Зан ба чашми тугар чаҳ хуб шавад

زن به چشم تو گر چه خوب شود

Зишт бошад чу хона рўб шавад

زشت باشد چو خانه روب شود

Зани мастури шамъи хона буд

زن مستور شمع خانه بود

Зани шӯхи офати замона буд

زن شوخ آفت زمانه بود

Порсои мардро сар афрозад

پارسا مرد را سر افرازد

Зани нопорсо бар андозад

زن ناپارسا بر اندازد

Чун тиҳӣ кард суфрау кӯза

چون تهی کرد سفره و کوزه

Дасти ёзд ба чодару музей

دست یازد به چادر و موزه

Пеши қозии барад ки : меҳр бидиҳ

پیش قاضی برد که: مهر بده

Ба хушӣ нестат ба қаҳр бидиҳ

به خوشی نیستت به قهر بده

Зани парҳезгори тоъати дӯст

زن پرهیزگار طاعت دوست

Бо ту чун мағз бошад андари пӯст

با تو چون مغز باشد اندر پوست

Зани нопорсо шиканҷ диласт

زن ناپارسا شکنج دلست

Зуд дафъаш бикун , ки ранҷ диласт

زود دفعش بکن، که رنج دلست

Зан чу хомӣ кунад Биҷӯшонаш

زن چو خامی کند بجوشانش

Рухи напушад , кафан бапушонаш

رخ نپوشد، کفن بپوشانش

Зани бадро қалам ба дасти мада

زن بد را قلم به دست مده

Дасти худро қалам кунӣ зон ба

دست خود را قلم کنی زان به

Зон ки шавҳар шавад сияҳи ҷома

زان که شوهر شود سیه جامه

Ба ки хотун кунад сияҳи нома

به که خاتون کند سیه نامه

Чархи занро худоӣ кард бҳл

چرخ زن را خدای کرد بحل

Қаламу лавҳ , гӯ : ба марди бҳл

قلم و لوح، گو: به مرد بهل

Бахт бошад , зани Уторид рӯй

بخت باشد، زن عطارد روی

Чун қалами сари ниҳода бар хати шӯй

چون قلم سر نهاده بر خط شوی

Зан чу хаттот шуд бигирад ҳам

زن چو خطاط شد بگیرد هم

Ҳам чу билқиси аршро ба қалам

هم چو بلقیس عرش را به قلم

Коғаз ӯ кафан , дуоташ гӯр

کاغذ او کفن، دواتش گور

Бас буд гар кунад ба дониши зӯр

بس بود گر کند به دانش زور

Онкӣ бе номаи номҳо бад кард

آنکه بی‌نامه نامها بد کرد

Нома хуоне кунад чаҳ хоҳад кард ?

نامه خوانی کند چه خواهد کرد؟

Даври дор аз қалами лиҷоҷат ӯ

دور دار از قلم لجاجت او

Ту қалам мезанӣ , чаҳ ҳоҷат ӯ ?

تو قلم میزنی، چه حاجت او؟

ӯ ки алҳмдро накард дуруст

او که الحمد را نکرد درست

Вису ромин чароаш бояд ҷуст ?

