Нафаси нтқист , безабон гуёст
نفس نطقیست، بیزبان گویاست
Ин бидонад касе ки ӯ ҷӯёст
این بداند کسی که او جویاست
Дар басари нур ва дар забони гуфтор
در بصر نور و در زبان گفتار
Дар даҳани зўқ ва дар қадами рафтор
در دهن زوق و در قدم رفتار
Қӯти самъу ламсу бўиидн
قوت سمع و لمس و بوییدن
Ба раҳи фикру фаҳми пўиидн
به ره فکر و فهم پوییدن
Ҳама аз файзи нафас зоянда аст
همه از فیض نفس زایندهاست
Ҷумларо нафаси раҳ намоянда аст
جمله را نفس ره نماینده است
Дидан ӯ ба имтиёз буд
دیدن او به امتیاز بود
Гуфтан ӯ ба рамзу роз буд
گفتن او به رمز و راز بود
Бар ту аз бскаҳ мушфиқасту раҳим
بر تو از بسکه مشفقست و رحیم
Ба ҳазорат забон кунад таълим
به هزارت زبان کند تعلیم
Менамояд зи сад тариқати роҳ
مینماید ز صد طریقت راه
То зи неку зи бади шӯии огоҳ
تا ز نیک و ز بد شوی آگاه
ӯ чаҳ шоиста худат созад
او چه شایستهٔ خودت سازد
Нур ӯ акс бар ту андозад
نور او عکس بر تو اندازد
Нур ӯ дар танат фиришта шавад
نور او در تنت فرشته شود
Манеҳӣ ғайб ва сарнавишта шавад
منهی غیب و سرنوشته شود
Ҷустан ҳар раҳгӣ забонӣ азуаст
جستن هر رگی زبانی ازوست
Задан ҳар нафас нишоне азуаст
زدن هر نفس نشانی ازوست
Ҷустани сари нишони ҷоҳ буд
جستن سر نشان جاه بود
Ва он пояти далели роҳ буд
و آن پایت دلیل راه بود
Ҷустани чашми рост аз шодӣ
جستن چشم راست از شادی
Хабарат гуяду зи озодӣ
خبرت گوید و ز آزادی
Ҷустани чашми чапи нишони ҷафо
جستن چشم چپ نشان جفا
ё суханҳои душманони зи қафо
یا سخنهای دشمنان ز قفا
Ҷунбиш ҳар яке ба мнўолист
جنبش هر یکی به منوالیست
Ҳар яке зон далел бар ҳолест
هر یکی زان دلیل بر حالیست
Ҳам чунин ҳукми набзи шарёнот
هم چنین حکم نبض شریانات
Андари авқоти ранҷу буҳронот
اندر اوقات رنج و بحرانات
Набз намиллӣ далели заъфи қуво
نبض نملی دلیل ضعف قوا
Мутафовит бар ихтилофи ҳаво
متفاوت بر اختلاف هوا
Муртаиш бар ҳарорати торӣ
مرتعش بر حرارت طاری
Млтўӣ бар камоли беморӣ
ملتوی بر کمال بیماری
Ва он дигарҳо бад-ӣн сифат бошад
و آن دگرها بدین صفت باشد
Назд он коҳил маърифат бошад
نزد آن کاهل معرفت باشد
Сари басари воқифон ин розанд
سر بسر واقفان این رازند
Гӯш кун то чаҳ парда месозанд ?
گوش کن تا چه پرده میسازند؟
Миниўшнду бози мигўинд
مینیوشند و باز میگویند
Безабон бо ту рози мигўинд
بیزبان با تو راز میگویند
Зини варақ дар сухани нқт ба нқт
زین ورق در سخن نقط به نقط
Ки : ғалат кам кун ва ту карда ғалат
که: غلط کم کن و تو کرده غلط
Чри як андом низ дар ҳолест
چر یک اندام نیز در حالیست
Дар фаросати далел бар Фолист
در فراست دلیل بر فالیست
Хол дар чашму майл дар бинӣ
خال در چشم و میل در بینی
Сӯрати ҳилтсту каҷи бинӣ
صورت حیلتست و کج بینی
Тарҳи бинӣ агар баланд буд
طرح بینی اگر بلند بود
Марди мағруру арҷманд буд
مرد مغرور و ارجمند بود
Гардану ришу пойу қади дароз
گردن و ریش و پای و قد دراز
Аз ҳимоят ҳадис гуяд боз
از حمایت حدیث گوید باز
Инчунин корхонае бркор
اینچنین کارخانهای برکار
Шабу рӯз ва ту хуфтаи ғофили вор
شب و روز و تو خفته غافلوار
Чун ки дар таҳти ин бало бошӣ
چون که در تحت این بلا باشی
Чаҳ кунигар на мубтало бошӣ ?
چه کنی گر نه مبتلا باشی؟
Кист кинро шумор донад кард ?
کیست کین را شمار داند کرد؟
Ҳамаро эътибор донад кард ?
همه را اعتبار داند کرد؟
Шоди манишин , ки дар сарои сипанҷ
شاد منشین، که در سرای سپنج
Натавон буд бе кашӣдан ранҷ
نتوان بود بیکشیدن رنج
Зон бад-ӣн оламат фиристоданд
زان بدین عالمت فرستادند
Венаи чунин соз ва олатат доданд
وین چنین ساز و آلتت دادند
То ба инҳо назар дарандозӣ
تا به اینها نظر دراندازی
Чораи кори хештан созӣ
چارهٔ کار خویشتن سازی
Зираконе , ки роз донистанд
زیرکانی، که راز دانستند
Сари инҳо чу боз донистанд
سر اینها چو باز دانستند
Зини миёни зуд бар канор шуданд
زین میان زود بر کنار شدند
Ганҷ вааш сӯии кунҷ ғор шуданд
گنجوش سوی کنج غار شدند
Гар ту Кайхусравӣ ба дайн ва ба дод
گر تو کیخسروی به دین و به داد
Вар чу Носири шӯй ба ҳуҷҷат ва дод
ور چو ناصر شوی به حجت و داد
То нашаве зи малики Эрони даст
تا نشویی ز ملک ایران دست
Натавонӣ ба кунҷ ғор нишаст
نتوانی به کنج غار نشست
Панди дарвеш агар ниндўзӣ
پند درویش اگر نیندوزی
Зини ду хусрав чаро нёмўзӣ ?
زین دو خسرو چرا نیاموزی؟
Ту ба омухтани баланди шӯй
تو به آموختن بلند شوی
То бадонеу арҷманди шӯй
تا بدانی و ارجمند شوی
Чун ниҳоди ту осмонӣ шуд
چون نهاد تو آسمانی شد
Сӯратати сари басар маъонӣ шуд
صورتت سر بسر معانی شد
На замин бар ту роҳ донад баст
نه زمین بر تو راه داند بست
На фалак низ бар ту ёбад даст
نه فلک نیز بر تو یابد دست
Гар чаҳ дерӣаст кндрини бандӣ
گر چه دیریست کندرین بندی
Натавонӣ , ки сахти пайвандӣ
نتوانی، که سخت پیوندی
На чунон бар замонаи бастии дил
نه چنان بر زمانه بستی دل
Ки туоне шудани буруни зини гул
که توانی شدن برون زین گل
Ман бад-ӣни ғор срФрохтаҳ ам
من بدین غار سرفراختهام
Ки дарин ғори ҷой сохта ам
که درین غار جای ساختهام
Онкӣ дар ғор сур дораду сайр
آنکه در غار سور دارد و سیر
Ғайраташ чун раҳо кунад бар ғайр ?
غیرتش چون رها کند بر غیر؟