Чу ба касби улӯми дории майл

چو به کسب علوم داری میل

Аз ҳамаи лиззатии фурӯи чини зайл

از همه لذتی فرو چین ذیل

Тан ба дӯди чароғу бихўобӣ

تن به دود چراغ و بیخوابی

Наниҳодӣ , ҳунари куҷои ёбӣ ?

ننهادی، هنر کجا یابی؟

Аз паии илми дайн бибояд рафт

از پی علم دین بباید رفت

Агарат то ба чин бибояд рафт

اگرت تا به چین بباید رفت

Илми баҳри камол бояд хонд

علم بهر کمال باید خواند

На ба савдои мол бояд хонд

نه به سودای مال باید خواند

Илми кон аз пай тамомӣ нест

علم کان از پی تمامی نیست

Мӯҷиби нашри нек номӣ нест

موجب نشر نیک نامی نیست

Ҳар ки илм аз барои зари талабад

هر که علم از برای زر طلبد

Дониш аз баҳри нафъу зри талабад

دانش از بهر نفع و ضر طلبد

ё хатиб диҳӣ шавад пари ҷаҳл

یا خطیب دهی شود پر جهل

Ки ндонанд аҳл аз ноаҳл

که ندانند اهل از نااهل

ё адиби мҳлтии пари шӯр

یا ادیب محلتی پر شور

То кунад илми хештан дар гӯр

تا کند علم خویشتن در گور

ё дар уфтад ба ваъзу дқоқӣ

یا در افتد به وعظ و دقاقی

То намонад зи илм ӯ боқӣ

تا نماند ز علم او باقی

ё диҳандаш ниёбати қозӣ

یا دهندش نیابت قاضی

То фаромӯш гардадаш мозӣ

تا فراموش گرددش ماضی

Дод ин чори фан чу дода шавад

داد این چار فن چو داده شود

Лавҳи ҷонаши зи илм сода шавад

لوح جانش ز علم ساده شود

Чун асос аз барои ҳақ наниҳод

چون اساس از برای حق ننهاد

Ҳар чаҳ доданд боз бояд дод

هر چه دادند باز باید داد

Дайни сари олимӣ ба моҳ кашад

دین سر عالمی به ماه کشد

Ки сари ҷоҳилӣ ба роҳ кашад

که سر جاهلی به راه کشد

Илми дорӣ , зи каси мадори дареғ

علم داری، ز کس مدار دریغ

Бар дили ташнагони бабор чу меғ

بر دل تشنگان ببار چو میغ

Медаҳ , ар зонка моя эй дорӣ

میده، ار زانکه مایه‌ای داری

Мустаъиди камолро ёрӣ

مستعد کمال را یاری

Олимии каш ба дод майл буд

عالمی کش به داد میل بود

Моли худ пеш ӯ туфайл буд

مال خود پیش او طفیل بود

Шофиигар ба мол кардӣ майл

شافعی گر به مال کردی میل

Диҷлаи пари мол ӯ шудӣу дҷил

دجله پر مال او شدی و دجیل

Чун ба ҷузи нашр дайн набӯдаш ком

چون به جز نشر دین نبودش کام

Фош гардид ҷовдонаши ном

فاش گردید جاودانش نام

Ончунон илми худ чаҳ кард кунад ?

آنچنان علم خود چه کرد کند؟

Гар на зар бар дили ту сард кунад

گر نه زر بر دل تو سرد کند

Илмро чанд чиз май бояд

علم را چند چیز می‌باید

Агар он бишинавӣ зи ман шояд

اگر آن بشنوی ز من شاید

Талабии содиқу замирии пок

طلبی صادق و ضمیری پاک

Мадади кавкабии азин афлок

مدد کوکبی ازین افلاک

Аўстодии шафиқу нафасии ҳур

اوستادی شفیق و نفسی حر

Рӯзгории дарозу молии пар

روزگاری دراز و مالی پر

Бо касе чун шуд ин маъонии ҷамъ

با کسی چون شد این معانی جمع

Ба ҷаҳон равшанӣ диҳад чун шамъ

به جهان روشنی دهد چون شمع

Солҳо дарду ранҷ бояд дид

سال ها درد و رنج باید دید

Аз риёзати шиканҷ бояд дид

از ریاضت شکنج باید دید

То яке зин миёна бархезад

تا یکی زین میانه برخیزد

Фозилӣ аз замона бар хезад

فاضلی از زمانه بر خیزد

Таркмон шайх шуд бидиҳ гази барад

ترکمان شیخ شد بده گز برد

Сдўрқ хонд ва ҷоҳиласт он кард

صدورق خواند و جاهلست آن کرد

Чист шайхӣ ? бғири азин гармӣ

چیست شیخی؟ بغیر ازین گرمی

Қаду ришии дарозу бишрмӣ

قد و ریشی دراز و بیشرمی

Хрқҳогар чаҳ мерасад ба алӣ

خرقها گر چه میرسد به علی

Кас нагардад ба номи хирқа вале

کس نگردد به نام خرقه ولی

Нисбаташ бо алӣ дуруст нашуд

نسبتش با علی درست نشد

Ҳар ки чун ӯ ба илм чуст нашуд

هر که چون او به علم چست نشد