Ҳар ки аз прўрндаҳ ранҷ надид
هر که از پرورنده رنج ندید
Дар ҷаҳони ҷузи ғам ва шиканҷ надид
در جهان جز غم و شکنج ندید
Миваи беша чун нпрўрдст
میوهٔ بیشه چون نپروردست
Дили донандаро на дар хӯрдаст
دل داننده را نه در خوردست
Хӯриши хирс ё шағол шавад
خورش خرس یا شغال شود
ё дар он беша поймол шавад
یا در آن بیشه پایمال شود
Хирс найзор хӯрд ба ночораш
خرس نیزار خورد به ناچارش
Зуд дар кхи кхи аўФтди кораш
زود در کخ کخ اوفتد کارش
Дар дарахташ ки пар гиреҳ шуду зишт
در درختش که پر گره شد و زشت
Дар зананд оташ ва кунанд ангушт
در زنند آتش و کنند انگشت
Чун бисӯзад дигар ба шаҳр баранд
چون بسوزد دگر به شهر برند
Вндри он кӯраҳои қаҳр баранд
وندر آن کورههای قهر برند
Оташии боз бар фурӯзонанд
آتشی باز بر فروزانند
Дар дами оҳанаши бсўзоннд
در دم آهنش بسوزانند
зи туфаши санг дар хурӯш ояд
ز تفش سنگ در خروش آید
Оҳан аз тоб ӯ ба ҷӯш ояд
آهن از تاب او به جوش آید
Тан ӯро ба сих гардонанд
تن او را به سیخ گردانند
То садаши бор дар нур донанд
تا صدش بار در نور دانند
Дасти устоду рух сиёҳ кунад
دست استاد و رخ سیاه کند
Дару боми дукон табоҳ кунад
در و بام دکان تباه کند
Кӯра ӯ з ҳар нафаси задане
کورهٔ او ز هر نفس زدنی
Одамиро кунад чу аҳриманӣ
آدمی را کند چو اهرمنی
Солу маи ҷуфт нохушӣ гардад
سال و مه جفت ناخوشی گردد
Дар ду бутаи ду оташӣ гардад
در دو بوته دو آتشی گردد
Аз вуҷӯдаши асар баҷо наҳоланд
از وجودش اثر بجا نهلند
Хок ӯ низ дар саро наҳоланд
خاک او نیز در سرا نهلند
То бадоне ки чирки худ растан
تا بدانی که چرک خود رستن
Ба чунин оташии тавон шустан
به چنین آتشی توان شستن
Ту худ рӯеи вази худ рое
تو خود رویی وز خود رایی
Чун замонӣ ба худ намее ?
چون زمانی به خود نمییی؟
Дар ҳаёт ба ғам кунанд ангушт
در حیات به غم کنند انگشت
То зи дӯдаши сиёҳи гардӣу зишт
تا ز دودش سیاه گردی و زشت
Чун бимирӣ дар он сарот баранд
چون بمیری در آن سرات برند
Пеши нор сқрФзот баранд
پیش نار سقرفزات برند
Ба дами дӯзахат дар андозанд
به دم دوزخت در اندازند
Гуҳ бисӯзанду гоҳи бгдознд
گه بسوزند و گاه بگدازند
Мокиён чун сиқт чареду сабӯс
ماکیان چون سقط چرید و سبوس
Арса хоя карданасту абус
عرصهٔ خایه کردنست و عبوس
Гар наёяд ҳамеи нхўонндш
گر نیاید همی نخوانندش
Вар бияёд ба санги роннднш
ور بیاید به سنگ رانندنش
Рӯзаш аз чапу рости тири занон
روزش از چپ و راست تیر زنان
Шаб дар он хонҳои перзанон
شب در آن خانهای پیرزنان
Хавф дар ҷону тўФ дар саргин
خوف در جان و طوف در سرگین
Гуҳ ба он хона пуеду гуҳи ин
گه به آن خانه پوید و گه این
Диҳӣонаш ба сар дар овезанд
دهیانش به سر در آویزند
Шаҳрӣонаш ба қаҳр хӯн резанд
شهریانش به قهر خون ریزند
Боз чун майли об ва дона накард
باز چون میل آب و دانه نکرد
Бар замини ошён ва хона накард
بر زمین آشیان و خانه نکرد
Чанд рӯзӣ ба меҳнату зорӣ
چند روزی به محنت و زاری
Ки риёзат кашиду бедорӣ
که ریاضت کشید و بیداری
Лоиқи дасти мейр ва шоҳ шавад
لایق دست میر و شاه شود
Дар хури маснад ва кулоҳ шавад
در خور مسند و کلاه شود
То дарави фари шоҳ кор кунад
تا درو فر شاه کار کند
Мурғи даҳ санги худ шикор кунад
مرغ ده سنگ خود شکار کند
Аз баландони назар баланд шавад
از بلندان نظر بلند شود
То насиби ту чун ва чанд буд ?
تا نصیب تو چون و چند بود؟
Фари Аҳмад чу дар алии пайваст
فر احمد چو در علی پیوست
Дар хайбар гирифт дар якдаст
در خیبر گرفت در یکدست
Гар ту дорӣ , мабанд бар худ роҳ
گر تو داری، مبند بر خود راه
Вари надорӣ , з дигарон мехоҳ
ور نداری، ز دیگران میخواه