Қоли аллоҳи таъолии фии қиссаи Мӯсои маъаи алхзри ълиҳмоолсломи ҳилли атбъки алии ани тълмнии ммои илмати ршдо .

قالَ اللّهُ تَعالی فی قِصَّةِ موسی مَعَ الْخِضْرِ عَلَیْهِماالسَّلامُ هَلْ اَتَّبِعُکَ عَلَی اَنْ تُعَلِّمَنی مِمّا عُلِّمْتَ رُشداً.

Чун Мӯсои алайҳи ассаломи хост ки суҳбат бо Хизри алайҳ ассалом кунад шарти адаб биҷой оварад нахусти дастурии хости андари суҳбати пас Хизри алайҳи ассалом шарт кард бо ӯ ки андари ҳеҷ чиз ӯро муъориза накунад ва бо ӯ бар ҳукм эътироз накунад пас чун Мӯсои алайҳи ассаломи бозу мухолифат кард якбор , аз вай андар гузошту дигари бор низ дар гузошт то се бор ва се , охири ҳади андакӣ буд ,у аввали ҳад бисёре пас вирои фироқ буд чунонк гуфт ҳозои фироқи бинии вбинк .

چون موسی عَلَیْهِ السَّلام خواست که صحبت با خضر عَلَیْهِ السَّلامُ کند شرط ادب بجای آورد نخست دستوری خواست اندر صحبت پس خضر عَلَیْهِ السَّلامُ شرط کرد با او که اندر هیچ چیز او را معارضه نکند و با او بر حکم اعتراض نکند پس چون موسی عَلَیْهِ السَّلامُ بازو مخالفت کرد یکبار، از وی اندر گذاشت و دیگر بار نیز در گذاشت تا سه بار و سه، آخِرْ حَدِّ اندکی بود، و اوّل حدِّ بسیاری پس ویرا فراق بود چنانک گفت هذا فِرَاقٌ بَیْنی وَبَیْنَکَ.

Инси бен молик гуяд разии аллоҳи анҳу ки пайғомбар гуфт слии аллоҳи алайҳи вслм ки ҳеҷ бурно набӯд ки периро гиромӣ дорад ало ки худои таъолии кас фаро кунад то гиромӣ гирданд ӯро буқати перӣ ӯ .

انس بن مالک گوید رَضِیَ اللّهُ عَنْهُ که پیغامبر گفت صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ که هیچ برنا نبود که پیری را گرامی دارد الّا که خدای تعالی کس فرا کند تا گرامی گرداند او را بوقت پیری او.

Аз устод Абӯали шунидам раҳмаи аллоҳ ки гуфт абтдоءи ҳамаи фурқатҳо мухолифат буд яъне ки ҳар ки хилофи шайх хеш кунад бар тариқат ӯ бинмоанду алоқаи миёни эшон бурӣда гардад ва агарчӣ дар як буқъа бошанд ва ҳар ки суҳбат перӣ кунад аз перони пас бадал эътироз кунад бирав , ақд суҳбат бишикасту тавба бар вай воҷиб шуд боз онк гуфтаанд перон ки ъқўқи устодонро тавба набошад .

از استاد ابوعلی شنیدم رَحِمَهُ اللّهُ که گفت ابتداء همه فرقتها مخالفت بود یعنی که هر که خلاف شیخ خویش کند بر طریقت او بنماند و علاقه میان ایشان بریده گردد و اگرچه در یک بقعه باشند و هر که صحبت پیری کند از پیران پس بدل اعتراض کند برو، عقدِ صحبت بشکست و توبه بر وی واجب شد باز آنک گفته اند پیران که عقوق استادان را توبه نباشد.

Аз шайхи бӯи абдурраҳмон слмӣ шунидам ки гуфт буқати устоди эмоми Абусаҳли сълўкӣ бмрў шудам ӯро бомдоди рӯзи одинаи маҷлиси даври қуръон будӣу хатм , чун бози омадами даври қуръони баргирифта буду маҷлис қавл биниҳода маро аз он чизеи бадал андар омад бо хештан гуфтам маҷлиси хатми қуръони бмҷлси қавли бадал кардан чун буд рӯзӣ маро гуфт ё боабдурраҳмони мардумони маро чаҳ мегӯйанд гуфтам мигўинди маҷлиси қуръони бмҷлси қавл бадал карда аст гуфт ҳар ки устоди хешро гуяд чаро , фалоҳ аз вай бархезад .

