Бўзри разии аллоҳ анҳу гуяд ки пайғомбари слии аллоҳи алайҳ вслм гуфт аз никўӣии мусулмонии мард , даст бдоштнаст аз ончӣ ӯро бакор наёяд .

بوذر رَضیَ اللّهُ عَنْهُ گوید که پیغامبر صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّم گفت از نیکوئی مسلمانی مرد، دست بداشتن است از آنچه او را بکار نیاید.

Ва вараъ онаст кӣ аз шабаҳатҳо даст бидорад ҳамчунонк иброҳӣм адҳам гуфт ки вараъи дасти бдоштни ҳамаи шабаҳатҳосту дасти бдоштни ончии туро бакор наёяд ва он тарки зёдтҳо буд .

و ورع آنست کی از شبهت ها دست بدارد همچنانک ابراهیم ادهم گفت که ورع دست بداشتن همه شبهت هاست و دست بداشتن آنچه ترا بکار نیاید و آن ترک زیادتها بود.

Абубакри садиқи разии аллоҳ анҳу гуфт мо ҳафтод гӯнаи ҳалоли даст бдоштаҳем аз бими онк дар ҳаром уфтем .

ابوبکر صدّیق رَضِیَ اللّهِ عَنْهُ گفت ما هفتاد گونه حلال دست بداشته ایم از بیم آنک در حرام افتیم.

Ва пайғомбари слии аллоҳи алайҳ вслм гуфт Абуҳурираро бо вараъ бош то обидтарин мардумон бошӣ .

و پیغامبر صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّم گفت ابوهریره را با ورع باش تا عابدترین مردمان باشی.

Ҷунайд гуяд аз сиррӣ шунидам ки аҳли вараъи чаҳор тан буданд дар вақти хеши ҳзиФаҳи алмръшӣу Юсуфи асботу иброҳӣми бен адҳаму сулаймони хавос , андари вараъ нигоҳ карданд чун кор баришон танг шуд бон омаданд ки аз ҳар чизи бондкӣ қаноат карданд .

جُنَیْد گوید از سرّی شنیدم که اهل ورع چهار تن بودند در وقت خویش حذیفة المرعشی و یوسف اسباط و ابراهیم بن ادهم و سلیمان خوّاص، اندر ورع نگاه کردند چون کار بریشان تنگ شد بآن آمدند که از هر چیز باندکی قناعت کردند.

Шблӣ гуяд вараъ онаст кӣ аз ҳама чизҳо бипарҳезӣ биҷузи худоӣ .

شبلی گوید ورع آنست کی از همه چیزها بپرهیزی بجز خدای.

Асҳқи бен халаф гуяд вараъи андари сухани саъбтар аз онки андари зару симу зуҳди андари раёсати саъбтар аз онки андари зару сим зеро ки ту онро базл мекунӣ андари талаби раёсат .

اسحق بن خَلَف گوید ورع اندر سخن صعب تر از آنک اندر زر و سیم و زهد اندر ریاست صعب تر از آنک اندر زر و سیم زیرا که تو آنرا بذل میکنی اندر طلب ریاست.

Абусулаймон дороне гуяд вараъи аввал зуҳдаст чунонк қаноат тарафӣаст аз ризо .

ابوسلیمان دارانی گوید ورع اوّلِ زهد است چنانک قناعت طرفی است از رضا.

АбуУсмон гуяд самараи вараъи сабукии шумор буд .

ابوعثمان گوید ثمرۀ ورع سبکیِ شمار بود.

Яҳёи бен маоз гуяд вараъи истодан буд бар ҳади илм бетаъвил .

یحیی بن معاذ گوید ورع ایستادن بود بر حدّ علم بی تأویل.

Абуабдулло ҷило гуяд касе донам ки сӣ соласт то бимикаасту онҷо мақом карду об замзам нахурд магари онк ба далву расан хеш баркашид ва ҳеҷ аз ончӣ аз Миср овараданд нахурд .

