе бахшедам то магар бар дили ман сабк шавад , нашуд , ӯро бахонаи хеши барадам ва рӯй хеш бар замини ниҳодам ва ӯро гуфтам пой бар рӯй ман на наниҳод гуфтам чора нест бар бояд ниҳод ва эътиқод кардам ки пой аз рӯй ман брнагирад то он гаронӣ аз дилами бншўд чун аз дилам бишуд гуфтам акнӯн пой бурдор .

ابونصرِ سرّاج گوید از دُقّی شنیدم که گفت از کتّانی شنیدم که گفت مردی با من صحبت کرد و بر دلم گران بود من او را چیزی بخشیدم تا مگر بر دل من سبک شود، نشد، او را بخانۀ خویش بردم و روی خویش بر زمین نهادم و او را گفتم پای بر روی من نه ننهاد گفتم چاره نیست بر باید نهاد و اعتقاد کردم که پای از روی من برنگیرد تا آن گرانی از دلم بنشود چون از دلم بشد گفتم اکنون پای بردار.

Гӯйанд иброҳӣми адҳам дарав кардӣу полизўонӣу корҳоءи дигар ва бар асҳоб нафақа кардӣ гӯйанд вақте бо ҷамоатӣ буд ва ба рӯз , кор ҳаме кардӣу барояшон нафақа кардӣу шаби бози як ҷой омадандӣу ҳамаи рӯзаи гшодндӣу иброҳӣми адҳам аз ҳама дайртар бозомадӣ эшон шабӣ гуфтанд бёӣид то мо рӯзаи гшоӣим ва чизе бихӯрем бе ӯ , то дигари бор зӯдтар ояд эшон рӯза бикшоданд ва таом бихӯраданд ва бихуфтанд ҳама чун иброҳӣм боз омад аишонро дид хуфта , пиндории аишонрои ҳеҷ чиз набӯдааст ки рӯзаи гшодндӣ , пораи орад буд хамир карду оташ бар карду аишонрои чизеи ҳамеи сохт , эшон бедор шуданд , ӯро диданди маҳосин бар хоки ниҳода , андари оташ ҳаме дамид гуфтанд ин чист ки мекунӣ гуфт чунон донистам ки шумо рӯза накушода ед гуфтам то чун бедор шавед чизе расида бошад , якдигарро гуфтанд бингаред ки мо бо ӯ чаҳ муомила кардем ва ӯ бо мо чаҳ халқ мекунад .

گویند ابراهیم ادهم درو کردی و پالیزوانی و کارهاء دیگر و بر اصحاب نفقه کردی گویند وقتی با جماعتی بود و به روز، کار همی کردی و برایشان نفقه کردی و شب باز یک جای آمدندی و همه روزه گشادندی و ابراهیم ادهم از همه دیرتر بازآمدی ایشان شبی گفتند بیائید تا ما روزه گشائیم و چیزی بخوریم بی او، تا دیگر بار زودتر آید ایشان روزه بگشادند و طعام بخوردند و بخفتند همه چون ابراهیم باز آمد ایشانرا دید خفته، پنداری ایشانرا هیچ چیز نبوده است که روزه گشادندی، پارۀ آرد بود خمیر کرد و آتش بر کرد و ایشانرا چیزی همی ساخت، ایشان بیدار شدند، او را دیدند محاسن بر خاک نهاده، اندر آتش همی دمید گفتند این چیست که میکنی گفت چنان دانستم که شما روزه نگشاده اید گفتم تا چون بیدار شوید چیزی رسیده باشد، یکدیگر را گفتند بنگرید که ما با او چه معامله کردیم و او با ما چه خُلق میکند.

Гӯйанд чун касе бо иброҳӣми адҳам суҳбат кардӣ се шарт бо ӯ бкрдӣ гуфтӣ хизмат ман кунаму бонги намоз ман кунам ва ҳар футуҳ ки бошад аз дунё , даст ӯ бар он футуҳ ҳамчун дасти эшон буд вақте мардӣ гуфт бо ӯ , ман тоқат ин надорам иброҳӣм гуфт аҷаб бимонадам аз сидқи ту .

