Пермардӣ , муфлису баргаштаи бахт
پیرمردی، مفلس و برگشته بخت
Рӯзгорӣ дошт ноҳамвору сахт
روزگاری داشت ناهموار و سخت
Ҳам писар , ҳам духтараши бемор буд
هم پسر، هم دخترش بیمار بود
Ҳам балои фақр ва ҳам тимор буд
هم بلای فقر و هم تیمار بود
Ин , давои михўостӣ , он як пизишк
این، دوا میخواستی، آن یک پزشک
Ин , ғизояши оҳ будӣ , он сиришк
این، غذایش آه بودی، آن سرشک
Ин , асал мехост , он як шўрбо
این، عسل میخواست، آن یک شوربا
Ин , лиҳофаши пора буд , он як қабо
این، لحافش پاره بود، آن یک قبا
Рӯзҳо мерафт бар бозору кӯй
روزها میرفت بر بازار و کوی
Нон талаб мекард ва мебарад обрӯӣ
نان طلب میکرد و میبُرد آبروی
Даст бар ҳар худпарастӣ мегушӯд
دست بر هر خودپرستی میگشود
То пашизӣ бар пашизӣ мефузуд
تا پشیزی بر پشیزی میفزود
Ҳар амӣриро , равон мешуд зи пай
هر امیری را، روان میشد ز پی
То магари пероҳанӣ , бахшад ба вай
تا مگر پیراهنی، بخشد به وی
Шаб , басӯи хона меомад забун
شب، به سوی خانه میآمد زبون
Қолаб аз неруи тиҳӣ , дили пари зи хӯн
قالب از نیرو تهی، دل پر ز خون
Рӯз , соил буду шаби бемори дор
روز، سائل بود و شب بیماردار
Рӯз аз мардум , шаб аз худ шармсор
روز از مردم، شب از خود شرمسار
Субҳгоҳӣ рафт ва аз аҳли карам
صبحگاهی رفت و از اهل کرَم
Каси надодаш на пашиз ва на дирам
کس ندادش نه پشیز و نه درم
Аз дарӣ мерафт ҳайрон бар дарӣ
از دری میرفت حیران بر دری
Раҳнавард , аммо на поӣӣ , на сиррӣ
رهنورد اما نه پایی، نه سری
Ношимурда , барзан ва кўӣӣ намонад
ناشمرده، برزن و کویی نماند
Дигараши пой ткопўӣӣ намонад
دیگرش پای تکاپویی نماند
Дарҳамӣ дар даст ва дар доман надошт
درهمی در دست و در دامن نداشت
Созу барги хона баргаштан надошт
ساز و برگ خانه برگشتن نداشت
Рафт сӯии Асияи ҳангоми шом
رفت سوی آسیا هنگام شام
Гандумаш бахшед деҳқони як ду ҷом
گندمش بخشید دهقان یک دو جام
Зад гиреҳ дар домани он гандум , фақир
زد گره در دامن آن گندم، فقیر
Шуд равон ва гуфт к-эии ҳии қадир
شد روان و گفت کهای حی قدیر
Гар ту пеши ореи бФзли хеши даст
گر تو پیش آری به فضل خویش دست
Бргшоӣӣ ҳар гиреҳи коёми баст
برگشایی هر گره کهایام بست
Чун кунам , ёрб , дар ин фасли што
چون کنم، یارب، در این فصل شتا
Ман алилу кўдконми ношто
من علیل و کودکانم ناشتا
Мехарид ин гандум ар як ҷои кас
میخرید این گندم ار یک جای کس
Ҳам асал зон михридм , ҳам адас
هم عسل زان میخریدم، هم عدس
Он адас , дар шўрбои мирихтм
آن عدس، در شوربا میریختم
Ваон асал , бо об ме омехтам
وان عسل، با آب میآمیختم
Дард агар бошад яке , дору яке аст
درد اگر باشد یکی، دارو یکیست
Ҷони фидои онкии дард ӯ яке аст
جان فدای آنکه درد او یکیست
Бас гиреҳ багушӯдае , аз ҳар қабил
بس گره بگشودهای، از هر قبیل
Ин гиреҳро низ бигушо , эй ҷалил
این گره را نیز بگشا، ای جلیل
Ин дуо мекард ва май паймӯди роҳ
این دعا میکرد و میپیمود راه
Ногуҳ афтодаш ба пеши по , нигоҳ
ناگه افتادش به پیش پا، نگاه
Дид гуфтораш фасод ангехта
دید گفتارش فساد انگیخته
Ваон гиреҳ багушӯда , гандуми рехта
وآن گره بگشوده، گندم ریخته
Бонг бар зад , к-эии худои додгар
بانگ بر زد، کهای خدای دادگر
Чун ту доноӣӣ , нмидонди магар
چون تو دانایی، نمیداند مگر
Солҳо нарад хдоӣии бохтӣ
سالها نرد خدایی باختی
Ин гиреҳро зон гиреҳ нашинохтӣ
این گره را زان گره نشناختی
Ин чаҳ кораст , эй худои шаҳр ва даҳ
این چه کار است، ای خدای شهر و دِه