ابوعبداللّه جّلا گوید کسی دانم که سی سالست تا بمکّه است و آنجا مقام کرد و آب زمزم نخورد مگر آنک به دلو و رسن خویش برکشید و هیچ از آنچه از مصر آوردند نخورد.

Алии бен Мӯсо алтоҳртӣ гуяд пашизӣ аз Абдуллоҳи бен Марвони биФтоди андари чоҳии палид , мардӣ бкро бигирифт бсиздаҳи динор то аз он чоҳ баровард бо ӯ гуфтанд дар ин чаҳ маънӣ буд гуфт номи худои барони набишта буд .

علیّ بن موسی التاهرتی گوید پشیزی از عبداللّه بن مروان بیفتاد اندر چاهی پلید، مردی بکرا بگرفت بسیزده دینار تا از آن چاه برآورد با او گفتند در این چه معنی بود گفت نام خدای برآن نبشته بود.

Яҳёи бен маоз гуяд вараъ бар ду гӯна буд вараъӣ буд бар зоҳир кӣ буна ҷунбад магари бхдоӣ , вараъӣ буд дар ботин ва он он буд ки андари дилати ҷузи худоӣ андар наёяд .

یحیی بن معاذ گوید ورع بر دو گونه بود ورعی بود بر ظاهر کی بنه جنبد مگر بخدای، ورعی بود در باطن و آن آن بود که اندر دلت جز خدای اندر نیاید.

Гуфтаанд ҳар ки андари вараъи дақиқа нигоҳ надорад бътои бузург андар нарасад ва гуфтаанд ҳркии андари дайн хурда набинад хатари вай бузург набӯд рӯзи қиёмат .

گفته اند هر که اندر ورع دقیقه نگاه ندارد بعطای بزرگ اندر نرسد و گفته اند هرکی اندر دین خرده نبیند خطر وی بزرگ نبود روز قیامت.

Ибн ҷило гуяд ҳар ки тақво бо дарвешии вай суҳбат накунад ҳаром маҳз хӯрд

ابن جّلا گوید هر که تقوی با درویشی وی صحبت نکند حرام محض خورد

Юнуси бен убайд гуяд вараъ берун омаданаст аз ҳамаи шабаҳатҳоу баҳри турфаи алъайнӣ бо хеши шумор кардан .

یونس بن عُبَیْد گوید ورع بیرون آمدنست از همه شبهت ها و بهر طرفة العینی با خویش شمار کردن.

Сафён саврӣ гуяд ҳеҷ чиз надидам осонтар аз вараъ ҳарчӣ нафас орзӯ кунад даст бидорад .

سفیان ثوری گوید هیچ چیز ندیدم آسان تر از ورع هرچه نفس آرزو کند دست بدارد.

Маърӯф крхӣ гуяд забон аз мадҳ нигаҳ доред чунонк аз зм нигаҳ доред .

معروف کرخی گوید زبان از مدح نگه دارید چنانک از ذمّ نگه دارید.

Бшрбн алҳрс гуяд схтрини корҳо се чизаст , буқати дасти танагии саховат кардану вараъи андари хилвату сухани ҳақи гуфтани пеш касе ки азуи тарсӣу умеди дории хоҳари башари ҳоФии бнздики аҳмдбн ҳанбал омад ва гуфт мо бар бомҳо дӯк рейсем шуъоъи машъалаи тоҳирён бар мо уфтад брўшноӣии он дӯк рейсем раво буд ё на Аҳмад ҳанбал гуфт ту кӣӣ ё зан гуфт хоҳари башар ҳоФӣ гуфт вараъи содиқ аз хонадони шумо берун ояд дӯки мриси андари он рўшноӣӣ .