گویند چون کسی با ابراهیم ادهم صحبت کردی سه شرط با او بکردی گفتی خدمت من کنم و بانگ نماز من کنم و هر فتوح که باشد از دنیا، دست او بر آن فتوح همچون دست ایشان بود وقتی مردی گفت با او، من طاقت این ندارم ابراهیم گفت عجب بماندم از صدق تو.

Юсуфи бен алҳусайн гуяд вақте фаро зўолнўн гуфтам суҳбат бо ки кунам гуфт бо онк ҳарчӣ худои ъзўҷл аз ту донад аз ваии пинҳони надорӣ .

یوسف بن الحسین گوید وقتی فرا ذوالنّون گفتم صحبت با که کنم گفت با آنک هرچه خدای عَزَّوَجَلَّ از تو داند از وی پنهان نداری.

Касе хост ки бо саҳли бен Абдуллоҳ суҳбат кунад саҳл гуфт агар чунонаст ки аз ддгон хоҳӣ тарсид , бо ман суҳбат макун .

کسی خواست که با سهل بن عبداللّه صحبت کند سهل گفت اگر چنانست که از دَدگان خواهی ترسید، با من صحبت مکن.

Бшрбн алҳорс гуяд суҳбат кардан бо бидон , занни бади бори оради бникон .

بشربن الحارث گوید صحبت کردن با بدان، ظنّ بد بار آرد بنیکان.

Аз ҷунайд ҳикоят кунанд ки абўҳФси ҳаддод ббғдод шуд мардӣ бо вай буд аслъ ва сухан намегуфт ман бпрсидм аз асҳоби абўҳФс , аз ҳол ӯ , гуфтанд ин мардӣаст ки сад ҳазор дирам бар вай нафақа карда буд ва сад ҳазор дигар вом карда ҳаргизи виро Зуҳра набӯд ки як сухан бигӯед .

از جُنَیْد حکایت کنند که ابوحفص حدّاد ببغداد شد مردی با وی بود اصلع و سخن نمی گفت من بپرسیدم از اصحاب ابوحفص، از حال او، گفتند این مردیست که صد هزار درم بر وی نفقه کرده بود و صد هزار دیگر وام کرده هرگز ویرا زهره نبود که یک سخن بگوید.

Зўолнўн гуфт суҳбат макун бо худои алои бмўоФқт ва бо мардумони алои бмносҳт ва бо нафаси алои бмхолФт ва бо шайтони алои бъдоўт .

ذوالنّون گفت صحبت مکن با خدای الّا بموافقت و با مردمان الّا بمناصحت و با نفس الّا بمخالفت و با شیطان الّا بعداوت.

Касе зўолнўнро гуфт суҳбат бо ки кунам ? гуфт бо онк агар бемори шӯии бъёдт ту ояд ва агар гуноҳӣ кунӣ аз ту тавба қабул кунад .

کسی ذوالنّون را گفت صحبت با که کنم؟ گفت با آنک اگر بیمار شوی بعیادت تو آید و اگر گناهی کنی از تو توبه قبول کند.

Аз устод Абӯали шунидам ки гуфт дарахти хўдрст ки касе ӯро накошта бошад барги оради валикин бор наёрад , мурӣд низ ҳамчунин бошад чун ӯро устод набӯда бошад азуи ҳеҷ чиз наёяд .

از استاد ابوعلی شنیدم که گفت درخت خودرُست که کسی او را نکاشته باشد برگ آرد ولیکن بار نیارد، مرید نیز همچنین باشد چون او را استاد نبوده باشد ازو هیچ چیز نیاید.

Устод Абӯали гуяд ин тариқати ман аз нсрободӣ гирифтаму нсрободӣ аз шблӣу шблӣ аз ҷунайду ҷунайд аз сиррӣу сиррӣ аз маърӯфи крхӣ ,у маърӯфи крхӣ аз Довӯди тоӣӣу Довӯди тоӣии тобеъинро дида буд .

استاد ابوعلی گوید این طریقت من از نصرآبادی گرفتم و نصرآبادی از شبلی و شبلی از جنید و جنید از سری و سری از معروف کرخی، و معروف کرخی از داود طائی و داود طائی تابعین را دیده بود.