از شیخ بو عبدالرّحمن سُلَمی شنیدم که گفت بوقت استاد امام ابوسهل صُعْلوکی بمرو شدم او را بامداد روز آدینه مجلس دور قرآن بودی و ختم، چون باز آمدم دور قرآن برگرفته بود و مجلس قول بنهاده مرا از آن چیزی بدل اندر آمد با خویشتن گفتم مجلس ختم قرآن بمجلس قول بدل کردن چون بود روزی مرا گفت یا باعبدالرحمن مردمان مرا چه می گویند گفتم میگویند مجلس قرآن بمجلس قول بدل کرده است گفت هر که استاد خویش را گوید چرا، فلاح از وی برخیزد.

Ва ин ҳикоят маърӯфаст ки ҷунайд гуяд ки андари наздик сиррӣ шудам рӯзии маро шуғлӣ фармуд бирафтам ва он шуғли бкрдм чун бози наздик ӯ омадами рқъаҳ бмн дод гуфт ин бидонаст ки ҳоҷати ман зуд раво кардӣ , андари он рқъаҳи набишта буд ки аз яке шунидам ки ҳдо ҳаме кард андари бодия ва ин шеър мегуфт :

و این حکایت معروفست که جنید گوید که اندر نزدیک سری شدم روزی مرا شغلی فرمود برفتم و آن شغل بکردم چون باز نزدیک او آمدم رقعۀ بمن داد گفت این بدانست که حاجت من زود روا کردی، اندر آن رقعه نبشته بود که از یکی شنیدم که حُدا همی کرد اندر بادیه و این شعر میگفت:

Абулҳасани ҳамадонӣ алавӣ гуяд шабии наздики ҷаъфар хулдӣ будам ва фармӯда будам то дар хонаи мурғӣ дар танур ниҳода буданд , дилами бози он буд ҷаъфар гуфт имшаб бо мо бош баҳона оварадам то бахона бозомадам , мурғ аз танур бароварданду пеш ман биниҳоданд , сегӣ даромад ва мурғ барграфту бабрад ва ҳар ки ҳозир буд ҳама аз он ғофили монданди он дег ки андари он мурғ буд биовараданд ки дар пеш ман ниҳанд , домани ходима дар онҷо омад ва ҳама бирехт бомдод бо наздик ҷаъфар шудам чун чашми вай бар ман афтод гуфт ҳар ки дили перон нигоҳ надорад сегиро бар вай мусаллат кунанд то ӯро биринҷанд .

ابوالحسن همدانی علوی گوید شبی نزدیک جعفر خُلدی بودم و فرموده بودم تا در خانه مرغی در تنور نهاده بودند، دلم باز آن بود جعفر گفت امشب با ما باش بهانۀ آوردم تا بخانه بازآمدم، مرغ از تنور برآوردند و پیش من بنهادند، سگی درآمد و مرغ برگرفت و ببرد و هر که حاضر بود همه از آن غافل ماندند آن دیگ که اندر آن مرغ بود بیاوردند که در پیش من نهند، دامن خادمه در آنجا آمد و همه بریخت بامداد با نزدیک جعفر شدم چون چشم وی بر من افتاد گفت هر که دل پیران نگاه ندارد سگی را بر وی مسلّط کنند تا او را برنجاند.

Ҳикоят кунанд ки шқиқи балхӣу Абӯтуроби Нахшабии пеши бўизид бастомӣ омаданд рҳмҳми аллоҳи суфра пеш овараданд ҷавонӣ буд ки хизмат бўизид мекард гуфт бо ман мувофиқат кун ҷавон гуфт рӯза дорам гуфтанд бихӯр то музди як моҳа рӯза биёбӣ , нахурд . Шқиқ гуфт яксолаи музди рӯза дорон биёбӣ , нахурд бўизид гуфт даст бидоред аз касе ки риояти худои таъолӣ азу бархестаст он ҷавони пас аз он даст бдздӣ баровард пас аз солӣ виро биовараданду даст вай бибареданд .

حکایت کنند که شقیق بلخی و ابوتراب نخشبی پیش بویزید بسطامی آمدند رَحِمَهُمُ اللّهُ سفره پیش آوردند جوانی بود که خدمت بویزید میکرد گفت با من موافقت کن جوان گفت روزه دارم گفتند بخور تا مزد یک ماهه روزه بیابی، نخورد. شقیق گفت یکساله مزد روزه داران بیابی، نخورد بویزید گفت دست بدارید از کسی که رعایت خدای تعالی ازو برخاستست آن جوان پس از آن دست بدزدی برآورد پس از سالی ویرا بیاوردند و دست وی ببریدند.

Аз устод Абӯали шунидам ки гуфт саҳли бен Абдуллоҳ васф кард мардии хбозро ббсраҳи бўлоит , мардӣ аз асҳоби саҳли қисса ӯ бишунид , хост ки ӯро бибинад ббсраҳ шуд , ӯро дид , бар одати нони пазон , ғилофӣ дар маҳосин кашида ин мард бо хештан гуфт агар ӯ вале будӣ мӯӣ ӯ насӯхтӣ фаро шуд ва бар вай салом кард ва аз вай чизе пурсед гуфт ту маро ҳақир доштӣ сухани ман турои барандаад ва сухан нагуфт .

