Бисӯз андарин тӣа , эй дил наоне

بسوز اندرین تیه، ای دل نهانی

Махоҳ аз дарахти ҷаҳони соябонӣ

مخواه از درخت جهان سایبانی

Сбкдонаҳ дар мазраъ худ биафшон

سبکدانه در مزرع خود بیفشان

Гар ин барзигар мекунад саргаронӣ

گر این برزگر میکند سرگرانی

Чу кори огаҳон кор боист кардан

چو کار آگهان کار بایست کردن

Чаҳ расму раҳеи беҳтар аз кордонӣ

چه رسم و رهی بهتر از کاردانی

Замона ба ганҷи ту то чашм дорад

زمانه به گنج تو تا چشم دارد

Нёмўздти шеваи посбонӣ

نیاموزدت شیوهٔ پاسبانی

Сиёҳ ва сифеданд авроқ ҳастӣ

سیاه و سفیدند اوراق هستی

Якеанда ва он яке шодмонӣ

یکی انده و آن یکی شادمانی

Ҳамаи сайд сайёд чархем рӯзӣ

همه صید صیاد چرخیم روزی

Барои ки ин доми мигстронӣ

برای که این دام میگسترانی

Надузад қабои ту ин сифлаи дарзӣ

ندوزد قبای تو این سفله درزی

Бигардонадат сар ба чираи забонӣ

بگرداندت سر به چیره زبانی

Чу шогирдии мактаб дев кардӣ

چو شاگردی مکتب دیو کردی

Ббоисти лавҳ ва китобаш бихонӣ

ببایست لوح و کتابش بخوانی

Ҳамаи дӣданӣҳоу донстниҳо

همه دیدنیها و دانستنیها

Бибин ва бидон то ки рӯзии бадоне

ببین و بدان تا که روزی بدانی

Чаро тавбаи гургро мепазирӣ

چرا توبهٔ گرگ را میپذیری

Чаро тӯҳфаи девро мистонӣ

چرا تحفهٔ دیو را میستانی

Чу неруӣ бозуат ҳаст , эй тавоно

چو نیروی بازوت هست، ای توانا

Бдрмондгон раҳм кун то туоне

بدرماندگان رحم کن تا توانی

Дарин нилгуни нома , сабтаст бо ҳам

درین نیلگون نامه، ثبت است با هم

Ҳисоби тўоноӣӣу нотавонӣ

حساب توانائی و ناتوانی

Ҷўоно , бурузи ҷавонии зи перӣ

جوانا، بروز جوانی ز پیری

Биандеш , каз пер ноед ҷавонӣ

بیندیش، کز پیر ناید جوانی

Равонӣ ки эзади туро ройгон дод

روانی که ایزد ترا رایگان داد

Бигирад яке рӯзи ҳам ройгонӣ

بگیرد یکی روز هم رایگانی

Чу кори ту з имрӯз монад бФрдо

چو کار تو ز امروز ماند بفردا

Чаҳ корӣ кунӣ чун бФрдо наМонӣ

چه کاری کنی چون بفردا نمانی

Ғарази куштани мост , варна шабу рӯз

غرض کشتن ماست، ورنه شب و روز

Бихира накарданд бо ҳам табонӣ

بخیره نکردند با هم تبانی

Бдздди зи ту бози даҳри ин кабӯтар

بدزدد ز تو باز دهر این کبوتر

Гараш пар бабандӣ вагар брпронӣ

گرش پر ببندی و گر برپرانی

Буд хобҳои ту бегоҳу сангин

بود خوابهای تو بیگاه و سنگین

Буд ҳамлаҳои қазои ногаҳонӣ

بود حمله‌های قضا ناگهانی

Зиёнро ту бардоштӣ , судро чарх

زیان را تو برداشتی، سود را چرخ

Шигифтӣаст ин гӯнаи бозоргонӣ

شگفتی است این گونه بازارگانی

Ту худ мерӯй аз паии нафаси гумроҳ

تو خود میروی از پی نفس گمراه

Бад-ӣни вартаи худро ту худ микшонӣ

بدین ورطه خود را تو خود میکشانی

Надорад зи каси раҳзани ози парво

ندارد ز کس رهزن آز پروا

