Гар бипурсад касе ки : ҳар ду ҷаҳон

گر بپرسد کسی که: هر دو جهان

Гуфтае кндр одамӣаст ниҳон

گفته‌ای کندر آدمیست نهان

Баршумурдӣ аз он нишоне чанд

برشمردی از آن نشانی چند

Кардӣ аз ҳар яке беоне чанд

کردی از هر یکی بیانی چند

Бози чандон ҳазор доруӣу заҳр

باز چندان هزار داروی و زهر

Ки ҷаҳон дорад аз якояки баҳр

که جهان دارد از یکایک بهر

На фулузу ҷавоҳири конӣ

نه فلز و جواهر کانی

Ошкорои ону пинҳонӣ

آشکارای آن و پنهانی

Ин ҷўобисти гуфтанӣ ба дуруст

این جوابیست گفتنی به درست

Чун нагӯйӣ , гзир бояд ҷуст

چون نگویی، گزیر باید جست

Метавон як ба як баён кардан

میتوان یک به یک بیان کردن

Ба шносндаҳ бар аён кардан

به شناسنده بر عیان کردن

Ҳукамо гуфтаанд ва дода нишон

حکما گفته‌اند و داده نشان

Ман бигӯям з гуфта эшон :

من بگویم ز گفتهٔ ایشان:

Ҳаст пӯшида дар ҷаҳони ганҷӣ

هست پوشیده در جهان گنجی

Бадар оварданаши бабри ранҷӣ

بدر آوردنش ببر رنجی

Гузарӣ кун батавр ин асрор

گذری کن بطور این اسرار

Дар муноҷоти ишқи Мӯсои вор

در مناجات عشق موسی‌وار

Нур Мӯсо бибину нори халил

نور موسی ببین و نار خلیل

Агарат орзӯаст ин таҷлил

اگرت آرزوست این تجلیل

Ҷабалӣ ҳаст дар ҷлтҳо

جبلی هست در جلتها

Ҳаҷар ӯ алоҷи иллат ҳо

حجر او علاج علت‌ها

Ки одам аз ҷнтш нишон оварад

که آدم از جنتش نشان آورد

Фикр ӯ шисро ба ҷон оварад

فکر او شیث را به جان آورد

Дами събони азуи нмўдорист

دم ثعبان ازو نموداریست

Расани соҳирон аз он торист

رسن ساحران از آن تاریست

Авлиёро яқин азуаст дуруст

اولیا را یقین ازوست درست

Анбиёро гумон аз он шдсст

انبیا را گمان از آن شدسست

Оби Илёсу Хизр равшан азуаст

آب الیاس و خضر روشن ازوست

Нори намруд низ гулшан азуаст

نار نمرود نیز گلشن ازوست

Кас чаҳ донад ки бар чаҳ борикист ?

کس چه داند که بر چه باریکیست؟

Ин чаҳ рамзаст ва дар чаҳ торикӣаст ?

این چه رمزست و در چه تاریکیست؟

Бар муҳӣти фалак урӯҷ кунад

بر محیط فلک عروج کند

Вази мсоми малик хурӯҷ кунад

وز مسام ملک خروج کند

Ҳоли ин мушкил аз ту нест бадар

حال این مشکل از تو نیست بدر

Ба азин кун ба ҳоли хеши назар

به ازین کن به حال خویش نظر

Гар ту ин даст бар кашӣ аз ҷайб

گر تو این دست بر کشی از جیب

Аждаҳосозӣ аз Асои Шуайб

اژدها سازی از عصای شعیب

Бикунӣ ,гар ба деги илми пазӣ

بکنی، گر به دیگ علم پزی

Беҳтар аз моҳтоби ранги рузӣ

بهتر از ماهتاب رنگ رزی

зи шарафи соҳиби замонии ту

ز شرف صاحب زمانی تو

Ба чаҳ аз хеш дар гумонеи ту ?

