Рӯз шуд , эй ҳаким , аз он манзил

روز شد، ای حکیم، از آن منزل

Хабарии даҳ ки чун гузашти ин дил

خبری ده که چون گذشت این دل

Худ азин омадани мурод чаҳ буд ?

خود ازین آمدن مراد چه بود؟

Сари ин ҳиҷр ва ин бъод чаҳ буд ?

سر این هجر و این بعاد چه بود؟

Магари оғоз кор дарёбем

مگر آغاز کار دریابیم

Вази вуҷӯди ҷаҳон хабар ёбем

وز وجود جهان خبر یابیم

Ҳамаи донстнисти ин ба аён

همه دانستنیست این به عیان

Гар надонистае дуруст бидон

گر ندانسته‌ای درست بدان

Коўлини қисмат аз тариқи қиёс

کاولین قسمت از طریق قیاس

Дар вуҷӯд ва адам диҳанд асос

در وجود و عدم دهند اساس

Венаи вуҷӯд ар фанопазир буд

وین وجود ار فناپذیر بود

Мумкинаст ар чаҳ бар асир буд

ممکنست ار چه بر اثیر بود

Вари фаноро бадв набошад роҳ

ور فنا را بدو نباشد راه

Воҷибаст ва бад-ӣн махоҳ гувоҳ

واجبست و بدین مخواه گواه

Зоти воҷиби қадиму фард буд

ذات واجب قدیم و فرد بود

Бе чаҳ ва чуну хоб ва хӯрд буд

بی چه و چون و خواب و خورد بود

Бошад ӯ аз ҷаҳот низ бадар

باشد او از جهات نیز به در

Ту аз он зот беҷиҳат магзар

تو از آن ذات بی‌جهت مگذر

Ҳар чаҳ дар имтиноъ ва имконаст

هر چه در امتناع و امکانست

Зоти воҷиб муғойир онаст

ذات واجب مغایر آنست

Чун шуд аз имтиноъу имкони ҳур

چون شد از امتناع و امکان حر

Шуд зи ҷўдши вуҷӯди олами пар

شد ز جودش وجود عالم پر

Кард ҳастяш иқтизои зуҳӯр

کرد هستیش اقتضای ظهور

Зонка нураст ва фош гардад нур

زانکه نورست و فاش گردد نور

Зот ӯ бар вуҷӯд шоҳӣ кард

ذات او بر وجود شاهی کرد

Раҳматаши рух ба нек хоҳӣ кард

رحمتش رخ به نیک‌خواهی کرد

Сунъро мазҳарӣ зарурат шуд

صنع را مظهری ضرورت شد

Толиби ҷисму ҷон ва сӯрат шуд

طالب جسم و جان و صورت شد

Аввал ҷумла ӯст , ъзи вҷл

اول جمله اوست، عز وجل

Гар чаҳ охир надораду аввал

گر چه آخر ندارد و اول

Иззаташ чун зи худ ба худ пардохт

عزتش چون ز خود به خود پرداخت

Назарӣ бар камоли хеши андохт

نظری بر کمال خویش انداخت

Зон назари гашти ақли кули мавҷӯд

زان نظر گشت عقل کل موجود

Ақл кўро бидид кард суҷуд

عقل کاو را بدید کرد سجود

Нафас кул шуд падед аз он дидан

نفس کل شد پدید از آن دیدن

Шуд писандида зон псндидн

شد پسندیده زان پسندیدن

Нафас чун дар сеюм навард афтод

نفس چون در سوم نورد افتاد

Сеюмин ҷавҳари ду фард афтод

سومین جوهر دو فرد افتاد

Зон се ртбти се баъд пайдо шуд

زان سه رتبت سه بعد پیدا شد

Пайкари осмон ҳувайдо шуд

پیکر آسمان هویدا شد

Ҷавҳари нафас чун ба худ нагирист

جوهر نفس چون به خود نگریست

То бидонад ки ҳақ ки ваов кист ?