از استاد ابوعلی شنیدم که گفت سهل بنِ عبداللّه وصف کرد مردی خبّاز را ببصره بولایت، مردی از اصحاب سهل قصۀ او بشنید، خواست که او را ببیند ببصره شد، او را دید، بر عادت نان پزان، غِلافی در محاسن کشیده این مرد با خویشتن گفت اگر او ولی بودی موی او نسوختی فرا شد و بر وی سلام کرد و از وی چیزی پرسید گفت تو مرا حقیر داشتی سخن من ترا برندهد و سخن نگفت.

Абдуллоҳ розӣ гуяд АбуУсмони ҳирии ҳадиси мҳмдбни алФзл алблхӣ мекарду мадҳ ӯ мегуфт Абдуллоҳро орзӯӣ ӯ гирифт , бзёрт шуд чун ӯро дид , андари дил вай бидон мавқе набӯд ки занн ӯ буд ва эътиқод карда , бози наздик АбуУсмон омад , пурсед аз вай ки чун ёфтӣ ӯро гуфт чунонаш наёфтам ки мепиндоштам гуфт зеро ки виро ҳақир доштӣ ва ҳечкас набӯд ки касеро ҳақир дорад ки на маҳрӯм монад аз Фоӣдаҳ ӯ гуфт бозгард бнздик ӯ бҳрмт , бозгаштам ва Фоӣдаҳ ёфтам аз вай .

عبداللّه رازی گوید ابوعثمان حیری حدیث محمّدبن الفضل البلخی میکرد و مدح او میگفت عبداللّه را آرزوی او گرفت، بزیارت شد چون او را دید، اندر دل وی بدان موقع نبود که ظنّ او بود و اعتقاد کرده، باز نزدیک ابوعثمان آمد، پرسید از وی که چون یافتی او را گفت چنانش نیافتم که می پنداشتم گفت زیرا که ویرا حقیر داشتی و هیچکس نبود که کسی را حقیر دارد که نه محروم ماند از فائدۀ او گفت بازگرد بنزدیک او بحرمت، بازگشتم و فائدۀ یافتم از وی.

Ъмрўбни Усмони алмкии ҳусайни Мансурро дид чизе менавишт гуфт ин чист гуфт қронро муъориза мекунам , дъоء бад кард бар вай ва маҳҷӯраш кард , перон гуфтанд ҳарчӣ бҳсин расед аз балоҳо ҳамаи бдъоءи он пер буд .

عمروبن عثمان المکّی حسین منصور را دید چیزی می نوشت گفت این چیست گفت قرآنرا معارضه میکنم، دعاء بد کرد بر وی و مهجورش کرد، پیران گفتند هرچه بحسین رسید از بلاها همه بدعاء آن پیر بود.

Аз устод Абӯали шунидам гуфт чун аҳли Балхи мҳмдбни алФзлро аз Балх берун карданд дуо кард барояшон ва гуфт ёрб сидқ аз эшон бози дор , ҳаргизи пас азу аз Балхи пери садиқи нхост .

از استاد ابوعلی شنیدم گفت چون اهل بلخ محمّدبن الفضل را از بلخ بیرون کردند دعا کرد برایشان و گفت یارب صدق از ایشان باز دار، هرگز پس ازو از بلخ پیر صدّیق نخاست.

Аз Аҳмади яҳё бовирдӣ шунидам ки гуфт ҳар ки пери вай аз ваии хушнӯд буд андари ҳоли зиндагонӣ , пери виро мукофот накунад то таъзим ӯ аз дил ӯ брнхизди валикин чун бимиради худои таъолии ҷзоءи рзоء ӯ бирав зоҳир кунаду ҳаркии перро бар вай тағайюрӣ уфтад бо ҳам андари ҳоли зиндагонии мукофоти наёбад зеро ки сиришти эшон бар карамаст чун пери бимирад аз вай мукофот ёбад , вболлаҳи алтўФиқ . . .

از احمد یحیی باوَرْدی شنیدم که گفت هر که پیر وی از وی خشنود بود اندر حال زندگانی، پیر ویرا مکافات نکند تا تعظیم او از دل او برنخیزد ولیکن چون بمیرد خدای تعالی جزاء رضاء او برو ظاهر کند و هرکه پیر را بر وی تغیّری افتد با هم اندر حال زندگانی مکافات نیابد زیرا که سرشت ایشان بر کرم است چون پیر بمیرد از وی مکافات یابد، وَبِاللّهِ التَّوفیقُ...