Пеши азин мардумӣ чунин будаст
پیش ازین مردمی چنین بودست
Расми аҳли футувват ин будаст
رسم اهل فتوت این بودست
Венаи дам аз ҳар ду худ нишоне нест
وین دم از هر دو خود نشانی نیست
Номашон бар сар забонӣ нест
نامشان بر سر زبانی نیست
Ҳар куҷои хоинист дом андоз
هر کجا خاینیست دام انداز
Банди макрии бгстронди боз
بند مکری بگستراند باز
Брншинд , ки : соҳибам , бар садр
برنشیند، که: صاحبم، بر صدر
Амрдӣ чанд гирд ӯ чун бадар
اَمردیچند گرد او چُون بَدر
Нақш зилў шавад з бе ҷое
نقش زیلو شود ز بیجایی
Мехи лангари з бесару пое
میخ لنگر ز بیسر و پایی
Аз ду рӯ рост карда сблту риш
از دو رو راست کرده سبلت و ریش
Вази пас такяи ҷуръаи дону ҳашиш
وز پس تکیه جرعه دان و حشیش
Кунад аз шаҳр чанд сифла ба каф
کند از شهر چند سفله به کف
Бинишонад баробари андари саф
بنشاند برابر اندر صف
Рндкӣ чанд куни даридаи ҳама
رندکی چند کون دریده همه
Панд устод ношунида ҳама
پند استاد ناشنیده همه
Ҳар яке бод карда дар буқӣ
هر یکی باد کرده در بوقی
Солу ма дар хаёли маъшӯқӣ
سال و مه در خیال معشوقی
Рӯз дар кори сахт бехур ва хуфт
روز در کار سخت بیخور و خفت
Дар ъзбхонаҳи бардаи шаби зари муфт
در عزبخانه برده شب زر مفت
Ҳар чаҳ андари се рӯз карда ба каф
هر چه اندر سه روز کرده به کف
Дар дамӣ карда пеши ёри талаф
در دمی کرده پیش یار تلف
Шуда аз дилбарон ва аз риндон
شده از دلبران و از رندان
Юсуфу гургашон ба як зиндон
یوسف و گرگشان به یک زندان
Ин яке миваи орад , он як мост
این یکی میوه آرد، آن یک ماست
Шаб смотӣ кунанд азинҳои рост
شب سماطی کنند ازینها راست
Хонаи пари камону пари дулоб
خانهٔ پر کمان و پر دولاب
Нарад вштрнҷ ва тосҳои яхи об
نرد وشطرنج و طاسهای یخ آب
Суфраи пари нону дег пар хӯрдӣ
سفره پر نان و دیگ پر خوردی
Қолабу қалби холӣ аз мардӣ
قالب و قلب خالی از مردی
Задани синау кафу бғлк
زدن سینه و کف و بغلک
Фориғ аз гардиши нуҷуму фалак
فارغ از گردش نجوم و فلک
Ҳар як овоза дар Фгндаҳ ба шаҳр
هر یک آوازه در فگنده به شهر
Ҷуста аз кӯдакони зебо ба ҳар
جسته از کودکان زیبا به هر
Ки : дар лангарии кушодаи ахӣ
که: در لنگری گشاده اخی
Онкӣ чун ӯ ҷаҳони надидаи сахӣ
آنکه چون او جهان ندیده سخی
Суфра неъматасту шарбати қанд
سفرهٔ نعمتست و شربت قند
Саргузашту самоъу суҳбату панд
سرگذشت و سماع و صحبت و پند
Чоки чоки кбодаҳи мардон
چاک چاک کبادهٔ مردان
Зӯри сангу мҳбри гардон
زور سنگ و محبر گردان
Тиру ангштўонаҳу қдлӣ
تیر و انگشتوانه و قدلی
Вази дигаргунаи созҳои ялӣ
وز دگرگونه سازهای یلی
Падаронро зи ҷаҳл кӯр кунанд
پدران را ز جهل کور کنند
Писари зиндаро ба гӯр кунанд
پسر زنده را به گور کنند
Ҳам падари гӯл ва ҳам писари сода
هم پدر گول و هم پسر ساده
Коми риндон аз он шуд омода
کام رندان از آن شد آماده