به چه از خویش در گمانی تو؟

Андарин каъба шуд ба сӯрат кам

اندرین کعبه شد به صورت کم

Ҳаҷарии вндри он ҳаҷари замзам

حجری وندر آن حجر زمزم

Ҳаҷараши созгору созанда

حجرش سازگار و سازنده

Замзам ӯ ҳаҷари гдозндаҳ

زمزم او حجر گدازنده

Пургуҳари ҳҷрҳост дар ҳаҷараш

پرگهر حجرهاست در حجرش

Зуҳраи толеъи зи матлаъи фаҷраш

زهره طالع ز مطلع فجرش

Зҳбу ганҷ дар рсосаҳ ӯ

ذهب و گنج در رصاصهٔ او

Қамару шамс ҳар ду хосса ӯ

قمر و شمس هر دو خاصهٔ او

Хез ва ин каъбаро тавофӣ кун

خیز و این کعبه را طوافی کن

Ба киромоташ эътирофӣ кун

به کراماتش اعترافی کن

Саъй кун дар сафои рӯҳу бадан

سعی کن در صفای روح و بدن

То шавад тан чу ҷону ҷон чун тан

تا شود تن چو جان و جان چون تن

Ки чу ин уқда бар ту ҳал гардад

که چو این عقده بر تو حل گردد

Манзалати торак Зуҳал гардад

منزلت تارک زحل گردد

Гар ба ин вақфа мерасад ъист

گر به این وقفه میرسد عیست

Меҳр гардад тамоми брҷист

مهر گردد تمام برجیست

Андарин тирагӣ басӣ марданд

اندرین تیرگی بسی مردند

Раҳ ба оби ҳаёт кам бурданд

ره به آب حیات کم بردند

Онкии ҳанҷори об гум карданд

آنکه هنجار آب گم کردند

Умри худ дар туроб гум карданд

عمر خود در تراب گم کردند

Бо ту маъшуқае чу оби арзон

با تو معشوقه‌ای چو آب ارزان

Бар сари хок чун шудӣ ларзон ?

بر سر خاک چون شدی لرزان؟

Толиби ин вусӯл агар ҳастӣ

طالب این وصول اگر هستی

Дар ба рӯй талаб чаро бастӣ ?

در به روی طلب چرا بستی؟

Дил ба ин восилони саргардон

دل به این واصلان سرگردان

Мада , эй ҷон ва рӯй бар гардон

مده، ای جان و روی بر گردان

Зумраи анбиё ғалат нараванд

زمرهٔ انبیا غلط نروند

Авлиё дар пай сиқт нараванд

اولیا در پی سقط نروند

Ҳамаи маърӯф ва қойиланд барин

همه معروف و قایلند برین

Бигирифт ин сухани замону замин

بگرفت این سخن زمان و زمین

Ки ту гар мекашӣ тамоми ин заҳр

که تو گر میکشی تمام این زهر

Ҳамаи аҷсодро туоне қаҳр

همه اجساد را توانی قهر

Ҳам нишон бахшад аз сипеди вази зард

هم نشان بخشد از سپید وز زرد

Ҳам давои бошиддат ба гарм ва ба сард

هم دوا باشدت به گرم و به سرد

Иллату ранҷро чаҳор ҳазор

علت و رنج را چهار هزار

Метавон кард азин ҳаҷари тимор

میتوان کرد ازین حجر تیمار

Диҳад аз зоти холиду боқӣ

دهد از ذات خالد و باقی

Зри заҳрӣу нафъи трёқӣ

ضر زهری و نفع تریاقی

Ба лақаби олами сағирии ту

به لقب عالم صغیری تو

Зодаи олами Кабӣрии ту

زادهٔ عالم کبیری تو

Номи ин олам миён инаст

نام این عالم میان اینست

Сеюмин сӯрат ҷаҳон инаст

سومین صورت جهان اینست

Пар шунидам ки ҷон ва сар доданд

پر شنیدم که جان و سر دادند

Нишнидам казин хабар доданд

نشنیدم کزین خبر دادند

Ҷустанашгар чаҳ аз мҳолотст

جستنش گر چه از محالاتست

Пеши баъзе ҳам аз кмололтст

پیش بعضی هم از کمالالتست

Ҳар ки ӯ олимӣтавонад сохт

هر که او عالمی تواند ساخت

Мураккаби амр « кун » тавонад тохт

مرکب امر «کن » تواند تاخت

Гар бад-ӣни ҷусту ҷӯии пардозӣ

گر بدین جست و جوی پردازی

Соя бар салтанат наяндозӣ

سایه بر سلطنت نیندازی

Роҳи тавҳидро бадонеи рамз

راه توحید را بدانی رمز

Сари баъс ва нашӯр мо зини ғмз

سر بعث و نشور ما زین غمز

Подшоҳӣ чаҳ беш азин бошад ?