تا بداند که حق که و او کیست؟

Ақлу нафасу фалак падед омад

عقل و نفس و فلک پدید آمد

Чарх дар гуфт ва дар шунид омад

چرخ در گفت و در شنید آمد

Ҳам чунин то ки на фалак шуд рост

هم چنین تا که نه فلک شد راست

Ҳикматаш чун бад-ӣни фузӯнии хост

حکمتش چون بدین فزونی خواست

Шуд аёни зини ду чори кошона

شد عیان زین دو چار کاشانه

Ҳафт шоҳ ва дувоздаҳ хона

هفت شاه و دوازده خانه

Ҳама дар маҳди ин ҳумоюни Рахш

همه در مهد این همایون رخش

Равшани ойину равшанои бахш

روشن آیین و روشنایی بخش

Нарми хубони тез то зинда

نرم خوبان تیز تازنده

Ҳар яке пардае навозанда

هر یکی پرده‌ای نوازنده

Чарх чун давр кард ва шуд шайдо

چرخ چون دور کرد و شد شیدا

Шуд замини равшану замони пайдо

شد زمین روشن و زمان پیدا

Дар замони гашти чори фасли падед

در زمان گشت چار فصل پدید

Бар замин низ ҳафт хат бикашед

بر زمین نیز هفت خط بکشید

Ҳафт иқлӣм аз он бпиўстнд

هفت اقلیم از آن بپیوستند

Ҳар яке бар ситорае бастанд

هر یکی بر ستاره‌ای بستند

Чун аз он ҷунбиши шбонрўзӣ

چون از آن جنبش شبانروزی

Ёфт анҷуми бароти пирӯзӣ

یافت انجم برات پیروزی

Шуд намояндаи зини варақи дарҳол

شد نماینده زین ورق در حال

Машриқу мағрибу ҷанубу шимол

مشرق و مغرب و جنوب و شمال

Чарх аз аввал ки чира шуд дар давр

چرخ از اول که چیره شد در دور

Чори унсур падед шуд бар Фўр

چار عنصر پدید شد بر فور

Коташу боду об ва хок тавонад

کآتش و باد و آب و خاک تواند

Ҳам ҳаёти ту , ҳам ҳалок тавонад

هم حیات تو، هم هلاک تواند

Венаи аносир чу даст бар ҳам дод

وین عناصر چو دست بر هم داد

Зон се мавлуди номдори бзод

زان سه مولود نامدار بزاد

Он се мавлуд чист ? нек бидон

آن سه مولود چیست؟ نیک بدان

Маъдан ва пас набот ва пас ҳайвон

معدن و پس نبات و پس حیوان

Гашти маъдан ба хоки пӯшида

گشت معدن به خاک پوشیده

Ваз замин шуд наботи ҷӯшида

وز زمین شد نبات جوشیده

Ҳайвон бар замину обу ҳаво

حیوان بر زمین و آب و هوا

Шуд ба ҷунбиши равону ҳукми раво

شد به جنبش روان و حکم روا

Ин се мавқуф бар чаҳор арқон

این سه موقوف بر چهار ارکان

Ва он барин ҳафт гунбади гардон

و آن برین هفت گنبد گردان

Чархи мҳтоҳи нафасу нафас ба ақл

چرخ محتاح نفس و نفس به عقل

То ба ваҳдат расед нақл ба нақл

تا به وحدت رسید نقل به نقل

Гар чаҳ ҳар як чунин мадор кунад

گر چه هر یک چنین مدار کند

Чун ба ваҳдат расед , фирор кунад

چون به وحدت رسد، فرار کند

Онкӣ бо ақл буд рӯҳаши ҷуфт

آنکه با عقل بود روحش جفت

Ҷунбиши нафасро табиат гуфт

جنبش نفس را طبیعت گفت

Табъ чун дар мизоҷи пайвандад

طبع چون در مزاج پیوندد

Аз трокиби нақшҳо бандад

از تراکیب نقش‌ها بندد

Чунки аз табъ ва аз мизоҷи бурун

چونکه از طبع و از مزاج برون

Нест ин нақшҳои гӯногӯн

نیست این نقش‌های گوناگون

Ихтилофи замон бурун оварад

اختلاف زمان برون آورد

На мизоҷ аз чаҳор унсури фард

نه مزاج از چهار عنصر فرد