Чист гетӣ ? сарои меҳнату ғам

چیست گیتی؟ سرای محنت و غم

Заҳмат ӯ фузуну роҳат кам

زحمت او فزون و راحت کم

То шаби охирину рӯзи нахуст

تا شب آخرین و روز نخست

Фалаки андари камӣни меҳнати тест

فلک اندر کمین محنت تست

Сайри афлокро мадон ба абас

سیر افلاک را مدان به عبث

Нафасро бар шуъӯр ин кун ҳс

نفس را بر شعور این کن حث

Дар замин ҳар чаҳ ҷисм ва ҷон дорад

در زمین هر چه جسم و جان دارد

Осмони сӯратӣ аз он дорад

آسمان صورتی از آن دارد

ӯ барин нур соя афганда

او برین نور سایه افگنده

Сояи ин ба нури он зинда

سایهٔ این به نور آن زنده

Агар он нури неки ҳол буд

اگر آن نور نیک حال بود

Айши ин соя бар камол буд

عیش این سایه بر کمال بود

Вар падед ояд андарин сустӣ

ور پدید آید اندرین سستی

Натавон дидани андарони рстӣ

نتوان دیدن اندران رستی

Дар ҳам ин нуру сояи пайваста

در هم این نور و سایه پیوسته

Сирати ин ба сайри он баста

سیرت این به سیر آن بسته

Чун азин сояи бозгашти он нур

چون ازین سایه بازگشت آن نور

Гашти азин сояи зиндагонии давр

گشت ازین سایه زندگانی دور

Мо чаҳу дарчӣ пояем ҳама ?

ما چه و درچه پایه‌ایم همه؟

Чун на нурем , сояем ҳама

چون نه نوریم، سایه‌ایم همه

Ту аз онҷо чу сояи зонеи давр

تو از آنجا چو سایه زانی دور

Ки нае ҳам чу соя дар паии нур

که نه‌ای هم چو سایه در پی نور

Асли наздику асл давр якеаст

اصل نزدیک و اصل دور یکیست

Мо ҳама сояем ва нур якеаст

ما همه سایه‌ایم و نور یکیست

Бози онҳо ки пеш мо нуранд

باز آنها که پیش ما نورند

Ба ҳақиқат чу соя маҳҷӯранд

به حقیقت چو سایه مهجورند

Ҳафт кавкаби зи роҳи панҷ назар

هفت کوکب ز راه پنج نظر

Гоҳ заҳрат диҳанду гоҳи шукр

گاه زهرت دهند و گاه شکر

Дар ваболу ҳубуту баъду шараф

در وبال و هبوط و بعد و شرف

Гуҳ талофӣ гаранду гоҳи талаф

گه تلافی گرند و گاه تلف

Ду ҷаҳонгир ва панҷ соҳиби Рахш

دو جهانگیر و پنج صاحب رخش

Зери ин торами дувоздаҳ бахш

زیر این طارم دوازده بخش

Тар ва хушканду гарму сард ба ҳам

تر و خشکند و گرم و سرد به هم

Нарми рафтору тези гирд ба ҳам

نرم رفتار و تیز گرد به هم

Бшдншони зи хона дар хона

بشدنشان ز خانه در خانه

Фитнаҳо дар ҷаҳони вайрона

فتنه‌ها در جهان ویرانه

Аз муҳоқи офат ҷаҳон бошанд

از محاق آفت جهان باشند

зи эҳтироқи оташ ниҳон бошанд

ز احتراق آتش نهان باشند

Шабӣу рӯзӣу нару мода

شبی و روزی و نر و ماده

Саъду наҳс аз паии ҳам афтода

سعد و نحس از پی هم افتاده

Собитӣ дар мизоҷи сайёрӣ

ثابتی در مزاج سیاری

Воқеӣ дар изои тайёрӣ

واقعی در ازای طیاری

Ин яке мътӣ , он яке қотеъ

این یکی معطی، آن یکی قاطع

Ин яке тира ва он дигар сотиъ

این یکی تیره و آن دگر ساطع

Бози азин ҷумлаи собиту сайёр

باز ازین جمله ثابت و سیار

Ҳар яке бо яке дигар шуд ёр

هر یکی با یکی دگر شد یار

Наҳс бо наҳсу саъд бо масъӯд

نحس با نحس و سعد با مسعود

Ммтзҷи ранг ҳар ду гирад зуд

ممتزج رنگ هر دو گیرد زود

Аз равиш чун ба ҳам дар омезанд

از روش چون به هم در آمیزند

Ҳолҳои аҷаб барангезанд

حالهای عجب برانگیزند

Ҳар яке муқтазии балое ро

هر یکی مقتضی بلایی را

ё футуҳӣу анҷлоиӣ ро

یا فتوحی و انجلایی را

Дода аз иҷтимоу истиқбол

داده از اجتماع و استقبال

Меҳру маи кунро тағайюри ҳол

مهر و مه کون را تغیر حال

Омаданашони сӯии ҳазиз аз авҷ

آمدنشان سوی حضیض از اوج

Карда дарёии фитнаро пари мавҷ

کرده دریای فتنه را پر موج

Ҷурми хуршедро дарин дараҷот

جرم خورشید را درین درجات

Сесад ва шаст сӯратасту сифот

سیصد و شست صورتست و صفات

Ҳар яке мушкилии падеди орад

هر یکی مشکلی پدید آرد

ё худ аз мушкилии калиди орад

یا خود از مشکلی کلید آرد

Шуд замин чун шикоргоҳӣ шавам

شد زمین چون شکارگاهی شوم

Гирд ӯ ҳалқае зи чарху нуҷум

گرد او حلقه‌ای ز چرخ و نجوم

Зон назарҳои тез ва чандон суст

زان نظرهای تیز و چندان سست

Он раҳад кӯи зи рахнаи беруни ҷуст

آن رهد کو ز رخنه بیرون جست