بشربن الحرث گوید سخترین کارها سه چیز است، بوقت دست تنگی سخاوت کردن و ورع اندر خلوت و سخن حق گفتن پیش کسی که ازو ترسی و امید داری خواهر بشر حافی بنزدیک احمدبن حنبل آمد و گفت ما بر بامها دوک ریسیم شعاع مشعلۀ طاهریان بر ما افتد بروشنائی آن دوک ریسیم روا بود یا نه احمد حنبل گفت تو کئی یا زن گفت خواهر بشر حافی گفت ورع صادق از خاندان شما بیرون آید دوک مریس اندر آن روشنائی.

Алӣ алътор гуяд ббсраҳ бигузаштам ҷоӣӣ чанд пер дидам нишастау кӯдакони гирди эшон андар бозӣ мекарданд ман гуфтам эй кӯдакони азин перон шарм надоред кӯдакӣ гуфт ин перонро вараъ заъифаст ҳайбаташон бархестаст .

علیّ العطّار گوید ببصره بگذشتم جائی چند پیر دیدم نشسته و کودکان گرد ایشان اندر بازی میکردند من گفتم ای کودکان ازین پیران شرم ندارید کودکی گفت این پیران را ورع ضعیفست هیبتشان برخاستست.

Молики динори чиҳил соли ббсраҳ буду ҳаргизи хурмо ва рутаб нахурд то бамурд ва чун вақт рутаб бишудӣ гуфтӣ ё аҳли Басраи ин шиками ҳеҷ нуқсон нест андари вай , вондри шумо ҳеҷ чиз зиёдат нест .

مالک دینار چهل سال ببصره بود و هرگز خرما و رطب نخورد تا بمرد و چون وقت رطب بشدی گفتی یا اهل بصره این شکم هیچ نقصان نیست اندر وی، واندر شما هیچ چیز زیادت نیست.

Иброҳӣми адҳамро гуфтанд азин об замзам нахурӣ гуфт агар марои далвӣ будӣ хўрдмӣ .

ابراهیم ادهم را گفتند ازین آب زمزم نخوری گفت اگر مرا دلوی بودی خوردمی.

Аз устоди Абӯали дқоқ шунидам ки гуфт ҳориси муҳосибӣ чун дасти фаро таом кардӣ агар на аз ҳалол будӣ раҳгӣ бар сарангушт вай биҷустӣ донистӣ ки ҳалол нест нахурдӣ .

از استاد ابوعلی دقّاق شنیدم که گفت حارث محاسبی چون دست فرا طعام کردی اگر نه از حلال بودی رگی بر سرانگشت وی بجستی دانستی که حلال نیست نخوردی.

Башари ҳоФиро бдъўтии хонданди таоми пеш ӯ ниҳоданд хост ки даст фароз кунад дасти ваии фармони набарди борӣ чанд чунон кард мардӣ ки он одат ӯ донист гуфт дасти ваии фарои таомӣ ки андари ваии шабаҳат буд нарасаду фармони набард , бениёз буд соҳиби ин даъват аз хондан ӯ шарм дошт .

بشر حافی را بدعوتی خواندند طعام پیش او نهادند خواست که دست فراز کند دست وی فرمان نبرد باری چند چنان کرد مردی که آن عادت او دانست گفت دست وی فرا طعامی که اندر وی شبهت بود نرسد و فرمان نبرد، بی نیاز بود صاحب این دعوت از خواندن او شرم داشت.

Саҳли бен Абдуллоҳро пурседанд аз ҳалол гуфт онк дар худоӣ осӣ нашавад бадв .

سهل بن عبداللّه را پرسیدند از حلال گفت آنک در خدای عاصی نشود بدو.

Ва саҳл гуяд ҳалоли софии он буд ки андари ваии хдоиро фаромӯш накунад .

و سهل گوید حلال صافی آن بود که اندر وی خدایرا فراموش نکند.