з бом уфтад ,гараш аз дар бароне

ز بام اوفتد، گرْش از در برانی

Чаҳ медуздӣ аз фурсати кору кӯшиш

چه میدزدی از فرصت کار و کوشش

Ту худ низ колои дузди ҷаҳонӣ

تو خود نیز کالای دزد جهانی

Тарозуии кор ту шуд чархи ахзар

ترازوی کار تو شد چرخ اخضر

зи кирдорҳо гуҳи сабк , гуҳи гаронӣ

ز کردارها گه سبک، گه گرانی

Бтдбир , мори ҳўиро фусунӣ

بتدبیر، مار هوی را فسونی

Ба тмииз , теғи хирадро Фсонӣ

به تمییز، تیغ خرد را فسانی

Басии айбҳои ту пӯшида монад

بسی عیبهای تو پوشیده ماند

Агар пардаи ҷаҳлро бардаронӣ

اگر پردهٔ جهل را بردرانی

зи гирдоби нафаси артўонии рҳидн

ز گرداب نفس ارتوانی رهیدن

зи гирдобҳо хешро вораоне

ز گردابها خویش را وارهانی

Ҳамеи гурги айём бар ту бихандад

همی گرگ ایام بر تو بخندد

Ки чун барра , ин гурги мипрўронӣ

که چون بره، این گرگ میپرورانی

Миёни туу нестии ҷуз дамӣ нест

میان تو و نیستی جز دمی نیست

Басӣҷӣ кун акнӯн ки худ дар миёнӣ

بسیجی کن اکنون که خود در میانی

зи рӯзи нахустин ҳамин буд гетӣ

ز روز نخستین همین بود گیتی

Ту низ аз нахусти ончӣ будӣ ҳамоне

تو نیز از نخست آنچه بودی همانی

Ба сарчашмаи ҷон , шикастаи сбўӣӣ

به سرچشمهٔ جان، شکسته سبوئی

Ба майхонаи тан , зи дардии кашоне

به میخانهٔ تن، ز دردی کشانی

Бдўки вуҷӯди ончунон кор мекун

بدوک وجود آنچنان کار میکن

Ки сари риштаи ақлро нгслонӣ

که سر رشتهٔ عقل را نگسلانی

Дафинааст ақл ва ту ганҷури оқил

دفینه است عقل و تو گنجور عاقل

Сафинааст умру тўоши бодбонӣ

سفینه است عمر و تواش بادبانی

Бсд чашм мебинадат чархи гардон

بصد چشم می‌بیندت چرخ گردان

Мапиндор кози чашми гетӣ наоне

مپندار کاز چشم گیتی نهانی

Дарин доӣраҳ ҳар чаҳ ҳастӣ падедӣ

درین دائره هر چه هستی پدیدی

Дарин оина ҳар ки ҳастӣ аёнӣ

درین آینه هر که هستی عیانی

Ту чун зарраи ин бодро дар камандӣ

تو چون ذره این باد را در کمندی

Ту чу съўаҳи ин морро дар даҳоне

تو چو صعوه این مار را در دهانی

Шунидӣ чу андарзи ман , аз ту хоҳам

شنیدی چو اندرز من، از تو خواهم

Ки бишнидаи хешро бишинавоне

که بشنیدهٔ خویش را بشنوانی

Турои суфраи омодау деви ноҳор

ترا سفره آماده و دیو ناهار

Бар ин суфра бингар кро менишоне

بر این سفره بنگر کرا مینشانی

Аз он рӯзи Бернон гармӣ раседӣ

از آن روز برنان گرمی رسیدی

Кигар ноштоӣисти Нонаши расонӣ

که گر ناشتائیست نانش رسانی

Замонаи басии бештар аз ту донад

زمانه بسی بیشتر از تو داند

Чаҳ хуш мекунӣ дил ки бисёр доне

چه خوش میکنی دل که بسیار دانی

Кашад кому ноком , чархати бмидон

کشد کام و ناکام، چرخت بمیدان

Кашадгар ҷбонӣ вагар паҳливонӣ

کشد گر جبانی و گر پهلوانی

Камон сипеҳрат биндозад охир