ویس و رامین چراش باید جست؟

Зану сӯрохи мор ва сӯрохаст

زن و سوراخ مار و سوراخست

Вар буд шӯхи мор бо шохаст

ور بود شوخ مار با شاخست

Шх ӯ бош , бар шикани шохаш

شخ او باش، بر شکن شاخش

Мори худро мҳл ба сӯрохаш

مار خود را مهل به سوراخش

Ба ҷдоииш чанд рӯз бисоз

به جداییش چند روز بساز

Чанд шаб низ тоқу ҷуфти мбоз

چند شب نیز طاق و جفت مباز

Тоқ бояд шуд аз чунон ҷуфтӣ

طاق باید شد از چنان جفتی

Ки ҳамин хез донад ва хуфтӣ

که همین خیز داند و خفتی

Вақти хоб аз Рахш магардон пушт

وقت خواب از رخش مگردان پشت

Ки дар ангуштарии ҷаҳди ангушт

که در انگشتری جهد انگشت

Зан чу берун равад , бизан сахташ

زن چو بیرون رود، بزن سختش

Худ намое кунад , бикун рахташ

خود نمایی کند، بکن رختش

Вар кунад саркашӣ , ҳалокаш кун

ور کند سرکشی، هلاکش کن

Об рух мебарад , ба хокаш кун

آب رخ میبرد، به خاکش کن

Чун ба фармон зан кунӣ даҳу гир

چون به فرمان زن کنی ده و گیر

Ном мардӣ мабар , ба нанги бимир

نام مردی مبر، به ننگ بمیر

Пеши худ мусташори гирдонаш

پیش خود مستشار گردانش

Лек корӣ макун ба фурмонаш

لیک کاری مکن به فرمانش

Рози худ бар зан ошкор макун

راز خود بر زن آشکار مکن

Хонаро бар занон ҳисор макун

خانه را بر زنان حصار مکن

Зани бадро нигоҳ натавон дошт

زن بد را نگاه نتوان داشت

Неки занро табоҳ натавон дошт

نیک زن را تباه نتوان داشت

Ишқи дорӣ , бизан магӯӣ ки : ҳаст

عشق داری، بزن مگوی که: هست

Ки зи дастон ӯ нишоед раст

که ز دستان او نشاید رست

Зани бади кор хеш хоҳад кард

زن بد کار خویش خواهد کرد

Пас бабандӣ , з пеш хоҳад кард

پس ببندی، ز پیش خواهد کرد

Зан чу мораст , захм худ бузанд

زن چو مارست، زخم خود بزند

Бар сараши неки зан ки бад бузанд

بر سرش نیک زن که بد بزند

Морати Иблис дар биҳишт кунад

مارت ابلیس در بهشت کند

То турои пои банд кишт кунад

تا ترا پای بند کشت کند

Чун барӣ дар даруни ҷинати бор ?

چون بری در درون جنت بار؟

Вази бурун дӯстӣ кунӣ бо мор ?

وز برون دوستی کنی با مار؟

Макунаш парвариш ба меҳр ва ба меҳр

مکنش پرورش به مهر و به مهر

Зонка нақшин буд вале пари заҳр

زانکه نقشین بود ولی پر زهر

Нармӣу нақши мори гурзаи бҳл

نرمی و نقش مار گَرزه بهل

Заҳри дунболи байну Зуҳраи дил

زهر دنبال بین و زهرهٔ دل

На ба ҳуҷҷати тавон ба роҳ оварад

نه به حجت توان به راه آورد

На ба иқрор дар гуноҳ оварад

نه به اقرار در گناه آورد

На ба савганди рост кор шавад

نه به سوگند راست کار شود

На ба паймону аҳд ёр шавад

نه به پیمان و عهد یار شود

То ки бошӣ кашад дар оғӯшат

تا که باشی کشد در آغوشت

Чун бирафтӣ кунад фаромӯшат

چون برفتی کند فراموشت

Гар ҷӯии харҷсозӣ аз молаш

گر جوی خرج سازی از مالش

Нараҳе , то ту бошӣ аз , қолаш

نرهی، تا تو باشی از، قالش

Зан чу никўтрсти ҳеҷ буд

زن چو نیکوترست هیچ بود

Зонкаҳ чун мори печи печ буд

زآنکه چون مار پیچ پیچ بود

Марваши пай , талаф макун Малта

مروش پی، تلف مکن مالت

Ки сабк дар кашад ба дунболат

که سبک در کشد به دنبالت

Бигузар аз моргири вслаҳ ӯ

بگذر از مارگیر وسلهٔ او

Ки ба ҷуз заҳр нест зула ӯ

که به جز زهر نیست زلهٔ او

Ҷисмро банду рӯҳро банда

جسم را بند و روح را بنده

Чаҳ рӯй аз паии шашӣ ганда ?

چه روی از پی ششی گنده؟

Ғӯли худро мадон ба ҷузи зани худ

غول خود را مدان به جز زن خود

Бар манеҳ пой ӯ ба гардани худ

بر منه پای او به گردن خود

Зонка чун ғӯл дар сарой шавад

زانکه چون غول در سرای شود

Гарданатро дўол пой шавад

گردنت را دوال پای شود