Ҳасани басарии андар Макка шуд ғуломиро дид аз фарзандони алии бен абии толиби карами аллоҳи виҷҳаи пушт бо каъба гузошта мрдмонрои панд ҳаме дод , ҳасан боистод пурсед ки салоҳ дайн чист ? гуфт вараъ гуфт офат дайн чист ? гуфт тамаъ . Ҳасан аҷаб бимонад аз вай .

حسن بصری اندر مکّه شد غلامی را دید از فرزندان علیّ بن ابی طالب کرَّم اللّه وَجْهه پشت با کعبه گذاشته مردمانرا پند همی داد، حسن بایستاد پرسید که صلاح دین چیست؟ گفت ورع گفت آفت دین چیست؟ گفت طمع. حسن عجب بماند از وی.

Ҳасан гуяд мисқоли зарра аз вараъи беҳтар аз онки ҳазор мисқоли рӯзау намоз , худованди таъолии бмўсии алайҳи ассалом ваҳй фиристод ки ҳечкас бмн тақарруб накунад бчизӣ чунонк бўръ .

حسن گوید مثقال ذرّه از ورع بهتر از آنک هزار مثقال روزه و نماز، خداوند تعالی بموسی علیه السّلام وحی فرستاد که هیچکس بمن تقرّب نکند بچیزی چنانک بورع.

Абуҳурира гуяд ҳам нишинон худои фардои аҳли вараъ ва зуҳд хоҳанд буд .

ابوهریره گوید هم نشینان خدای فردا اهل ورع و زهد خواهند بود.

Саҳли бен Абдуллоҳ гуяд ҳар ки вараъ бо вай суҳбат накунад агар сар пел бихӯрад сайр нашавад .

سهل بن عبداللّه گوید هر که ورع با وی صحبت نکند اگر سر پیل بخورد سیر نشود.

Ва гӯйанд пораи машки бурданди бнздики ъмрбни абдулазиз аз ғаниматии бинӣ фаро гирифт гуфт манфиати ин ба буиаст ва ман кроҳит дорам ки танҳо буи он бишинавам , ҳамаи мусулмонон дар буии ин шариканд .

و گویند پارۀ مشک بردند بنزدیک عمربن عبدالعزیز از غنیمتی بینی فرا گرفت گفت منفعت این به بوی است و من کراهیت دارم که تنها بوی آن بشنوم، همه مسلمانان در بوی این شریک اند.

АбуУсмони ҳириро пурседанд аз вараъ гуфт Абусолеҳи наздики дӯстӣ буд буқати назъ , он мард чун бамурд Абусолеҳи чароғи Фрўншонд ӯро пурседанд гуфт то акнӯн равған аз он вай буд акнӯн аз он ворисонаст равғани дигар талаб кунед ҷузи азин .

ابوعثمان حیری را پرسیدند از ورع گفت ابوصالح نزدیک دوستی بود بوقت نزع، آن مرد چون بمرد ابوصالح چراغ فرونشاند او را پرسیدند گفت تا اکنون روغن از آنِ وی بود اکنون از آنِ وارثان است روغن دیگر طلب کنید جز ازین.

Кҳмс гуяд гуноҳӣ кардаам чиҳил соласт то бидон мигрим , бародарии бзёрт ман омад ӯро моҳии харидами пораи гул аз девори ҳамсоя боз кардам то даст бишӯяду азу ҳалолӣ нахостам .

کَهْمَس گوید گناهی کرده ام چهل سالست تا بدان میگریم، برادری بزیارت من آمد او را ماهی خریدم پارۀ گل از دیوار همسایه باز کردم تا دست بشوید و ازو حلالی نخواستم.

Мардӣ нома навишт андари сроӣӣ ки бкрои гирифта буд хост ки хок бар он нома кунад аз девори он хона гуфт хонаи бкро гирифта ам нишоед пас гуфт инро хатарӣ набошад хок бар он нома кард ҳотифӣ овоз дод онки ин хокро сабк дошт фардои бидонад чун бовай шумор кунад . Аҳмади ҳанбали сатилӣ гарав кард бдкон баққолӣ бимика чун хост ки боз сетанд , баққоли ду сатил биоварад гуфт ҳар кадом ки он тест бурдор , Аҳмад гуфт мушкил шуд бар ман , сатили туроу сими туро , баққол гуфт сатил ту инаст туро меозмудам гуфт нахоҳам сатили бгзошт .

