эй ки бар қасри кӯшксозӣ ту
ای که بر قصر کوشک سازی تو
Пиҳ бар дунбаи мигдозии ту
پیه بر دنبه میگدازی تو
Гар чаҳ ин қасрҳо трбнокст
گر چه این قصرها طربناکست
Чун ба гардун нмирсд хокаст
چون به گردون نمیرسد خاکست
Нардбонӣ чунон бисоз , эй гирд
نردبانی چنان بساز، ای گرد
Ки тавонад бар осмонати барад
که تواند بر آسمانت برد
Дар равоқ сипеҳр мебошӣ
در رواق سپهر میباشی
Чакании нақши хона аз кошӣ ?
چکنی نقش خانه از کاشی؟
Ҳар крои хонае тамом буд
هر کرا خانهای تمام بود
Ду бисозад , ба ақли хом буд
دو بسازد، به عقل خام بود
Хонае бас буд гуруҳе ро
خانهای بس بود گروهی را
Чаҳ кашӣ бар сипеҳри кӯҳиро ?
چه کشی بر سپهر کوهی را؟
Рӯй дар гуфта худоӣ овар
روی در گفتهٔ خدای آور
Ҳақ « лои тсрФўо » биҷой овар
حق «لا تسرفوا» بجای آور
Хаймаи орияти барин сари роҳ
خیمهٔ عاریت برین سر راه
Бизану даст зулм кун кӯтоҳ
بزن و دست ظلم کن کوتاه
Қасрсозӣу ҷамъ мол кунӣ
قصر سازی و جمع مال کنی
Гардани хеши пар ва бол кунӣ
گردن خویش پر و بال کنی
Андарин роҳи пари мусӣбату дард
اندرین راه پر مصیبت و درد
Қасру ҷамъӣ чунин нишоед кард
قصر و جمعی چنین نشاید کرد
Зини дурусту дирам ба рағбату майл
زین درست و درم به رغبت و میل
Пул ва бандӣ бисоз дар раҳи сайл
پل و بندی بساز در ره سیل
Коху кошонае ки хоҳии ҳашт
کاخ و کاشانهای که خواهی هشت
Пеши аҳли хирад чаҳ хуб ва чаҳ зишт ?
پیش اهل خرد چه خوب و چه زشت؟
Хез ва бркор кун работӣ чанд
خیز و برکار کن رباطی چند
Роҳи дуздон нобакор бабанд
راه دزدان نابکار ببند
То ту рахту саройро доне
تا تو رخت و سرای را دانی
Ба худоӣ ар худоиро доне
به خدای ار خدای را دانی
Ноед ин ҳар ду кори боҳами рост
ناید این هر دو کار باهم راست
Ҳар ки инро фузуд онро кост
هر که این را فزود آن را کاست
Тарки ин ҳирси хона гир бидиҳ
ترک این حرص خانه گیر بده
Форадӣ , пой дар зиёда манеҳ
فاردی، پای در زیاده منه
Гар чаҳ кошӣаст хона ё чинӣ
گر چه کاشیست خانه یا چینی
Дил бигирад чу беш биншинӣ
دل بگیرد چو بیش بنشینی
Мол чун боз мебаранд аз пас
مال چون باز میبرند از پس
Сад куҷо мебарӣ ? зи сад як бас
صد کجا میبری؟ ز صد یک بس
Чакании хонаҳо зи хишти ҳаром ?
چکنی خانهها ز خشت حرام؟
Зонка вайрон шавад биҳишти ҳаром
زانکه ویران شود بهشت حرام
Гар ҳаромаст хона , кучак ба
گر حرامست خانه، کوچک به
То ҳалолат кунад раияти даҳ
تا حلالت کند رعیت ده
Чист ин хона бо шикастани аҳд ?
