Гар бдинсўрт , ки ҳастӣ , сарф хоҳад шуд ҷавонӣ
گر بدینصورت، که هستی، صرف خواهد شد جوانی
Ростӣ бар бод хоҳӣ дод нақди зиндагонӣ
راستی بر باد خواهی داد نقد زندگانی
Кӣ барии раҳи сӯии маънӣ ? чун ту аз кӯтоҳи чашмӣ
کی بری ره سوی معنی؟ چون تو از کوتاه چشمی
Сӯратиро ҳркҷои бинии дарави ҳайрони Бамоне
صورتی را هرکجا بینی درو حیران بمانی
Роҳ душворасту манзили давру дуздон дар камӣни гуҳ
راه دشوارست و منزل دور و دزدان در کمینگه
Гӯш кун : то дрнбозии мояи бозоргонӣ
گوش کن: تا درنبازی مایهٔ بازارگانی
Воъизат гӯласт ва медонам ки : аз раҳи даври гардӣ
واعظت گولست و میدانم که: از ره دور گردی
Раҳбарат ғӯласт ва медонам ки : дар водии Бамоне
رهبرت غولست و میدانم که: در وادی بمانی
Кардае бо худ ҳисоби онкӣ : чун молам фузун шуд
کردهای با خود حساب آنکه: چون مالم فزون شد
Дар муроди дили бимонами шоду охир ҳам наМонӣ
در مراد دل بمانم شاد و آخر هم نمانی
Ин работӣ дар раҳ сайласт ва мо дар ваии мусофир
این رباطی در ره سیلست و ما در وی مسافر
Бргзори сайлҳо манзили мсоз , эй корвонӣ
برگذار سیلها منزل مساز، ای کاروانی
Ҳарки дар дунё ба ранҷ омад , зи баҳри роҳати тан
هرکه در دنیا به رنج آمد، ز بهر راحت تن
Зиндагонӣ медиҳад бар боди баҳри зиндагонӣ
زندگانی میدهد بر باد بهر زندگانی
Ҷовдони касро нишон боқӣ нахоҳад монад ҳаргиз
جاودان کس را نشان باقی نخواهد ماند هرگز
Ҷаҳд он кун то : магар науммат бимонад ҷовдонӣ
جهد آن کن تا: مگر نامت بماند جاودانی
Лиззати ҳалвои имон кӣ фурӯ ояд ба ҳалқат ?
لذت حلوای ایمان کی فرو آید به حلقت؟
Чун турои дроъаҳ шаш тӯйасту пероҳани дугонӣ
چون ترا دراعه شش تویست و پیراهن دوگانی
Дигаронро чун ба роҳи оре ? ки худро ёва кардӣ
دیگران را چون به راه آری؟ که خود را یاوه کردی
Ҳаркиро шаб хоб мегирад чаҳ донад посбонӣ ?
هرکه را شب خواب میگیرد چه داند پاسبانی؟
ё муроди хеш бояд ҷуст , ё коми рафиқон
یا مراد خویش باید جست، یا کام رفیقان
Кори худ иксў на , ар дарбанди кори дигароне
کار خود یکسو نه، ار دربند کار دیگرانی
Солҳо бӯсидаанд аз сидқи хоки остонҳо
سالها بوسیدهاند از صدق خاک آستانها
Он кашони имрӯз май байнам ки хоки остонӣ
آن کشان امروز میبینم که خاک آستانی
Мардро гуфту қадам бояд , ту худ якбора гуфтӣ
مرد را گفت و قدم باید، تو خود یکباره گفتی
Халқро дар сари забон бояд , ту худ яксар забонӣ
خلق را در سر زبان باید، تو خود یکسر زبانی
Савту ҳарф аз баҳри он омухтӣ , то қавли гӯйӣ
صوت و حرف از بهر آن آموختی، تا قول گویی
Баҳру вазн аз баҳр он ангехтӣ , то шеъри хуоне
بحر و وزن از بهر آن انگیختی، تا شعر خوانی
Бе зари андар хона нанишоне шабии касроу умрӣ
بیزر اندر خانه ننشانی شبی کس را و عمری
Ҳаст то дар малики эзад май нишинии ройгонӣ
هست تا در ملک ایزد مینشینی رایگانی
Номи худ ошиқ наҳодӣ , чист ин афсурдагӣҳо ?