مردی نامۀ نوشت اندر سرائی که بکرا گرفته بود خواست که خاک بر آن نامه کند از دیوار آن خانه گفت خانه بکرا گرفته ام نشاید پس گفت این را خطری نباشد خاک بر آن نامه کرد هاتفی آواز داد آنک این خاک را سبک داشت فردا بداند چون باوی شمار کند. احمد حنبل سطلی گرو کرد بدکان بقّالی بمکّه چون خواست که باز ستاند، بقّال دو سطل بیاورد گفت هر کدام که آنِ تست بردار، احمد گفت مشکل شد بر من، سطل ترا و سیم ترا، بقّال گفت سطل تو اینست ترا می آزمودم گفت نخواهم سطل بگذاشت.

Абдуллоҳи муборак ҷоӣӣ мерафт вақти намоз андар омад аз сутур фурӯд омад то намоз кунад сутури андар ғалла шуд ва он дияии султонӣ буд , Абдуллоҳи мубораки он сутури бгзошту андари малик хеш нагузошту қимати он бисёр буд .

عبداللّه مبارک جائی میرفت وقت نماز اندر آمد از ستور فرود آمد تا نماز کند ستور اندر غلّه شد و آن دیهی سلطانی بود، عبداللّه مبارک آن ستور بگذاشت و اندر ملک خویش نگذاشت و قیمت آن بسیار بود.

Ва ҳам Абдуллоҳи мубораки рост ки аз Марви боз шом шуд бсбби қаламӣ ки фарои хоста буд ва бо худованд надода буд .

و هم عبداللّه مبارک راست که از مرو باز شام شد بسبب قلمی که فرا خواسته بود و با خداوند نداده بود.

Иброҳӣми алнхъии сутурӣ бо чорати фарои ситади тозӣона аз дасти ваии биФтод фурӯд омад ва сутур бибасту бозгашту тозӣона бастад гуфтанд агар бстўр бозгаштӣ гуфт ман бкро аз он сӯ шудаам на аз ин сӯи дигар .

ابراهیم النّخعی ستوری با چارت فرا ستد تازیانه از دست وی بیفتاد فرود آمد و ستور ببست و بازگشت و تازیانه بستد گفتند اگر بستور بازگشتی گفت من بکرا از آن سو شده ام نه از این سو دیگر.

Абубакр дқоқ гуяд аз тӣа банӣ Исроил монда будам понздаҳи рӯз чун бкнори омадами яке аз лашкарёни пеш ман омаду шарбатии об бмн дод асари он сӣ сол бар дилам бимонад .

ابوبکر دقّاق گوید از تیه بنی اسرائیل مانده بودم پانزده روز چون بکنار آمدم یکی از لشکریان پیش من آمد و شربتی آب بمن داد اثر آن سی سال بر دلم بماند.

Робиъа рост гӯйанд брўшноӣии чароғи султонии пероҳани вай ки дарида буд боз дӯхт дили вай баста шуд брўзгории дароз , боз ёд омад сабаби он , пероҳан бадаред он ҷойгоҳ ки дӯхта буд , дилаш кушода шуд .

رابعه راست گویند بروشنائی چراغ سلطانی پیراهن وی که دریده بود باز دوخت دل وی بسته شد بروزگاری دراز، باز یاد آمد سبب آن، پیراهن بدرید آن جایگاه که دوخته بود، دلش گشاده شد.

Сафёни савриро бихоб диданд ки ду пар доштӣ , андари биҳишти азин дарахт бидон дарахт ҳаме паридӣ гуфтанд ин бача ёфтӣ гуфт бўръи бўръ .

