Макун , эй хоҷа , бар ғуломони ҷавр

مکن، ای خواجه، بر غلامان جور

Ки бад-ӣни шакл ва сон намонад давр

که بدین شکل و سان نماند دور

Зӯр бар зери даст хеш макун

زور بر زیر دست خویش مکن

Дил ӯро зи ғусса риш макун

دل او را ز غصه ریش مکن

Ки аз онҷои туро гумошта анд

که از آنجا تو را گماشته‌اند

Бар сари ин гуруҳ дошта анд

بر سر این گروه داشته‌اند

Зон миёни як вакили харҷии ту

زان میان یک وکیل خرجی تو

Ҳам ғуломи гулӯӣу фараҷии ту

هم غلام گلوی و فرجی تو

Бандаи хешро макун пари заҷр

بندهٔ خویش را مکن پر زجر

То ҳиммат банда бошад ва ҳам аҷр

تا همت بنده باشد و هم اجر

Митўонш фурухт , гардунаст

میتوانش فروخت، گردونست

Куштан ӯ з ақл берунаст

کشتن او ز عقل بیرونست

Бандаро сайри дору пӯшида

بنده را سیر دار و پوشیده

Чун ба кор ту ҳаст кӯшида

چون به کار تو هست کوشیده

Ҷон диҳад банда , чун диҳии Нонаш

جان دهد بنده، چون دهی نانش

Ҷони гиромӣ буд , маранҷонаш

جان گرامی بود، مرنجانش

Ризқ бар аҳли хона танг макун

رزق بر اهل خانه تنگ مکن

Рӯзӣ ӯ медиҳад , ту ҷанг макун

روزی او میدهد، تو جنگ مکن

Дар ту хосиятӣ фузун бошад

در تو خاصیتی فزون باشد

То турои дайгарӣ забун бошад

تا ترا دیگری زبون باشد

Бидиҳу шукри он фузӯнӣ кун

بده و شکر آن فزونی کن

Алиф ӯ бас буд ту , нўнӣ кун

الف او بس بود تو، نونی کن

Гар ту худро дар он миёни бинӣ

گر تو خود را در آن میان بینی

Набарӣ баҳрае , зиёни бинӣ

نبری بهره‌ای، زیان بینی

Шарбатӣ дар қадаҳи нмиризӣ

شربتی در قدح نمیریزی

Ки ба заҳряш бар нимизӣ

که به زهریش بر نیمیزی

зи ту бо дарди дили аносу зукур

ز تو با درد دل اناث و ذکور

Ин чунин саъй кӣ шавад мшкўр ?

این چنین سعی کی شود مشکور؟

Макун , эй дӯст ,гар на ҳиндӯе

مکن، ای دوست، گر نه هندویی

Ҷони ширини бад-ӣни турши рӯе

جان شیرین بدین ترش رویی

Хештанро ту дар ҳисоби мгир

خویشتن را تو در حساب مگیر

Бандагонро дар эҳтисоби мгир

بندگان را در احتساب مگیر

Гар чаҳ дар обу нонтнди инҳо

گر چه در آب و نانتند اینها

Бтў аз ҳақ амонатанд инҳо

بتو از حق امانتند اینها

Ҷуз яке нест молику банда

جز یکی نیست مالک و بنده

Ҳар дуро хоҷаи офаринанда

هر دو را خواجه آفریننده

Хоҷагии ҷузи худоиро нарасад

خواجگی جز خدای را نرسد

Ончӣ сар кард пойро нарасад

آنچه سر کرد پای را نرسد

Хоҷагигар ба одамӣ додаст

خواجگی گر به آدمی دادست

Банда низ охир одамӣ зодаст

بنده نیز آخر آدمی زادست

Нисбат ҳар ду бо падар чу якеаст

نسبت هر دو با پدر چو یکیست

Ин дуе дидан аз барои шаккӣаст

این دویی دیدن از برای شکیست

Ба зи фарзанди бади ғуломии нек

به ز فرزند بد غلامی نیک

Ки бар оради зи хоҷаи номии нек

که بر آرد ز خواجه نامی نیک

Хоҷа шояд ки кам халос шавад

خواجه شاید که کم خلاص شود

Бандаи мумкин буд ки хос шавад

بنده ممکن بود که خاص شود

Гар ба қисмати сухан тамом шавад

گر به قسمت سخن تمام شود

эй басои хоҷаи кӯ ғулом шавад

ای بسا خواجه کو غلام شود

Он ки мафлуҷ шуд бидон зиштӣ

آن که مفلوج شد بدان زشتی

Гар ғуломи ту буд чун ҳаштӣ ?

گر غلام تو بود چون هشتی؟

Агар ин бандаро ту ганҷурӣ

اگر این بنده را تو گنجوری

Марги азуи бози дору ранҷурӣ

مرگ ازو باز دار و رنجوری

Оби чашми ғулом хеш мабар

آب چشم غلام خویش مبر

Маҳзари бад ба ном хеш мабар

محضر بد به نام خویش مبر

Натавон зад ба мазҳаби молик

نتوان زد به مذهب مالک

Ғӯта дар лаҷаи чунин ҳолк

غوطه در لجهٔ چنین هالک

Бмрнҷ аз ғуломи хоҷаи фуруш

بمرنج از غلام خواجه فروش

Чун накардӣ ба хоҷаи худ гӯш

چون نکردی به خواجهٔ خود گوش

То азин бандагӣат бошад нанг

تا ازین بندگیت باشد ننگ

Ҳеҷ аз он хоҷагӣ нагирӣ ранг

هیچ از آن خواجگی نگیری رنگ

?герати ин бандагӣ тамом шавад

گرت این بندگی تمام شود

Чарху анҷуми туро ғулом шавад

چرخ و انجم ترا غلام شود

Ту ки ҷуз хоҷагӣ ндонӣ кард

تو که جز خواجگی ندانی کرد

Ин ғуломии куҷо туоне кард ?

این غلامی کجا توانی کرد؟

Гар ҳаётӣу бенишии дорӣ

گر حیاتی و بینشی داری

Ҳайвонро зи худ найзорӣ

حیوان را ز خود نیزاری

Чаҳ нигаҳ мекунӣ ки гов ва харанд ?

چه نگه میکنی که گاو و خرند؟

Ин нигаҳ кун ки чун ту ҷонваранд

این نگه کن که چون تو جانورند

Безабонро чунон мазан бар сар

بی‌زبان را چنان مزن بر سر

з забонӣ битарс ва аз озар

ز زبانی بترس و از آذر

Онкии ин эътибор кард ӯ ро

آنکه این اعتبار کرد او را

На бикушт ва на бор кард ӯ ро

نه بکشت و نه بار کرد او را

Гар на бо кирдигор дар ҷангӣ

گر نه با کردگار در جنگی

Бори ин оҷизон макун сангӣ

بار این عاجزان مکن سنگی

Аз бурунгар забон хамӯш кунанд

از برون گر زبان خموش کنند

Нараҳе аз дарун ки ҷӯш кунанд

نرهی از درون که جوش کنند