پادشاهی چه بیش ازین باشد؟

Ғояти салтанат ҳамин бошад

غایت سلطنت همین باشد

Хотами хилқатӣу хотами халқ

خاتم خلقتی و خاتم خلق

Дар ту пӯшидаи ози ҷомаи далқ

در تو پوشیده آز جامهٔ دلق

Хок безӣ кунӣу дории ганҷ

خاک بیزی کنی و داری گنج

Баси хасиси аўФтодаҳ эй ба маранҷ

بس خسیس اوفتاده‌ای به مرنج

Ду ҷаҳонии бад-ӣни ҳақирии ту

دو جهانی بدین حقیری تو

То туро мухтасар нагирӣ ту

تا ترا مختصر نگیری تو

Боз кун чашм , агар басари дорӣ

باز کن چشم، اگر بصر داری

То чаҳ чизеи ту кини асари дорӣ ?

تا چه چیزی تو کین اثر داری؟

Ҳар чаҳ аз коинот гирад ном

هر چه از کاینات گیرد نام

Аз баду неку нотамому тамом

از بد و نیک و ناتمام و تمام

Ҷумла роҳаст дар ту монандӣ

جمله راهست در تو مانندی

Ман аз он ҷумла гуфтам ин чанде

من از آن جمله گفتم این چندی

То магари қадари худ бадонеи ту

تا مگر قدر خود بدانی تو

Ҳади ҷону хиради бадонеи ту

حد جان و خرد بدانی تو

Сухан мухлисон бигирӣ ёд

سخن مخلصان بگیری یاد

Надиҳӣ рӯзгори худ барбод

ندهی روزگار خود برباد

Ин бидон : к-эйат шараф инаст

این بدان: کایت شرف اینست

Нусхаи сар « ман урф » инаст

نسخهٔ سر «من عرف » اینست

Аз барои ту сахт кӯшиданд

از برای تو سخت کوشیدند

Боз аз ғифлатати бпўшиднд

باز از غفلتت بپوشیدند

Гар биндозӣ ин ҳиҷоб аз рӯй

گر بیندازی این حجاب از روی

Шавад аинҳоти кашфи мӯӣ ба мӯӣ

شود اینهات کشف موی به موی

Мива аз равзае чунин чидан

میوه از روضه‌ای چنین چیدن

Бе риёзати куҷои тавон дидан ?

بی‌ریاضت کجا توان دیدن؟

Бериёзат касе наҷуст ин ҳол

بی‌ریاضت کسی نجست این حال

Бо риёзат шавад дурусти ин ҳол

با ریاضت شود درست این حال

Пардаи шаҳвату ғазаб дар пеш

پردهٔ شهوت و غضب در پیش

Мнтбаҳ кӣ шӯии зи сӯрати хеш ?

منتبه کی شوی ز صورت خویش؟

Ин асарҳо сифоти тест , на зот

این اثرها صفات تست، نه ذات

Офтобии ту венаи сифати заррот

آفتابی تو وین صفت ذرات

Бикун , эй дӯст , чун на ҷисмии ту

بکن، ای دوست، چون نه جسمی تو

Талаби хеш каз : чаҳ қисмии ту ?

طلب خویش کز: چه قسمی تو؟

Ту бад-ӣни мартабати зи нодонӣ

تو بدین مرتبت ز نادانی

Ғофил аз хеши вази худои доне

غافل از خویش وز خدا دانی

Онкӣ донад ба чун туе ин дод

آنکه داند به چون تویی این داد

Натавонаш чунин гузошт зи ёд

نتوانش چنین گذاشت ز یاد

Дода ӯ бидону дори сипос

دادهٔ او بدان و دار سپاس

Пас бакӯш вадиҳандаро бишнос

پس بکوش و دهنده را بشناس

Гар ндонӣ маҳали қишр аз лўз

گر ندانی محل قشر از لوز

Гузарӣ кун бад-ӣни мсолхи гўз

گذری کن بدین مسالخ گوز

То бадоне ки дайн ба сӯрат нест

تا بدانی که دین به صورت نیست

Бод ва будаш чунин зарурат нест

باد و بودش چنین ضرورت نیست