Чун ндонӣ зи худ сафар кардан

چون ندانی ز خود سفر کردن

Боядат бар ҷаҳони гузар кардан

بایدت بر جهان گذر کردن

То бибинӣ нишони қудрат ӯ

تا ببینی نشان قدرت او

Бо ту гуяд забони қудрат ӯ

با تو گوید زبان قدرت او

К-эии писари хусравон ки май бинӣ

کای پسر خسروان که می‌بینی

Андарин хокашон ба мискинӣ

اندرین خاکشان به مسکینی

Ҳама беш аз ту бӯдаанд ба зӯр

همه بیش از تو بوده‌اند به زور

Инки шан мерӯй ту бар сари гӯр

اینکه شان میروی تو بر سر گور

Чун дар омад аҷали забуни гаштанд

چون در آمد اجل زبون گشتند

Малики бгзоштнд ва бигузаштанд

ملک بگذاشتند و بگذشتند

Бикун андари замони мастии худ

بکن اندر زمان مستی خود

Сафарӣ дар замин ҳастӣ худ

سفری در زمین هستی خود

То бадоне ки кистӣ ва ки эй ?

تا بدانی که کیستی و که‌ای؟

Дар чаҳ чизе ва чистӣ ва чаҳ эй ?

در چه چیزی و چیستی و چه‌ای؟

Чун ндонӣ ба пои рӯҳи сафар

چون ندانی به پای روح سفر

Боядат дар ҷаҳон чу Нӯҳи сафар

بایدت در جهان چو نوح سفر

Бадари о , эй ҳакими фарзона

بدر آ، ای حکیم فرزانه

Пар нишоед нишаст дар хона

پر نشاید نشست در خانه

Чанд дар хонаи коҳ дӯд кунӣ ?

چند در خانه کاه دود کنی؟

Сафарӣ кун , магар ки суд кунӣ

سفری کن، مگر که سود کنی

Нашавад марди пухта бе сафарӣ

نشود مرد پخته بی‌سفری

То нкўшӣ , набошадат зафарӣ

تا نکوشی، نباشدت ظفری

Чун тавон баради нақди даравишон ?

چون توان برد نقد درویشان؟

Ҷуз ба дарюза аз дар эшон

جز به دریوزه از در ایشان

Пои худ пай кун ва басар мегирд

پای خود پی کن و بسر میگرد

Аҷзи пеши ор ва дар бадар мегирд

عجز پیش آر و در بدر میگرد

То магар бар ту аўФтди назарӣ

تا مگر بر تو اوفتد نظری

Брбоиии азин миёни гуҳарӣ

بربایی ازین میان گهری

Сафари моли бими дузд буд

سفر مال بیم دزد بود

Сафари ҳоли аҷру музд буд

سفر حال اجر و مزد بود

Ҳар заминӣ саодатӣ дорад

هر زمینی سعادتی دارد

Ҳар диҳии расм ва одатӣ дорад

هر دهی رسم و عادتی دارد

Ахтаронгар з сайр биншинанд

اختران گر ز سیر بنشینند

Ин назарҳои саъд кӣ бенанд ?

این نظرهای سعد کی بینند؟

То наёбӣ ту аз сафар наДубай

تا نیابی تو از سفر ندبی

Бо ту ҳамроҳ кӣ кунад адабӣ ?

با تو همراه کی کند ادبی؟

Дар талабгар ту пок бошӣу ҳур

در طلب گر تو پاک باشی و حر

Ҳмчўдрёи шӯии зи маънии пар

همچودریا شوی ز معنی پر

Ҳар дамӣ озмоишӣ бошад

هر دمی آزمایشی باشد

Ҳар нигоҳӣ намойишӣ бошад

هر نگاهی نمایشی باشد

Бо адаби рӯ , ки никхўоаҳ ту ӯст

با ادب رو، که نیکخواه تو اوست

Дар сафарҳо далели роҳ ту ӯст

در سفرها دلیل راه تو اوست

Бурдборӣ кун вқноъти варз

بردباری کن وقناعت ورز

То зи дилҳо қабули ёбӣу арз

تا ز دلها قبول یابی و ارز

Гар ниҳон мерӯй ба роҳ , ар фош

گر نهان میروی به راه، ار فاش

Чун таваккул ба ӯст хуш мебош

چون توکل به اوست خوش میباش

Чун хирад бо дилат халил шавад

چون خرد با دلت خلیل شود

Роҳро беҳтарин далел шавад

راه را بهترین دلیل شود

Дар мақомӣ ки ошноӣ нест

در مقامی که آشنایی نیست

Беҳтар аз ақл равшаноӣ нест

بهتر از عقل روشنایی نیست

Ба сафаргар чаҳ оби вдонаҳи хурӣ

به سفر گر چه آب ودانه خوری

Бе адаби силии замонаи хурӣ

بی‌ادب سیلی زمانه خوری

Макун андари равиши қдмҳосст

مکن اندر روش قدمهاسست

То биорӣ сабуи зи оби дуруст

تا بیاری سبو ز آب درست

Аз пай он машав ки зуди оре

از پی آن مشو که زود آری

Ҷад ва ҷаҳдӣ бикун ки суди оре

جد و جهدی بکن که سود آری

Дар сафар чун паии шиками гардӣ

در سفر چون پی شکم گردی

Аз куҷои садру муҳташами гардӣ ?