کمان سپهرت بیندازد آخر

Ту монанди тирӣ ки андар камоне

تو مانند تیری که اندر کمانی

Мау сол чун корўонисти хомаш

مه و سال چون کاروانیست خامش

Ту икчнди ҳамроҳи ин корвонӣ

تو یکچند همراه این کاروانی

Ҳикоят кунад риштаи коргоҳат

حکایت کند رشتهٔ کارگاهت

Агар дибаҳ ,гар бӯрё ,гар каттонӣ

اگر دیبه، گر بوریا، گر کتانی

Ҳунарҳо гуҳарҳои пок вуҷӯданд

هنرها گهرهای پاک وجودند

Ту икрўзи баҳрӣу икрўзи конӣ

تو یکروز بحری و یکروز کانی

Накӯи хонае сохтӣ эй кабӯтар

نکو خانه‌ای ساختی ای کبوتر

Надидӣ ки бо бози ҳам ошёнӣ

ندیدی که با باز هم آشیانی

Бмои ҷаҳл зон кард дастон ки ҳаргиз

بما جهل زان کرد دستان که هرگز

Накардем бо ақли ҳамдостонӣ

نکردیم با عقل همداستانی

Баронаст деви ҳўӣ то бисӯзӣ

برآنست دیو هوی تا بسوزی

Ту низ аз сияҳи рӯзгории баронӣ

تو نیز از سیه روزگاری برآنی

Дар ин боғи дилкаш ки гейтяш номаст

در این باغ دلکش که گیتیش نامست

Қазо ва қадар мекунад боғбонӣ

قضا و قدر میکند باغبانی

Бглзор , гули як нафас буд меҳмон

بگلزار، گل یک نفس بود مهمان

Фалак зуд ранҷид аз мизбонӣ

فلک زود رنجید از میزبانی

Биё то хиромем сӯии гулистон

بیا تا خرامیم سوی گلستان

Бнзораҳи давлати бӯстонӣ

بنظارهٔ دولت بوستانی

Саҳари абр озорӣ омад зи дарё

سحر ابر آذاری آمد ز دریا

БтрФ чаман кард гавҳар фишонӣ

بطرف چمن کرد گوهر فشانی

Замин аз сафои раёҳини алвон

زمین از صفای ریاحین الوان

Занад таъна бар нақши Аржанги Монӣ

زند طعنه بر نقش ارژنگ مانی

Ниҳодаи басари наргис аз зари кулоҳӣ

نهاده بسر نرگس از زر کلاهی

Бабр карда пероҳани парниёнӣ

ببر کرده پیراهن پرنیانی

Азин кучака кӯч боист кардан

ازین کوچگه کوچ بایست کردن

Ки кардаст бар рӯй пули зиндагонӣ

که کردست بر روی پل زندگانی

Қафас башикан эй рӯҳ , парвоз мекун

قفس بشکن ای روح، پرواز میکن

Чаро пойбанди андарин хокдонӣ

چرا پایبند اندرین خاکدانی

Ҳмоӣии туу сидра ?ут ошёнаст

همائی تو و سدره‌ات آشیانست

Макун хира бар каркасони миҳмонӣ

مکن خیره بر کرکسان میهمانی

Далерон гирифтанд ақтори олам

دلیران گرفتند اقطار عالم

Бшмшири ҳиндӣу теғи ямонӣ

بشمشیر هندی و تیغ یمانی

Аз он номдорону грднФрозон

از آن نامداران و گردنفرازان

Нишоне намондаст ҷуз бе нишоне

نشانی نماندست جز بی نشانی

Бибин то чаҳ кардаст гардуни гардон

ببین تا چه کردست گردون گردان

Ба ҷамшеду тҳмўрси бостонӣ

به جمشید و طهمورث باستانی

Гушӯдаи даҳони тоқи касрӣ ва гуяд

گشوده دهان طاق کسری و گوید

Чаҳ шуд тоҷу тахти анӯшервонӣ

چه شد تاج و تخت انوشیروانی

Чунинаст расму раҳи даҳр , парвин

چنین است رسم و ره دهر، پروین

бадингуна шуд гардиши осмонӣ

بدینگونه شد گردش آسمانی