نام خود عاشق نهادی، چیست این افسردگیها؟
Ошиқонро синаи оташи хона бояд , дидаи хонӣ
عاشقان را سینه آتشخانه باید، دیدهخانی
Паҳливонӣ нест қалби дӯстон бар ҳам шикастан
پهلوانی نیست قلب دوستان بر هم شکستن
Ба ки қалби душманон ҳам башиканӣ ,гар паҳливонӣ
به که قلب دشمنان هم بشکنی، گر پهلوانی
Зери дастонро мҳл , каз золимӣ андеша бошад
زیر دستان را مهل، کز ظالمی اندیشه باشد
Гиларо аз гурги саҳройии нигаҳдор , ар шабоне
گله را از گرگ صحرایی نگهدار، ار شبانی
Моли мори тест ва ту рӯзу шаби андари ҷамъи оре
مال مار تست و تو روز و شب اندر جمع آری
Ёри бори тест ва ту солу маи андари банди онӣ
یار بار تست و تو سال و مه اندر بند آنی
Зар фарибандааст , хоҳии мағрибӣ , хоҳии яминӣ
زر فریبنده است،خواهی مغربی، خواهی یمینی
Барқ сӯзандааст , хоҳии машриқӣ , хоҳии ямонӣ
برق سوزنده است، خواهی مشرقی، خواهی یمانی
Гар зи қаҳр эзадат хавфаст , чун даст ту бошад
گر ز قهر ایزدت خوفست، چون دست تو باشد
Ҷаҳд кун то : бар ту шаҳватро набошад қаҳрамонӣ
جهد کن تا : بر تو شهوت را نباشد قهرمانی
Аз рафиқони гуфтан ва аз некбахтони кор бастан
از رفیقان گفتن و از نیکبختان کار بستن
Ончӣ донистам бигуфтам бо ту , он дигари ту доне
آنچه دانستم بگفتم با تو، آن دیگر تو دانی
Сӯхтам дар оташи фикрати равони хеши умрӣ
سوختم در آتش فکرت روان خویش عمری
То ту мегӯйӣ ки : шеъраш ҳамчу обаст аз равонӣ
تا تو میگویی که : شعرش همچو آبست از روانی
Крдгоро , рӯзи умри хештан бар бод додам
کردگارا، روز عمر خویشتن بر باد دادم
Гоҳ эҳсонасту вақти лутфу рӯзи меҳрбонӣ
گاه احسانست و وقت لطف و روز مهربانی
Дар ду олам нест мақсӯдии маро , ҷуз дидан ту
در دو عالم نیست مقصودی مرا، جز دیدن تو
Шояд ар умедвориро ба умедии расонӣ
شاید ار امیدواری را به امیدی رسانی
Гар накукорони рух чун арғавони оранди пешат
گر نکوکاران رخ چون ارغوان آرند پیشت
Ман наме орми бғир аз ашкҳои арғавонӣ
من نمیآرم بغیر از اشکهای ارغوانی
Шӯриш бисёр кардам , зонка вақти арзи нома
شورش بسیار کردم، زانکه وقت عرض نامه
Бар ту омрзидн бисёр май барадами гумоне
بر تو آمرزیدن بسیار میبردم گمانی
Оби дарёии маосӣ то рикобам буд , доим
آب دریای معاصی تا رکابم بود، دایم
Чун з бе обии ҳаме бо бод кардам ҳам аноне
چون ز بیآبی همی با باد کردم هم عنانی
Гарчи ҷон дар пой ёрон кардаам , аз роҳи сӯрат
گرچه جان در پای یاران کردهام، از راه صورت
Кас накард оҳанги ҷонам , ғайр аз он ёрони ҷонӣ
کس نکرد آهنگ جانم، غیر از آن یاران جانی
Оташи дӯзах ба оби чашми ман камтар нишинад
آتش دوزخ به آب چشم من کمتر نشیند
Каз чунин обӣ наёяд қӯти оташи нишоне
کز چنین آبی نیاید قوت آتشنشانی
Нотавон афтодаем аз асли хилқат , ҳам ту мо ро
ناتوان افتادهایم از اصل خلقت، هم تو ما را
Дастгирӣ кун ба лутфи хештан , чун митўонӣ
دستگیری کن به لطف خویشتن، چون میتوانی
Гар бароне бандагонем , ар бихонӣ подшоҳӣ
گر برانی بندگانیم، ار بخوانی پادشاهی
Ҳукми ҳукми тест ва мо розӣ ба ҳар ҳукмӣ , ки ронӣ
حکم حکم تست و ما راضی به هر حکمی، که رانی
Ёрб андари ҳоли перии дасти гирами сӯии раҳмат
یارب اندر حال پیری دست گیرم سوی رحمت
Каз ҷавонӣ кардам ин ошуфтагӣ , оҳ аз ҷавонӣ !
کز جوانی کردم این آشفتگی، آه از جوانی!
эй мусофир , чун ба малику манзил худ бозгардӣ
ای مسافر، چون به ملک و منزل خود بازگردی
Гуфтҳои Авҳадӣ май бар зи баҳри армағонӣ
گفتهای اوحدی میبر ز بهر ارمغانی