Писар аз хонаи ҷаври дидау хашм
پسر از خانه جور دیده و خشم
Пеш онҳо нишаста бар сару чашм
پیش آنها نشسته بر سر و چشم
Аблаҳаст ӯ ки ёд хона кунад
ابلهست او که یاد خانه کند
Гӯш бар панд ва бар фасона кунад
گوش بر پند و بر فسانه کند
Ҳазлу бозӣу лоғи бигузорад
هزل و بازی و لاغ بگذارد
Қалияу дашту боғи бигузорад
قلیه و دشت و باغ بگذارد
Ранҷи устоду ҷавр боб кашад
رنج استاد و جور باب کشد
Нон набинад ба чашм ва об кашад
نان نبیند به چشم و آب کشد
Онкӣ дар асл ҷилд бошаду чуст
آنکه در اصل جلد باشد و چست
Зираку мрдўи сайри чашму дуруст
زیرک و مردو سیر چشم و درست
Чун набинад ҳунар , ки омӯзад
چون نبیند هنر، که آموزد
На камолу шараф , ки андӯзад
نه کمال و شرف، که اندوزد
Нашавад сухраи дукони ахӣ
نشود سخرهٔ دکان اخی
Ба мавиз ва ба гардагони ахӣ
به مویز و به گردگان اخی
Ва онкӣ нармасту нақли хору ?данӣ
و آنکه نرمست و نقل خوار و دنی
Наравад ,гар ба новакаш бизанӣ
نرود، گر به ناوکش بزنی
Ҳам сиблатони сиблати донндш
هم سبیلان سبیل دانندش
Чашмаи слсбили хўонндш
چشمهٔ سلسبیل خوانندش
Ин камон бахшад , он камар созад
این کمان بخشد، آن کمر سازد
То писар бо ҳариф дар созад
تا پسر با حریف در سازد
Бад кунад кор , нек дорандаш
بد کند کار، نیک دارندش
Ҳамаи айбии ҳунари шморндш
همه عیبی هنر شمارندش
Шаби дарин ғифлату сабки борӣ
شب درین غفلت و سبک باری
Карда хобӣ ба номи бедорӣ
کرده خوابی به نام بیداری
Рӯзи ҳангомаи шан чу гашти хароб
روز هنگامهشان چو گشت خراب
Суфра холӣ шуду ахӣ дар хоб
سفره خالی شد و اخی در خواب
Ҳар яке сар ба кори хеш наад
هر یکی سر به کار خویش نهد
Рух ба сайду шикори хеш наад
رخ به صید و شکار خویش نهد
Шаби даройад , дигар ҳамон бозӣаст
شب درآید، دگر همان بازیست
Вақти он айш ва кӣса пардозӣаст
وقت آن عیش و کیسه پردازیست
Боз чун бугзарад бад-ӣн чанде
باز چون بگذرد بدین چندی
Нашунӯд кӯдак аз касе пандӣ
نشنود کودک از کسی پندی
Риши ногуҳи Рахш сиёҳ кунад
ریش ناگه رخش سیاه کند
Равнақи ҳасан ӯ табоҳ кунад
رونق حسن او تباه کند
Аз чамани лолаҳоаш чида шавад
از چمن لالههاش چیده شود
Оби себи Рахш чакида шавад
آب سیب رخش چکیده شود
Қалия ҷӯяд , нёўрндши мост
قلیه جوید، نیاورندش ماست
Об хоҳад , худаш бибояд хост
آب خواهد، خودش بباید خاست
Бадари афтода чун саг аз беша
بدر افتاده چون سگ از بیشه
На падари дастгиру неи пеша
نه پدر دستگیر و نی پیشه
Ҳар дамаши дил ба ғам дар уфтаду дард
هر دمش دل به غم در افتد و درد
Ки ба бозича бохтаст ин нарад
که به بازیچه باختست این نرد
Номи ҳалвои бҳл , ки дӯд надошт
نام حلوا بهل، که دود نداشت
Заҳр хӯрдаст ва ҳеҷ суд надошт
زهر خوردست و هیچ سود نداشت
Бо худ аз рӯй ҷаҳл бад карда
با خود از روی جهل بد کرده
Оҳ азин кардаҳои худ карда !
آه ازین کردههای خود کرده!