Зулмати зулм тира дорад роҳ
ظلمت ظلم تیره دارد راه
Адл бояд ҷиноҳу қалби сипоҳ
عدل باید جناح و قلب سپاه
Хонаи золимон на дайр , ки зуд
خانهٔ ظالمان نه دیر، که زود
Ба Фзиҳт хароб хоҳад буд
به فضیحت خراب خواهد بود
Дӯди дили хонаи сӯзи золими бас
دود دل خانه سوز ظالم بس
Бади кунишро ҳамон мазолими бас
بد کنش را همان مظالم بس
Зулми торику дил сияҳ кунадат
ظلم تاریک و دل سیه کندت
Адли рухшандатар з ма кунадат
عدل رخشندهتر ز مه کندت
Мардро зулм бех кун бошад
مرد را ظلم بیخ کن باشد
Адл ва додаш ҳисор тан бошад
عدل و دادش حصار تن باشد
Чаҳ ҷинояти бтар ки хӯн хӯрдан ?
چه جنایت بتر که خون خوردن؟
Вонгаҳ аз ҳалқ ҳар забун хӯрдан
وانگه از حلق هر زبون خوردن
Нест дар бехи давлати ӣнон
نیست در بیخ دولت اینان
Табарӣ чун дуои мискинон
تبری چون دعای مسکینان
Ту натарсӣ ки боғсозӣу тим
تو نترسی که باغ سازی و تیم
Харҷи он ҷумла аз хароҷи ятем ?
خرج آن جمله از خراج یتیم؟
Боғи худро начида гули бева
باغ خود را نچیده گل بیوه
Бардаи сарҳанги ҳизуму мива
برده سرهنگ هیزم و میوه
Шаби торики дӯк риштан ӯ
شب تاریک دوک رشتن او
Рӯзи ноне ба хӯн сириштан ӯ
روز نانی به خون سرشتن او
Вонгаҳеи золимии чунин дар пай
وانگهی ظالمی چنین در پی
Теғ дафъ бидон туе , ё ҳӣ
تیغ دفع بدان تویی،یا حی
Пераи зани нимшб ки оҳ кунад
پیرهزن نیمشب که آه کند
Рӯй ҳафт осмон сиёҳ кунад
روی هفت آسمان سیاه کند
Вой бар хуфтагони хунхорон !
وای بر خفتگان خونخواران!
зи офати сайли чашми бедорон
ز آفت سیل چشم بیداران
Бас ки дидам дуои перзанон
بس که دیدم دعای پیرزنان
Ки фурӯи рехти хӯни тирзнон !
که فرو ریخت خون تیرزنان!
Гар ба як ҳубаи зулми варзии ту
گر به یک حبه ظلم ورزی تو
Ба ҳақиқат ҷӯй наярзӣ ту
به حقیقت جوی نیرزی تو
Аз тугар дидае пар об шавад
از تو گر دیدهای پر آب شود
Маликат аз сайли он хароб шавад
ملکت از سیل آن خراب شود
Мҳл , эй хоҷа , кини збўнгирон
مهل، ای خواجه، کین زبونگیران
Шаҳр ворун кунанд ва даҳ вайрон
شهر وارون کنند و ده ویران
Чу зарурат шавад муовини кор
چو ضرورت شود معاون کار
Малики худро ба одилон бисипор
ملک خود را به عادلان بسپار
Чаҳ кунӣ бар қалами занони дағал
چه کنی بر قلم زنان دغل
Такя бар ақди малики дорӣу ҳал ?
تکیه بر عقد ملک داری و حل؟
Қаламӣ рост карда дар пас гӯш
قلمی راست کرده در پس گوش
Чашм бар хурдаи касон чун мӯш
چشم بر خردهٔ کسان چون موش
Ҳалқи дарвешро бурӣда ба калак
حلق درویش را بریده به کلک
Мол ва маликаш кашида андари силк
مال و ملکش کشیده اندر سلک
Нашносад ки : кирдигораш кист ?
نشناسد که: کردگارش کیست؟
На бидонад ки : асл кораш чист ?
نه بداند که: اصل کارش چیست؟
Илм донистани фақир ва нақӣр
علم دانستن فقیر و نقیر
Илми азрдни ятему сағир
علم ازردن یتیم و صغیر
Гар турои теғи ҳукм дар муштаст
گر ترا تیغ حکم در مشتست
Шаҳна каш бош дузд худ киштаст
شحنه کش باش دزد خود کشتست
Дуздро шаҳнаи роҳ рахт намӯд
دزد را شحنه راه رخت نمود
Куштани дузд бегуноҳ чаҳ суд ?
کشتن دزد بیگناه چه سود؟
Дузд бо шаҳна чун шарик буд
دزد با شحنه چون شریک بود
Кӯчҳоро асаси чирик буд
کوچها را عسس چریک بود
Чун сиёсат набошад андари шаҳр
چون سیاست نباشد اندر شهر
Надурахшад синону ханҷари қаҳр
ندرخشد سنان و خنجر قهر
Ним шаб кард бар криўаҳ равад
نیم شب کرد بر کریوه رود
Дузд бар боми Тифл ва бева равад
دزد بر بام طفل و بیوه رود
Ҳама моранду мӯр , мейр куҷост ?
همه مارند و مور،میر کجاست؟
Музди гӣранда , дуздгир куҷост ?