چیست این خانه با شکستن عهد؟
Неши занбӯру хонаи пари шаҳд
نیش زنبور و خانهٔ پر شهد
Натавонӣ зи хона бисёр
نتوانی ز خانهٔ بسیار
Ки ба занбӯр дар расонии кор
که به زنبور در رسانی کار
Хонаеро ки рӯбаҳ вайронӣаст
خانهای را که روبه ویرانیست
Карданаши мӯҷиби пшимонист
کردنش موجب پشیمانیست
Ҳақи надод аз таҳорати каъба
حق نداد از طهارت کعبه
Ба сулаймони иморати каъба
به سلیمان عمارت کعبه
Баҳри мурғӣ ки кушта буд ба даст
بهر مرغی که کشته بود به دست
Ёфт ин нестӣ бидон ҳама ҳаст
یافت این نیستی بدان همه هست
Масҷидӣ каз ҳароми брсозӣ
مسجدی کز حرام برسازی
Оқибати хар дарав кунад бозӣ
عاقبت خر درو کند بازی
Бас буд баҳри кибриёи қасрӣ
بس بود بهر کبریا قصری
Хосса дар давлати чунин асрӣ
خاصه در دولت چنین عصری
Онкӣ ӯ масҷиди Мадинаи бсохт
آنکه او مسجد مدینه بساخت
Метавонист қасрҳо пардохт
میتوانست قصرها پرداخت
Лекини андешҳои луқмонӣ
لیکن اندیشهای لقمانی
Дод аз он нихваташи пушаймонӣ
داد از آن نخوتش پشیمانی
Ба чунон хонае қаноат кард
به چنان خانهای قناعت کرد
Пушт бар озу рух ба тоъат кард
پشت بر آز و رخ به طاعت کرد
Номро беҳтар аз сухани мшнос
نام را بهتر از سخن مشناس
Сухании каш баланд бошад асос
سخنی کش بلند باشد اساس
Чакании такя бар иморати дор ?
چکنی تکیه بر عمارت دار؟
Ин иморат бибин ва он бигзор
این عمارت ببین و آن بگذار
Асли ин симу зари з зибқ хост
اصل این سیم و زر ز زیبق خاست
Зон чу зибқ биҷунбад аз чапу рост
زان چو زیبق بجنبد از چپ و راست
Зар з хокаст ва бар зибр наравад
زر ز خاکست و بر زبر نرود
Нҳлд то ба хок дар наравад
نهلد تا به خاک در نرود
Бидиҳӣ , дар биҳишт кох шавад
بدهی، در بهشت کاخ شود
Надиҳӣ , дӯзахат фарох шавад
ندهی، دوزخت فراخ شود
Ҳар чаҳ дар ваҷҳи ошу нон ту нест
هر چه در وجه آش و نان تو نیست
БФшон ва бидиҳ ки он ту нест
بفشان و بده که آن تو نیست
Нахурӣ , дайгарӣ бихоҳад барад
نخوری، دیگری بخواهد برد
Ту худаш кун ба кому дандони хирад
تو خودش کن به کام و دندان خرد
Чаҳ наҳй моли баҳри фарзандон ?
چه نهی مال بهر فرزندان؟
Ки ба эшон нмирсди чандон
که به ایشان نمیرسد چندان
Писар ар мқблст бокаш нест
پسر ار مقبلست باکش نیست
Варна зон моли баҳра хокаш нест
ورنه زان مال بهره خاکش نیست
Кончаҳ аз шаҳна монаду қозӣ
کانچه از شحنه ماند و قاضی
Нашавад ба зан беш аз он розӣ
نشود به زن بیش از آن راضی
Ин Абулқосимон ки пеш раҳанд
این ابوالقاسمان که پیش رهند
Чаҳ ба Тифлон норасида диҳанд ?
چه به طفلان نارسیده دهند؟
Вар аз онҳо фузун шавад чанде
ور از آنها فزون شود چندی
Накунад бо ятеми пайвандӣ
نکند با یتیم پیوندی
Молро майли оташини чаканӣ ?
مال را میل آتشین چکنی؟
Ғуссаро ёр ва ҳамнишин чаканӣ ?
غصه را یار و همنشین چکنی؟
Ин суханҳо на аз ръўнт хост
این سخنها نه از رعونت خاست
Суханӣ равшанасту роҳии рост
سخنی روشنست و راهی راست
Дар дилам нест аз касе хорӣ
در دلم نیست از کسی خاری
Бо касам низ нест озорӣ
با کسم نیز نیست آزاری
Рости зҳристи шаккарини анҷом
راست زهریست شکرین انجام
Кажи наботӣ ки талх дорад ком
کژ نباتی که تلخ دارد کام
Талхӣ аз панд чун тавон рафтан ?
تلخی از پند چون توان رفتن؟
Рости ширини куҷои тавон гуфтан ?
راست شیرین کجا توان گفتن؟
Мағзи ингар ҷудо кунанд аз пӯст
مغز این گر جدا کنند از پوست
Фош гардад ки душманам ё дӯст
فاش گردد که دشمنم یا دوست