эй дил , фалаки сифла кҷмдор аст

ای دل، فلک سفله کجمدار است

Сад бим хазонаш баҳр баҳор аст

صد بیم خزانش بهر بهار است

Боғӣ ки дар он ошиёна кардӣ

باغی که در آن آشیانه کردی

Манзилгаҳи сайёд ҷоншкор аст

منزلگه صیاد جانشکار است

Аз бдсрии рӯзгор бе бок

از بدسری روزگار بی باک

Ғамгин машав аидўст , рӯзгор аст

غمگین مشو ایدوست، روزگار است

Яғмогари афлок , сахт бозуаст

یغماگر افلاک، سخت بازوست

Дардии каши айём , ҳӯшёр аст

دردی کش ایام، هوشیار است

Афсонаи Нӯшервону доро

افسانهٔ نوشیروان و دارا

Вирди саҳари қамарӣ ва ҳазор аст

ورد سحر قمری و هزار است

зи айвони мадоин ҳануз пайдо

ز ایوان مدائن هنوز پیدا

Баси қиссаи пинҳон ва ошкор аст

بس قصهٔ پنهان و آشکار است

Авранги шаҳии байн ки посбонаш

اورنگ شهی بین که پاسبانش

Зоғу зағану гӯр ва сусмор аст

زاغ و زغن و گور و سوسمار است

Байғӯлаи ғӯлон чаро бад-инсон

بیغولهٔ غولان چرا بدینسان

Он кохи ҳумоюн зарнигор аст

آن کاخ همایون زرنگار است

Аз нолаи неи қиссае фарогир

از نالهٔ نی قصه‌ای فراگیر

Баси нукта дар он нолаҳои зор аст

بس نکته در آن ناله‌های زار است

Дар мавсими гул , абри навбаҳорӣ

در موسم گل، ابر نوبهاری

Бар сарву гулу лола ашкбор аст

بر سرو و گل و لاله اشکبار است

Оварда зи фасли баҳори пайғом

آورده ز فصل بهار پیغام

Ин сабза ки бар тараф ҷӯйбор аст

این سبزه که بر طرف جویبار است

Дар раҳгузари сайл , хона кардан

در رهگذر سیل، خانه کردن

Берун шудан аз хат эътибор аст

بیرون شدن از خط اعتبار است

Тъўизи биҷавӣ аз дурусткорӣ

تعویذ بجوی از درستکاری

Аҳрӣмани айём нобакор аст

اهریمن ایام نابکار است

Ошуфта ва мастем ва бар гузаргоҳ

آشفته و مستیم و بر گذرگاه

Санг ва чаҳу дарё ва кӯҳсор аст

سنگ و چه و دریا و کوهسار است

Дил гурусна монадасту рӯҳи ноҳор

دل گرسنه ماندست و روح ناهار

Танро ғами тадбир эҳтикор аст

تن را غم تدبیر احتکار است

Он шаҳна ки колои рабӯд дузд аст

آن شحنه که کالا ربود دزد است

Он нур ки кошонаи сӯхт нор аст

آن نور که کاشانه سوخت نار است

Хуши онкии зи ҳсн ҷаҳон бурунаст

خوش آنکه ز حصن جهان برونست

Шод онкӣ бичишам замона хор аст

شاد آنکه بچشم زمانه خوار است

Аз қуллаи ин бимноки кҳсор

از قلهٔ این بیمناک کهسار

Хунобаи равони ҳамчу обшор аст

خونابه روان همچو آبشار است

Бори ҷасад аз дӯши ҷони фурӯ на

بار جسد از دوش جان فرو نه

Озодаи равони ту зер бор аст

آزاده روان تو زیر بار است

Ин гавҳари яктои олами афрӯз

این گوهر یکتای عالم افروز

Дар хок бадингуна хоксор аст

در خاک بدینگونه خاکسار است

Фардои з туноед тавон имрӯз

فردا ز تو ناید توان امروز

Рӯ кор кун акнӯн ки вақт кор аст

رو کار کن اکنون که وقت کار است

Ҳиммати гуҳари вақтро тарозуаст

همت گهر وقت را ترازوست

Тоъати шутури нафасро маҳор аст

طاعت شتر نفس را مهار است

Дар дӯки амл ресмон нагардад

در دوک امل ریسمان نگردد

Он пунба ки ҳамсоя шарор аст

آن پنبه که همسایهٔ شرار است

Коло мабар эй судгари баҳамроҳ

کالا مبر ای سودگر بهمراه

Кин роҳ на эмини зи гир ва дор аст

کاین راه نه ایمن ز گیر و دار است

эй рӯҳи сабк бар сипеҳри брпр

ای روح سبک بر سپهر برپر

Кин ҷисми гарони оқибат ғубор аст

کاین جسم گران عاقبت غبار است

Бас кун ба фарозу нишеб ҷустан

بس کن به فراز و نشیب جستن

Ин расму раҳи асб беФсор аст

این رسم و ره اسب بی فسار است

Тӯтӣ накунад майли сӯии мурдор

طوطی نکند میل سوی مردار

Ин одати мурғон лошхўор аст

این عادت مرغان لاشخوار است

Ҳарчанд ки моҳир буд фусунгар

هرچند که ماهر بود فسونگر

Фарҷоми ҳалокаши зи неш мор аст

فرجام هلاکش ز نیش مار است

Умри гузаронро таба магардон

عمر گذران را تبه مگردان