مزد گیرنده، دزدگیر کجاست؟
Роҳ зад корвон ва даҳро кард
راه زد کاروان و ده را کرد
Шаҳнаи шаҳри мол ҳар ду бабрад
شحنهٔ شهر مال هر دو ببرد
Бар ҳаромӣ чу шаҳна шуд хандон
بر حرامی چو شحنه شد خندان
Ба ҳарами дони фурӯи баради дандон
به حرم دان فرو برد دندان
Чун камон раис шуд бе зиҳ
چون کمان رئیس شد بیزه
Натавон хуфт эмини андари даҳ
نتوان خفت ایمن اندر ده
Шаҳр вақте ки беасас бошад
شهر وقتی که بیعسس باشد
Чини абрӯии шаҳна бас бошад
چین ابروی شحنه بس باشد
Теғи ҳокими ҳисори шаҳр буд
تیغ حاکم حصار شهر بود
Доруии дарди фитнаи қаҳр буд
داروی درد فتنه قهر بود
Сари дуздон ки мива дораст
سر دزدان که میوهٔ دارست
Бар тани осӯда пора кораст
بر تن آسوده پارهٔ کارست
Дуздро ҷой бар дарахт бааст
دزد را جای بر درخت بهست
Посбонро назар ба рахт бааст
پاسبان را نظر به رخت بهست
Бтў маъмур додаанд ин малик
بتو معمور دادهاند این ملک
Ба харобии мҳл , ки гирад калак
به خرابی مهل، که گیرد کلک
То рухи ин замини нхории ту
تا رخ این زمین نخاری تو
Биҷуз аз хору хас чикорӣ ту ?
بجز از خار و خس چکاری تو؟
Гар на ин миваҳо ба бор ояд
گر نه این میوهها به بار آید
Боғро аз кулам чаҳ кор ояд ?
باغ را از کلم چه کار آید؟
Ҳамаи андари тарош чун теша
همه اندر تراش چون تیشه
Кӣ бимонад дарахти ин беша ,
کی بماند درخت این بیشه،
Гӯшти деҳқон ба ҳар ду моҳ хӯрд
گوشت دهقان به هر دو ماه خورد
Мурғи бирёни чирик шоҳ хӯрд
مرغ بریان چریک شاه خورد
Дасти деҳқон чу чарми рафтаи зи кор
دست دهقان چو چرم رفته ز کار
Даҳ худои дасти нарми барда ки : ор
ده خدا دست نرم برده که: آر
Ду се дарвеши рафта дар дарра
دو سه درویش رفته در دره
Паии гӯсолау бузу барра
پی گوساله و بز و بره
Шаби фиғонӣ ки : гурги мяши барад
شب فغانی که: گرگ میش برد
Рӯзи оҳӣ ки ? дузди хяши барад
روز آهی که؟ دزد خیش برد
Ту пар аз бод карда пашм бирават
تو پر از باد کرده پشم بروت
Ки кӣ оради шубони паниру қрўт ?
که کی آرد شبان پنیر و قروت؟
эй ки бар қаҳр дигарон кӯшӣ
ای که بر قهر دیگران کوشی
Баҳри худ гови дигарон дӯшӣ
بهر خود گاو دیگران دوشی
Ҳеҷ дар қаҳр худ нахоҳӣ шуд
هیچ در قهر خود نخواهی شد
Ҳокими шаҳр худ нахоҳӣ шуд
حاکم شهر خود نخواهی شد
Ҳар ки бар нафаси худ мусаллат нест
هر که بر نفس خود مسلط نیست
Нест султон ва андарин хат нест
نیست سلطان و اندرین خط نیست
Подшоҳӣ нигоҳ доштанаст
پادشاهی نگاه داشتنست
Дидау дил ба роҳ доштанаст
دیده و دل به راه داشتنست
Андарин тан , ки малики хоси тўост
اندرین تن، که ملک خاص تواست
Гар ту шоҳӣ кунӣ , халоси тўост
گر تو شاهی کنی، خلاص تواست
Шоҳии тани зи эътидол буд
شاهی تن ز اعتدال بود
Ба талаб кардани камол буд
به طلب کردن کمال بود
Кардан ӯро ба шаръу ақли даво
کردن او را به شرع و عقل دوا
Нпсндидн ончӣ нест раво
نپسندیدن آنچه نیست روا
Андарин шавкату ҷавонии худ
اندرین شوکت و جوانی خود
Шери мардӣу паҳливонии худ
شیر مردی و پهلوانی خود
Бар вуҷӯди худ ар зафари ёбӣ
بر وجود خود ار ظفر یابی
ё худ ин рӯз рафта дарёбӣ
یا خود این روز رفته دریابی
Зинда ҷовдона бошӣ ту
زندهٔ جاودانه باشی تو
Шери мард замона бошӣ ту
شیر مرد زمانه باشی تو
Гар чаҳ туршасту талхи гуфтани ҳақ
گر چه ترشست و تلخ گفتن حق
Шўрбхтисти ҳам нуҳуфтани ҳақ
شوربختیست هم نهفتن حق
Сухан ар дил шикан набошаду сахт
سخن ار دل شکن نباشد و سخت
Раҳнамое куҷо кунад сӯии бахт ?
رهنمایی کجا کند سوی بخت؟
Ҳар чаҳ гуфтам агар нагирӣ ёд
هر چه گفتم اگر نگیری یاد
Рӯз мо бугзарад , шабати хуши бод
روز ما بگذرد، شبت خوش باد