از کجا صدر و محتشم گردی؟

Чун қаландар мабош лӯти параст

چون قلندر مباش لوت پرست

Коса аз меъда карда , кФчаҳи зи даст

کاسه از معده کرده، کفچه ز دست

Сару по гар тиҳӣаст ғам нахурд

سر و پا گر تهیست غم نخورد

Шикам ар пар нашуд шиками бадарад

شکم ار پر نشد شکم بدرد

Кӣ бидонади қаландари ганда ?

کی بداند قلندر گنده؟

Ки ба дӯзахи ҳамеи баради канда

که به دوزخ همی برد کنده

Гар шукр дар даҳон ӯ резӣ

گر شکر در دهان او ریزی

Заҳр қотил шавад чу бархезӣ

زهر قاتل شود چو برخیزی

Сафари ин касон чаҳ кард кунад ?

سفر این کسان چه کرد کند؟

Ба ҷуз аз поу сар ки дард кунад ?

به جز از پا و سر که درد کند؟

Пеши азин ҳам рўндгон буданд

پیش ازین هم روندگان بودند

Ишқро пок бандагон буданд

عشق را پاک بندگان بودند

Ки ба ҷузи роҳи ҳақи нрФтндӣ

که به جز راه حق نرفتندی

Дар паии ҷрўи диқи нрФтндӣ

در پی جرو دق نرفتندی

Ба муҷовир футуҳ додандӣ

به مجاور فتوح دادندی

Аз нафаси қӯт рӯҳ додандӣ

از نفس قوت روح دادندی

Гӯшаи дорони зи мақдами эшон

گوشه داران ز مقدم ایشان

Шод буданд аз дами эшон

شاد بودند از دم ایشان

Рехтии поишони баҳри ҳаракат

ریختی پایشان بهر حرکت

Бар заминии зи Ямани сад баракат

بر زمینی ز یمن صد برکت

Ранги пӯши дурӯғ чун пар шуд

رنگ پوش دروغ چون پر شد

Ақди хрмҳраҳи ришта дар шуд

عقد خرمهره رشتهٔ در شد

Халқ дарёфт зарқи созишон

خلق دریافت زرق سازیشان

Ҳақи намоеу ҳуққаи бозишон

حق نمایی و حقه بازیشان

Номи талбисашон басоне рафт

نام تلبیسشان بسانی رفت

Ки каромоти даҳ беноне рафт

که کرامات ده بنانی رفت

Ба равиш чун гуноҳ гор шуданд

به روش چون گناه‌گار شدند

Ҳама дар чашми халқ хор шуданд

همه در چشم خلق خوار شدند

То ки шуд зини маломати ангезон

تا که شد زین ملامت انگیزان

Хӯни дарвеши поки рӯи резон

خون درویش پاک رو ریزان

Гашти кори тариқати ошуфта

گشت کار طریقت آشفته

Шуд ҷаҳон аз муҷаррадони рафта

شد جهان از مجردان رفته

Аз мусофири адаби нмиҷўинд

از مسافر ادب نمیجویند

Винк аз дар бадари ҳмипўинд

وینک از در بدر همیپویند

Зини кчўли качал сиррӣ чанданд

زین کچول کچل سری چندند

Ки ба риши ҷаҳони ҳамеи хнднд

که به ریش جهان همی خندند

Асалии хирқау асали хора

عسلی خرقه و عسل خواره

Ҳамчуи занбӯри бешаи овора

همچو زنبور بیشه آواره

Мӯии худро дароз карда ба зарқ

موی خود را دراز کرده به زرق

Карда оўнгшон чу мор аз фарқ

کرده آونگشان چو مار از فرق

Рӯз дар кӯйҳо ғазали хондан

روز در کویها غزل خواندن

Нимшби наъра бар фалак рондан

نیمشب نعره بر فلک راندن

Рӯз дар офаридану лодан

روز در آفریدن و لادن

Ним шаби нхраҳ бар фалак додан

نیم شب نخره بر فلک دادن

Рндўи раққосу моргири ҳама

رندو رقاص و مارگیر همه

Зарқи созу занахпазир ҳама

زرق ساز و زنخ پذیر همه

Дирами андари кулоҳ худ дузанд

درم اندر کلاه خود دوزند

Халқро тарк ҳиммат омӯзанд

خلق را ترک همت آموزند

Қарзашони оши панҷ пай хӯрдан

قرضشان آش پنج پی خوردن

Ватару суннати қадаҳи тиҳӣ кардан

وتر و سنت قدح تهی کردن

Србсри хонаи сӯзу оташи боз

سربسر خانه سوز و آتش باز

Оташи хешро накушта ба оз

آتش خویش را نکشته به آز

Хок азишон чигуна машк шавад ?