سفیان ثوری را بخواب دیدند که دو پر داشتی، اندر بهشت ازین درخت بدان درخت همی پریدی گفتند این بچه یافتی گفت بورع بورع.

Ҳисони бен абии синони наздики асҳоби ҳасан боистод гуфт бар шумо чаҳ сахт тар аст гуфтанд вараъ гуфт бар ман ҳеҷ чизи осонтар аз он нест гуфтанд чунаст гуфт чиҳил соласт ки аз ҷӯии шумо об сайр нахурдаам ва чиҳил соласт ҳисони паҳлу бар замин наниҳода буд бихобу гӯшт фарбеҳ нахурда буду об сайр нахурд чун фармон ёфт виро бихоб диданд гуфтанд худоӣ бо ту чаҳ кард гуфт некаст кори ман валикин аз биҳишти маро боздоштаанд бсбби сӯзанӣ ки Фрохўостм ва бо худованди надодам .

حسّان بن ابی سنان نزدیک اصحاب حسن بایستاد گفت بر شما چه سخت تر است گفتند ورع گفت بر من هیچ چیز آسانتر از آن نیست گفتند چونست گفت چهل سالست که از جوی شما آب سیر نخورده ام و چهل سالست حسّان پهلو بر زمین ننهاده بود بخواب و گوشت فربه نخورده بود و آب سیر نخورد چون فرمان یافت ویرا بخواب دیدند گفتند خدای با تو چه کرد گفت نیکست کار من ولیکن از بهشت مرا بازداشته اند بسبب سوزنی که فراخواستم و با خداوند ندادم.

Ъбдолўоҳдрои ғуломӣ буд ӯро чандини сол хизмат карда буд ва чиҳил сол ибодат карда андари абтдоءи кор кёлӣ кард чун фармон ёфт ӯро бихоб диданд гуфт худоӣ бо ту чаҳ кард гуфт хайраст валикин аз биҳишти маҳбӯсам ки чиҳил соли қФиз аз ғубори паймона бар ман берун овардаанд .

عبدالواحدرا غلامی بود او را چندین سال خدمت کرده بود و چهل سال عبادت کرده اندر ابتداء کار کیّالی کرد چون فرمان یافت او را بخواب دیدند گفت خدای با تو چه کرد گفت خیرست ولیکن از بهشت محبوسم که چهل سال قفیز از غبار پیمانه بر من بیرون آورده اند.

Исои алайҳи ассалом бгўрстонӣ бигузашт мардӣ аз он гӯристонён овоз дод , худои виро зинда кард гуфт ту кӣӣ гуфт ҳмолӣ будам борҳои мардумони бргрФтмии рӯзии пуштаи ҳизум аз он касе барграфтам хилолӣ аз он боз кардам то бамурдаам маро бидон матолибат ҳаме кунанд .

عیسی علیه السّلام بگورستانی بگذشت مردی از آن گورستانیان آواز داد، خدای ویرا زنده کرد گفت تو کئی گفت حمّالی بودم بارهای مردمان برگرفتمی روزی پشتۀ هیزم از آن کسی برگرفتم خلالی از آن باز کردم تا بمرده ام مرا بدان مطالبت همی کنند.

Рӯзии Абӯсаиди хрози андари вараъи сухан ҳаме гуфт аббоси бен алмҳтдӣ бадв бигузашт гуфт ё бо Саиди шарми надорӣ кӣ андари зери баннои абўдўониқи нишинӣ ва аз ҳавзи збидаҳи оби хурӣу андари вараъи сухани гўӣӣ .

روزی ابوسعید خرّاز اندر ورع سخن همی گفت عبّاس بن المهتدی بدو بگذشت گفت یا با سعید شرم نداری کی اندر زیر بنای ابودوانیق نشینی و از حوض زبیده آب خوری و اندر ورع سخن گوئی.