Баъд аз ту мау ҳафта бишмор аст

بعد از تو مه و هفته بیشمار است

Зиндонии вақти азиз , эй дил

زندانی وقت عزیز، ای دل

Ҳамвора дар андеша фирор аст

همواره در اندیشهٔ فرار است

Аз ҷаҳли мсўзши бурузи равшан

از جهل مسوزش بروز روشن

эй бихбр , ин шамъи шом тор аст

ای بیخبر، این شمع شام تار است

Кафтори гурусна чаҳ мишносд

کفتار گرسنه چه میشناسد

ки оҳӯи барраи пурвор ё назор аст

ک‌آهو بَرِه پروار یا نزار است

Беҳуда макуш эй табиби дигар

بیهوده مکوش ای طبیب دیگر

Бемори ту дар ҳол эҳтизор аст

بیمار تو در حال احتضار است

Бояд ки чароғӣ бадаст гирад

باید که چراغی بدست گیرد

Дар нимаи шаби онкас ки раҳгузор аст

در نیمه‌شب آنکس که رهگذار است

Имсол чунон кун ки суди ёбӣ

امسال چنان کن که سود یابی

Андӯҳат агар аз зиён пор аст

اندوهت اگر از زیان پار است

Осоиши сад соли зиндагонӣ

آسایش صد سال زندگانی

Хўшнўдии рӯзии се ва чаҳор аст

خوشنودی روزی سه و چهار است

Бору бунаи мардумӣ ҳунар шуд

بار و بنهٔ مردمی هنر شد

Бори ту гуҳии айбу гоҳ ор аст

بار تو گهی عیب و گاه عار است

Андеша кун аз фақру тангдастӣ

اندیشه کن از فقر و تنگدستی

эй онкии фақирят дар ҷавор аст

ای آنکه فقیریت در جوار است

Гулчин машав аидўсти кандарин боғ

گلچین مشو ایدوست کاندرین باغ

Як ғунчаи ҷлиси ҳазор хор аст

یک غنچه جلیس هزار خار است

Бечора дар уфтад , забун диҳад ҷон

بیچاره در افتد، زبون دهد جان

Сайдӣ ки дар ин домгаҳ дучор аст

صیدی که در این دامگه دچار است

Беш аз ҳама бо хештан кунад бад

بیش از همه با خویشتن کند بد

Онкас ки бдхлқ хостор аст

آنکس که بدخلق خواستار است

эй роҳнўрди раҳи ҳақиқат

ای راهنورد ره حقیقت

Ҳушдор ки деват рикобдор аст

هشدار که دیوت رکابدار است

эй дӯст , муҷозоти мастии шаб

ای دوست، مجازات مستی شب

Ҳангоми саҳар , сустӣ хумор аст

هنگام سحر، سستی خمار است

Онкас ки аз ин чоҳи жарфи тира

آنکس که از این چاه ژرف تیره

Бо саъй ва амал раст , растгор аст

با سعی و عمل رست، رستگار است

Як гавҳари маънии зи кони ҳикмат

یک گوهر معنی ز کان حکمت

Дар гӯш , чу фархунда гӯшвор аст

در گوش، چو فرخنده گوشوار است

Ҳарҷо ки ҳунарманд рафт гӯи рӯ

هرجا که هنرمند رفت گو رو

Гар кобул вагар чин ва Қандаҳор аст

گر کابل و گر چین و قندهار است

Фазласт ки сармоя бузургӣ аст

فضل است که سرمایهٔ بزرگی است

Илмаст ки бунёд ифтихор аст

علم است که بنیاد افتخار است

Касро нарасонад чаро бмнзл

کس را نرساند چرا بمنزل

Гар тавсани афлок роҳвор аст

گر توسن افلاک راهوار است

Икдл нашавад эй фақиҳ бо кас

یکدل نشود ای فقیه با کس

Онро ки дилу дидаи сад ҳазор аст

آنرا که دل و دیده صد هزار است

Чун бо дгарон нест созгоряш

چون با دگران نیست سازگاریش

Бо ту машав эмин ки созгор аст

با تو مشو ایمن که سازگار است

Аз соҳили тангар канора гирӣ

از ساحل تن گر کناره گیری

Суди ту дарин баҳр беканор аст

سود تو درین بحر بی کنار است

Аз бандаи ҷузи олӯдагӣ чаҳ хезад

از بنده جز آلودگی چه خیزد

Покии сифат офаридагор аст

پاکی صفت آفریدگار است

Аз хӯни ҷигар , нофа парварондан

از خون جگر، نافه پروراندن

Танҳо ҳунари оҳӯӣ ттор аст

تنها هنر آهوی تتار است

зи Иблиси раҳ худ мапурс гарчи

ز ابلیس ره خود مپرس گرچه

Дар бодияи каъба раҳсипор аст

در بادیهٔ کعبه رهسپار است

Пероҳани Юсуф чаро наёранд

پیراهن یوسف چرا نیارند

Ёқӯби бкнъон дар интизор аст

یعقوب بکنعان در انتظار است

Бедори шӯ эй гавҳарӣ ки анкшт

بیدار شو ای گوهری که انکشت

Дар ҷойгоҳ дар шоҳвор аст

در جایگاه در شاهوار است

Гуфтори ту ҳамвора аз ту , парвин

گفتار تو همواره از تو، پروین

Дар сафҳаи айём ёдгор аст

در صفحهٔ ایام یادگار است