خاک ازیشان چگونه مشک شود؟

Гар ба дарёи раванд хушк шавад

گر به دریا روند خشک شود

Ба ҳаваси ҳалқа дар зикри чаканӣ ?

به هوس حلقه در ذکر چکنی؟

Ҳар чаҳ ёбӣ ба ҳалқ дар чаканӣ ?

هر چه یابی به حلق در چکنی؟

Нафаст аз ҳалқа кӣ пазиради панд ?

نفست از حلقه کی پذیرد پند؟

Дар шаҳвати зи роҳ ҳалқ бабанд

در شهوت ز راه حلق ببند

Ҳалқаи даргиру ҳуққаи пари маъҷун

حلقه درگیر و حقه پر معجون

Ин буд дев ва он газад дар кун

این بود دیو و آن گزد در کون

Ин бидон гуфтамат ки қидпрст

این بدان گفتمت که قیدپرست

Соҳиби зарқу макру шидпрст

صاحب زرق و مکر و شیدپرست

То бадонеу зар талаф накунӣ

تا بدانی و زر تلف نکنی

Бихбри сари дарин алаф накунӣ

بیخبر سر درین علف نکنی

Вагар ӯ низро ба як ду дуруст

و گر او نیز را به یک دو درست

Бинавозӣ , бузургвории тест

بنوازی، بزرگواری تست

То зи кирдори худ хаҷал наравад

تا ز کردار خود خجل نرود

Вази сахои ту тнгдл наравад

وز سخای تو تنگدل نرود

Натавон рехташон агар дарданд

نتوان ریختشان اگر دردند

Ки дар он зарқи ранҷи пари бурданд

که در آن زرق رنج پر بردند

Гар чаҳ дар зарқи нодрстоннд

گر چه در زرق نادرستانند

Чиз кишон бидиҳ , ки чстоннд

چیز کیشان بده، که چستانند

Бо каромот нест шӯъбадаи рост

با کرامات نیست شعبده راست

Ту ҳаме кун тафарруҷӣ ки равост

تو همی کن تفرجی که رواست

Поки даҳгар ғалати пазади лодан

پاک ده گر غلط پزد لادن

Чун фурушади ншоидши годн

چون فروشد نشایدش گادن

Бар гунаҳи шан чу рост кардам чанг

بر گنه‌شان چو راست کردم چنگ

Ҳам бихоҳам ба қадари узрии ланг

هم بخواهم به قدر عذری لنگ

Машки лўлӣ на лоиқ ҷайбаст

مشک لولی نه لایق جیبست

Рӯстоӣ ки мехирад айбаст

روستایی که میخرد عیبست

Аз ту буд ин хато , на аз вай буд

از تو بود این خطا، نه از وی بود

Чўнпрсӣ ки дар хато кӣ буд ?

چونپرسی که در خطا کی بود؟

Таркмони гӯлу кулбаи пари симсор

ترکمان گول و کلبه پر سمسار

Нахирад хоми ҷузи яке дар чор

نخرد خام جز یکی در چار

Соҳиби зарқ ҳам дӯкондораст

صاحب زرق هم دکاندارست

Ҳар мурӣдяш бист симсораст

هر مریدیش بیست سمسارست

Он яке гуядат ки : шайх валеаст

آن یکی گویدت که: شیخ ولیست

Ваон дигар гуядат ки : ба з алӣаст

وان دگر گویدت که: به ز علیست

Вонкаҳи як лаҳза хӯрд ва хобаш нест

وانکه یک لحظه خورد و خوابش نیست

Винкаҳ дар хонаи нон ва обаш нест

وینکه در خانه نان و آبش نیست

Вонкаҳи дишаб ба Маккаи баради намоз

وانکه دیشب به مکه برد نماز

Винкаҳ то шом рафт ва омад боз

وینکه تا شام رفت و آمد باز

МиФрўшнду михрнд ӯ ро

میفروشند و میخرند او را

Венаи харони байн ки чун харанд ӯро ?

وین خران بین که چون خرند او را؟

Ин сухан чун баҷост мегӯям

این سخن چون بجاست میگویم

Гар чаҳ талхаст рост мегӯям

گر چه تلخست راست میگویم

Гар ба ширинӣ шукр набӯд

گر به شیرینی شکر نبود

Охир аз банг талхтар набӯд

آخر از بنگ تلختر نبود

Сухани рости гӯш бояд кард

سخن راست گوش باید کرد

Ки гуҳии талхи нӯш бояд кард

که گهی تلخ نوش باید کرد