Фарқҳо буд ин гиреҳро зон гиреҳ
فرقها بود این گره را زان گره
Чун намебинад , чу ту бинанда Эй
چون نمیبیند، چو تو بینندهای
Кин гиреҳро бргшоид , банда Эй
کاین گره را برگشاید، بندهای
То ки бар даст ту додам кор ро
تا که بر دست تو دادم کار را
Ноштои бгзоштии бемор ро
ناشتا بگذاشتی بیمار را
Ҳар чаҳ дар ғарбол дидӣ , бихтӣ
هرچه در غربال دیدی، بیختی
Ҳам асал , ҳам шўрборо рехтӣ
هم عسل، هم شوربا را ریختی
Ман туро кӣ гуфтам , эй ёри азиз
من تو را کی گفتم، ای یار عزیز
Кин гиреҳ бигушоӣу гандумро бирез
کاین گره بگشای و گندم را بریز
Аблаҳӣ кардам ки гуфтам , эй худоӣ
ابلهی کردم که گفتم، ای خدای
Гар туоне ин гиреҳро бргшоӣ
گر توانی این گره را برگشای
Он гиреҳро чун нёрстӣ гушӯд
آن گره را چون نیارستی گشود
Ин гиреҳи бгшўднт , дигар чаҳ буд
این گره بگشودنت، دیگر چه بود
Ман худовандӣ надидам зини нмт
من خداوندی ندیدم زین نمط
Як гиреҳ багушӯдӣу онҳами ғалат
یک گره بگشودی و آن هم غلط
Алғрз , баргашти мискини дарднок
الغرض، برگشت مسکین دردناک
То магар барчинад он гандуми зи хок
تا مگر برچیند آن گندم ز خاک
Чун барои ҷустуҷӯ хам кард сар
چون برای جستجو خم کرد سر
Дид афтодаи яке ҳамёни зар
دید افتاده یکی همیان زر
Саҷда кард ва гуфт к-эии раби вдўд
سجده کرد و گفت کای رب ودود
Ман чаҳ донистам турои ҳикмат чаҳ буд
من چه دانستم تو را حکمت چه بود
Ҳар блоӣӣ каз ту ояд , раҳматӣ аст
هر بلایی کز تو آید، رحمتی است
Ҳар киро фақрии диҳӣ , он давлатӣ аст
هر که را فقری دهی، آن دولتی است
Ту басии зондишаҳ бартар бӯда Эй
تو بسی زاندیشه برتر بودهای
Ҳар чаҳ фармонаст , худ фармӯда Эй
هرچه فرمان است، خود فرمودهای
Зон бторикигузорӣ банда ро
زان به تاریکی گذاری بنده را
То бибинад он рухи тобанда ро
تا ببیند آن رخ تابنده را
Теша , зон бар ҳар раг ва бандам зананд
تیشه، زان بر هر رگ و بندم زنند
То ки бо лутфи ту , пайвандам зананд
تا که با لطف تو، پیوندم زنند
Гар касеро аз ту дардӣ шуд насиб
گر کسی را از تو دردی شد نصیب
Ҳам , саранҷомаш ту гардидӣ табиб
هم، سرانجامش تو گردیدی طبیب
Ҳар ки мискину парешони ту буд
هر که مسکین و پریشان تو بود
Худ нмидонсту меҳмони ту буд
خود نمیدانست و مهمان تو بود
Ризқ зон маънии ндодндми хасон
رزق زان معنی ندادندم خسان
То туро донам паноҳи биксон
تا تو را دانم پناه بیکسان
Нотавонӣ зон диҳӣ бар тундараст
ناتوانی زان دهی بر تندرست
То бидонад кончаҳ дорад зон тест
تا بداند کآنچه دارد زان توست
Зон ба дарҳо барадии ин дарвеш ро
زان به درها بردی این درویش را
То ки бишносад худои хеш ро
تا که بشناسد خدای خویش را
Андарин пастӣ , қазоем зон фиканд
اندرین پستی، قضایم زان فکند
То туро ҷӯям , туро хонам баланд
تا تو را جویم، تو را خوانم بلند
Ман ба мардуми доштам рӯй ниёз
من به مردم داشتم روی نیاز
Гарчи рӯзу шаб дар ҳақ буд боз
گرچه روز و شب در حق بود باز
Ман басӣ дидам худовандони мол
من بسی دیدم خداوندان مال
Ту карӣмӣ , эй худои зулҷалол
تو کریمی، ای خدای ذوالجلال
Бар дар дунон , чу афтодами зи пой
بر در دونان، چو افتادم ز پای
Ҳам ту дастамро гирифтӣ , эй худоӣ
هم تو دستم را گرفتی، ای خدای
Гандумамро рехтӣ , то зари диҳӣ
گندمم را ریختی، تا زر دهی
Риштаам барадӣ , ки то гавҳари диҳӣ
رشتهام بردی، که تا گوهر دهی
Дар ту , парвин , нест фикру ақлу ҳуш
در تو، پروین، نیست فکر و عقل و هوش
Варна дег ҳақ намеуфтад зи ҷӯш
ورنه دیگ حق نمیافتد ز جوش