Ва ҳам аз вай шунидам ки гуфт ҳаргизи бнздик нсрободӣ нашудам то ғусл накардам .

و هم از وی شنیدم که گفت هرگز بنزدیک نصرآبادی نشدم تا غسل نکردم.

Устоди эмоми раҳма аллоҳ гуяд ҳаргизи наздики устод Абӯали нашудам , андари ибтидои ало ки рӯзаи ҳамеи доштамӣу нахуст ғусл кардамӣ ва бмдрсаҳ шудамӣ чанд бор , бозгашта будам аз ҳишмат ӯ , то як роҳ ки он ҳишмат бархест ва чун Бамёни мадрисаи расидамӣ аз ҳишмат чунон будамӣ ки касеро дасту пой хуфта бошад , бар хештан қудрат надоштамӣ агар сӯзани андар ман задандӣ огоҳӣ надоштамӣ пас чун бинишастам ҳар воқеа ки маро будӣ бзбон набоистӣ гуфт , бшрҳи он , худ ибтидо кардӣ , чанд бори чунин афтода буд ва ман бъён дида будаму андишидмӣ ки агар хдоўндтъолӣ дар вақти ман расӯлӣ фиристад то ҳишмат ӯ бар дили ман бештар буд ё ҳишмат ӯ , андари дили сӯрати нбстӣ ки он мумкин буду ҳаргизи андари муддати рӯзгор ки бо ваии суҳбати доштаму пайвастагӣ ҳосил омад бадали ман эътирозӣ науфтода буд маро бар вай то аз дунё берун шуд .

استاد امام رَحِمَهُ اللّه گوید هرگز نزدیک استاد ابوعلی نشدم، اندر ابتدا الّا که روزه همی داشتمی و نخست غسل کردمی و بمدرسه شدمی چند بار، بازگشته بودم از حشمت او، تا یک راه که آن حشمت برخاست و چون بمیان مدرسه رسیدمی از حشمت چنان بودمی که کسی را دست و پای خفته باشد، بر خویشتن قدرت نداشتمی اگر سوزن اندر من زدندی آگاهی نداشتمی پس چون بنشستم هر واقعه که مرا بودی بزبان نبایستی گفت، بشرح آن، خود ابتدا کردی، چند بار چنین افتاده بود و من بعیان دیده بودم و اندیشیدمی که اگر خداوندتعالی در وقت من رسولی فرستد تا حشمت او بر دل من بیشتر بود یا حشمت او، اندر دل صورت نبستی که آن ممکن بود و هرگز اندر مدّت روزگار که با وی صحبت داشتم و پیوستگی حاصل آمد بدل من اعتراضی نیفتاده بود مرا بر وی تا از دنیا بیرون شد.

Мҳмдбни нзр алҳорсӣ гуяд ки худованди таъолии бмўсии алайҳи ассалом ваҳй фиристод ки эй Мӯсо бедор бошу дӯстон бисёр кун ва ҳар дӯст ки фаро ту расад ва бо ту насозад аз вай давр бош ва бо вай суҳбат макун ки дилат сахт шаваду душман ту бошаду зикри ман бисёр кун то мустуҷиби шукри ман гардӣу зиёдати фазл ман биёбӣ .

محمّدبن نَضْر الحارثی گوید که خداوند تعالی بموسی عَلَیْهِ السَّلامُ وحی فرستاد که ای موسی بیدار باش و دوستان بسیار کن و هر دوست که فرا تو رسد و با تو نسازد از وی دور باش و با وی صحبت مکن که دلت سخت شود و دشمن تو باشد و ذکر من بسیار کن تا مستوجب شکر من گردی و زیادت فضل من بیابی.

Абубакр тмстонӣ гуяд ки суҳбат кунед бо худои ъзўҷл агар натавонед бо онкас суҳбат кунед ки ӯ бо худоӣ суҳбат кунад то баракати суҳбат ӯ шуморо бхдои расонад .

ابوبَکر طَمَستانی گوید که صحبت کنید با خدای عَزَّوَجَلَّ اگر نتوانید با آنکس صحبت کنید که او با خدای صحبت کند تا برکت صحبت او شما را بخدای رساند.