эй падар , худ паз ин сиришта ту

ای پدر، خود پز این سرشتهٔ تو

Ту баӣ боғбони куштаи ту

تو بهی باغبان کشتهٔ تو

Ҳорси бӯстон дар хона

حارس بوستان در خانه

Сари хар ба , ки пои бегона

سر خر به، که پای بیگانه

Ҳам ба илм худаш бидиҳ пандӣ

هم به علم خودش بده پندی

Ки надории ҷузин пас афгандӣ

که نداری جزین پس افگندی

Боғи байнро чаҳ ғам ки шохи шикаст ?

باغ بین را چه غم که شاخ شکست

Боғбони рости ғуссае гар ҳаст

باغبان راست غصه‌ای گر هست

Нақди худро ба дасти каси мспор

نقد خود را به دست کس مسپار

Ки пушаймони шӯй дар охири кор

که پشیمان شوی در آخر کار

Тифлро нест беҳтар аз доя

طفل را نیست بهتر از دایه

Кебек донад нуҳуфтани хоя

کبک داند نهفتن خایه

Тифли кӯи наврас ҷаҳон худост

طفل کو نورس جهان خداست

Ба газофаш куҳан кунӣ , на равост

به گزافش کهن کنی، نه رواست

Зон ҷаҳон наврасида маъсӯмаст

زان جهان نورسیده معصومست

Мурғи он бому шамъ ин бумаст

مرغ آن بام و شمع این بومست

Гар нигаҳ доштяш , ганҷи барӣ

گر نگه داشتیش، گنج بری

Варна заҳмати кашӣу ранҷи барӣ

ورنه زحمت کشی و رنج بری

Куштаи тест , агар гуласт ар хор ,

کشتهٔ تست، اگر گلست ار خار

Куштаи хешро ту хори мадор

کشتهٔ خویش را تو خوار مدار

Ба кмонхонҳои мҳли фарзанд

به کمانخان‌ها مهل فرزند

Ҳалқи худ чун камон макун дар банд

حلق خود چون کمان مکن در بند

Кӣ писари тир рост андозад ?

کی پسر تیر راست اندازد

Гар камон аз дивист ман созад

گر کمان از دویست من سازد

Ҳизумаст ин , камон дигар бошад

هیزمست این، کمان دگر باشد

Ин камони лоиқ табар бошад

این کمان لایق تبر باشد

Хасм бо ӯ чу гашти танготанг

خصم با او چو گشت تنگاتنگ

Чун кунад паҳлавон ба ҳизуми ҷанг ?

چون کند پهلوان به هیزم جنگ؟

Биҷуз аз дастҳои тирандоз

بجز از دستهای تیرانداز

Ки кунад душмани худ аз паии боз ?

که کند دشمن خود از پی باز؟

Тири худ зини камони чори манӣ

تیر خود زین کمان چار منی

Чун туоне ки бар нишонаи занӣ ?

چون توانی که بر نشانه زنی؟

Чаканӣ ? чун на дуздӣу қуллоб

چه کنی؟ چون نه دزدی و قلاب

Шонау дӯши хеши пари қуллоб

شانه و دوش خویش پر قلاب

Баси кмонкши зи хонаи беруни ҷуст

بس کمانکش ز خانه بیرون جست

Каз ду дасташи ду шонаи беруни ҷуст

کز دو دستش دو شانه بیرون جست

Ромӣ фармуд Мустафои мо ро

رمی فرمود مصطفی ما را

На камоне кашӣдан аз хоро

نه کمانی کشیدن از خارا

Шуда аз захми зиҳ ҳар ангуштӣ

شده از زخم زه هر انگشتی

Ба бузургии қавӣтар аз муштӣ

به بزرگی قویتر از مشتی

Кӣ зи ангушти ҳам чу боднгон

کی ز انگشتِ همچو بادنگان

Тир шояд гузошт бар пангон ?

تیر شاید گذاشت بر پنگان!

Шаст бояд ки хуши ниҳод буд

شست باید که خوش نهاد بود

То хаданги турои кушод буд

تا خدنگ ترا گشاد بود

Шонау синаи нарму осӯда

شانه و سینه نرم و آسوده

То нагардад зи ҷанги фарсӯда

تا نگردد ز جنگ فرسوده

Дар камоне сабк хаданг ниҳанд

در کمانی سبک خدنگ نهند

Дар чунин манҷаниқ санг ниҳанд

در چنین منجنیق سنگ نهند

Тир натавон ки андрў созӣ

تیر نتوان که اندرو سازی

Магар онҷокмон биндозӣ

مگر آنجا کمان بیندازی

То ба гӯшаш кашид чун доне ?

تا به گوشش کشید چون دانی؟

Ки ба дӯшаш кашид натавонӣ

که به دوشش کشید نتوانی

Теғ бе асби неку бозуии гирд

تیغ بی‌اسب نیک و بازوی گرد

Ба сар душманон нишоед барад

به سر دشمنان نشاید برد

Тир бемураккаб аз камоне суст

تیر بی‌مرکب از کمانی سست

Бас ки бар синҳо нишинад чуст

بس که بر سینها نشیند چست

Писаратгар қафо хӯрд зон ба

پسرت گر قفا خورد زان به

Каз қафоӣ камон равад чун зиҳ

کز قفای کمان رود چون زه

Содаи рух назд онкӣ хешаш нест

ساده رخ نزد آنکه خویشش نیست

Шаб чаро меравад ? ки ришаш нест

شب چرا میرود؟ که ریشش نیست

Мард беришу духтари хона

مرد بی‌ریش و دختر خانه

Нестанд аз ҳисоби бегона

نیستند از حساب بیگانه

Ба шинояш чаҳ мебарӣ чун бт ?

به شنایش چه میبری چون بط؟

Дониши омӯзишу фасоҳату хат

دانش آموزش و فصاحت و خط

Кӯдаки хешро бараҳна дар об

کودک خویش را برهنه در آب

Чакании пеши бангёни хароб ?

چه کنی پیش بنگیان خراب؟

Гар ту донистае , биомузаш

گر تو دانسته‌ای، بیاموزش

Варна , бигзор ва бад макун рӯзаш

ورنه، بگذار و بد مکن روزش

Бар сару фарқи ин чунин шӯмон

بر سر و فرق اینچنین شومان

Ки шикастанди меҳри маъсӯмон

که شکستند مهر معصومان

Тир худ чист каз камон ояд ?

تیر خود چیست کز کمان آید؟

Санг шояд каз осмон ояд

سنگ شاید کز آسمان آید

Ҳар ки ӯро дуруст бошад пас

هر که او را درست باشد پس

Назуд дар қафои кӯдаки кас

نرود در قفای کودک کس

Ғами мардии нмихўрди мардӣ

غم مردی نمیخورد مردی

Дар ҷаҳон нест соҳиби дардӣ

در جهان نیست صاحب دردی

Аксари кӯдакон чу зин тарзанд

اکثر کودکان چو زین طرزند

Дар бузургии адаб куҷо варзанд ?

در بزرگی ادب کجا ورزند؟

Зон сабаби буии нима мардӣ нест

زان سبب بوی نیمه مردی نیست

Мардумиро зи давр гардӣ нест

مردمی را ز دور گردی نیست

Беҳтар аз пеша нест , гардонанд

بهتر از پیشه نیست، گر دانند

Пешаи корон рост мардонанд

پیشه کاران راست مردانند